PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Jazziness

Je wordt geprikkeld door jazz, maar... Toots Thielemans is de enige jazz-muzikant die je kent ? Je herkent geen verschil tussen een trompet en een saxofoon ? Je weet niet waar te starten om jazz te doorgronden ? Dan is onze festival podcast vast iets voor jou: ontdek Jazz op Jazziness ! Ellen Leemans, notoir ‘jazz-onkundige’ tracht dit genre te doorgronden. Ze gaat hiervoor ten rade bij Frederik Goossens, jazz historicus en journalist. Hij helpt haar op weg met leuke anekdotes, fijne luist...more

Afleveringen

  • Aflevering 23: John Zorn, meester van mix & match

    Jun 19 2020

    Terwijl Wynton Marsalis de jazztraditie onder een kaasstolp tracht te conserveren, integreert John Zorn net zoveel mogelijk andere muziekgenres in zijn werk. Dit resulteert in eclectische muziek waarbij het citeren en combineren van genres op zich wordt gebruikt als improvisatie-methodiek. Hiermee sluiten zijn composities aan bij andere ‘mix en match’ kunstvormen uit het Post-modernisme. Het oeuvre van altsaxofonist John Zorn is zeer divers. Zijn Joodse roots inspireren hem voor zijn album ‘Kr...more

  • Aflevering 22: Jazz Renaissance

    May 25 2020

    In de jaren ’80 is jazz een echt lappendeken geworden. Zowel de avantgardisten als de legendes uit de gouden jaren zijn actief. Labels als Verve en Pablo spelen in op de swing en bouwen verder op de reputatie van sterren als Count Basie en Ella Fitzgerald. Het label Concorde biedt eveneens ruimte voor mainstream jazz, waarin overduidelijk wordt gerefereerd naar oude jazz-stijlen. In het saxofoongeluid van Scott Hamilton horen we echo's van Lester Young. Wynton Marsalis groeit op in New Orl...more

  • Aflevering 21: ECM, het mooiste geluid naast stilte

    May 05 2020

    Tussen de avantgardistische free jazz en de elektronische fusion, ontstaat in de jaren ’70 een platenlabel met een heel eigen, heldere sound : ECM (Edition of Contemporary Music), opgericht door Manfred Eicher. Het is bij dit label dat ‘The Koln Concert’ van Keith Jarrett wordt uitgegeven. Jarrett speelt er lange solo improvisaties, die nog weinig refereren naar de pure jazztraditie met swingende ritmes en blue notes. Zo maakt hij ruimte vrij voor nieuwe klankwerelden en andere inspiratiebro...more

  • Aflevering 20: Fusion, liefdesbaby van Jazz en Rock

    Mar 16 2020

    Tegen het einde van de jaren ’60 wordt pop- en rockmuziek volwassen. Festivals als Woodstock boomen, maar jazzclubs lopen leeg. Platenlabel Columbia zet zijn jazzlegendes aan de deur omdat de verkoopcijfers kelderen, maar volgens de nieuwe platenbaas van dit label heeft Miles Davis wel potentieel om te veranderen. Hij mag blijven. Via zijn nieuwe vrouw Betty Mabry, komt Miles in contact met Jimi Hendrix, Sly Stone etc. Ook Miles gaat elektrisch versterkte instrumenten en funkritmes integreren...more

  • Aflevering 19: Orgelpunt van de jazz-improvisatie

    Feb 29 2020

    Miles Davis rekruteert voor het eerst talent uit een jonge generatie: drummer Tony Williams, pianist Herbie Hancock en bassist Ron Carter. Op de opnames van een benefietconcert in The New York Philharmonic Hall, horen we hoe perfect deze bandleden op elkaar zijn ingespeeld, ondanks weinig repetitie vooraf. Wanneer wat later tenorsaxofonist George Coleman wordt vervangen door Wayne Shorter, afkomstig uit The Jazz Messengers, is ‘The second Great Quintet’ van Miles Davis een feit. In 1965 mo...more

  • Aflevering 18: Piep knor jazz voor de liefhebbers

    Feb 15 2020

    De allereerste “free jazz” opname waarin werd geïmproviseerd zonder vooraf bepaalde structuur, werd reeds gerealiseerd in 1949 door Lennie Tristano en zijn school van muzikanten. Deze jazzstroming waarin complete vrijheid geldt en afstand wordt genomen van allerlei muzikale conventies, dankt zijn naam aan een album uit 1960 van Ornette Coleman. Voor sommige muzikanten, zoals Sun Ra, sluit de improvisatie wars van ritme, tonaliteit en harmonie aan bij een spirituele zoektocht. Waar anderen dan ...more

  • Aflevering 17: Saint John Coltrane

    Feb 01 2020

    Het Miles Davis Quintet met tenor saxofonist John Coltrane tourt in 1960 voor het laatst doorheen Europa. Tijdens het concert in L’Olympia - Parijs, polariseren de solo’s van Coltrane het publiek. Het wordt pijnlijk duidelijk dat de 2 zwaargewichten niet langer samen op één podium passen. Daarop gaat Coltrane op eigen benen verder en richt The Classic Quartet op met o.m. Elvin Jones (drums) en McCoy Tyner (piano). In 1961 neemt de band ‘My Favourite things’ op, dit thema uit de musical ‘The S...more

  • Aflevering 16: Jazz wordt wereldmuziek

    Jan 19 2020

    Ook na ’59 bestendigt Miles zijn reputatie als vernieuwer. Hij laat zich inspireren door de volksmuziek uit Spanje en schrijft samen met Gil Evans ‘Sketches of Spain’. Op dit album staat oa. een interpretatie van het ‘Concerto de Aranjuez’ van Joaquin Rodrigo, waarmee deze compositie voor altijd in ons collectief geheugen wordt gegrift. Zo ontstaat de ‘third stream’: muziek die tussen klassieke genres en muziek in valt. De interesse in exotische muziek hangt in de lucht tijdens de jaren ‘50: ...more

  • Aflevering 15: 1959 - Annus mirabilis van de jazz

    Jan 03 2020

    In het jaar ’59 worden 3 baanbrekende, totaal verschillende platen opgenomen : Miles Davis neemt ‘Kind of blue’ op, de best verkochte jazz-plaat allertijden. Na een eerder muzikaal experiment voor de soundtrack van de film ‘L’ascenceur pour l’échafaud’, gaat Miles verder op het modale pad waar akkoorden-cycli worden vervangen door toonaarden die veel langer worden aangehouden. Hierdoor zit de solist minder in een strak harmonisch keurslijf. John Coltrane, die eveneens mee soleerde op ‘Kind of B...more

  • Aflevering 14: Rock ‘n Roll van Elvis vs Hardbop van The Jazz Messengers

    Dec 20 2019

    In de jaren ’50 doet de Rock ’n roll zijn intrede. Net als de jazz, vindt deze immens populaire nieuwe muziekstijl zijn oorsprong in de Blues van de Mississippi. Zwarte jazzmuzikanten zoals Horace Silver en Art Blakey die samen de ‘Jazz Messengers’ vormen, bieden een tegenreactie op de fragiele Cool jazz van blanke muzikanten: de hardbop. Ook zij grijpen opnieuw naar de roots van de jazz : de blues. Thema’s worden minder complex dan in de Bebop en doen meteen denken aan muziek uit de Gospel...more

  • Aflevering 13: Heroïne, taco’s en burrito’s aan de West Coast

    Dec 05 2019

    Blanke muzikanten bepalen in de jaren ’50 het reilen en zeilen van de cool jazz. Wanneer bariton saxofonist Gerry Mulligan in ’53 de cel invliegt omwille van drugsbezit, gaat Chet Baker, James Dean van de jazz, solo verder. Vrouwen vallen in zwijm voor zijn charismatische looks, romantische melodieën en androgyne stemgeluid. Chets druggebruik resulteert in muzikale hoogtes en laagtes. Het leidt hem de hele wereld rond, zo ook naar België en Nederland, waar hij onder meer samen speelt met gita...more

  • Aflevering 12: Miles is cool

    Nov 15 2019

    De jonge Miles Davis wordt al snel onder de vleugels van Yardbird genomen. Toch is lang niet iedereen enthousiast over zijn speelstijl : die is lyrisch, zonder vibrato en bevindt zich meestal in het middenregister. Daardoor klinkt hij heel anders dan Dizzy. Miles ontmoet Gil Evans en samen met nog meer gelijkgestemde zielen maken ze, beïnvloed door klassieke muziek, in 1949 opnames met een nonet waarin onder meer een hoorn en een tuba klinken. De klankkleur van deze muziek is bijzonder maar ke...more

  • Aflevering 11: meer Bebop (met een hoek af)

    Nov 02 2019

    Trompettist Dizzy Gillespie staat samen met Bird aan de wieg van de Bebop. Ze maken opnames voor independent labels zoals Savoy. In ’46 gaat Dizzy zijn eigen weg en laat zich muzikaal inspireren door de Cubaanse muziek van onder meer Chano Pozo, meteen het begin van de Latin-Jazz. Thelonius Monk is met zijn avantgardistische speelstijl de meest herkenbare jazzmuzikant van allemaal : hele-toons toonladders en veel dissonanten zijn kenmerkend voor zijn eigenzinnige interpretatie van jazz. Pian...more

  • Aflevering 10 : Bebop, van populair naar elitair

    Oct 15 2019

    Revolutionair kantelpunt in de jazzgeschiedenis is de ‘Bebop’, een term die wellicht verwijst naar woordeloze vocale improvisatie; de zogenaamde scat. De populaire swing wordt ingeruild voor complexe, niet-dansbare melodieën en snelle solo’s. Deze muziek vergt veel meer van de luisteraar en het grote publiek haakt dan ook massaal af. Centraal figuur in deze kunstzinnige jazz-stroming is alt-saxofonist Charlie Parker uit Kansas City. Zijn geniale solo op ‘Oh Lady be Good’ slaat medemuzikante...more

  • Aflevering 09 : Van Swing naar Bop

    Sep 21 2019

    Wanneer Coleman Hawkins na een lang verblijf in Europa terugkeert naar de Verenigde Staten, neemt hij Body and Soul op. Zijn meanderende improvisatie over het moeilijk akkoordenschema herbevestigt zijn reputatie als vader van de tenor sax. Solo’s komen meer en meer los van de melodie en vormen zo de basis voor de moderne jazz waarbij de virtuositeit van de muzikanten voorop komt te staan. In achteraf-clubs zoals Minton’s Playhouse jammen muzikanten Charlie Christian, Dizzy Gillespie, Thelonius...more

  • Aflevering 08 : Gipsy jazz in Europa

    Sep 07 2019

    Jean Baptiste Reinhardt maakt furore in Parijs waar hij met zijn banjo walsjes op de ‘piano à bretelles’ begeleidt. Wanneer het noodlot toeslaat en ‘Django’ ernstig verwond raakt bij een hevige brand in zijn woonwagen, lijkt zijn muzikale carrière voorbij, temeer omdat 2 vingers blijvend verlamd zijn. Met veel volharding legt hij zich weer toe op de gitaar, zijn verminkte linkerhand zorgt voor een typische ritmische speelstijl. Django ontmoet violist en gelijkgestemde ziel Stéphane Grapelli e...more

  • Aflevering 07 : Stomende swing en melancholische vocals

    Jun 23 2019

    Waar kleuren typerend zijn voor de arrangementen van Duke Ellington, is ritme dat voor de bigband van Bill ‘Count’ Basie. Duizenden koppeltjes doen avond na avond de temperatuur stijgen in world’s finest ballroom “The Savoy” tijdens het lindyhoppen. In een ‘Battle of the Bands’ wordt in 1938 het huisorkest van Chick Webb (met Ella Fitzgerald) verslaan door het orkest van Basie met oa. Lester ‘Leaps in’ Young en Billie Holiday. Zij noemt hem The Prez, hij noemt haar Lady Day. In het turbulent...more

  • Aflevering 06: Componist, bandleader en pianist Duke Ellington

    Jun 09 2019

    We verlaten New Orleans en Chicago en komen terecht in het New York van de Roaring twenties, de periode waarin schimmige figuren zoals Al Capone fortuin maken met de illegale verkoop van alcohol na de drooglegging. In nightclubs zoals The Cotton Club wordt moonshine whiskey gedronken uit koffietassen. Hier speelt de band van Duke Ellington als huisorkest. Wanneer er radio-uitzendingen worden gemaakt vanuit deze club in Harlem, wordt de bandleider en componist al snel erg bekend. In zijn comp...more

  • Aflevering 05: Meester-improvisator Satchmo

    May 13 2019

    Louis Armstrong groeit op in de prostitutiewijk Storyville, waar op elke hoek van de straat Jazz te horen is. In het jongenstehuis waarin hij als tiener terecht komt omwille van een pistoolincident, krijgt hij zijn eerste cornet. Later, in de band van mentor King Oliver, blijkt Armstrong een meesterimprovisator te zijn. Trompet spelen en zingen doet hij op zijn eigen herkenbare manier. Hij groeit uit tot een populair artiest met hits als ‘Hello Dolly’, die zelfs The Beatles van nummer 1 in d...more

  • Aflevering 04: Gangsta avant la lettre: ‘Jelly Roll’ Morton

    May 05 2019

    De creoolse en excentrieke pianist Jelly Roll Morton noemt zichzelf ‘Originator of Jazz’. Het kost deze kleurrijke figuur echter de grootste moeite om zijn reputatie te verdedigen. Vaak kwam hij niet eens aan de bak als muzikant en moest hij zijn geld verdienen met allerlei duistere zaakjes. Toch was deze opschepper onmiskenbaar van zeer groot belang voor de evolutie van de jazz : hij beïnvloedt de ragtime en legt zelfs de basis voor de swing met zijn riffs. Helaas mist hij zelf de boot naar...more

  • Aflevering 03: trompet-koningen van de jaren '20

    Apr 29 2019

    Wanneer Storyville, the red-light district van New Orleans, wordt gesloten trekt Joe ‘King’ Oliver via de Mississippi naar Chicago en neemt daar een plaat op met zijn Creole Jazz Band. Hier horen we, in tegenstelling tot de collectieve improvisatie van voorheen, voor het eerst individuele solo’s van muzikanten. Eén van hen is de getalenteerde Louis Armstrong. Maar onder impuls van Lil Hardin, pianiste in datzelfde orkest, trekt Armstrong naar New York waar hij terecht komt in de bigband van a...more

  • Aflevering 02: 1917, de eerste jass opname

    Apr 16 2019

    In 1917 wordt de eerste jazz-plaat opgenomen door blanke muzikanten. Het medium is een 78-toerenplaat vervaardigd uit shellac. Hierdoor is de duur van een track beperkt. De dansbare rag of jass-muziek is rebels en controversieel tegen de achtergrond van de muziek uit de good old days...

  • Aflevering 01: Introductie in Jazz, jazz standards en improvisatie

    Apr 16 2019

    Frederik Goossens vertelt Ellen hoe hij jazz ontdekte tijdens het bekijken van oude films op de BRT (Fred Astaire). Jazz draait rond vrijheid en improvisatie. Artiesten brengen variaties op een vast akkoordenschema. De schema's die iedere jazz muzikant hoort te kennen heten 'standards'. Ze geven een vaste structuur voor luisteraar en muzikant, maar worden steeds anders ingevuld. Iedere muzikant vertelt zijn eigen verhaal met een eigen muzikale stem.