Perestrojkast

Huh? Weer een aflevering van de Perestrojkast? Jullie zouden toch stoppen?

Klopt, we stoppen. Maar op onze oproep om voor de laatste aflevering iets in te spreken of een bericht te mailen, kwamen zoveel bijzondere reacties binnen dat we besloten om daar een aparte aflevering te maken. Zie het als een toetje, een cadeautje, een toegift.

Dus hoor je over hoe Gijs de Nederlandse tourgids aftroefde, Lisa Weeda er een lezer bijkreeg, Matthias’ marathonsessie en dat ook voor onze luisteraars de moppen van Joost onbegrijpelijk waren. Verder bijzondere bijdrages van Jeroen Ketting en Arnout le Clercq.

Stuk voor stuk zijn het verhalen, anekdotes berichten vol liefde voor en interesse over Midden- en Oost-Europa en de Perestrojkast.

En nu? Hoe verder zonder de Perestrojkast? Gelukkig zijn er nog veel meer media, blogs en podcasts die aandacht besteden aan onze regio. Daar willen we graag wat tips van delen. Met behulp van onze stamgasten zetten we die voor je op een rij in deze, nu echt, allerlaatste aflevering.

Hosts

Geert Jan

Floris

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nog een keer die jingle, nog een keer die zin over de Elbe, nog een keer de mop van Joost. Dit is de allerlaatste aflevering van de Perestrojkast. Een episode die alles in zich heeft waar wij zeven jaar voor wilden staan: humor, film, stamgasten, een goed gesprek, versprekingen en liefde voor onze regio.

Het was de meest gestelde vraag in de afgelopen maanden: waarom stoppen jullie met de Perestrojkast? In deze aflevering vertellen we waarom we er een punt achter zetten. Voer voor de juicy channels.

En als we deze horde hebben genomen, gaan we in één keer door naar onze indruk van de bijzondere film Mr. Nobody against Putin die momenteel, naast 2.000 meters to Andriivka, in de bioscoop draait. Mr. Nobody vertelt hoe Moskou de propaganda oplegt aan een school in een fabrieksstadje, nadat Rusland in 2022 Oekraïne is binnengevallen. Onderwijzers, leerlingen – ze ontkomen er niet aan en de uitwerking is vernietigend.

Elbe
Wellicht kunnen jullie deze zin dromen: alles ten oosten van de rivier de Elbe kan de komende weken, maanden, jaren worden besproken. We spraken hem niet voor niets uit. Want zeven jaar Perestrojkast roept de vraag op: ziet West-Europa inmiddels Midden- en Oost-Europa wel staan? Doet de Balkan er toe? Is het besef doorgedrongen dat Europa niet stopt bij de Elbe

Onderweg

We praten erover met twee van onze geliefde Perestroj-gasten: Lisa Weeda in de studio en Joost Bosman vanuit Jerevan. Tussendoor hoor je hoe andere stamgasten, onze sterren, erover denken: Isa Yusibov, Marjolein Koster, Franka Hummels, Jeroen Ketting, Caspar Veldkamp, Joost van Egmond, Hans Luiten en Michiel van Blommestein. Ze komen allemaal nog een keer voorbij.

Natuurlijk besluit Joost deze aflevering met een mop en het zal je niet verbazen: we snappen hem weer eens niet.

Rest ons nog een ding: we willen jullie allemaal bedanken voor al die luisteruren tijdens de afwas, onderweg ergens in Oost-Europa of gewoon op de bank. Zonder jullie was er geen Perestrojkast.

See you on the road.
En dank aan onze vrouwen.

Poka.

A je to.

Shownotes 

Trailer Mr. Noboby against Putin

Trailer 2.000 meters to Andriivka 

Column Olaf Tempelman 

Hosts

Geert Jan
Floris

Lieve stamgosts 

Lisa Weeda
Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR Perestrojkast stopt. Dat gaat ons niet in de koude kleren zitten. En jou als luisteraar al helemaal niet, zo hebben we gemerkt. Vanwege ons aanstaande afscheid hebben we al veel mooie berichten ontvangen. Mailtjes, voice apps, persoonlijke boodschappen: het is fantastisch. Waarvoor dank!

Eerder kondigden we aan dat onze laatste aflevering eind december zou zijn. We hebben echter besloten om - onder meer vanwege deze stroom aan toffe berichten van jullie kant -  de laatste Perestrojkast in de week van 19-23 januari op te nemen en te publiceren.

Dit geeft jou de kans om alsnog jouw liefde voor de regio van de Perestrojkast te delen. Van Praag tot Pokrovsk, en van Jerevan tot Naissaar: waarom voel jij je zo aangetrokken tot 'onze' regio? Gaat om interesse in politiek en geopolitiek? Onderneem je in of met één van deze landen? Heb je gewoond in Centraal-Azië, of gereisd door de Kaukasus? Deed je mee aan Wie Is De Mol in Albanië of heb je een boekenplank vol Letse literatuur? Wij horen ontzettend graag nog van jou en van jouw liefdesverklaring. En als je gewoon graag op de hoogte blijft van achtergrond bij het nieuws, ook dán ben je welkom om je interesse daarvoor te delen.

En áls je nog een laatste groet wilt brengen: doe dit dan uiterlijk 16 januari. Dat kan per mail via perestrojkast at bnr punt nl óf via een appje of een voicebericht op +316 38979726.

Jullie horen van ons!

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze tekst is goedgekeurd door de 12-jarige Raav.

Hoe leg je aan kinderen de oorlog in Oekraïne uit? Niets is moeilijker dan in begrijpelijke taal aan kinderen te vertellen wat er aan de hand is in Oekraïne. Hoe leg je immers uit wat kernwapens zijn? En wat te maken van Ruttes toespraken? Waarom bemoeit Trump zich eigenlijk ermee? En waarom wil Poetin nog meer land?

Aan Bob Deen van Clingendael de taak om dit regelmatig uit te leggen in het Jeugdjournaal en in Kidsweek. En in deze aflevering in deze zogeheten Perestrojkids. Waarin hij te gast is samen met Sanne van Houwelingen van Kidsweek en de jongste gast ooit bij ons, de 12-jarige Raav. Hij heeft vlijmscherpe vragen voor Bob over de oorlog in Oekraïne. Het is een aflevering die Geert Jan en Floris aan het denken zet.

En, het kan niet op. We hebben maar liefst drie moppen, van Joost, Bob en Sanne. Wie heeft de leukste?

7 Vette Jaren
Een bijzondere aflevering dus en die wordt nog gedenkwaardiger: want we kondigen ons afscheid aan. We stoppen ermee. Zonder al te veel bombarie, want het draait om onze verslagen, de mensen die wij bijna driehonderd afleveringen lang en bijna zeven jaar hebben gesproken. En om al onze fantastische luisteraars.

Dit is dus de op een-na-laatste aflevering van de Perestrojkast. Nog eentje komt er, rond de feestdagen. Wat we daarin gaan doen, hoor je in deze Perestrojkids.

En áls je nog een laatste groet wilt brengen: doe dit dan uiterlijk 22 december. Dat kan per mail via perestrojkast at bnr punt nl óf via een appje of een voicebericht op +316 38979726.

Ster van de show:

Raav

Grote mensen:

Sanne

Bob

Geert Jan

Floris

De beste moppentapper ooit:

Joost

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In het vervolg van De Alliantie praten we over hoe Europa moet reageren, want de nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de Amerikaanse regering is spijkerhard. In wat nu al de 'Trump Doctrine' wordt genoemd, staat dat Amerika de speciale relatie met Europa in twee jaar wil beëindigen. Nadien zoekt Europa het zelf maar verder uit.

Als argumenten noemt het Witte Huis 'de Europese democratie en onze beschaving die ten onder gaan door censuur, een dalend geboortecijfer en migratie. Voor BNR de gelegenheid om de geopolitieke kopstukken van de zender weer bij elkaar te roepen in een tweedelige Alliantie.

De geopolitieke kopstukken van BNR:

• Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika Podcast.
• Europa-correspondent Stefan de Vries, van Make Europe Great Again.
• Hoogleraar Internationale betrekkingen Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk.

Presentatie: Liesbeth Staats.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De nieuwe Nationale Veiligheidsstrategie van de Amerikaanse regering is spijkerhard. In wat nu al de 'Trump Doctrine' wordt genoemd, staat dat Amerika de speciale relatie met Europa in twee jaar wil beëindigen. Nadien zoekt Europa het zelf maar verder uit.

Als argumenten noemt het Witte Huis 'de Europese democratie en onze beschaving die ten onder gaan door censuur, een dalend geboortecijfer en migratie. Voor BNR de gelegenheid om de geopolitieke kopstukken van de zender weer bij elkaar te roepen in een tweedelige Alliantie.

De geopolitieke kopstukken van BNR:

• Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg, van BNR De Wereld en de Amerika Podcast.
• Europa-correspondent Stefan de Vries, van Make Europe Great Again.
• Hoogleraar Internationale betrekkingen Rob de Wijk, van Boekestijn & De Wijk.

Presentatie: Liesbeth Staats.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een ode aan de dode. Zo zou je de nieuwe podcastserie Dichter aan het front van Michiel Driebergen en consorten* kunnen noemen. Maar ook een ode aan het land. Aan zij die volhouden en standhouden. 

Michiel Driebergen is, voor wie het niet weet, Oekraïne-correspondent. Voor onder meer Bureau Buitenland en Dagblad Trouw. Vriend van de show. En Michiel is ook een prijswinnend journalist. In 2023 won hij een Tegel voor zijn journalistieke reportages. En hij won de Zilveren reismicrofoon voor de podcastserie Stad in Oorlog over Charkiv.

Nu is er een nieuwe serie, waarin hij dichtende militairen volgt. In de aloude traditie van de 'oorlogsdichters' uit de Eerste Wereldoorlog reist Michiel met ze mee, van huis naar frontlinie en - in de meeste gevallen - ook weer terug. Helaas is Maksym een ander lot toebedeeld.

Michiel is bij ons in de studio in Amsterdam om over zijn reizen en zijn nieuwe serie te vertellen. Net zoals Floris, kersvers terug uit een rouwend Ternopil waar een Russische raketaanval tientallen levens verwoestte. En ook de rest van Oekraïne heeft wel eens betere tijden gekend. Het land weet niet wat hen te wachten staat nu de Amerikanen op volle snelheid een Russisch georiënteerd capitulatieplan van stal hebben gehaald. 

Host in Amsterdam:

Geert Jan Hahn

Terug uit Ternopil

Floris Akkerman

Van Poezië tot Podcast

Michiel Driebergen

Jolijt uit Jerevan:

Joost Bosman

*Dichter aan het front is een podcast van VPRO’s Bureau Buitenland, gemaakt door Michiel Driebergen, Kateryina Shutalova en Edwin Koopman. In 2023 wonnen de makers de Zilveren Reissmicrofoon voor de podcast Stad in oorlog.

Dichter aan het front is nu te beluisteren op de podcastplatforms.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week is het drie jaar geleden dat de Oekraïners Cherson-Stad heroverden op de Russen. De bevrijders werden met luid gejuich ontvangen. En Floris was één van de eerste journalisten die in hun kielzog de stad inkwamen. Drie jaar later is hij terug. De stad is bevrijd, maar de Russen hebben inmiddels andere middelen om de Chersonieten te terroriseren: de tactiek van de zogeheten 'human safari'. 

Host in Amsterdam:

Geert Jan Hahn

Terug in Cherson:

Floris Akkerman

Jolijt uit Jerevan:

Joost Bosman

Beluister ook De Oostflank, een nieuwe aflevering over Roemenië.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Pokrovsk, februari 2022, tien dagen voor de Russische invasie in Oekraïne: in het centrum zitten op Valentijnsdag stelletjes in een trendy restaurant verliefd naar elkaar te kijken, de volgende dag vullen de collegebanken van de universiteit zich met ijverige studenten.

Pokrovsk, oktober 2025, ruim 3,5 jaar oorlog: Russische militairen dringen door tot in het centrum van de stad. Gebouwen, inclusief die van de universiteit, zijn kapot geschoten. De verliefde stelletjes en studenten zijn vertrokken. Het leven is uit de stad.

Deze aflevering staat geheel in het teken van de Oost-Oekraïense stad Pokrovsk, die voor de oorlog 70.000 inwoners telde en nu in Russische handen dreigt te vallen. We praten over het Pokrovsk van voor en tijdens de oorlog, over het menselijke leed, hoe de slag om de stad zich ontwikkelt en wat de betekenis is van Pokrovsk voor Rusland.

Dat doen we aan de hand van menselijke verhalen door Michiel Driebergen vanuit Charkiv, de duiding komt van Chris Colijn vanuit Kyiv en Joost Bosman vanuit Jerevan en Geert Jan en Floris putten uit hun Oekraïne-ervaringen van de afgelopen oorlogsjaren.

Je wordt niet direct vrolijk van deze podcast. Gelukkig hebben we een geweldige mop van Joost om je toch aan het lachen te krijgen.

In verband met de actualiteit rond Pokrovsk en al het Nederlandse verkiezingsgeweld publiceren we deze aflevering twee dagen eerder dan je gewend bent.

Hosts

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Beste Oekraïne-analist van Nederland

Chris Colijn

Stem van de Oekraïners

Michiel Driebergen

800 calorieën lichter

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

4 oktober stond rood omcirkeld in de agenda van de Georgische oppositie. Een groot protest moest leiden tot een „vreedzame revolutie”: de omverwerping van de regering van Georgische Droom. Het liep volledig anders. Het protest mislukte en de oppositie likt sindsdien haar wonden. Wat ging er mis die dag en hoe gaat het nu verder met de Georgische oppositie die al meer dan driehonderd dagen protesteert tegen de regering? Floris dook in Tbilisi in de Georgische politiek.

Het is van Georgië naar Tsjechië bijna 3.000 kilometer, 631 uur, lopen, via de Kertsjbrug en de Krim, en dan kom je terecht in ander politiek gekrakeel. De parlementsverkiezingen van oktober zet de Tsjechische president Petr Pavel tegenover Andrej Babiš, winnaar van die verkiezingen. Wat die twee uit te vechten hebben, hoor je van Geert Jan.

Je zou er een boek van kunnen maken, van alle moppen door onze Joost. 278 maal lachen, als je ze begrijpt. Ook dit keer verzaakt hij niet. Vanuit Jerevan komt Joost met een dijk van een mop.

Hosts:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Dijenkletser: 
Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De barista uit Berdjansk zet heerlijke koffie, ook al woont hij niet meer in Berdjansk. De koffiemaker werkt tegenwoordig vanuit Promprylad.Renovation, een oude sovjet-fabriek die is getransformeerd tot hub voor sociale ondernemers uit heel Oekraïne. Promprylad oogt zo inclusief, dat je het gerust Oekraïne 2.0 kunt noemen. Een praktische ideale samenleving waar iedereen welkom is, of je nou invalide bent of Russischtalig. 

Geert Jan loopt een dag mee met strategisch directeur Liudmyla Kryzhanovska, verantwoordelijk voor onder meer de financiering, donaties en internationale partnerschappen. Ook Nederland geeft miljoenen aan de (her)ontwikkeling van Promprylad - dat deze week nog een prijs van de Europese Commissie in ontvangst mocht nemen. 

Hoe voel je in West-Oekraïne de oorlog die in je eigen land woedt, maar waarbij het front wel duizend kilometer verderop ligt? En hoe helpt Promprylad de interne ontheemden, de Oekraïners die niet meer in Marioepol of Kramatorsk konden wonen en werken?

Floris vraagt Geert Jan de hemd van het lijf, die dan weer regelmatig teruggrijpt op zijn gesprek met Kryzhanovska.

We trappen af met een lofzang van Floris op Georgië, en ronden af met een mop van Joost over varkensboeren. Dat u het weet.

Shownotes:

Kortingscode voor de film Self portrait along the borderline, vrijdag 10 oktober 13:00. Korting krijg je via deze link met de code perestrojkastpaviljoen50. Wel eerst een MyIDFA-account aanmaken.

Host on the Road:

Geert Jan Hahn

Back from Batumi

Floris Akkerman

Makkelijke moppenverteller: 
Joost Bosman

Veel dank aan de gastvrouw:
Liudmyla Kryzhanovska

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Jan staat op de grens van Roemenië en Oekraïne. De grens van de EU, NAVO en Schengen. Toch was juist deze plek ooit het hart van Europa. Wat is er veranderd?

Voordat Geert Jan zich verwonderde in het Roemeense grensdorp Sighetu Marmatiei, was hij bij de boekpresentatie van Hans Luiten. Luiten schreef: 'Begrijp jij Centraal-Europa nog?' Het boek van Luiten sluit aan bij de reis die Geert Jan momenteel maakt. Centraal-Europa is een regio vol van kleur, geur en diversiteit, maar tegelijkertijd ook nationalisme, vergrijzing en verwijdering.

Deze aflevering hoor je meer uit de boekpresentatie van Luiten, ook wel 'de geschiedenisleraar die je eigenlijk had willen hebben' genoemd. 

Geert Jan was óók nog in Straatsburg, tijdens de jaarlijkse State of the European Union. Met Europarlementariër Thijs Reuten, die Centraal- en Oost-Europa in zijn portefeuille heeft, maakt Geert Jan een politiek rondje door de regio. Want er is nogal wat aan de hand...(hallo Roemenië, Polen, Moldavië, Servië en vele anderen)

Terwijl Geert Jan in de Karpaten bivakkeert, zit Floris in de Kaukasus. Net als Joost. Maar zien ze elkaar wel? En Thijs Reuten was ook in de Kaukasus, maar zag alleen Joost. En Joost horen we deze podcastaflevering wel, maar Floris dan weer niet. Begrijp jij de regio van de Perestrojkast nog?

Host on the Road:

Geert Jan Hahn

Lost on the Road:

Floris Akkerman

Oost-Europa-duider:

Thijs Reuten

Centraal-Europa-duider:

Hans Luiten

Gastheer in Jerevan:
Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Zuidelijke Kaukasus geldt het recht van de sterkste. In augustus sloten de Azerbeidzjaanse president Alijev en de Armeense premier Pasjinjan een voorlopige vredesovereenkomst, preciezer een intentieverklaring, onder het toeziend oog van Donald Trump. Na bijna 35 jaar moet er een einde komen aan oorlogen, etnische zuiveringen en landje-pik. 

Het is het gevolg van de oorlog die Azerbeidzjan in 2022 won om Nagorno Karabach en een jaar later het hele gebied heroverde. Het zit Geert Jan niet lekker hoe de media hebben bericht over de afspraken tussen Armenië en Azerbeidzjan. Wat hem dwarszit, hoor je in deze 275e (!!!) aflevering.

Maar is het nu daadwerkelijk pais en vree tussen Armenië en Azerbeidzjan? Zeker een land is niet blij met dit akkoord: Rusland. Moskou ziet de Amerikanen opeens dichterbij komen. Ontstaat er een nieuw tijdperk op de Zuidelijke Kaukasus, na eeuwen van Moskouse overheersing en verdeel-en-heers-politiek? 

Hierover kan je het alleen maar hebben met Isa Yusibov en Joost Bosman. Geopolitiek analist Isa is geboren en getogen in Azerbeidzjan en Joost is correspondent in de Armeense hoofdstad Jerevan. Alle twee hebben ook nog eens een mop in huis. 

Hosts:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Geopolitiek analist:

Isa Yusibov

Armenië-correspondent:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het was ongekend de afgelopen weken. Vladimir Poetin over de rode loper in Alaska, samen met Donald Trump in de presidentiële limousine, EU-leiders gezamenlijk in het Witte Huis bij de Amerikaanse president en Volodymyr Zelensky in pak. 

Maar wat zijn alle betrokkenen ermee opgeschoten? Heeft Poetin het Westen uit elkaar weten te spelen? Heeft hij concessies moeten doen? Staan Europese troepen zij-aan-zij straks naast Oekraïne als het gaat om veiligheidsgaranties? Levert een top tussen Zelensky en Poetin wat op, als die ontmoeting er überhaupt komt? 

Dit en nog meer bespreken we in deze aflevering met Ed Kronenburg, voormalig ambassadeur in China en Frankrijk en de rechterhand van, toen, NAVO-chef Jaap de hoop Scheffer. In deze hoedanigheid ontmoette hij Poetin en de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. Na de uitzending kwam Kronenburg nog met twee leestips:  The Grand Chessboard van Zbigniew Brzezinski en Rusland begint hier van Howard Amos.

Deze aflevering moet je het doen zonder de immer bekwame Geert Jan. Hij geniet van een mooie vakantie. Wel is er de mop van Joost. Iets met het Colosseum in Rome. 

Host:

Floris Akkerman

Voormalig topdiplomaat:

Ed Kronenburg

Klasbak:

Joost Bosman

Vakantievierder:

Geert Jan Hahn

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kopstukken van de Europese Unie hebben deze zomer belangrijke bezoeken aan China en Japan gebracht. Oost-Azië dus. Maar in Eurazië, het grensgebied tussen Europa en Azië in, waren ze eerder dit jaar al geweest. De eerste EU-Centraal-Azië top in Samarkand werd 4 maanden geleden als een groot succes gezien. Maar leidt dit echt tot meer Europese invloed in Centraal-Azië?

Met Clingendael-onderzoeker Niels Drost duiken we in de STAN-landen. Op welke vlakken werken ze graag samen met Europese landen? Waarom duikt Frankrijk daar ineens zo prominent op? En hoe zit het met de buren die toch eigenlijk veel meer invloed op Centraal-Azië denken uit te oefenen, namelijk Rusland en China?

En wat te denken van de landen zelf?

Mocht je deze podcast beluisteren tijdens het koken, dan hebben we nog een heerlijk plov-recept voor je! Klik hier!

Wil je leestips, dan moet je toch echt naar de podcast zelf luisteren ;)

Hosts:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Gost:

Niels Drost

Jost:

Joost Bosman 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tip voor deze aflevering: pak de Bosatlas erbij of anders Google Maps.

We reizen af naar de Zuid-Moldavische regio Gagaoezië. Een fascinerend gebied met hamer en sikkel, Leninstandbeelden, politiek gekonkel, kinderfeestjes, Russische propaganda en EU-geld. En dat is nog niet alles. Deze week werd de pro-Russische gouverneur van Gagaoezië, Jevgenia Goetsoel, veroordeeld tot zeven jaar cel. Op een gevoelig moment: eind september zijn er parlementsverkiezingen in Moldavië. 

Floris reisde dit voorjaar voor NRC (lees zijn reportage hier) die kant op om te kijken hoe het zit met het pro-Russische gehalte van Gagaoezië (ruim 121.000 inwoners) en wat de gouverneur daar uitspookt. Goetsoel heeft zich de afgelopen jaren ontpopt tot het verzet tegen de pro-Europese plannen van de Moldavische president Maia Sandu. Deze gouverneur kan je niet los zien van Moskou.  

Moldavië hoopt in 2030 lid te worden van de Europese Unie. Maar het pro-Russische sentiment zit diep in de inwoners van Gagaoezië en daarbuiten, ondanks dat de EU allerlei projecten financiert in de regio. Een locoburgemeester in Gagaoezië en de hoofdredacteur van nieuwsmedium Nokta leggen aan Floris haarfijn uit waarom de Gagaoeziërs trouw zijn aan Rusland.

Het is allemaal serieuze, maar hoognodige kost. Gelukkig voegt Joost als vanouds wat humor toe. 

Hosts:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Hofnar:

Joost Bosman 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze week zagen en hoorden we enigszins vertrouwde beelden. In Kyiv en andere steden gingen Oekraïners de straat op om, voor het eerst sinds de oorlog is uitgebroken, te protesteren tegen een president. Volodymyr Zelensky had een wet ondertekend die de onafhankelijkheid van twee anti-corruptieorganisaties uitholt en ze meer onder de overheid plaatst.

En dat trekken Oekraïners niet, die aan het front juist vechten voor hun vrijheid en onafhankelijkheid en al jaren tegen corruptie. Sindsdien staat Zelensky onder druk van de straat, vanaf sociale media en vanuit de EU en lijkt hij in te binden.

Dit bespreken we met twee gasten die er bovenop zitten. Ze kennen het geluid van Kyiv, van de Oekraïners als geen ander. Correspondent Chris Colijn bekeek de ontwikkelingen vanaf de straten en consul Karel Burger Dirven legde zijn oor te luister bij de ambassadeursconferentie in de hoofdstad, waar hij onder meer sprak met de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha. Vragen zijn waarom zet Zelensky deze stap, wie jaagt hij allemaal tegen zich in het harnas, dwaalt hij af van het pad naar EU-lidmaatschap en is hij een democraat in hart en nieren?

Natuurlijk hebben we een mop van onze Joost. Waar hij zich nu bevindt, hoor je uitgebreid in de volgende aflevering. 

Deze podcast brengen we iets eerder uit dan de bedoeling is (gewoonlijk doen we dat vrijdagochtend om 0600), maar de ontwikkelingen in Oekraïne kunnen elkaar snel opvolgen. Een dag later kan alles weer oud nieuws zijn. Vandaar dat deze uitzending eerder verschijnt. 

Hosts:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Honorair consul:

Karel Burger Dirven

Correspondent in Kyiv:

Chris Colijn

Wereldjournalist:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Verwacht het onverwachte in Oost-Europa: vorige maand was daar de plotselinge vrijlating van Sergej Tichanovski, de man van Svitlana Tichanovskaja, de Wit-Russische oppositieleider in ballingschap. Hij kwam vrij na vijf jaar gevangenschap in een Wit-Russisch strafkamp. Tegelijkertijd gaat het vastzetten van mensen in Belarus tot op de dag van vandaag door. 

Zo lijkt er geen einde te komen aan de repressie onder de zelfbenoemde Belarussische president Aleksandr Loekasjenko. Hoe moeten we dan Tichanovski’s vrijlating duiden? Wat zit erachter? Wat wil Loekasjenko hiermee bereiken? En moeten we Trump hiervoor de hemel in prijzen? Wist Poetin hiervan? Hoe gaat het verder tussen Svitlana en Sergej?

Floris sprak voor NRC Tichanovskaja toen zij de NAVO-top in Den Haag bezocht. In de studio gaan we het er verder over hebben met de Belarus-kenner der lage landen, Franka Hummels.

Verwacht het onverwachte in Oost-Europa: met onze Joost Bosman weet je het ook nooit zeker. Hij volgt het nieuws, zit er altijd bovenop. Maar hij is zelf ook nieuws. In 2022 vertelde hij over zijn vlucht uit Oekraïne toen de Russen daar net waren binnengevallen. Vorig moest hij noodgedwongen Rusland verlaten en het laatste nieuws is dat hij Georgië niet binnenkomt. Op de dag dat deze podcast uitkomt, begint hij aan een nieuwe poging, via Armenië. 

Wat er aan de hand is en of Georgië hiermee Belarus achter aangaat, hoor je van hem. Plus een mop natuurlijk. Die je op een andere plek hoort dan verwacht.

Ook onverwachts, maar daarmee niet minder bijzonder is het Srebrenica-project van Alma Mustafić, Marjolein Koster, Robin de Puy: ‘De elf stemmen van Srebrenica’. Een multimediaal project over de verhalen van Bosnische Nederlanders dertig jaar na de genocide in Srebrenica. Marjolein, een graag geziene Perestroj-gast, vertelt erover.

Meer weten? De 11 stemmen voor Srebrenica is t/m 26 oktober te zien in FOTODOK, Utrecht en in Nationaal Monument Kamp Vught. Beluister de podcast via vpro.nl. 

Hosts

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Belarus-baken

Franka Hummels

Altijd wat met die Joost

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO krijgt een nieuwe norm. In 2035 moeten landen 5 procent van hun BBP aan defensie uitgeven, waarvan 3,5 direct aan defensie. Maar deze top stond toch vooral in het teken van de ‘bromance’ tussen president Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte.

Maar wat gaan we eigenlijk doen met al dat geld en hoe ziet de toekomst van het NAVO-bondgenootschap eruit? Om die vragen te beantwoorden roepen we de geopolitieke kopstukken van BNR weer bij elkaar voor een Alliantie!

De geopolitieke kopstukken van BNR

• Bernard Hammelburg, buitenlandcommentator en presentator van BNR De Wereld en de Amerika Podcast
• Rob de Wijk, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, oprichter van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en maker van Boekestijn & De Wijk
• Geert Jan Hahn, Europaverslaggever en maker van de podcasts Make Europe Great Again en de BNR Perestrojkast

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We noemen het zelf de officiële aftrap van de NAVO-top. De derde Perestrojkast Live ging maandagavond over Oost-Europa in de NAVO vanuit Nieuwspoort, Den Haag, de stad waar dinsdag en woensdag de NAVO-top plaatsvindt. Als de wereldleiders slim zijn, luisteren ze naar deze 269e aflevering, gebaseerd op de live-uitzending.

En niet alleen om de twee geestige moppen van Joost Bosman die vanuit Tbilisi was overgevlogen. Met Joost en historicus en schrijver Ivo van de Wijdeven (van onder meer De macht van het verleden en Alle rafelranden van Europa) doken we maandag in op de vraag: wat hebben onze landen te zoeken in NAVO? En dan met name de opstandige premiers Fico van Slowakije en Orban van Hongarije die als NAVO-lid graag aanpappen met Rusland. Hoe valt hun NAVO-lidmaatschap te rijmen met hun bezoeken aan Poetin? Ook Polen komt voorbij. Warschau heeft een andere kijk op Rusland en zijn NAVO-lidmaatschap. 

Ivo is tevens bij ons aangeschoven om de moeder der discussies voorgoed te beslechten. Want wat hebben het Westen en Rusland nou afgesproken over de NAVO-uitbreiding naar Oost-Europa? Ivo legt het uit. Poetin heeft daar zo zijn eigen, persoonlijke, kijk op, vertelt Joost die ook diept uit zijn Russische contacten en de Russische omsingelingsmythe weerlegt.

De 269e aflevering is een ingekorte versie van de Perestrojkast Live. Waarin we publieksvragen beantwoordden, een quiz deden en nog veel meer. Die ontbreken bij de ingekorte versie. Heb je deze Perestojkast Live gemist en wil je er volgende keer bij zijn? Houd onze podcast en de site van Haagsch College in de gaten.  

Grote dank aan Haagsch College voor het mogelijk maken van deze Perestrojkast Live.

Hosts

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

Historicus en schrijver

Ivo van de Wijdeven

Hofnar met inhoud

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een extra lange Perestrojkast, met focus op Albanië en (Albanees) Kosovo. Twee landen die aansluiting bij Europa zoeken, maar ook voor uitdagingen staan. De liefde voor Amerika is daar één van.

Geert Jan is op onderzoek gegaan. Hij sprak met Volt-europarlementariër Anna Strolenberg, die een gevangenis in Albanië bezoekt die uitgeprocedeerde asielzoekers uit Italië opvangt. Maar niet op de meest menselijke manier, zo ondervindt Strolenberg. Mede hierdoor zet zij vraagtekens bij de manier waarop Albanië onder premier Edi Rama toewerkt richting een EU-toetreding.

In de Kosovaarse hoofdstad Pristina ging Geert Jan op Amerikaans onderzoek. Stefan van Dijk, sinds jaar en dag woonachtig in Kosovo, neemt hem op sleeptouw langs standbeelden van Amerikaanse politici, popcultuur, hoogbouw, boulevards en vlaggen. Hoe bruisend en pro-Amerikaans is de jongste hoofdstad van Europa nu Trump terug is op het internationale toneel?

Floris pakt zijn rol als toehoorder met verve - al geeft hij toch de voorkeur aan Bruce Springsteen boven Rita Ora. 

Perestroj-cast:
Floris Akkerman
Geert Jan Hahn

Perestroj-gast:
Anna Strolenberg
Stefan van Dijk

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ahoy! Deze Perestrojkast is nu al een klassieker! Floris verkeert in extase, Dua Lipa zingt Nederland, de Poolse Donald T neemt een extreme gok en demissionair buitenlandminister Caspar Veldkamp vertelt over zijn bezoek aan de redactie van Radio Free Europe / Radio Liberty.

Kortom, een rondje regio voor de nodige actualiteit én duiding, over en vanuit Centraal- en Oost-Europa, met een extra focus op Polen en Tsjechië. 

En waarom vindt koning Willem-Alexander een bezoek aan Tsjechië echt tè belangrijk om af te zeggen?

Host in Amsterdam

Geert Jan Hahn

Host in zijn Hart

Floris Akkerman

Gastoptreden vanuit Polen

Michal van der Toorn

Gastoptreden vanuit Tsjechië

Caspar Veldkamp

Gierend in Georgië

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 23 juni zijn we terug in Nieuwspoort, Den Haag. Samen met het Haagsch College presenteren we een nieuwe Perestrojkast Live aan de vooravond van de Navo-top in Den Haag. Met schrijver en historicus Ivo van de Wijdeven duiken we in op de vraag: wat heeft Oost-Europa te zoeken in de Navo. Wat hebben Orban en Fico eraan? En wat heeft de Navo eigenlijk aan Oost-Europa?

Voor Ivo van de WIjdeven kent Oost-Europa en haar leiders geen geheimen. Hij schreef boeken als Alle rafelranden van Europa, De macht van het verleden - geschiedenis als politiek wapen.en De spoken van Visegrád – De onbekende geschiedenis van Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije.

Ook geeft Ivo als voormalig politiek analist bij het ministerie van Algemene Zaken, zeg maar de rechterhand van Mark Rutte, je een inkijkje over hoe het er op zo'n grote top aan toe gaat.

Kijk voor kaartjes op de site van het Haagsch College.

Tot dan.

A je to

Poka

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een extra aflevering, door al het verkiezingsgeweld in onze regio. Denk aan de presidentsverkiezingen in Roemenië en Polen. Maar ook: Floris heeft een bezoek gebracht aan Transnistrië, wat valt hem daar op? En last but not least: Geert Jan sprak Volodymyr Zelensky aan na afloop van de Europese top in Albanië.

Kortom, een rondje regio voor de nodige actualiteit én duiding, over en vanuit Centraal- en Oost-Europa. 

Host in Amsterdam, verslaggever in Tirana:

Geert Jan Hahn

Host in Chisinau, verslaggever in Tiraspol:

Floris Akkerman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Albanië, Kosovo en Moldavië - alle drie de kleine landen zijn sterk afhankelijk van wat er in de wereld om hen heen gebeurt en voelen dat direct.

Moldavië, met een oorlog in buurland Oekraïne, wacht met spanning af wat de Roemeense presidentsverkiezingen van zondag gaan brengen. Op de uitslag hebben de Moldaviërs zelf invloed. Ongeveer een miljoen Moldaviërs hebben een Roemeens paspoort, waaronder kiesgerechtigden. Voor Moldavië maakt het nogal wat uit wie er wint zondag, de pro-Europese Nicușor Dan of de radicaal-rechtse George ‘Roemenië eerst’ Simion. Floris zocht uit hoe de Moldaviërs naar deze verkiezingen kijken.

Albanië dan, specifieker de premier Edi Rama, die zondag voor de vierde keer tot premier werd gekozen. De EU omarmt hem graag, want hij is pro-Europa. Maar die verkiezingen zelf, verliepen die wel zo netjes? De OVSE is kritisch.

Standbeelden van Bill Clinton, Madeleine Albright, een boulevard genoemd naar George Bush, overal Amerikaanse vlaggen - Kosovo is niet alleen pro-EU, maar vooral pro-Amerika. In ieder geval voordat Donald Trump het voor de tweede keer tot Amerikaans president schopte. Zijn maatregel om ontwikkelingshulpagentschap USAID te ontmantelen laat zich voelen in Kosovo, ziet Geert Jan.

Helaas geen mop, Joost had wat beters te doen. Wel wat extra's:

Ons interview met Edi Rama.

Vooruitblik op de Roemeense presidentsverkiezingen.

De grote Albanese vier van de popmuziek.

Hosts op locatie:

Geert Jan Hahn

Floris Akkerman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de Roemeense presidentsverkiezingen gebeurt altijd wel wat, zegt onze gast Alexa Stoicescu. Maar die van afgelopen november waren wel heel gedenkwaardig. Na de omstreden eerste ronde bepaalde het constitutioneel hof in Boekarest dat ze opnieuw moeten worden gehouden. Daarom gaan de Roemenen 4 mei naar de stembus voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, de tweede ronde volgt veertien dagen later.

Het was een hoop verkiezingsgedoe november vorig jaar. Dat had te maken met TikTok, Russische bemoeienis, het aftreden van de Roemeense president en een onverwachte winnaar in de eerste ronde, namelijk de uiterst rechtse en pro-Russische Calin Georgescu. Hij is inmiddels uitgesloten van de presidentsverkiezingen.  

Vanuit Boekarest praat Alexa Stoicescu ons bij over de verkiezingen. Zijn ze het gesprek van de dag? Wat gaan de kiezers van Georgescu doen? Wie profiteert er van zijn afwezigheid? Hoe gaat het eraan toe op sociale media? En wat voor brief ontvingen de Roemeense 55-plussers?

Heel kort stippen we ook de indrukwekkende documentaire Collective aan, over een brand die in 2015 een Roemeense nachtclub verwoestte met de corrupte gezondheidszorg als oorzaak van de slachtoffers. 

Maar voordat we het hebben over Roemenië, komt Lviv aan bod. Die fraaie West-Oekraïense stad maakte indruk op Stoicescu toen ze daar, in oorlogstijd, eind vorige maand was.

Van Roemenië en Lviv naar onze moppentapper Joost. Hem hangt een Georgische boete boven het hoofd. Gelukkig is zijn mop als vanouds goed. 

Host:

Floris Akkerman

Genietend van de Hollandse lentezon:

Geert Jan Hahn

Verkiezingenvolger:

Alexa Stoicescu

Gratis moppentapper:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat een bijzondere ontmoeting was dat. Volodymyr Zelensky en Donald Trump in de basiliek van de St-Pietersbasiliek in Vaticaanstad voorafgaand aan de begrafenis van paus Franciscus. Op een marmeren vloer recht tegenover elkaar op een stoel die voor hen was neergezet waar ze elkaar 15 minuten spraken. Het was hun eerste treffen sinds die knallende ruzie in het Witte Huis eerder dit jaar. Twee mannen die elkaar niet liggen. 

Wat valt er over hun gesprek te zeggen? Geert Jan en Floris hebben daar ruim een dag over nagedacht en hun bevindingen hoor je deze aflevering. En niet alleen hebben we het over deze ontmoeting, maar ook over Vaticaanse protocollen, Noord-Koreanen, Poetins honger en wat er allemaal verder is gebeurd de afgelopen twee weken aan oorlog en diplomatieke stappen.

De mop komt van Joost, reizend tussen Tbilisi en Kazbegi in de Georgische Kaukasusbergen.

Hosts:

Floris Akkerman

Geert Jan Hahn

Reizende journalist:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijn Sadée is Europa-correspondent voor NOS, Radio1 en de VPRO. Hij is thuis in de drie B’s: Brussel, Boedapest en de Balkan. Hij is journalist, reiziger, avonturier, schrijver en...vijand van Viktor Orban. Zijn boek 'De Clan van Orban' is genomineerd voor de Brusseprijs 2025. 

Dat Sadée Orban al jaren op de voet volgt, wordt hem in Boedapest niet in dank afgenomen. Al wist Sadée zijn boek wel aan de Hongaarse premier te overhandigen...met een halve boodschap.

'De Clan van Orban' kwam vlak voor het EU-voorzitterschap van Hongarije uit. In een klein jaar tijd is er veel gebeurd. Welke hoofdstukken zou Sadée aan zijn boek willen toevoegen als hij de huidige positie van Orban in Hongarije en Europa en zijn stroming, het 'orbanisme', langs de recente meetlat zou mogen lachen?

Ook in deze podcast: eurocommissaris Wopke Hoekstra. Geert Jan sprak met hem voor BNR De Wereld, en vroeg hem ook naar de situatie in Oekraïne én naar hoe de Europese Commissie momenteel omgaat met Viktor Orban. De moeite waard om deze Perestrojkast mee af te trappen.

Shownotes:

-Een recente documentaire over de Orban-dynastie vind je hier, gemaakt door het onafhankelijke Direkt36.

-Meer over De Clan van Orban vind je hier.

-We verwijzen in deze Perestrojkast een recent stuk van Anne Applebaum in The Atlantic.

Hosts:

Floris Akkerman

Geert Jan Hahn

Hongaars staatsvijand:

Tijn Sadée

Laaaaaaaaange moppenverteller:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu drinkt hij met zijn vrienden nog koffie op een terras in Banja Luka. Maar hoelang kan de Bosnisch-Servische leider Milorad Dodik dat blijven doen? In februari is hij veroordeeld tot een jaar cel. Er volgde een arrestatiebevel. Maar vooralsnog loopt Dodik vrij rond en dook hij zelfs op in Israël en Moskou. 

Balkanjournalisten Marjolein Koster, journalist gespecialiseerd in de westelijke Balkan, en Marcel van der Steen, van de podcast de Balkanman, laten hun licht schijnen over Dodiks situatie. En ook over de man die druk kan zetten op Dodiks arrestatie, de Hoge Vertegenwoordiger van Bosnië en Herzegovina Christian Schmidt. Want kan Schmidt Dodik zo vrij laten rondlopen of tast dat zijn gezag aan?

Natuurlijk leggen we ook even goed uit hoe het bestuur van Bosnie en Herzegovina eruit ziet. Dat is niet zo eenvoudig. Dus laat Marcel dat graag over aan Marjolein.

Geen Balkanmop, maar wel een goeie mop van Joost uit Tbilisi. Misschien een goed middel tegen FSB-ondervraging.

Geert Jan is er nog even niet bij. Hij komt bij de volgende aflevering terug als trotse vader van zijn pasgeboren Nina.

Host:

Floris Akkerman

Balkanvrouw:

Marjolein Koster

Balkanman:

Marcel van der Steen

Humorist:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ineens kwam Vladimir Poetin met Noord-Koreaanse soldaten uit de hoge hoed. 10.000-12.000 Noord-Koreanen zouden er meevechten aan Russische kant, in de Russische provincie Koersk. Twee van hen werden krijgsgevangenen genomen door Oekraïne. Kyiv zette ze dankbaar in als propagandamiddel. Hun gezichten gingen wereldwijd rond, met gevaar voor hun familieleden in Noord-Korea. 

Over deze twee gevangenen en de inzet van Noord-Koreaanse soldaten in Rusland is Noord-Korea-deskundige Casper van der Veen te gast. Hij sprak hierover met de Noord-Koreaanse vluchteling Seongmin Lee die samenwerkt met de Oekraïense krijgsmacht om de Noord-Koreanen te overtuigen over te lopen en de wapens neer te leggen. Hoe overtuig je ze om dat te doen. En waarom zijn er van die duizenden Noord-Koreanen twee krijgsgevangene gemaakt? Blijven ze actief in Rusland of gaan ze ook vechten in Oekraïne? Want de band tussen Moskou en Pyongyang is sterker dan ooit, legt Casper uit. 

Hoe Oekraïne de twee krijgsgevangenen gebruikte voor de eigen propaganda bespreken we niet alleen met Casper, maar ook met Oekraïne-correspondent Chris Colijn vanuit Kyiv. Want had president Zelensky deze twee als propagandamiddel mogen inzetten, met hun gezichten herkenbaar in beeld? Wat betekent dat voor hun familieleden in Noord-Korea. Met Chris nemen we ook de actualiteit door: hoe valt het telefoongesprek tussen Poetin en Trump in Oekraïne? En balen de Oekraïners van het verlies van gebied in Koersk. 

Serieuze kost dus, maar we eindigen beginnen deze aflevering met goed nieuws en eindigen met humor: twee moppen en een bijzonder anekdote uit het Oekraïense leven gegrepen.

Shownotes:

-Lees hier Caspers NRC-interview met de Noord-Koreaanse vluchteling Seongmin Lee.

-Hij schreef ook De Kim Dynastie: geschiedenis van Noord-Korea en Goed Geluimd Hof en 99 andere Amsterdamse straatnamen.

-Casper was al eerder bij ons te gast: #78: Zonder het Kremlin geen Noord-Korea.

-Interviews met de twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen. Hier en hier. 

Host:

Floris Akkerman

In feeststemming:

Geert Jan Hahn

Perestrojkast-debutant:

Chris Colijn

Man met vele talenten:

Joost Bosman

See omnystudio.com/listener for privacy information.