Evangelie en existentie

Dit evangelie vertelt drie gelijkenissen, deze hetenOnkruid tussen het tarwe, het mosterdzaadje en gist en bloem. Jezus vertelt middels gelijkenissen, indirect : "Onderzoek je eigen hart." Het zaad is een metafoor voor Gods woord. Er wordt rijkelijk mee gestrooid. Maar kan het in ons wortel schieten? Het evangelie confronteert ons met wat wij in het dagelijks leven ook zo uitdrukken: je oogst wat je gezaaid hebt. Een gelijkenis nodigt uit tot een eerlijk zelfonderzoek. Welke verlangens, zorgen of ambities nemen zoveel ruimte in mijn leven in dat het Woord van God nauwelijks nog kan groeien? De weg naar vruchtbaarheid begint niet met méér activiteiten, maar met het hervinden van de eenvoud van het hart: één ding willen, namelijk Christus volgen.

Het Rijk der Hemelen is een schat. Wat kunnen we ons daarbij voorstellen? Is dat Rijk der hemelen, het Koninkrijk te ervaren. Wat is dat voor ervaring, is deze ook in andere tradities bekend? En hoe handelen wij als wij zelf zon' ervaring meemaken ofwel deze schat vinden? Met driegelijkenissen, dat zijn spiegels voor onze ziel, vertelt Jezus hoe wij hem daarin kunnen volgen.

De ervaring van een verlichtingsmoment. Dat kan ons zomaar overvallen. Geen zorgen, geen splitsingen, geen angst, geen verdriet, geen boosheid, geen treurigheid. Op zo’n moment is alles al goed, heel, helder, zonder emoties, omvattend en toch heel gewoon. Precies zoals het is is goed. Zulke ogenblikken zijn niet te organiseren, het overvalt je. En dan gaan we ernaar grijpen. Hierover gaat dit evangelie, Petrus kent dit moment en kan niet anders dan het waar te laten zijn.

Dit evangelie over het laatste oordeel is bekend door het beeld van bokken en schapen die gescheiden moeten worden. Als beeld kennen velen dit van timpanen op kerken: Jezus in het midden die de mensen oordeelt en verwijst naar het koninkrijk, of naar de hel. Dat ziet er niet vriendelijk uit. Deze overweging beschouwt dat laatste oordeel existentieel. Niet om een bewijs van goed gedrag te verwerven, maar als een vraag ‘Hoe leef ik ?’ En die vraag kan je elke dag aan jezelf stellen, niet pas aan het eind van je leven.

Ik ben 74 jaar en niet religieus opgevoed. Vanuit een socialistische achtergrond en een generatie die de kerk massaal achter zich liet, ben ik toch op zoek blijven gaan naar betekenis en zingeving. Die zoektocht voerde mij langs oosterse spiritualiteit, filosofie en uiteindelijk naar Søren Kierkegaard en het christendom.

In deze aflevering vertel ik waarom de evangeliën mij boeien en waarom ik er, ondanks mijn afstand tot traditionele geloofsbeelden, steeds opnieuw naar terugkeer. Over God denk ik niet als een vriendelijke vaderfiguur ergens in de hemel. Mijn godsbeeld is sterk beïnvloed door Kierkegaard en Meister Eckhart: God is voor mij niet voorstelbaar, maar wel ervaarbaar; niet zozeer een leerstelling, maar een werkelijkheid die zich in het leven kan aandienen.

Vanuit die persoonlijke zoektocht is Existentië en Evangelie ontstaan: een podcast voor mensen die de kerk misschien hebben losgelaten, maar het zoeken naar betekenis niet. Voor mensen die openstaan voor de vragen die het Evangelie oproept, maar zich ongemakkelijk voelen bij een letterlijke interpretatie.

In de afleveringen die volgen staat steeds een evangelietekst centraal. Geen zware Bijbelexegese, maar persoonlijke en existentiële overwegingen. Wat heeft Jezus ons vandaag nog te zeggen? Wat betekent het om zijn voorbeeld te volgen?