Zomergasten stopt, het verdiepende gesprek niet: 7 podcast tips

Na 39 seizoenen en 214 gasten is het voorbij. Zondagavond zond de VPRO de allerlaatste aflevering van Zomergasten uit, met psychiater Jim van Os als slotgast tegenover Janine Abbring, afgesloten met een compilatie waarin alle gasten sinds 1988 nog één keer voorbijkwamen. Het programma verdwijnt door een besluit van de NPO: volgens het persbericht van de VPRO wordt Zomergasten "in zijn huidige vorm na 2026 niet meer voortgezet", een keuze die de omroep koppelt aan de bezuinigingen op de publieke omroep. Of het ooit in een andere vorm terugkeert, is niet bekend. Wat wél blijft: het lange, verdiepende gesprek leeft volop in podcastland. Dit zijn de zeven beste plekken om verder te luisteren.

Heb je zelf een luistertip voor Zomergasten-fans? Stuur hem naar tips@podcastluisteren.nl

• 1. Het Uur (NRC)

Het Uur is de wekelijkse interviewpodcast van NRC, gepresenteerd door Pieter van der Wielen, die geldt als een van de beste interviewers van het land. Elke vrijdag ontvangt hij een toonaangevende gast en neemt daar ongeveer een uur voor, zodat je iemand echt leert kennen in plaats van alleen een mening hoort. Wie Zomergasten waardeerde om de tijd en de aandacht, voelt zich hier meteen thuis. Luister bijvoorbeeld het gesprek met oud-journalist Joris Luyendijk terug, dat laat zien hoe ver je in een uur kunt komen.

• 2. Het Marathoninterview

Het Marathoninterview is de urenlange interviewreeks van de VPRO op NPO Radio 1, waarin een interviewer en een gast zich zo'n drie uur terugtrekken in de studio. Qua verteltijd en VPRO-dna is dit de meest directe erfgenaam van Zomergasten, met zelfs nog meer ruimte per gesprek. De reeks verschijnt in blokken rond de feestdagen en in de zomer; begin dit jaar sprak Nadia Moussaid ruim tweeënhalf uur met Midden-Oostenanalist Mouin Rabbani.

• 3. Nooit Meer Slapen

Nooit Meer Slapen is de nachtelijke cultuurpodcast van de VPRO, waarin Femke van der Laan bijna elke werkdag een gast uit de kunst of de actualiteit ontvangt; op vrijdag presenteert Ellen Deckwitz. De gesprekken duren bijna een uur en gaan over het werk achter de persoon, met dezelfde nieuwsgierigheid die Zomergasten kenmerkte. Met vijf afleveringen per week is er bovendien altijd iets nieuws.

• 4. Goede Gesprekken

Goede Gesprekken is de podcast van De Correspondent waarin Lex Bohlmeijer om de twee weken iemand spreekt met een bijzonder verhaal. Bohlmeijer werkt al sinds 1988 in de radio en haast zich nergens, waardoor de gesprekken vaak een uur of langer duren en de reflectie krijgen die Zomergasten-liefhebbers zoeken. Een treffend voorbeeld is zijn gesprek met historicus Lodewijk van Oord. Bohlmeijer is een geweldig interviewer.

• 5. De Publieke Tribune

De Publieke Tribune is het diepgravende gespreksprogramma van HUMAN op NPO Radio 1, gepresenteerd door rasinterviewer Coen Verbraak. Rond een actueel of onderbelicht thema laat Verbraak vooral ervaringsdeskundigen aan het woord, waarbij luisteren vooropstaat. Het is niet altijd het klassieke een-op-eengesprek, en toch liggen de rust en de diepgang dicht bij het Zomergasten-gevoel. Begin dit jaar sprak Verbraak een uur lang met theatermaker en filosoof Jaïr Stranders.

6. Ervaring voor Beginners

Ervaring voor Beginners is de podcast waarin Theo Maassen exact zestig minuten praat met makers over de kunst van het maken. Elk gesprek draait om het creatieve proces van een cabaretier, muzikant of schrijver, en Maassen blijkt een nieuwsgierige en scherpe gesprekspartner. Voor wie het persoonlijke en het ambachtelijke van Zomergasten miste, is dit een alternatief.

7. Boze Geesten | Open Geesten (Michiel Lieuwma)

Boze Geesten, voluit Boze Geesten | Open Geesten, is de podcast van schrijver en theatermaker Michiel Lieuwma, die sinds 2021 uitgebreid praat over kunst, media en de hedendaagse cultuurstrijd. De gesprekken duren gerust anderhalf uur, zodat een onderwerp helemaal wordt uitgeplozen. Dit is de eigenzinnigste en meest uitgesproken keuze van dit rijtje: de nadruk ligt op scherp en soms polemisch cultuurdebat, en minder op het levensverhaal van de gast.

Zomergasten terugluisteren

Wie het origineel nog een keer wil horen: de uitzendingen van Zomergasten staan ook als podcast online, inclusief het laatste seizoen met onder anderen Peter Pannekoek, Sigrid Kaag, Tommy Wieringa en de slotaflevering met Jim van Os. En nogmaals: heb je zelf een luistertip die in dit rijtje hoort? Stuur hem naar tips@podcastluisteren.nl, dan vullen we de lijst aan.

Veelgestelde vragen

Waarom stopt Zomergasten? Volgens het persbericht van de VPRO heeft de NPO besloten het programma in zijn huidige vorm na 2026 niet voort te zetten, een besluit dat de omroep koppelt aan de bezuinigingen op de publieke omroep. Het is een programmerings- en bezuinigingsbesluit en geen inhoudelijk oordeel over het programma.

Wie was de laatste gast van Zomergasten? Psychiater en hoogleraar Jim van Os, op zondag 30 augustus 2026, geïnterviewd door Janine Abbring. De uitzending sloot af met een compilatie waarin alle 234 gasten sinds 1988 nog een keer voorbijkwamen.

Welke podcast lijkt het meest op Zomergasten? Qua verteltijd en VPRO-dna komt Het Marathoninterview het dichtst in de buurt, met interviews van zo'n drie uur. Wil je een compacter maar even scherp gesprek, dan is Het Uur van NRC met Pieter van der Wielen een aanrader.

Komt Zomergasten nog terug? Dat is niet bekend. De VPRO liet weten dat onduidelijk is of het programma in een andere vorm kan terugkeren, en er zijn geen aanwijzingen voor een concrete comeback.

Waar is Zomergasten terug te luisteren? De afleveringen zijn in audio terug te beluisteren op podcastluisteren.nl vanaf de woensdag na de uitzending.