De Betere Docentenkamer is een maandelijkse podcast gemaakt door drie hbo-docenten. We praten hoofdzakelijk over onderwijs vanuit het perspectief van de docent zelf: lesgeven, voor de klas staan, omgaan met studenten.
Wie heeft er al gehoord over DOO? Weet je ook waar het voor staat? Discipline-overstijgend opgavegericht onderwijs, vertelt onze gast Ernst Phaff. Ernst is de leading lecturer over dit onderwerp bij de Hogeschool Rotterdam en komt uitleggen wat het nut en de noodzaak is van multidisciplinair, interdisciplinair en domeinoverstijgend onderwijs te organiseren op hogescholen.
Het is geen toeval dat we Ernst in de studio hebben: sinds kort is onze host Rinus lid van een DOO-onderzoeksgroep bij de hogeschool. Rinus is (samen met onder andere Simon) een van de bezielers van de praktijkweek bij Rotterdam Academy, onderdeel van Hogeschool Rotterdam. Om een lang verhaal kort te maken: interdisciplinair onderwijs leeft al heel erg bij ons. En toch is wat Ernst vertelt in de studio best verregaand... is DOO de toekomst van het hoger onderwijs?
Oh ja, waarom is het tijd voor deeltijd in het hoger onderwijs? De bevolkingspiramide van het CBS maakt dat duidelijk: er zijn vanaf nu elk jaar minder twintigjarigen in Nederland. Maar de werkgelegenheid blijft hoog en de kenniseconomie is waar we trots op zijn, dus ergens moeten we mensen blijven opleiden. In plaats van jong-volwassenen, moeten we waarschijnlijk mikken op een ouder publiek, die we naar de deeltijd halen.
Zien docenten het zitten om het roer om te gooien? Wat verandert er als je straks vooral aan deeltijd lesgeeft?
We kennen Fleur als oud-student van de klas van 2020, maar we bleven haar tot jaren later tegenkomen op school. Hoe kon dat toch? Vervolgens hoorden we van andere oud-studenten (van een veel latere lichting) steeds meer verhalen over deze illustere klasgenoot. We snapten er niets meer van. Gelukkig hebben we een podcast waarin mensen uitgebreid hun verhaal kunnen doen, dus hier is Fleur van Dijken, de eeuwige student (maar op een goede manier).
Een gesprek over de spanning van de studiekeuze, het verschil tussen associate degree en bachelor ervaren, artificiële intelligentie en student zijn, je passie volgen en uiteindelijk carrière maken. En nog veel meer.
Toen we in september 2019 begonnen met podcasten, hadden we niet echt een plan: we vonden het gewoon leuk om te proberen. 50 afleveringen later wordt het tijd om PDCA-gewijs te kijken hoe onze podcast geëvolueerd is in al die jaren. We spelen een quiz: welke host kan zich nog het meest herinneren over de vorige afleveringen? Over PDCA gesproken: wat vinden we van deze evaluatiemethode in het onderwijs?
Beeldcoaching, wat is dat? Hoe kan een beeldcoach docenten helpen om nog beter te worden in hun vak? Lara Schot is een didactisch coach getraind in beeldcoaching. Als je dat wil, komt ze gewapend met camera en microfoon de klas binnen om je les op te nemen. Het is een vak apart, want de beelden zijn zeker voor interpretatie vatbaar. Lara legt uit welke concrete vraagstukken ze samen met de docent kan oplossen door terug te kijken naar de video-opnames.
Duurzaamheid op school verankeren: dat is het doel van de handreiking Impactmakerschap die Rens Rietveld geschreven heeft. Hij heeft het in onze podcast over hoe associate-degree-opleidingen kunnen verduurzamen zodat je studenten handelingsperspectief geeft om de wereld te verbeteren. Waarom zou je dat willen doen? En hoe begin je eraan? De Betere Docentenkamer probeert Rens zo kritisch mogelijk te bevragen. Voor de volledigheid: Rens is de onderwijsmanager van Rinus en Simon. Daarbij is duurzaamheid en onderwijs (niet?) toevallig een van hun favoriete onderwerpen.
Wat is het nut van taalles in het hoger onderwijs? Bob en Simon bespreken hoe ze zelf het taalonderwijs ingerold zijn. Wat is er leuk aan lesgeven over taal en hoe beïnvloeden moderne ideeën over taal op school de lespraktijk? Een gesprek over woordenschat halen uit Game of Thrones, taalontwikkelend lesgeven, code switching en gekke accenten opzetten.
Oh jee, het schooljaar is in volle gang! Alweer een nieuw jaar, nieuwe kansen. Maar deze keer worstelt Simon met andere gevoelens: hij heeft last van melancholie. De diploma-uitreiking vindt bij de opleiding plaats in september en er zijn heel wat afgestudeerden om uit te zwaaien. Bob en Rinus denken na over hoe je kan leren omgaan met dat jaarlijks afscheid nemen.
In het onderwijs zit er ergens een grote ‘black box’, stelt onze gast Suzanne Visser: de stageperiode. Als een student terugkomt uit stage, is die plots helemaal veranderd en ontwikkeld. Super, natuurlijk, maar krijg je als docent ook iets mee van dat veranderingsproces? Of heb je buiten het stagebezoek er niks te mee te maken? In haar onderzoek wil Suzanne ontdekken hoe die driehoek tussen student, docent en praktijkbegeleider zich verhoudt. Zo kunnen we als docent hopelijk leren wat de beste manier is om nog steeds een rol van betekenis te hebben tijdens de stagemaanden.
Een podcastaflevering buiten opnemen: dat wilden we wel eens proberen. In de Historische Tuin Schoonoord in Rotterdam hoor je de vogels fluiten op de achtergrond, op een bankje midden in het groen gaat de aflevering al snel over hoe we studenten kunnen uitdagen om buiten de schoolmuren te leren van de natuur. Is dat een taak voor primair, voortgezet en hoger onderwijs? Een onverwachte gast weet daar meer over.
Waar baseren zij hun keuze op, vragen de docenten zich af in deze aflevering. Als studenten in de klas zitten en de studie toch niet helemaal hun ding lijkt te zijn, waar is het dan misgelopen? En hoe help je als docent in het maken van de juiste studiekeuze?
Neurodiversiteit en neurodivergentie zijn begrippen waarvan we vaak wel gehoord hebben, maar waar we ook niet zoveel over weten. Bob en Rinus praten met oud-collega Mandy over haar eigen ervaring en haar uitgebreide expertise als coach. Deze aflevering doet je zeker nadenken over hoe je lesgeeft, hoe je je cursus opzet, en hoe je zelf leerlingen en studenten coacht.
Heb je een goede reden nodig om op studiereis te gaan? Natuurlijk niet, als docent wil je toch ook eens mogen reizen voor je werk. Maar een studiereis is nog geen vakantie: Rinus beschrijft hoe hij het best wel spannend vond, bij vlagen ook erg grappig, zijn eerste studiereis naar Tallinn. Nieuwe inzichten, cultuurshocks, en allerlei dingen hij die niet in de podcast wil vertellen. Simon geeft mee wat hij geleerd heeft in Milaan. Ze klagen ook over declaraties achteraf: wat is die procedure moeilijk geworden!
Hoe kan je de Inner Development goals toepassen in het onderwijs? Met die vraag reisde Simon, producer van deze podcast, naar de IDG Summit in Stockholm. Terug in de studio vertelt hij aan Bob en Rinus wat er te leren valt van het IDG framework en de experts in Zweden — met enkele geluidsfragmenten als leidraad. En hoe zou je de IDGs kunnen toepassen in onderwijs in Nederland… heeft Simon daar een antwoord op gevonden?
Waarom bellen we in deze aflevering met Malawi? Omdat oud-collega Renée daar woont met haar gezin. Met haar man Dirk beantwoordt ze al onze vragen over het leven, het onderwijs en de rol van kunst in Malawi. Hun organisatie Capa Capa zet kunst in als middel om verhalen te delen. Kijk op https://www.capacapa.org/ om hen te steunen en ontdek ook hun eigen podcasts. Tip: bekijk de accounts https://www.instagram.com/capacapamalawi en https://www.instagram.com/reneedevink als je graag beelden hebt bij het geluid.
Als je studenten afgestudeerd zijn, worden ze plots alumni. Een mooi woord, maar het betekent ook dat we afscheid moeten nemen. En ook voor de studenten, pardon alumni, is het een periode waarin de zoektocht begint naar het volgende avontuur. Amber, Mette en Mischa komen een laatste keer in de studio zitten en delen hun plannen. Deze podcast kan je ook bekijken op https://youtu.be/w04k9MpF7-w
Heb je soms te maken met gebrek aan motivatie in de klas, dan is dit de aflevering voor jou: Suzanne van der Straaten en Ingrid de Nood komen de Motivatieposter voorstellen. De Motivatieposter is gemaakt door docenten van Hogeschool Rotterdam en is geschikt voor elke docentenkamer. Door gebruik te maken van de beslisboom kun je tips en tricks leren van andere docenten. Ook Rinus was betrokken bij het ontwerp ervan, en legt Bob uit hoe hij de poster kan gebruiken als docent. Je kan de poster downloaden op https://debeteredocentenkamer.nl/motivatie/
In De Betere Docentenkamer zijn we altijd op zoek naar inspiratie om onze lessen te verbeteren. Dit keer halen we dat op de Onderwijsparade van de hogeschool én hebben we twee docenten in opleiding te gast. Zij delen tips waarmee elke docent aan de slag kan om onderwijs beter te maken.
Wat doe je als je het boek Betekeniseconomie van Kees Klomp geweldig vindt, maar ook geweldig moeilijk om uit te leggen? Dan maak je er een strip van. Dat deed Martijn Houtkamp samen met Rinus tijdens hun masterstudies aan de HKU. Ze vertellen er hier over in het bijzijn van... Kees Klomp zelf. Twee gasten, hopelijk weegt dat op tegen het feit dat er deze keer geen openingssketch is!
Download de strip gratis op www.allesnaardetyfus.nl.
Een eigen bedrijf starten, je kan er van dromen. Of je kan naar een berg aardappelen kijken en een product-market fit ontdekken door het gewoon te gaan proberen. Fanar Al-Obaidy, oprichter van Pieperpost, is collega-docent van Rinus en Bob, en toont hen de goede weg. Want De Betere Docentenkamer Inc. wordt straks een feit, met Rinus als goeroe die heel Nederland leert brainstormen. Maar tegen welke prijs?
Een jaar geleden ging er een storm door het onderwijslandschap: ChatGPT beloofde alles te veranderen. Maar zo snel zijn wij niet, een jaar later lijken we nog steeds te worstelen met wat generatieve AI betekent voor ons lesgeven. Bob, Rinus en Simon delen ervaringen en observaties.
Vrije tijd versus schooltijd: Bob en Rinus zitten met hun hoofd nog in de vakantie. Loopt vrije tijd soms over in schooltijd? Zien zij collega's ook in hun vrije tijd, of houden ze werk en privé strikt gescheiden? Veel antwoorden in deze aflevering -- ook veel voetbalpraat, om de een of andere reden.
De aandachtsspannes van studenten wordt dagelijks op de proef gesteld. Smartphones, notificaties, content, content, content... het stopt niet. Hoe lang kan je de aandacht erbij houden in de klas? En wie kan het nog aan om een boek te lezen? Bob, die kan dat toch wel? Het antwoord zal je verbazen.
Vrienden van de podcast Mette, Mischa, Amber en Linda komen langs om hun ervaringen te delen. Zij zijn studenten én podcastmakers. Ontdek hun Podcast Periodt op => https://www.instagram.com/periodt.magazine/
Als je als docent zelf op de schoolbanken moet plaatsnemen, dan weet je hoe laat het is. Je wordt getraind! Want je moet bijblijven. Heeft dat zin? Heb je daar zin in? Of moet je er maar zelf je zinnen op zetten? Bob en Rinus lagen nog nooit zo ver uit elkaar qua mening. Zo ontstaan er ook weer nieuwe ideeën om professionalisering vorm te geven op school. Daarvoor moet je wel luisteren tot het einde.
Concrete aanleiding voor deze aflevering: docent Bob ervaart veel werkdruk. Het bedreigt zelfs zijn werkplezier! Dat is onaanvaardbaar voor collega Rinus. Hoe kan een docent beter omgaan met werdruk: moet je je verstoppen in het schoolgebouw? Of bellen met je moeder?
We wilden het al lang eens over voeding hebben in de podcast. Eindelijk is het zover. Blijkt al snel dat zowel Bob, Rinus als Simon zich niet erg bewust zijn van wat je het beste eet tijdens een werkdag. Gelukkig heeft de voedingswetenschapper Canan Ziylan het juiste antwoord op al onze vragen (vanaf 22:20).
Welkom, seizoen vier van De Betere Docentenkamer! We zijn terug na een iets langere pauze dan gewoonlijk, maar vanaf nu is er weer elke maand een nieuwe uitzending. Smakelijk!
Drie studenten praten on the record over alles wat Bob en Rinus willen weten: hoe is het om nu student te zijn, wat motiveert een student, en zijn er grote verschillen met vroeger? Maar ook onze hosts moeten zelf een aantal spannende vragen beantwoorden. Zelfs het salaris van een docent wordt besproken in deze 27ste aflevering van De Betere Docentenkamer.
In deze tijd van het jaar (april-juni) is er haast geen normale week: altijd is er wel deze of gene werkdag die wegvalt. Leuk, toch? Niet per sé volgens Rinus. Vakantieproblemen: Bob en Simon denken hierover mee.
Het valt Bob, Rinus en Simon op dat er de laatste tijd veel lege plekken in het klaslokaal zijn. Sommige studenten lijken systematisch niet naar de lessen te komen. Ze skippen niet enkel de lessen van Rinus, maar ook die van Simon en Bob! Dan weet je dat er iets mis is.
Alle gekheid op een stokje: er zijn wel oplossingen, maar is het probleem niet veel groter dan wat onze docenten aankunnen? Het weerhoudt de podcasters niet om verder te brainstormen én interventies te plannen voor de komende maanden.
Ah, zo! Nu snap ik het! Het moment waar je het allemaal voor doet als docent. Het kwartje valt, Eureka, een aha-erlebnis. Een student die vol zelfvertouwen aan de slag kan. Hoe krijg je dit voor elkaar? En wanneer lukt het helemaal niet?
