Onder de vleugels van Den Herder

De stembussen voor de Top400 van NPO Klassiek zijn weer geopend. Jacobus breekt een lans voor de muziek van de Hongaarse componist Béla Bártok. Zijn bundel 'Voor kinderen' maakt van elk eenvoudig kinderliedje een klein pareltje. Jacobus bespreekt er 4, pianist Lars Vogt voert ze uit.

13 september 1874 is de geboortedag van componist Arnold Schönberg. Na het eindeloos oprekken van de tonale muziek bedacht hij de zogenaamde twaalftoonstechniek. Maar wat is dat nou eigenlijk? Jacobus legt het uit.

Had Franz Liszt een voorspellende gave? Je zou het haast denken als je het verhaal hoort achter dit sombere pianowerk van hem. Geschreven in de stad van de gondels: Venetie.

Na de jazz-suite van Brad Mehldau in de vorige aflevering, ook deze week aandacht voor een jazzpianist. Chick Corea schreef zijn Children's Songs in het begin van de jaren '70 van de vorige eeuw. En ze zijn nog steeds geliefd onder muziekliefhebbers vanb alle rangen en standen. Jacobus bespreekt 3 van de 20 pianostukken.

Op de verjaardag van de Amerikaanse jazzpianist Brad Mehldau zet Jacobus een paar deeltjes van zijn 'Suite april 2020' op de lessenaar. Muziek die onstond in de Covid-pandemie, toen iedereen noodgedwongen thuis zat.

Pianomuziek van de meest intieme soort. De intermezzi van Johannes Brahms zijn wat Jacobus betreft een absoluut hoogtepunt in het pianorepertoire. In deze aflevering voor de eerste van zijn bundel opus 117.

Vanwege de geboortedag van de Venezolaans-Franse componist Reynaldo Hahn, aandacht voor zijn muziek voor piano solo. Le rossignol éperdu is een prachtige bundeling van 53 miniaturen voor piano. Jacobus bespreekt er 2 in deze aflevering.

In deze aflevering het laatste deel van de 4de pianosonate van Ludwig van Beethoven. Daarmee heeft Jacobus in 4 weken de hele sonate van Beethoven onder de loep genomen.

Het derde deel van het 4-luik over de vierde pianosonate van Ludwig van Beethoven. Na het emotioneel geladen 2de deel is er nu ruimte voor luchtigheid.

In het 4-luik over de 4de pianosonate van Ludwig van Beethoven is Jacobus toe aan deel 2, het emotionele hart van het werk.

Komende weken een 4-luik over de imposante 4de pianosonate van Ludwig van Beethoven. In deze aflevering aandacht voor het eerste deel.

Voor iedereen die zuidwaarts trekt in de zomer, deze prachtige muziek van Enrique Granados. Spanje is hoorbaar, maar in een aantrekkelijke mix met andere Europese muziek. Jacobus vertelt erover.

Hij werd slechts 26 jaar oud, componist Alexei Stanchinsky. Hij kwam veel te weinig toe aan componeren, maar áls hij muziek schreef was zijn talent onmiskenbaar. In deze aflevering bespreekt Jacobus een bundel van 5 korte preludes.

Van de componerende kinderen van Johann Sebastian Bach is Johann Christoph Friedrich zeker niet de bekendste. Hij heeft echter wel van alles moois geschreven, ook voor het klavier. Zijn virtuoze variaties op een bekend liedje laten dat zien.

Op het festival Mind the Gap in het Concertgebouw in Amsterdam klinkt muziek van Margaret Bonds. Een zwarte componiste uit 1913 die veel betekend heeft voor de emancipatie van zwarte muziek en van vrouwen op het concertpodium. Jacobus heeft het in deze aflevering over haar pianowerk Troubled Water, gebasseerd op de spiritual Wade in the water.

In de vorige aflevering van Onder de vleugels van den Herder ging het over muziek van een jonge, energieke Beethoven. In deze aflevering aandacht voor de allerlaatste noten die Beethoven schreef voor piano solo: zijn 6 bagatellen op. 126. Muziek die een inkijkje geeft in de geesteswereld van Beethoven.

Vroeg werk van Ludwig van Beethoven in deze aflevering van de podcast. Een energieke Beethoven. Hij werd door cellovirtuoos Jean-Louis Duport uitgedaagd om voor dat instrument te schrijven en dat leverde twee formidable sonates op. Jacobus bespeelt het laatste deel van de 2de sonate.

Chopin was sowieso de meester van het klavier. Maar zijn 4de ballade is misschien wel één van zijn beste werken. Jacobus probeert in deze aflevering een tipje van de sluier op te lichten over dit meesterwerk.

Zondag 17 mei is het precies 160 jaar geleden dat de Franse componist Erik Satie werd geboren. Het is altijd fijn om een kijkje te nemen in de soms bizarre geest van deze kunstenaar. Zijn Sonatine Bureaucratique neemt het leven van 'de ambtenaar' op de hak en tegelijk de strikte klassieke muziek van bijvoorbeeld Muzio Clementi. Jacobus vertelt erover!

De naam Arthur Vincent Lourié zal niet bij iedereen meteen bekend voorkomen. Maar dat was ooit wel anders. Vóór de Russische Revolutie van 1917 was hij een belangrijk figuur in het muziekleven daar. Maar hij ontvluchtte het land en raakte later wat in de vergetelheid. In deze aflevering zet Jacobus vroeg werk van hem in de spotlights: zijn bundel Preludes Op.1.

Naast de vele componisten van Joodse afkomst die in de Tweede Wereldoorlog omkwamen, zijn er ook componisten die meer in de periferie van de oorlog sneuvelden. Onder hen de Franse componist Jehan Alain die op 29-jarige leeftijd werd gedood aan het front. 

Hij liet, ondanks zijn vroege dood, een mooie oeuvre na. Veel werken voor orgel, maar ook voor piano solo. Jacobus haalt er twee werken uit die laten horen wat Alain in zijn mars had.

In de noordelijke landen dient de eindeloze natuur vaak als inspiratie voor de muziek. Zoals in de prachtige bundel ‘de bomen’ van Jean Sibelius. Jacobus zet in deze aflevering de berk en de spar in het zonnetje.

19 april 1892 is de geboortedag van de Franse componiste Germaine Tailleferre. Ze was het enige vrouwelijke lid van de zogenaamde Groupe de Six. Ondanks flinke tegenwerking van haar vader werd ze een succesvol componiste en ze schreef prachtige muziek. Zoals deze ‘Vals lente’.

Franz Schubert - van zijn muziek kan een mens toch niet genoeg krijgen. Jacobus in elk geval niet. Ter ere van het 30-jarige bestaan van het Storioni Trio een blik op het mooie langzame deel uit het Eerste Pianotrio van Schubert.

Een prachtig, compact werkje van Henry Purcell in deze aflevering. Zijn Ground is gebasseerd op een zich steeds herhalend baslijntje waarover variaties worden gespeeld. Jacobus ontrafeld de verschillende laagjes in dit werk. Pianist Alexander Malofeev zorgt voor een prachtige uitvoering.

29 maart 1827 was een bewogen dan in Wenen. Componist Ludwig van Beethoven werd begraven en de hele stad liep daarvoor uit. Honderdnegenennegentig jaar later zet Jacobus met plezier weer zijn muziek op de lessenaar. Het laatste deel van zijn Sonate Op.109 om precies te zijn.

In 1979 bracht de Dalai Lama voor het eerst een bezoek aan de Verenigde Staten. Componist Philip Glass schreef een werk voor orgel ter er van zijn bezoek. Later kreeg dit werk de titel Mad Rush en nu wordt het veelal op 1 of 2 piano's gespeeld. Jacobus vertelt erover in deze aflevering.

Hoewel het oorspronkelijk thema uiteindelijk helemaal niet van Joseph Haydn was, is de bundel variaties voor 2 piano's van Johannes Brahms nog steeds naar Haydn vernoemd. Hoe dan ook prachtige muziek waar Jacobus wat over vertelt in deze aflevering.

Op deze Internationale Vrouwendag heeft Jacobus speciale aandacht voor pianiste en componiste Agathe Backer-Grøndahl. Een tijdgenoot van Edvard Grieg, met wie ze een innige vriendschap onderhield. Haar muziek verdient een plek op het concertpodium.