De Oude Grieken

[email protected]

Een afsluitende special met een laatste tijdlijn en een beschouwing over de diepgaande invloed van de Oude Grieken op onze beschaving. Het contrast met Judeo-Christelijke traditie wordt ook belicht.

Om op de hoogte gehouden te worden van een eventueel vervolg kun je me mailen.

email: [email protected]

Een aflevering over Alexander de Grote. Over zijn jeugd, zijn opvoeding en de invloed van zijn opmerkelijke ouders Phillipus en Olympias. Zijn eerste jaren als Macedonische koning en de 12 jaar durende veldtocht in het Perzische Rijk.

Het gaat over Alexander als geniaal veldheer, moedige krijger, slimme bestuurder. Maar ook zijn woede en thethrale gedrag. Over zijn vriend Hephaistion die sterft en Alexander 8 maanden later.

De lotgevallen van zijn gebalsemde lichaam en de betkenis van Alexander in de geschiedenis.

Mijn e-mail: ⁠[email protected]⁠

Deze keer geen aflevering, maar een huishoudelijke mededeling, een aankondiging. De podcast loopt ten einde. Er volgen nog twee afleveringen.

De aflevering van volgende week gaat over Alexander de Grote en dan volgt een week later nog een afsluitende speciale aflevering.

 Dat deze podcast stopt, betekent niet dat ik stop met historische, filosofische en opiniërende beschouwingen. Ik geniet om hiermee bezig te zijn en de grote belangstelling van jullie luisteraars heeft me ook geïnspireerd om er mee door te gaan en ook om nieuwe dingen te bedenken. Veel dank daarvoor.

 Ik weet nog niet wat het gaat worden. Misschien een vervolg podcast met als onderwerp het Hellenisme. Of een blog met meer column-achtige verhalen, dan wel een boekje over Griekse beelden. Wie weet?

Wil je op de hoogte worden gebracht als ik wat nieuws heb, stuur me dan nu een e-mail. Dan kan Ik je informeren als het zover is. Let wel, het is geen nieuwsbrief. Dus je krijgt geen regelmatige en eventueel ongewenste mails in je inbox.

Mijn e-mail: [email protected]

Voor reacties en commentaar [email protected]

Een aflevering over één van de allergrootste denkers, over Aristoteles. De filosoof die een methode ontwikkelt om de werkelijkheid zo betrouwbaar mogelijk te beschrijven en die de vader van vele wetenschappen genoemd kan worden. Aristoteles die zinnige dingen zegt over de zielen van alle levende wezens, over de doelgerichtheid van de natuur en de deugden die de mens tot bloei kunnen brengen.

Bronnen

Belcampo de filosofie van het Belcampisme

Edith Hall Wat zou Aristoteles doen

Edith Hall Lectures Aristotle Gresham College

Aristotle on causality Stanford Encyclopedia

Etienne Vermeersch & Johan Braeckman De rivier van Herakleitos

Aristoteles Ethica Nicomachea

Wikipedia

Voor reacties en commentaar: [email protected]

Een aflevering over het leven van een getalenteerd staatsman en een militair genie. Een man die een koninkrijk dat op het punt stond uit de geschiedenis wist te redden en die vervolgens zijn grenzen naar alle windrichtingen wist uit te breiden. Die er in slaagde de altijd verdeelde Grieken te verenigen. Phillipus wist de loop de geschiedenis een andere wending te geven

Voor commentaar en opmerkingen [email protected]

Een aflevering over de opkomst van Macedonië. Voorafgegaan door een aantal opmerkingen over het oorlogszuchtige karakter van de Oude Grieken. Nog eens een samenvattende tijdlijn van 4040 tot 360. Over het rijke Macedonië en het koningshuis der Argeaden.

Voor reacties en commentaar [email protected]

In de vijfde eeuw neemt de Griekse filosofie een wending. Daar waar de natuurfilosofen zich bezig hielden met de aard van de wereld, de kosmos, begonnen de sofisten het te hebben over de mens.

Socrates zocht ook naar ware kennis. Zijn gesprekstechniek wist veel mensen in verlegenheid te brengen waardoor ze moesten toegeven onwetend te zijn. Socrates probeerde de mensen er toe te brengen om tot ware kennis te komen.

Plato meende dat de ware kennis in de ideeënwereld aanwezig was. Een geestelijke hogere perfecte wereld waarvan onze wereld slechts een schrale afspiegeling is.

Bronnen

Belcampo De filosofie van het Belcampisme

C.J. Alders De wereld vóór God

Plato Politaea vertaling Gerard Koolschijn

B. Russell Geschiedenis van de Westerse Filosofie

Wikipedia

Voor commentaren en reacties [email protected]

Op veler verzoek. Een speciale aflevering over mythologie en Griekse goden met een hoofdrol voor de god Hermes. Eén van de listigste en ondeugendste goden van de Olympus. Boodschapper van de goden, maar ook de god van de dieven, de kooplieden en de reizigers. Hermes is de god van de overgang, hij brengt veranderingen voor goederen, die van eigenaar verwisselen, van de poorten en de deuren, van de reiziger die zijn verblijfplaats wijzigt, van de onderhandelingen waarbij standpunten veranderen, van uitvindingen waardoor de dingen een nieuwe toepassing krijgen. Bovendien brengt hij de zielen van de gestorvenen naar de onderwereld van Hades.

Bronnen:

The Classical Greek Reader Oxford University Press

Stephen Fry Mythos

Podcast The Ancients van History Hit Hermes

Wikipedia

Voor reacties en commentaar [email protected]

Een ieder die zich bezighoudt met de Griekse mythen, sagen en epiek plus met de geschiedenis van de Oude Grieken moet het wel opvallen hoe dikwijls er sprake is van erotische relaties tussen mannen. In de Engelse taal wordt homo-erotische liefde zelfs aangeduid met de term Greek love. Ook de waardering en de bewondering voor het mannelijk naakt is bijvoorbeeld bij de Griekse beeldhouwkunst erg in het oog springend. Het heeft er alle schijn van, dat waar onze samenleving gefascineerd is door hetvrouwelijke lichaam, dat bij de Oude Grieken voor het mannelijk lichaam geldt. Kortom de homo-erotiek is een dominant aspect van de Oude Griekse cultuur datonze aandacht verdient.

Bronnen

Stephen Fry: Helden

Alastair Blanshard: Seks-Vice & Love from Antiquity to Modernity

Podcast The Ancients Alastair Blanshard

Voor reacties en commentaar: [email protected]

Een aflevering in de speciale serie over Griekse goden en mythologie. Nu over Hades en de onderwereld. Het rijk waar de schimmen van de gestorvenen verblijven. Ik bespreek de avonturen van vier stervelingen die zijn afgedaald in de onderwereld; Heracles, Theseus, Odysseus en Orpheus. Ook over hoe Hades aan zijn koningin Persephone kwam.

Bronnen

The classical Greek reader Oxford University Press

Odyssee vertaling M.A. Schwartz

Gods and Mortals Sarah Iles Johnston

The ancients podcast

voor reacties en commentaren: [email protected]

In deze aflevering hoe in het uitgeputte Griekenland een machtsvacuüm ontstaat. Hoe Sparta steeds verder zijn ambities moet inperken. Eerst het maritieme imperialistische streven moet loslaten en de hegemonie tot het Griekse vasteland beperken. Dan krijgen ze het aan de stok met de Thebanen, die in 371 de Spartaanse macht definitief breken, maar ook de Thebaanse hegemonie blijkt van korte duur.

Bronnen:

Prof. Kagan Yale lectures

Thomas R. Martin Ancient Greece incl Lectures

The classical Greek reader Oxford University Press

Wikipedia

[email protected]

Een aflevering in de speciale serie over Griekse goden en mythologie. Over Poseidon, de god van de zee, de aardbevingen en de paarden. Over Odysseus, en Medusa. En over hoe de Grieken omgingen met mythologische verhalen.

Bronnen:

The Classic Greek reader Oxford University Press

Mythos Stephen Fry

Odyssee Homerus vertaald door M.A. Schwartz

De Middellandse Zee Fik Meijer

Podcast History Hit The Ancients

Een aflevering met een uitgebreide tijdlijn en vervolgens de avonturen van Xenophon, waarbij hij zich ontpopt als een geniale veldheer, een meester in de beweeglijke oorlogvoering. Dan richt Xenophon zich op zijn literaire arbeid met beroemde historische werken, de eerste biografie in de letterkunde en zijn herinneringen aan Socrates. Hij houdt er een conservatieve, maar hoogstaande deugdenethiek op na. [email protected]

Bronnen:

The Classical Greek Reader Oxford University Press

Xenophon Symposium vertaling Christiaan Caspers

Plato Symposium vertaling Gerard Coolschijn

Robin Waterfield: Why Socrates died

I.F. Stone: Het Proces Socrates

Thomas Martin: Ancient Greece; inclusief Greek Civilisation Lectures

Donald Kagan: Yale Lectures

Wikipedia

[email protected] Op veler verzoek. Een speciale aflevering over mythologie en Griekse goden met een hoofdrol voor de godin Athena. Athena is een bijzonder type, ze is een veelzijdige godin die een divers terrein heeft waarover zij de heerschappij voert. Ze is de godin van de wijsheid, de godin van de oorlogvoering en de godin van het vakkundige ambacht en dan met name het weven.

De rode draad, het patroon in deze diversiteit is de vindingrijkheid, het inzicht en de slimheid. Zij is degene die de natuurkrachten beteugeld, die datgene wat de natuur te bieden heeft weet te benutten. Je zou het praktische wijsheid kunnen noemen. Ik bespreek haar ouders: Zeus en Metis en haar opmerkelijke geboorte uit het hoofd van Zeus. En een aantal bijzondere mythen.

Bronnen:

The Classical Greek Reader Oxford University Press

Odyssee in vertaling van M.A. Schwarz

Stephen Fry Mythos

Podcast The Ancients van History Hit Athena

De door de overwinnende Spartanen ingestelde junta van dertig tirannen wordt door de moedige en standvastige democraat Thrasybulus omvergeworpen. Hij straft de hoofdschuldigen van de terreur en kondigt een amnestie voor de meelopers af. Daardoor gelukkig geen burgeroorlog. Wel is er in Athene een broeierige atmosfeer van wraaklust en vijandigheid. Tegen deze achtergrond moeten we dan ook het proces tegen Socrates beoordelen.

Doorgaans wordt Socrates als een wijze man afgeschilderd, eigenlijk een toffe peer. Maar was hij dat wel? We schetsen aan de hand van harde feiten het echte beeld van Socrates: een antidemocratische politieke agitator. Een mannetjesmaker, maar dan wel van verkeerde mannetjes die Athene weinig goeds hebben gebracht. Dan wordt duidelijk waarom dat proces is gevoerd.

Bronnen:

Robin Waterfield: Why Socrates died

I.F. Stone: Het Proces Socrates

Belcampo: De Filosofie van het Belcampisme

Bertrand Russell: De Geschiedenis van de Westerse Filosofie

Thomas Martin: Ancient Greece; inclusief Greek Civilisation Lectures

Donald Kagan: Yale Lectures

Wikipedia

Door de rampzalige nederlaag in Sicilië vormt 413 een rampjaar voor de Atheners. Toch weten ze zich wonderbaarlijk te herstellen dankzij Alkibiades en Thrasybulus. Dan weet Sparta met veel Perzisch geld en een bekwame admiraal ook een sterke vloot op zee te brengen. De vloot blokkeert de Bosporus en de Hellespont. Er kan geen graan meer naar Athene. In 404 geeft het hongerende Athene zich over.

Voor contact en opmerkingen [email protected]

De tweede aflevering over de Peloponnesische Oorlog met in de hoofdrol Alkibiades. Over de slag bij Mantinea, de Melische dialoog en de noodlottige Atheense expeditie in Sicilië.

[email protected]

Een aflevering over de eerste tien jaar van de Peloponnesische oorlog. Met de Pest van Athene, de dood van Perikles en de opstand tegen Athene op het eiland Lesbos.

De gevangenneming van Spartanen en hoe de schrijver van het geweldige boek de Geschiedenis van de Peloponnesische oorlog in ongenade valt.

Voor commentaar en reacties: [email protected]

De geschiedschrijving van de Grote Peloponnesische Oorlog is vooral een Atheense zaak. Om hier wat tegenwicht aan te bieden een aflevering over Sparta tijdens de Peloponnesische Oorlog.

Voor reacties en commentaar email: [email protected]

De bondgenoten tegen de Perzen Athene en Sparta groeien na de Perzische nederlaag uit elkaar. Sterker nog er ontstaat wederzijdse irritatie. Tenslotte oorlog: de Eerste Peloponnesische Oorlog. Deze eindigt met de dertigjarige vrede die slechts dertien jaar zal duren. Door gedoe met Korinthe, het eiland Korfoe en een economische boycot rommelen beide grootmachten elkaar een noodlottige oorlog in.

Voor commentaar en reacties: [email protected]

Een aflevering over de grote historicus Thucydides. Thucydides heeft een imposant werk over de Peloponnesische oorlog geschreven en tegelijkertijd een school over het denken over internationale politieke verhoudingen geïnitieerd. De Rob de Wijks en Bernard Hammelburgs van deze wereld staan nog altijd bij hem in het krijt.

Voor commentaar en reacties [email protected] Een aflevering over de metgezellen van Pericles. Een illuster stel. Toneelschrijvers, schilders, architecten, beeldhouwers en filosofen. Extra aandacht voor Protagoras. Tenslotte fragmenten uit de beroemde lijkrede van Pericles.

Voor reacties en commentaar email [email protected]

Een aflevering over Perikles, over hoe hij aan de macht kwam, over zijn democratische hervormingen en zijn anti-Sparta beleid. Het beleid dat resulteerde in een low intensity gewapend conflict de Eerste Peloponnesische Oorlog. Wel te onderscheiden van de heftige Grote Peloponnesische oorlog.

Voor reacties en commentaar [email protected]

De aflevering gaat over de enorme bouwactiviteit die de Atheners gedurende hun gloriedagen ontwikkelen. Over de bouw van de toenmalig grootste marinehaven ter wereld Piraeus en de meer dan 20 km lange muren die de stad Athene met de haven Piraeus verbonden. Over het achtste wereldwonder het Parthenon en een staaltje van Britse kunstroof: De Elgin Marbles.

Voor reacties en commentaar [email protected]

De laatste aflevering over de Griekse tragedies. Nu over de belangrijke rol van het koor en de bespreking van het leven van Euripides. Een kritische introverte schrijver die niet altijd even geliefd was. We bespreken hoe de Atheners middels de tragedie Trojaanse vrouwen worden geconfronteerd met hun wandaden in de oorlog en hoe het geloof in de Olympische goden aan het wankelen wordt gebracht. De Atheners kunnen het niet waarderen.

Voor vragen en commentaar [email protected]

Nog een aflevering over de Griekse tragedie of beter gezegd de Atheense tragedie. Over Sophocles en de beroemdste tragedie aller tijden Koning Oedipus

Voor reacties en of commentaar mail naar [email protected]

Een aflevering over de verbazingwekkende culturele ontwikkelingen in Athene en in het bijzonder over de podiumkunsten zoals de Atheense tragedie. Wat zijn dat voor toneelstukken en wat doen ze met de toeschouwers? Die vragen zullen beantwoord worden. De oudste tragediedichter Aeschylus wordt ten tonele gevoerd en de magistrale trilogie van zijn hand De Oresteia wordt besproken.

Voor reacties of commentaar kun je emailen naar [email protected]

Een aflevering over Grieks toneel, over hoe de poduimkunsten in Griekenland en dan vooral in Athene voortkwamen uit de Dionysuscultus. Over de drie genres: tragedie, saterspel en komedie. Over de vader van de komedie Aristophanes. Die messcherpe en soms schunnige komedies op de planken zette. Ik bespreek een paar komedies aan de hand van de thema's van Aristophanes: kritiek op de oorlog tegen Sparta, kritiek op populistische politici, kritiek op Euripides en Socrates.

Je kunt reacties en commentaar naar mij sturen. Naar [email protected]

Deze aflevering gaat over de bondgenootschappen in de Griekse wereld. De Peloponnesische bond onder leiding van Sparta, de Helleense bond van 31 poleis om tegen de Perzen te strijden en de Delische Bond waaruit het Atheense Rijk voortkwam. Verder over de politieke lotgevallen van Cimon die de Atheense politiek 17 jaar wist te domineren. En hoe het opmerkelijke einde van zijn loopbaan er uit zag. Vervolgens bespreek ik de radicaaldemocratische hervormingen van Perikles. Athene wordt superdemocratisch. Het werkt en is helemaal zo gek nog niet.

Wie wil kan reageren naar email [email protected] De eerste aflevering over het Atheense Rijk. Over de situatie na de overwinningen bij Plataea en Mycale. Over het vertrek van Sparta uit de strijd tegen de Perzen en over het nieuwe bondgenootschap onder aanvoering van Athene. Over Cimon de nieuwe Atheense politieke ster aan het firmament en zijn bloedmooie halfzus Elpinike.