Medisch Contact

Iris Sommer is psychiater, hoogleraar psychiatrie aan het UMCG en een van Nederlands meest vooraanstaande hersenonderzoekers. Onlangs ontving ze de Stevinpremie voor haar wetenschappelijke werk naar de biologische basis van psychiatrische aandoeningen. In deze podcast vertelt ze over haar nieuwe boek De stem van het brein en legt ze uit hoe taal ons denken vormt en wat dat betekent voor psychoses en stemmen horen. Ook bespreekt ze de kansen én risico’s van kunstmatige intelligentie in de psychiatrie. Kan AI helpen bij het herkennen van depressie of psychose? En hoe voorkomen we dat technologie de menselijke maat verdringt? Tot slot deelt Sommer haar persoonlijke loopbaanlessen en haar ambitie om de mentale gezondheid van vrouwen beter te begrijpen en behandelen.

Sophie van Gool is expert op het gebied van de loonkloof, de babyboete en genderongelijkheid op de arbeidsmarkt. Ze is econoom, columnist bij Het Financieele Dagblad en schrijfster. Met haar boeken Waarom vrouwen minder verdienen en Je kind is een goudmijn laat ze zien hoe ons werk, inkomen en ouderschap doordrenkt zijn van ongelijkheid startend vanaf een zwangerschapswens. Ook vrouwelijke artsen hebben hier volop mee te maken. Sophie legt uit wat vrouwen zelf kunnen doen, maar ook wat ze kunnen vragen van opleiders, bestuurders en politici. 

In de Engelstalige podcast van deze week vertelt dr. Izzeldin Abuelaish, een Palestijns-Canadese gynaecoloog, over hoe in 2009 zijn leven voorgoed veranderde toen drie van zijn dochters omkwamen bij een militaire beschieting van zijn huis in Gaza, terwijl hij in een Israelisch ziekenhuis kinderen ter wereld bracht. In plaats van te reageren met haat of oproepen tot wraak, koos hij voor een pad van verzoening en werd hij een krachtige stem voor dialoog, rechtvaardigheid en vrede. Zijn veelgelezen boek I Shall Not Hate heeft lezers over de hele wereld geïnspireerd met de boodschap dat menselijkheid moet zegevieren over verdeeldheid en geweld. 

Hoe om te gaan met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in de zorg bespreken we in deze podcast met Mariëtte Hamer – regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Ze is nu vier jaar in functie, eind van het jaar eindigt het mandaat, en toch geeft nog steeds hetzelfde aantal coassistenten (16%) aan dat ze te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag. Waarom daalt dit aantal niet? Waarom wordt voor het melden een drempel ervaren? Waar ligt ‘de grens’ en hoe bespreek je dat? En hoe bereiken we een cultuuromslag? Deze prangende vragen, maar ook de Leidse Co-raadstellingen over grensoverschrijdend gedrag, leggen we Mariëtte voor. 

Hoe zorgen we ervoor dat we niet een taak zoeken bij het beschikbare instrument, maar onbevangen blijven kijken hoe de taak het best kan worden opgelost? AI wordt genoemd als een antwoord op vele schaarstevraagstukken in de zorg, maar is het dat wel? Is het niet slechts symptoombestrijding? Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) beschrijft in het rapport over de ethiek van AI voor gezondheid en zorg vijf ethische stappen bij het ontwerpen en invoeren van AI. Die stappen en meer bespreken we in de podcast met Hafez Ismaili M’hamdi, ethicus en vicevoorzitter van de CEG.

Rogier Hoenders, psychiater en hoogleraar zingeving, leefstijl en geestelijke gezondheidszorg, heeft een leefstijlboek voor de zorgprofessional geschreven. We bespreken zijn 108 tips om een gezondere leefstijl te bereiken, van voeding en bewegen tot psychisch welbevinden. Maar ook hoe we die nieuwe leefstijl vast kunnen houden. Zowel voor de zorgprofessionals zelf als hun patiënten.

Verder bespreken we de tuchtzaak van deze week over een patiënte die klaagt dat ze haar gepensioneerde huisarts geen brieven meer mag sturen. 

Moeten we iedere patiënt behandelen als slechts 1 op de 100 hier baat bij heeft? Dus 99 patiënten niet. Hoe pikken we die ene eruit, en durven we de rest met rust te laten? Schilderen we naar onze patiënten de medische noodzaak niet mooier af dan dat die is? Deze week bespreken we deze lastige afweging met professor André Vis, uroloog en auteur van het artikel over de meerwaarde van oncologische zorg.

De tuchtzaak die we bespreken gaat over een arts die een arrestant offlabel methadon toediende. 

Psychiater Arjan Schröder ziet een verband tussen toegenomen ADHD-diagnoses en smartphones, waarover hij recent een vlammend opinieartikel heeft geschreven in de Volkskrant. Hij stelt dat versnippering van aandacht door smartphones en social media de boosdoener is. Vorig jaar werd aan 377 duizend Nederlanders AHDH-medicatie voorgeschreven, een verviervoudiging in twintig jaar. Arjan pleit ervoor om zeker bij milde ADHD-klachten eerst mogelijke oorzaken (zoals schermtijd) te onderzoeken en te elimineren. 
De tuchtzaak die we bespreken gaat over een arts die een arrestant offlabel methadon toediende.

Jos en Joost de Blok van Buurtzorg leggen in de podcast uit hoe ze twintig jaar geleden de Buurtzorgrevolutie zijn gestart en dit concept inmiddels wereldwijd hebben uitgerold. Eenvoud, vakmanschap centraal en zelfsturende teams. Wat kan de medische zorg leren van Buurtzorg? Hoe hebben Buurtdokters en BuurtzorgT (psychiaters) het concept in de praktijk gebracht en waarom leidt dit tot minder schaarste, minder bureaucratie en goedkopere zorg?

De tuchtzaak die we deze week bespreken gaat impliciet over hiërarchie en het luisteren naar je teamgenoten. 

Jim Reekers wil dat nieuwe technologieën en behandelingen strenger worden getoetst op bewezen effectiviteit en bijdrage aan passende zorg voordat ze toegelaten worden tot de markt. Ook blikken we terug op de publicatie van zijn boek De medische omerta (2023), dat best wat kwaad bloed bij collega’s zette.
Daarnaast bespreken we de tuchtzaak van deze week over een huisarts die een waarschuwing kreeg omdat hij een heup niet goed onderzocht.

Schelto Kruijff vertelt over hoe ongezond het ziekenhuis is. Maar ook de hele zorgsector. En hij vraagt zich openlijk af of artsen patiënten wel echt beter maken. Of we niet meer moeten inzetten op preventie en nu met steeds meer dreigende schaarste juist scherpere keuzes moeten maken. Twee oncologisch chirurgen met elkaar in gesprek over hoe artsen een waardevolle rol kunnen spelen voor de gezondheid van de hele samenleving.
Daarnaast bespreken we een rechtszaak over een aios die ongewenst zwanger werd en haar opleidingsplek verloor.

Dick Swaab, neurowetenschapper, oprichter van de Hersenbank en een beroemdheid sinds zijn boek 'Wij zijn ons brein', publiceerde recent zijn autobiografie. 60 jaar werkt hij al in het Nederlands Herseninstituut en nu op zijn 81ste maakt hij nog steeds werkweken van zestig uur, waarin hij vele promovendi begeleidt. In deze podcast vertelt hij over zijn leven en inzichten. 

Uitdagend gedrag van patiënten en naasten, van agressie tot controledrang tot moeizaam gedrag voortkomend uit hoge verwachtingen, kan voor zorgverleners een obstakel vormen in het verlenen van goede zorg. Psychiater Maarten van Schijndel heeft met collega’s een prachtige rij tips opgesteld over hoe hiermee om te gaan. In de podcast licht hij ze toe. Ook bespreken we de tuchtzaak van deze week, over een gynaecoloog die wordt aangeklaagd omdat hij geen sectio voorstelde bij verwacht hoog geboortegewicht.

Longarts Sander de Hosson heeft een jeugdboek geschreven, Game Over, waarin hij kinderen en jongeren vrij expliciet uitlegt wat er gebeurt rond het sterfproces. In de podcast vertelt hij hoe belangrijk het is om hier open over te zijn. 
Ook bespreken we een tuchtzaak over een basisarts bij een arbodienst die een andere bedrijfsarts onzorgvuldig vindt.

Deze week een bijzondere podcast, namelijk een heuse reportage op locatie. En wel op de Wallen. Ik ben voor deze podcast op bezoek bij de kersverse arts Dylan Meijer die zo’n anderhalf jaar geleden een groot stuk van de Wallen erfde, van Casa Rosso tot erotisch museum tot de Bananenbar. Al wandelend door dit miljoenenbedrijf met seksentertainment, bespreken wij hoe hij zijn werk als CEO combineert met het werk als arts.

Lees ook het portret van Dylan Meijer op Medischcontact.nl: Vanuit de studiebanken de Wallen op

Verslavingsarts Igor van Laere legt uit hoe hij zijn ergernis over wachttijd voor telefonisch intercollegiaal overleg heeft omgezet in een mooi praktisch onderzoekje, waaruit concrete aanbevelingen zijn voortgekomen. Met een paar praktische aanpassingen kan het contact sneller, duidelijker en uniformer. 
Ook bespreken we de tuchtzaak van deze week over een betrokken abortusarts die zijn bezorgdheid uitte in een mail naar derden.

Zorgprofessionals van buiten de Europese Unie moeten een lange weg afleggen om in Nederland aan de slag te gaan. Maar ook als ze starten in de zorg blijven obstakels opdoemen en daar kunnen ze door collega’s bij geholpen worden.  
De gasten in de podcast - Liesbeth Vonck die haar masteronderzoek deed naar de ervaringen van nieuwkomers in de zorg en Edwin Lucas, betrokken bij het nieuwkomersprogramma van UMC Utrecht - geven concrete aanbevelingen waar zowel de nieuwkomers als de ontvangende collega’s veel aan kunnen hebben. 
Daarnaast bespreken we de tuchtzaak van deze week over een vastgelopen liefdesrelatie die uitloopt op een tuchtklacht.

Maag-darmchirurg Willem F. Hueting vertelt over zijn dichtbundel CL – Chronische Liefde. Als klein jongetje mocht hij aan de hand van zijn vader, die huisarts was in Rotterdam-Zuid, mee naar Feyenoord. De korte gedichten gaan over wedstrijden, grote helden en zijn diepe clubliefde. Willem vertelt over hoe hij aan het dichten slaat, zijn liefde voor literatuur van F. Springer, maar ook zijn liefde voor het vak en zijn patiënten. Met de dichtbundel haalt hij geld op voor zijn werkgroep Zuur, om onderzoek naar onder andere refluxziekte te bekostigen. Ook bespreken we in de podcast een tuchtzaak over een arts die het tuchtcollege niet erkent. 

Deze week in de podcast: De scheve verdeling van het zorggeld met econoom Rob Baltussen en huisarts Danka Stuijver. Het geld zou toegankelijk, solidair en rechtvaardig verdeeld moeten zijn en dat is het nu niet. Zij suggereren dat een burgerraadpleging mogelijk uitkomst kan bieden om dit recht te trekken. Maar hoe werkt zo’n burgerraadpleging en hoe leidt dit tot verandering?

Natuurlijk bespreken we ook een tuchtzaak en die gaat over een voortvarende dermatoloog die volgens de patiënt stappen overslaat. 

Deze week bespreken we het nieuwe boek Littekens uit je jeugd van hoogleraar psychiatrie Christaan Vinkers. Hij vertelt wat jeugdtrauma’s zijn, maar bovenal ook wat ze niet zijn. Hij geeft voorbeelden van niet zichtbare vormen van mentale mishandeling en verwaarlozing en hoe we deze vroegtijdig kunnen signaleren. Ook bespreken we het effect van die littekens uit de jeugd op het latere leven en de complexiteit van behandeling ervan. Vooral het vergroten van veerkracht en zingeving kunnen hierbij behulpzaam zijn. Verder bespreken we de tuchtzaak van deze week over onvoldoende ingrijpen bij snelle gewichtstoename.

Maatschappelijk handelen is één van de CanMEDS-competenties, maar heeft in veel coschappen nog geen duidelijke plek. Maastricht heeft hiervoor een speciale achtweekse stage bedacht, het keuzeonderwijs Gezondheid, Preventie en Samenleving, GPS afgekort. Hoe deze stage is vormgegeven en wat coassistenten hiervan leren vertellen Nanda Wolfs, specialist ouderengeneeskunde, en coassistent Elianne Moene. Verder bespreken we ook de tuchtzaak van deze week over het beroepsgeheim dat doorbroken is. 

Het besturen van ziekenhuizen en zorginstellingen is een aparte tak van sport. Fred Plukker heeft als interimmanager veel instellingen van binnen gezien en verhaalt over zijn ervaringen in zijn boek: Is dit beleid of is erover nagedacht? In de podcast geeft hij tips aan artsen met een ambitie om te besturen, maar ook aan artsen die iets voor elkaar willen krijgen bij hun bestuurders in het ziekenhuis of de instelling. Kortom, een interessant kijkje in bestuurskamers. Daarnaast bespreken we ook de tuchtzaak van deze week over het weigeren van een obductie.

Deze week waarschuwen we voor wat patiënten kunnen doen met heimelijke geluidsopnames in de spreekkamer. We spreken met arts in opleiding tot bedrijfsarts Veronique van Zelm over of het wenselijk is om vast te houden aan de mogelijkheid om heimelijk opnames te maken. Wat kan je met AI en stemopnames? Kan je je als dokter weren tegen geluidsopnames? En wat is een manier om manipulatie van stemopnames te voorkomen? Ook bespreken we de tuchtzaak van de week over een gemiste buitenbaarmoederlijke zwangerschap. 

De strijd tegen vapen of eigenlijk nicotine bespreken we met twee gasten, de zusjes Sophie en Danielle Cohen. Sophie is kinderarts in het UMC Utrecht en Danielle is longpatholoog in het LUMC en beiden zijn actief betrokken bij het verbannen van vapen uit onze maatschappij. Ze hebben een datingsite voor artsen die hierover les willen geven op scholen, ze dagen grote firma’s die vapen voor jongeren mogelijk maken voor het gerecht en ze zijn recent een meldpunt gestart voor alle artsen die vermoeden dat klachten van een patiënt door vapen komen. En natuurlijk bespreken we de tuchtzaak van deze week.

Een openhartig gesprek met huisarts Richard Hoofs over hoe je zingeving ter sprake brengt in de spreekkamer. En waarom dat helemaal niet zweverig is, maar essentieel voor het begrijpen van klachten van een patiënt. Ook vertelt hij hoe je omgaat met weerstand en hoe je voor het winnen van de oorlog niet per se de eerste slag hoeft te winnen.
Verder aandacht voor een tuchtcasus waarin een huisarts een patiënt met verstandelijke beperking en autisme niet wilde onderzoeken.

Twee basisartsen, Doris van der Heijden (zelf oprichter van de podcast KoffieCo) en Hester Elzinga, lichten toe hoe zij tot hun podcastserie ‘Anios gezocht’ zijn gekomen en wat het hun heeft geleerd. Waarom zijn er niet-opgevulde vacatures? Wat maakt het ziekenhuis onaantrekkelijk? Wat hebben basisartsen nodig? Een inspirerend en open gesprek over basisarts in het ziekenhuis zijn.

> Luister ook naar de podcast ANIOS Gezocht

Liesbeth van Rossum, hoogleraar obesitas en obesitasarts Mariëtte Boon lichten samen hun nieuwe boek Vet belangrijk 2.0 toe. De nieuwste inzichten over de strijd tegen de obesitaspandemie, de rol hierin van de overheid, maar ook de rol van de arts en de patiënt. We bespreken de fysiologie van obesitas, het jojo-effect en de nieuwe obesitasmedicatie, die ook maar wat graag wordt gebruikt door niet-obese mensen die wat kilo’s kwijt willen. Kortom, zaken die nu spelen rondom overgewicht. Daarnaast bespreken we de tuchtzaak van deze week van een moeder die teleurgesteld was over een videoconsult.

Shownotes
Behandelovergewicht.nl
Checkoorzakenovergewicht.nl

Jaap van Dissel is te gast in deze podcast van Medisch Contact, waarin we terugblikken op zijn prominente rol in de coronatijd. Hoe was het om in ene de belangrijkste adviseur van de regering te zijn en naast de minister-president te staan op de best bekeken persconferenties ooit? Wat deden de bedreigingen met hem? Wat zou hij terugkijkend anders hebben gedaan? Al deze vragen en meer beantwoordt Jaap van Dissel in deze podcast. 

In deze speciale kersteditie van de podcast hebben we het over gebedsgenezing, zowel vanuit wetenschappelijk oogpunt door huisarts Dick Kruijthof, die hierop promoveerde. Alswel vanuit theologisch oogpunt door Stefan Paas, beroemd theoloog en podcastmaker van de awardwinnende serie, De Ongelooflijke podcast. Is er wetenschappelijk bewijs voor gebedsgenezing en hoe is dit onderzocht? Hoe ga je om met patiënten die de kerk verkiezen in plaats van het ziekenhuis? Een gesprek op het grensvlak tussen theologie en geneeskunde. 

Doorlooptijd op de SEH is een heikel punt. Ouderen met relatief milde klachten die door drukte lang op de spoedeisende hulp verblijven, hebben een relatief grote kans op een slechte uitkomst. Spoedeisendehulparts David Baden licht in Medisch Contact de podcast toe wat er schuilgaat achter de gevonden hogere mortaliteit bij deze patiënten, en wat eraan gedaan kan worden. Daarnaast bespreken we in deze podcast ook de tuchtklacht van deze week over een plastisch chirurg die een 'onacceptabel en onethisch' aanbod doet aan een patiënt die na een operatie niet tevreden is.