Podcast

Radio Swammerdam

Radio Swammerdam is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse wetenschapper Jan Swammerdam die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op na hield. Iedere uitzending interviewen wij wetenschappers over hun onderzoek, wordt een bijdrage geleverd door één van onze columnisten en gaan we op wetenschappelijke reportage. Iedere zondag om 11:00 uur zijn we live te horen via Radio Salto, 108.6 FM, 99.4FM en/of hier terug te luisteren. Eindredactie: Emma van Veenen. Redactie: Bauke Kok, Geertje Tijsma, Thom...more

Afleveringen

  • Wees mindful binnen het recht

    Dec 09 2018

    Binnnen deze aflevering duiken we in ons rechtsysteem; hoe werkt het? hoe zit het met de hoge werkdruk? en wat biedt mindfulness voor eventuele oplossingen? Ook worden thema's als vergeving en de toekomst van het recht aangesneden. We doen dit samen met Klaartje Freeke en Wikke Monster, beiden strafrecht advocaten en mediators bij Freeke & Monster meden oprichters van de stichting Lawyers as Changemakers.

  • Het computationele brein: psychologische netwerken en vrije energie - Denken met computers II

    Dec 02 2018

    Als je door de stad fietst, maak je continu beslissingen zonder dat je je hier bewust van bent. Hoe doen we dit en wat is de rol van het brein hierin? Bauke Kok en Corto Blommaert spreken hierover met filosoof en neurowetenschapper Jelle Bruineberg. Met Marie Deserno, psycholoog, bespreken we een nieuwe methode om te kijken naar psychologische stoornissen. De columnist van deze uitzending is Milan Teunissen van Maanen.

  • Nationalisme - Verborgen Verhalen

    Nov 25 2018

    Thomas Batelaan en Emma van Veenen ontvangen Jan Rock, universitair docent Nederlandse Letterkunde aan de UvA. Hij onderzoekt de opkomst en ontwikkeling van nationalisme. In de uitzending geeft hij een beknopte geschiedenis van drie eeuwen nationalisme, bespreekt de rol van de aria "amour sacré de la patrie" in de Belgische revolutie van 1830 en praat en passant twee wereldoorlogen aan elkaar. Tot slot komt ook hedendaags Nederlands nationalisme van Geert Wilders en Thierry Baudet aan bod.

  • Column Mathijs Mul - Het ontleden van het brein

    Nov 21 2018

    Column Mathijs Mul - Het ontleden van het brein by Radio Swammerdam

  • Onderwijs - Meer dan het brein

    Nov 18 2018

    Geertje Tijsma spreekt met Geert Glas en Marleen van Tetering over hoe er meer is dan slechts het brein, de omgeving is minstens zo belangrijk bij het begrijpen van de menselijke psyche. Hoe beïnvloedt dit de ontwikkeling bij kinderen?

  • Wetenschap in de sport van trainen tot revalidatie - Bloed, Zweet en Data I

    Nov 11 2018

    Josta Bosma en Emma van Veenen spreken met Tom Stevens, onderzoeker bij het Instituut Sport en Bewegen aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Hij vertelt ons hoe het monitoren van voetballers hen kan helpen hun spel effectiever te maken. Hoogleraar Revalidatieonderzoek Thomas Janssen vertelt hoe hij patiënten met een dwarslaesie helpt op paralympisch niveau te spelen. Verder een column van Bas Belleman over de ethiek van doping — maar niet zoals je zou denken.

  • Column Machiel Keestra: Over de aanslag in Pittsburgh

    Nov 07 2018

    Machiel Keestra woont tijdelijk in de Amerikaanse stad Pittsburgh, waar op 27 oktober 2018 elf mensen omkwamen bij een aanslag op een synagoge. Hij analyseert deze gebeurtenis aan de hand van de Amerikaanse geschiedenis en actualiteit.

  • Groeipijn - Verborgen Verhalen

    Nov 04 2018

    Hoe kan je groeien in je werk, zonder door te slaan? De sleutel volgens Menno de Bree is om je werk niet al te serieus nemen. Het komt erop aan om je werk vooral niet als een passie of roeping gaan zien. Daarbij aansluitend stelt Wilma de Rek dat veel problemen rondom moderne ziekten als burn-out, depressie en overspannenheid samenhangen met het gat tussen wat we ons lichaam aandoen en waar dat lichaam voor is gemaakt. Haar oplossing? Leef als een beest. Zij worden geïnterviewd door Corto en onz...more

  • Taaltechniek en taalbegrip - Denken met computers I

    Oct 28 2018

    Wat hebben taal en technologie met elkaar te maken? Bauke Kok en, weer even terug bij Radio Swammerdam, Marie Beth van Egmond bespreken dit met Antske Fokkens, taalwetenschapper aan de VU, en Piek Vossen, hoogleraar computationele lexicologie aan de VU. Antske Fokkens doet onderzoek naar stereotypering van moslims in de media. Met Piek Vossen bespreken we het vermogen van computers om met taal om te gaan. De columnist van deze uitzending is Sicco de Knecht, hij spreekt over de paniek die twee on...more

  • Sociale interacties op de basisschool kruipen onder de huid - Onderwijs IV

    Oct 14 2018

    In de vierde aflevering van het dossier onderwijs spraken Geertje Tijsma en Bauke Kok met Marieke Buil van de VU over de gevolgen van pesten en met Rianne Bosman van de UvA over de relatie tussen leraren en leerlingen op de basisschool. De column was van Bas Belleman waarin hij sprak over Klein Duimpje.

  • Nach(t)leben: Op zoek naar Hercules Segers

    Oct 07 2018

    Thomas spreekt met Mireille Cornelis en Elmer Schönberger over Hercules Segers een kunstenaar uit de Gouden Eeuw en waarom hij zijn tijd vooruit was. Met een column van Bart van Heerinkhuizen.

  • De Ander: Een Vlaming in Holland en God in de GGZ

    Sep 23 2018

    Mick Matthys, universitair docent socialisatie- en cultuurtheorie, is in de studio met onze redacteuren Corto Blommaert en Josta Bosma, en Hanneke Schaap-Jonker, promovendus in de godsdienstpsychologie, is met Corto in haar woonkamer. Ze spreken over cultuurverschillen tussen Nederland en België en over het godsbeeld van GGZ-patiënten. Met deze uiteenlopende onderwerpen tonen zij twee van de vele manieren waarop de omgang met De Ander gethematiseerd kan worden. In zijn column vertelt Mathijs Mul...more

  • Column Mathijs Mul - God in de GGZ

    Sep 23 2018

    De column van Mathijs Mul bij de uitzending De Ander - Een Vlaming in Holland en God in de GGZ, over een jongetje uit zijn basisschoolklas dat later God wil worden.

  • Column: Bullshit Jobs

    Sep 16 2018

    Sicco de Knecht draagt zijn column voor over 'bullshit jobs'.

  • Are We Alone? De zoektocht naar buitenaards leven

    Sep 16 2018

    Redacteurs Bauke Kok en Corto Blommaert spreken met UvA-hoogleraar astronomie Carsten Dominik over het onderzoeksprogramma 'Are We Alone?', een samenwerkingsverband tussen de UvA en de VU. Hier onderzoeken wetenschappers uit veel verschillende disciplines de mogelijkheid van buitenaards leven. Sicco de Knecht draagt zijn column voor over 'bullshit jobs'.

  • Gevangenispolitiek en cultureel herinneren

    Sep 09 2018

    Emma van Veenen ontvangt in de studio antropoloog Julienne Weegels en neerlandicus Lisanne Snelders. Co-presentator is Bauke Kok. Julienne Weegels is afgelopen woensdag cum laude gepromoveerd met haar onderzoek naar macht, agency en co-governance in Nicaraguaanse gevangenissen. Lisanne Snelders is in juli gepromoveerd op haar onderzoek naar de politiek van de herinnering van Nederlands-Indië. De column wordt verzorgd door Aafke Kok.

  • Column Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschap

    Jun 24 2018

    Column Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschap by Radio Swammerdam

  • Bijbels, computers en kwetsbare kerken

    Jun 24 2018

    Computers om een psalm te analyseren en databases vol kwetsbare kerken: vandaag spraken Bauke Kok en Nathalie Janssen over religieus erfgoed met Herman Wesselink en Christiaan Erwich. Met een column over reformatie in de wetenschap van Anna-Luna Post.

  • Kunst & Commercie

    Jun 17 2018

    Wat is de relatie tussen hedendaagse kunst en geld? Is de status van de kunstenaar tanende? Hoe komt een hedendaagse kunstenaar rond? Moet een kunstenaar ook netwerken en commercieel nadenken? En wat is de relatie tussen de veranderde status van de kunstenaar en de kunst zelf? In de eerste uitzending van ons redactielid Corto verteld kunstenares Kyra Sacks over hoe kunstenaars zich mengen in de bedrijfswereld en hoe je een balans vindt tussen commerciële en kunstzinnige belangen. Daarnaast vert...more

  • Vrouwen in de wetenschap - Verborgen Verhalen VI

    Jun 10 2018

    Over vrouwen als wetenschapper en de verschillen tussen mannen en vrouwen als patiënt. Bijvoorbeeld dat medische onderzoeken vooral op mannen zijn gericht en daardoor verkeerde diagnoses worden gesteld en verkeerde medicijnen worden voorgeschreven aan vrouwen. Door Josta Bosma en Aafke Kok.

  • Column Bart van Heerikhuizen - Praten met de doden door AI

    Jun 03 2018

    Column van Bart van Heerikhuizen over het praten met de doden, mogelijk gemaakt door artificial intelligence technieken. Is het een dystopische toekomst of gewoon een nieuwe vorm van een narratief?

  • Avatars, zelflerende zoekmachines en de toekomst

    Jun 03 2018

    De allereerste uitzending van Geertje Tijsma samen met Marie Beth van Egmond! Ditmaal over artificial intelligence en hoe hun lerende vermogen wordt ingezet. Het wordt inmiddels al gebruikt voor rollenspellen voor conducteurs, praten met de doden en zelflerende zoekmachines: is dit de toekomst? Column van onze Bart van Heerikhuizen. Te gast zijn hoogleraren Tibor Bosse en Maarten de Rijke.

  • Vrouwen in de geschiedenis - Verborgen verhalen V

    May 27 2018

    Waarom zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in de geschiedenisboeken? Om meer licht te werpen op bijzondere vrouwen gingen Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen in gesprek met Hoogleraar Oude Geschiedenis Emily Hemelrijk. Zij sprak over hoe inscripties ons iets kunnen leren over de werk/huisvrouw-verhouding van vrouwen in het Romeinse rijk. Schrijfster en Historica Maite Karssenberg schrijft momenteel een biografie over Geertruida Kapteyn-Muysken. Ze legde ons uit wat deze vrouw, e...more

  • Verhalen uit de Grond - Verborgen Verhalen IV

    May 13 2018

    Aafke en Sander gaan op zoek naar verhalen uit de grond. Emeritus hoogleraar fysische geografie Jan Sevink vertelt over zijn onderzoek naar stuiflandschappen bij het Laarder Wasmeer gebied. Hij kwam hier tot een belangrijke ontdekking over het gedrag van de jagers-verzamelaars. Archeoloog Peter Kranendonk vertelt over de schatten die er zijn gevonden bij de archeologische vondsten die bij de bouw van de Noord-Zuidlijn zijn gedaan. Zo blijkt dat de hopen afval van honderden jaren geleden, nu een...more

  • Olieverfschilderijen & een japon uit de Gouden Eeuw - Kunst II

    May 06 2018

    Vandaag spraken Marie Beth en Emma met promovendus Lambert Baij en Maarten van Bommel over de conservering en restauratie van kunstwerken. Het ging over polymeren, hologrammen en Bart van Heerikhuizen droeg zijn column voor over het proefschrift van Monica Marchesi 'Reproduction as a conservation strategy'.

  • Column Bart van Heerikhuizen - Reproductie als conservering

    May 06 2018

    De Column van Bart van Heerikhuizen op 6 mei in de uitzending over restauratie en conservering in de kunst.

  • De geschiedenis van Water - Water III

    Apr 15 2018

    Emma van Veenen en Sander Westerveld spreken deze zondag met Marianne Groep en Petra van Dam over de geschiedenis van water. Marianne Groep vertelt ons meer over de wateroorlog tussen Amsterdam, Haarlem en Leiden en wat voor rol pamfletten in de watergeschiedenis gespeeld hebben. Petra van Dam leert ons meer over waterstaatsgeschiedenis; over waterschappen, het NAP en veel meer. Uiteraard heeft Bas Belleman weer een prachtige column, ditmaal over een gedicht van Marsman.

  • Column Bas Belleman - Marsman en water

    Apr 15 2018

    Column van Bas Belleman tijdens de uitzending van 15 april over de geschiedenis van water.

  • Adaptief leren & de nieuwe universiteit - Onderwijs III

    Apr 08 2018

    Als het gaat over vernieuwingen in het onderwijs, hebben we het veelal over het basisonderwijs en voortgezet onderwijs. Is de universiteit hierin stil blijven staan? Aafke en Emma spreken met Hester Glasbeek, onderwijsadviseur aan de VU over onderwijsvernieuwing in het universitair onderwijs, zoals de verschuiving naar online colleges, bijvoorbeeld bij Coursera. In het basisonderwijs is zo'n vernieuwing het zogenaamd adaptief leren. Ook te gast is Han van der Maas, oprichter van Oefenweb, een...more

  • Swammerdam zoekt radiomakers

    Mar 26 2018

    Een berichtje van de Swammerdam-redactie: Radio Swammerdam zoekt nieuwe radiomakers! Wij zijn op zoek naar iemand • met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio, • die studeert of net afgestudeerd is, • twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september, • ook beschikbaar is in juni voor de inwerkperiode. Wij bieden een kans om wekelijks een uur lang, live in onze studio bij Pakhuis de Zwijger, te praten met de meest fantastische wetenschappers uit Amsterd...more

  • Het lichaam, emoties en morbide fascinatie - Verborgen Verhalen III

    Mar 25 2018

    Hoe komt het dat mensen graag beelden en verhalen willen ervaren over geweld, de dood, oorlog en martelingen, terwijl deze beelden ons onaangename gevoelens kunnen geven? Suzanne Oosterwijk doet onderzoek naar de neurologische en psychologische motieven van deze paradox. Met een column van Bart van Heerikhuizen. Een uitzending door Nathalie Janssen met Aafke Kok als medepresentator.

  • Column 25 maart - Bart van Heerikhuizen - Morbid Curiosity

    Mar 25 2018

    Column van Bart van Heerikhuizen in de Radio Swammerdam uitzending van 25 maart 2018 met Suzanne Oosterwijk door Nathalie Janssen.

  • Geheimen, tochten naar het Oosten en de boekenmarkt in Nederlands-Indie - Verborgen Verhalen II

    Mar 11 2018

    Emma van Veenen en Marie Beth van Egmond spreken met Djoeke van Netten over het paradox van het geheim en de tochten van de voorcompagnieen naar het Oosten. Lisa Kuitert weet ons meer te vertellen over de boekenmarkten van de negentiende eeuw in Nederlands-Indie. Ten slotte heeft Heidi Dorudi een mooie column over het grote verborgen verleden van vrouwelijke wetenschappers en uitvinders.

  • Column Heidi Dorudi - Verborgen verleden van vrouwen in de wetenschap

    Mar 11 2018

    Column van Heidi Dorudi uit de uitzending van 11 maart 2018 over het verborgen verleden van vrouwelijke wetenschappers, filosofen en uitvinders.

  • Column 4 maart - Mathijs Mul - Wonder Water

    Mar 04 2018

    De column van Mathijs Mul uit de uitzending van Radio Swammerdam van 4 maart 2018 over Water.

  • Bijzondere eigenschappen van Water - Water

    Mar 04 2018

    Vandaag presenteerde Aafke Kok en Sander Westerveld een nieuwe uitzending in het dossier Water. Toepasselijk na deze koude week sprak natuurkundige Daniel Bonn over hoe het komt dat we over ijs kunnen schaatsen en over hoe Egyptenaren stukken steen makkelijker konden voortslepen door de woestijn door middel van water. Chemicus Bernd Ensing hield een pleidooi voor de scheikunde en legde ons uit wat water nou zo’n bijzondere stof maakt. De columnist van dienst van Matthijs Mul die sprak over water...more

  • Luisterexperimenten, in het lab & in de zaal - Kunst I

    Feb 25 2018

    'Zou je liever nu of in de negentiende eeuw naar een concert gaan?'. Sander opent de uitzending vandaag meteen met een dilemma voor historicus Thomas Delpeut, promovendus aan de Radboud Universiteit Nijmegen, die onderzoek doet naar de concertgebruiken in de negentiende eeuw. Er was toen veel anders dan wanneer je nu naar het Concertgebouw gaat, er werd zelfs door het concert heen gepraat. Verder spraken Sander en gastredacteur Thomas Batelaan met Julia Kursell, hoogleraar musicologie aan de U...more

  • Column 25 feb - Machiel Keestra - informatiezuchtigen & naievelingen

    Feb 25 2018

    Machiel Keestra leest zijn column voor over hoe wij muziek ervaren, waarin hij het publiek in twee categorieen opdeelt, de informatiezuchtigen die het programmaboekje uitspellen voor een concert begint, of de naievelingen die zich graag laten verrassen. Deze column werd voorgelezen tijdens de uitzending van 25 februari, over muziekexperimenten.

  • De naoorlogse discussie over architectuur met Tim Verlaan - Verborgen Verleden I

    Feb 18 2018

    Nathalie Janssen en Emma van Veenen bespreken met Tim Verlaan onder andere zijn boek 'ruimtemakers'. Hij was ook deel van het platform Failed Architecture. Bas Belleman spreekt in zijn column over sprookjes waar het kasteel vaak als metafoor voor het lichaam wordt gebruikt.

  • Column 18 feb - Bas Belleman - Het kasteel van Sneeuwwitje

    Feb 18 2018

    Bas Belleman over het kasteel als metafoor voor het lichaam. Met ook een klein stukje uit zijn hervertelling van zestien sprookjes 'De drift van Sneeuwwitje'.

  • Onzekere wetenschap in een ruizige wereld

    Feb 11 2018

    Een ode aan onzekere wetenschap in een ruizige wereld, met Sarah Durston over het gevaar van reductionisme en Alexander Ly over een alternatieve vorm van statistiek. Gepresenteerd door Marie Beth van Egmond en Nathalie Janssen, met een column van Milan Theunissen van Manen.

  • Column 11 feb - Milan Teunissen van Manen

    Feb 11 2018

    Column 11 feb - Milan Teunissen van Manen by Radio Swammerdam

  • Water, te veel & te weinig - Water I

    Feb 04 2018

    In de eerste uitzending in het dossier Water, belichten Emma & Aafke het onderwerp water van zijn twee meest extreme kanten. Met statisticus Emiel van Loon van de Universiteit van Amsterdam, praten zij over de wisselwerking tussen de waterinfrastructuur en dieren in Nederland. Zo graven muskusratten gangen in onze dijken, maar heeft deze zelfde dijk ook weer veel invloed op het leven van zijn omwonenden. Klimaatwetenschapper Ted Veldkamp van de Vrije Universiteit, vertelt ons over waterschaars...more

  • Column 4 feb - Milan Teunissen van Manen - 'Water'

    Feb 04 2018

    Onze columnist Milan probeerde voor de uitzending van zondag 4 februari zich voor te stellen hoe het zou zijn om water te zijn.

  • Heksenjacht als virus en supranormale prikkels in de kunst - Evolutie III

    Jan 28 2018

    Sander Westerveld en Marie Beth van Egmond spreken met Arnold Hoogerwerf over supranormale prikkels en hoe deze toegepast kunnen worden op kunst en culturele uitingen. Steije Hofhuis, historicus én Swammerdammer van het eerste uur, spreekt over heksenvervolging in de vroeg moderne periode en hoe een cultureel darwiniaanse theorie de heksenjacht kan verklaren. Onze vaste columnist, Bart van Heerikhuizen, heeft het deze week over de WODC affaire en onafhankelijkheid in de wetenschap.

  • Column 28 jan - Bart van Heerikhuizen - de WODC affaire

    Jan 28 2018

    Column in de uitzending van 28 januari 2018 van Bart van Heerikhuizen over de WODC affaire.

  • Parallellen in de biologie: ferrari-eiwitten en hyperaantrekkelijke motten

    Jan 14 2018

    Over files in de cel praten Aafke kok en Emma van Veenen met Erwin Peterman, Vu professor natuurkunde in levende systemen. Een prikkelende column van Sicco de Knecht over het ingevoerde Bindenden Studie Advies. En ten slotte Michiel van Wijk van het IBED over seksferomonen bij onaantrekkelijke of juist hyperaantrekkelijke vrouwtjesmotten.

  • Migratie, ongelijkheid en onzichtbaarheid - Nieuwkomers

    Jan 07 2018

    Deze zondag spraken Nathalie Janssen en Marie Beth van Egmond met filosofe Yolande Jansen (UvA) over grenzen, migratie, en de invloed van de Holocaust als ons gedeeld cultureel geheugen. Ook werd er gesproken over de invloed van terminologie op de mensen waar het over gaat, de mensen die de termen bedenken en bezigen en op ieders denken. Verder las Heidi Dorudi een column voor en er werd voor het eerst in tijden muziek gedraaid.

  • Bas Belleman - Othello de exoot

    Dec 17 2017

    Speciaal voor de Radio Swammerdam-uitzending over exotische soorten en hun nieuwe omgeving schreef Bas Belleman een column over Othello, die voor zijn witte wereld een exotische zwarte was.

  • Swammerdam Reportage: De Keuken Van Het Ongewenste Dier

    Dec 17 2017

    Marie Beth en Aafke gingen afgelopen op bezoek bij de Keuken van het Ongewenste Dier, met onder meer ratten, Amerikaanse rivierkreeft en Schipholgans op het menu. Zij spraken daar met Nicolle Schatborn.

  • Hoe mens en dier omgaan met nieuwkomers in hun omgeving

    Dec 17 2017

    Wat is de invloed van ‘nieuwkomers’ op hun omgeving? Deze zondag gaat Emma van Veenen met wetenschappers hierover in gesprek. Over hoe de esthetiek van nieuwbouw moskeeën probeert te verbinden en hoe de combinatie van menselijk handelen en landgebruik, de intocht van (invasieve) exoten betekend op de Caribische eilanden. Hierover gaan we praten met antropoloog Oskar Verkaaik (UvA) en dierecoloog Wendy Jesse (VU). Verder hebben we een reportage over de Keuken van het Ongewenste Dier. Met een colu...more

  • Emergentie: de gemene deler van zwaartekracht & sociale netwerken

    Dec 10 2017

    Wat verbindt een socioloog en een theoretisch natuurkundige? Emergentie! Op de UvA wordt hard gewerkt om de algemene relativiteitstheorie van Einstein te vervangen door een nog completere theorie waardoor o.a. de zoektocht naar donkere materie gestaakt kan worden. Aan tafel deze zondag natuurkundige Manus Visser, PhD-student bij professor Erik Verlinde, die de revolutionaire theorie van emergente zwaartekracht vorig jaar ter wereld bracht. Sander en Nathalie spraken met hem over wat deze theor...more

  • Een leven lang leren - Onderwijs

    Nov 26 2017

    Heb je het idee dat jouw school je identiteit heeft beïnvloed? Weet je nog het verschil tussen het parlement en de regering? Over deze vragen en nog veel meer hebben Mirjam van Zuidam en Aafke Kok deze zondagochtend. Monique Volman, hoogleraar onderwijskunde en specialist ontwikkelingsgericht onderwijs, vertelt over identiteitsontwikkeling bij kinderen. Clara van Boxtel is hoogleraar vakdidactiek en directeur van het Landelijk Expertisecentrum Mens- en Maatschappijvakken legt uit waarom het onde...more

  • Van de evolutie van het heelal tot buitenaardse wezens - Evolutie

    Nov 19 2017

    Wat is onze plaats in het heelal? We weten dat het heelal enorm groot is, en alsmaar groter wordt. Misschien zijn er zelfs wel meerdere heelallen. Is het toeval dat ons heelal zo gevormd is dat er zelfs leven kon ontstaan? En over leven gesproken, zijn wij eigenlijk de enigen, of moeten we die plaats delen met andere, buitenaardse levensvormen? Een heleboel vragen, waar Aafke Kok en Marie Beth het deze aflevering over hebben met theoretisch fysicus Jan Pieter van der Schaar en emeritus hoogleraa...more

  • De spreadsheet als bestuurder en de invloed van Holle Bolle Gijs - Wat maakt de mens

    Nov 12 2017

    In deze aflevering gaat Emma van Veenen samen met Sander Westerveld op zoek naar de invloed van zichtbare en onzichtbare externe factoren op ons leven. Of preciezer gezegd: op onze keuzevrijheid. Daniel Mügge vertelt over de invloed van economische data op ons gedrag, Eva Groen-Reijman over het fenomeen nudging en de rol van dit fenomeen bij het maken van gezonde voedselkeuzes. Columnist Heidi Dorudi vult het gesprek aan met een column over aardbeienjam en de vraag hoeveel vrijheid er zit in ...more

  • Spoorwegwiskunde & de treinfietscombinatie: dagelijkse wetenschap

    Nov 05 2017

    Marie Beth van Egmond gaat samen met Emma van Veenen op zoek naar de logica achter de spoorwegen. Lex Schrijver vertelt ons meer over de wiskunde achter het treinnetwerk, Roland Kager over hoe onderschat de treinfietscombinatie (nog) is. Ten slotte spreekt onze nieuwe columnist Mathijs Mul over de logica van ontsporingen.

  • Narcisme & morele beslissingen van kinderen - Onderwijs I

    Oct 22 2017

    Deze zondagochtend openen Mirjam en Aafke het nieuwe dossier onderwijs. In deze uitzending spreken zij over moreel gedrag en zelfwaardering bij kinderen. Dorinde Jansma doet onderzoek naar moreel gedrag bij kinderen. Door hen prenten voor te leggen van verschillende situaties, testte zij of de kinderen vaker voor zichzelf of vaker voor een ander te kiezen. Zonder een oordeel te geven over wat goed of fout is, relateert ze de uitkomst hiervan aan pestgedrag van de kinderen. Aan de hand van ee...more

  • Popiejopie of schoolsucces en de oorsprong van altruïsme - Evolutie II

    Oct 15 2017

    Pestkoppen en paradepaardjes; populariteit kent vele vormen. Zondag praten we over verschillende populariteitstypen en hun evolutionair belang, met Eddy de Bruyn. En waarom zijn mensen eigenlijk aardig? Matthijs van Veelen doet onderzoek naar altruïsme.

  • Swammerdam reportage - Vogels tellen in het Diemerpark

    Oct 08 2017

    Emma & Marie Beth spraken in het Diemerpark met Frank van Groen, bioloog en actief lid bij de vogelwerkgroep Amsterdam. Op die zaterdag, 30 september 2017, vond EuroBirdWatch plaats, een internationale vogelteldag waar 41 landen aan mee doen, met 144 telposten in Nederland, waaronder de telpost in het Diemerpark. Voor meer informatie over de telling, kijk op www.trektellen.nl. Reportage gemaakt door Marie Beth van Egmond.

  • Migratiepatronen van Vogels & Mensen - Nieuwkomers I

    Oct 08 2017

    Kunnen we een vergelijking trekken tussen de migratie van mensen en die van vogels? Daar ging het deze zondagochtend over bij Radio Swammerdam. Bij Emma & Nathalie aan tafel zaten Wouter Vansteelant, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar de migratiepatronen van roofvogels. Hij vertelde over wespendieven met rugzakjes en vogelcultuur. Over migratie van mensen sprak Norah Karrouche, docent aan de Vrije Universiteit. Zij sprak over wat migratie nou eigenlijk is en wat de invloe...more

  • Gekleurde zonnepanelen & virtuele stuwdammen: Huis-, tuin-, keukenwetenschap

    Oct 01 2017

    De wereldwijde energietransitie is ingezet, maar hoe gaan we die transitie nog effectiever maken? Sander Westerveld en Marie Beth van Egmond spreken met Albert Polman over gekleurde zonnepanelen en met Patrick Bogaart over virtuele stuwdammen. Met een column van Machiel Keestra.

  • Cuteness, liddle diddle kiddles en robots: Wat maakt de mens

    Sep 24 2017

    Wat voor rol speelt cuteness in de relatie tussen mens en object? Kunnen we echte interactie hebben met robots? En natuurlijk #cutenessoverload. Te gast zijn cultuurwetenschapper Joyce Goggin en oprichter van Intelligent Robotics Lab Arnoud Visser. Columnist van deze week is Sicco De Knecht.

  • Column Sicco de Knecht 24/09/2017

    Sep 24 2017

    Column van Sicco de Knecht bij aflevering 'Cuteness, liddle kiddles en robots".

  • Homorechten en seksuele vrijheid - Reportage Condomerie

    Sep 17 2017

    De reportage bij de Condomerie in de Radio Swammerdam uitzending over homorechten en seksuele vrijheid

  • Homorechten en seksuele vrijheid - Column Bas Belleman

    Sep 17 2017

    De column van Bas Belleman in de Radio Swammerdam uitzending over Homorechten en seksuelevrijheid van Froukje Waterbolk

  • Homorechten en seksuele vrijheid

    Sep 17 2017

    Nederland staat bekend als een van de meest tolerante samenlevingen. Maar homomannen hebben in Nederland een lange weg afgelegd. Homo-onderzoeker Gert Hekma en regisseur Sebas Kes van de documentaire over het Homomonument: Monument van Trots - Film & Expositie, vertellen ons er deze zondag meer over. Luister ook naar de reportage over de condoomspeciaalzaak Condomerie, die dit jaar alweer 30 jaar bestaat. En natuurlijk een column van onze vaste columnist Bas Belleman waarin de link met Shakespea...more

  • Mini-breintjes en chimpansees: de evolutie van het brein - Evolutie I

    Sep 10 2017

    Mini-breintjes en chimpansees: de evolutie van het brein - Evolutie I De eerste uitzending van het nieuwe seizoen gaat over de evolutie van het brein. Aan tafel zitten twee wetenschappers die zich op zeer verschillende manier bezighielden met de vraag hoe het komt dat wij zo'n groot brein hebben. Karline Janmaat heeft veel veldwerk gedaan in de jungle, onder andere in Ivoorkust en Congo. Gewapend met een voice-recorder volgde zij wekenlang chimpansees en andere apensoorten. Zij vond onder ander...more

  • Column Bart van Heerikhuizen: evolutietheorie in de sociologie

    Sep 10 2017

    De column van Bart van Heerikhuizen in de aflevering van Marie Beth over de evolutie van het brein.

  • Swammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum?

    Jul 31 2017

    Swammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum? by Radio Swammerdam

  • Swammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil?

    Jul 31 2017

    Swammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil? by Radio Swammerdam

  • 'Alles is natuur' - De relatie tussen mens en natuur

    Jun 25 2017

    Hoe staat de mens in verhouding tot de natuur? Een eeuwenoude vraag, uitgebreid besproken aan tafel bij Radio Swammerdam. Onze nieuwe redacteur Sander Westerveld en Misha Melita spraken met Erik de Jong, bijzonder hoogleraar bij Artis, die de relatie tussen cultuur en natuur onderzoekt. Waarom ligt Artis eigenlijk midden in de stad? En waarom houden mensen van natuur? Erik de Jong vertelt over het filosofische concept 'Biophilia', de liefde voor de natuur. Een ander natuurgebied(je) midden in ...more

  • Hoe de wetenschap het klimaat wél gaat redden

    Jun 18 2017

    Met het opstappen van Trump uit het klimaatakkoord van Parijs en het mislukken van een coalitie met GroenLinks in eigen land lijken we het niet van de politiek moeten hebben als we het klimaatprobleem tegen willen gaan. Gelukkig zijn er wel veel groene initiatieven in de wetenschappelijke wereld. Deze aflevering zijn Bram van de Putte en Durwin Lynch te gast. Bram probeert CO2 om te zetten in nuttige stoffen voor bijvoorbeeld medicijnen en Durwin probeert ons luie burgers zover te krijgen toch ...more

  • Overal netwerken van A naar B

    Jun 11 2017

    Vanochtend maakte ons kersverse redactielid Emma van Veenen haar eerste uitzending, en wel over netwerkanalyse in de psychologie en politicologie. Samen met Marie Beth sprak zij daarvoor met Jouke Huijzer. Hij won de prestigieuze Daniel Heinsiusscriptieprijs met zijn masterscriptie over bestuurlijke elitenetwerken. Deze staan misschien wel op gespannen voet met de democratie. En hoe kunnen die netwerken het best onderzocht worden? Daarnaast spraken we met Claudia van Borkula, psychologe aan de U...more

  • Baas in eigen brein VI: Plasticiteit & M/V breinen

    Jun 04 2017

    Vanaf een bijzondere locatie door het Pinksterweekend een nieuwe aflevering Swammerdam. En wel over hersenen. Onze nieuwe redacteur Nathalie Jansen spreekt met Annelies Kleinherenbrink, die onlangs promoveerde op haar proefschrift The Politics of Plasticity, over hersenen en het sekseverschil. Hoe beïnvloedt ons brein ons denken over gender? Zijn er verschillen tussen mannen- en vrouwenhersenen? Ontwikkelen hersenen zich het hele leven? Wat kunnen we leren van het gender-perspectief? Annelies le...more

  • Swammerdam goes Baantjer: Forensisch DNA-onderzoek

    May 28 2017

    Wie opgegroeid is met Baantjer en Midsomer Murders weet dat DNA het geheime ingrediënt waarmee de moordenaar door de mand valt en uiteindelijk toch gepakt wordt. Behalve in detectives heeft forensisch DNA onderzoek zich ook in de echte wereld bewezen, denk alleen al aan de moord op Marianne Vaatstra. In deze aflevering praat Marie Beth over het oplossen van misdaden met behulp van DNA met promovendus Anna Mapes over mobiele DNA-analyse en hoogleraar Klaas Slooten over wat wiskunde en DNA met elk...more

  • Column Caro Verbeek: Unieke lichaamsgeur en Forensisch Onderzoek

    May 28 2017

    De column van Caro Verbeek, geurhistorica, in de aflevering van Marie Beth over DNA onderzoek. Caro oppert de mogelijkheid van forensisch onderzoek door middel van iemand zijn unieke geur.

  • Reportage Bijlmermuseum

    May 21 2017

    Henk ging langs bij het Bijlmermuseum voor de aflevering 50 jaar Bijlmer

  • Amsterdam IX: 50 jaar Bijlmer

    May 21 2017

    De Bijlmer bestaat dit jaar 50 jaar. Het heeft door de jaren heen niet zo'n beste reputatie gekregen. Dat terwijl de bouwmeester van dit project grote idealen nastreefden. Deze ochtend praatten wij over deze man, Siegfried Nassuth, zijn idealen en wat ervan geworden is. Onze gast Daan Dekker schreef een boek over hem, de Betonnen Droom. In de jaren negentig vond er ook een grootste vernieuwing van de Bijlmer plaats. Deze vernieuwing werd geleid door Joop de Haan, ook bij ons aan tafel. Werden d...more

  • Revolutie IV - Moeder Rusland en haar avant-garde kunst

    May 14 2017

    Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Russische revolutie plaatsvond en daarom kon een uitzending hierover in het Revolutiedossier niet ontbreken. Luuc en Henk spraken met historicus Marc Jansen (UvA) over de revolutie, hoe deze verliep en hoe deze in het huidige Rusland herdacht wordt. Daarnaast spraken we met slavist Sjeng Scheijen (Universiteit Leiden) over de revolutionaire mentaliteit in Rusland in de 19e eeuw en de opkomst en ondergang van de Russische avant-garde kunst. Machiel Kees...more

  • Norm van Waarde II: Filantropie

    May 07 2017

    In het wekelijkse wetenschapsprogramma Radio Swammerdam hadden wij het vandaag over filantropie. Nederlanders geven graag aan goede doelen, maar waarom eigenlijk? Arjen de Wit, onderzoeker werkzaam aan de VU, onderscheidt acht mechanismen zijn die meespelen bij geefgedrag. Het geefgedrag heeft bijvoorbeeld niet altijd met rijkdom te maken, armere mensen geven een groter deel van hun geld weg. Is dit gulle gedrag van de Nederlander nieuw of hebben wij hierin een lange geschiedenis? Dit horen we...more

  • Wat maakt de mens II: Het (on)geboren kind, angelmothers en anti-conceptie

    Apr 30 2017

    In Misha's laatste uitzending voor Radio Swammerdam sprak zij met twee wetenschappers over de rechten van ongeboren kinderen, anticonceptie en engelenmoeders. Welke rechten hebben ongeboren kinderen? Zijn ongeboren kinderen een persoon voor de wet? En hoe past abortus en verplichte anticonceptie in deze juridische discussie? Hierover spraken we met Lisette ten Haaf, promovenda aan de Rechtenfaculteit van de VU. Daarnaast spraken we met antropologe Erica van der Sijpt (UvA) over hoe vrouwen omg...more

  • Radio Swammerdam - Seks en de islam

    Apr 23 2017

    De islam wordt door velen gezien als een patriarchale, agressieve en gewelddadige religie, die vrouwen en homo’s onderdrukt. Het beeld van de islam als een sensuele en seksuele losbandige religie is minder bekend bij het grote publiek. Maar krap een eeuw geleden stond de islam juist bekend als een lakse religie, met veel vrijheden en op seksueel gebied juist heel toegeeflijk. Partnerruil werd aangemoedigd, en homofilie getoleerd. Michiel Leezenberg schreef een boek over seks en politiek in d...more

  • Baas in Eigen Brein VI: Mindfullness. autisme, empathie en boeddhisme

    Apr 09 2017

    Zijn in het westen yoga, meditatie, mindfulness van hun spirituele jasje ontdaan? En hoe kan mindfullness autistische jongeren helpen? Vandaag praatten Froukje en Henk met promovenda Anna Ridderinkhof over mindfulness in de gezondheidszorg. Ze is bezig met een onderzoek naar de effecten van mindfulness bij jongeren met autismespectrumstoornissen. Daarbij vertelde ze over mindfullness-oefeningen, empathie en de gunstige effecten van zulke oefening. Zij zoekt nog deelnemers aan haar training en on...more

  • Revolutie III: politiek geweld

    Apr 02 2017

    Luuc Brans en Henk Ruigrok praten met Jacco Pekelder over de vraag: Wat is de relatie tussen geweld en politieke protestgroepen? Pekelder heeft veel onderzoek gedaan naar politiek geweld in Duitsland en richtte vorig jaar het platform 'Dare to be grey' op: tegen het zwart/wit denken en een podium voor de stem van de grijze meerderheid. De column werd verzorgd door Bas Belleman

  • Op het slechte pad I: Criminaliteit vroeger en nu

    Mar 26 2017

    We voelen ons steeds onveiliger in Nederland, toch lopen de criminaliteitscijfers al jaren terug. Zelfs ook in grote steden als Amsterdam waar de misdaad cijfers van oudsher hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. Een andere missconceptie over criminaliteit is dat vrouwen van nature veel minder gewelddadig zouden zijn dan mannen. Toch blijkt uit onderzoek dat in de vroegmoderne tijd de criminaliteit onder vrouwen niet veel lager lag dan die van mannen. In deze aflevering praten wij met m...more

  • Wat maakt de mens I: Taalverloedering bestaat niet

    Mar 19 2017

    'Ik graag luister naar Radio Swammerdam' zouden wij nooit uit onze mond krijgen, maar 'Zondagochtend luisteren hun radio' zeggen we allemaal weleens per ongeluk. In het nieuwe dossier 'Wat de mens maakt' zullen wij het hebben over dingen die mensen maken, zoals kunst, en wat ons tot mens maakt, zoals deze zondagochtend over ons taalgevoel. Aan tafel zat taalkundige Jan Stroop, die ons vertelt dat we door ons feilloze taalgevoel eigenlijk geen grammaticale fouten kunnen maken. We kunnen wellicht...more

  • Swammerdam Stemt: Kieslijsten vol witte mannen?

    Mar 12 2017

    Verkiezingen! Nog een paar dagen en dan mogen het vakje voor de naam van onze favoriete kandidaat op de kieslijst rood kleuren. Maar hebben we wel genoeg keuze? Lijken de kandidaten niet teveel op elkaar? Over de selectie én het kamerwerk van etnische minderheden en vrouwen spraken we met Liza Mügge, Politicoloog aan de UvA. Daarnaast praten we met de makers van De Derde Kamer over de media en politieke campagnes. Cliffhanger: Stemt onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen nog steeds PvdA? ...more

  • Norm van Waarde I: invloed van normen op gedrag

    Mar 05 2017

    Heb jij wel eens een verkeersbord gejat? Wat doet het met de groep als iemand boos wordt? Of als iemand blij is? Misha en Mirjam spraken over maatschappelijke normen en emoties in een gloed nieuw dossier: de Norm van Waarde. Promovendus Florian Wanders (UvA) en sociaal-psycholoog Marc Heerdink (UvA) schoven aan tafel om te praten over normen en de invloed op groepsdynamiek.  Florian Wanders doet onderzoek naar macht en normen. Hij vertelt over de verschillende effecten van normen in de groeps...more

  • Amsterdam VIII: Ons koloniaal zelfbeeld

    Feb 25 2017

    In deze aflevering van Radio Swammerdam doken Mirjam & Froukje in het koloniale verleden van Nederland. Paul Bijl, docent Neerlandistiek aan de UvA & postdoctorale onderzoeker bij het KITLV en Eveline Sint Nicolaas, conservator bij de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum waren te gast. Zij vroegen hen waarom wij eigenlijk zo weinig weten van ons koloniaal verleden en waarom juist deze kennis zo belangrijk is voor ons Nederlanders. Sicco de Knecht verzorgde een scherpe column waarin hij o...more

  • Niets is wat het lijkt? De wetenschap achter complotdenken

    Feb 19 2017

    Wie kun je nog geloven? In een wereld waarin wordt gelekt en gehackt, waarin de alternatieve feiten je om de oren vliegen en nepnieuws in de omloop is, is het soms lastig wie we nog kunnen geloven. In deze aflevering van Radio Swammerdam spreken we over complotdenken met Jan-Willem van Prooijen -gedragspsycholoog verbonden aan de VU, en journalist Maarten Reijnders. De één gelooft wat meer; de ander wat minder. Maar waar ligt de grens tussen kritisch zijn en een complotdenker? Of schuilt er ook ...more

  • Licht in donkere tijden

    Feb 12 2017

    Licht heeft een dubbelrol in ons leven. Wij kunnen niet zonder, maar soms kan licht ook onze vijand zijn. Deze zondag bij Radio Swammerdam sprak Elmer Rikhof samen met Henk Ruigrok van der Werven met onze columniste Gemma Venhuizen (fysisch geograaf & freelance wetenschapsjournalist) over haar nieuwe boek Licht. Zij gingen hierbij vooral in op de relatie tussen licht en voedsel. Ook was te gast Arjen Amelink (senior-onderzoeker bij afdeling Optica van TNO in Delft) Hij doet onderzoek naar hoe we...more

  • Baas in eigen brein V: De ene depressie is de andere niet

    Feb 05 2017

    In deze uitzending van Radio Swammerdam hadden we het over de verschillende vormen van depressie en hoe genen van invloed zijn op depressieve stoornissen. Aan tafel zaten onderzoekers Eva Verbeek en Femke Lamers. Presentatie was in handen van Henk Ruigrok van de Werven en Marie Beth van Egmond.

  • Op het slechte pad I: Leugentje om je eigen bestwil

    Jan 29 2017

    In deze eerste aflevering uit ons nieuwe dossier 'op het slechte pad' gingen Marie Beth van Egmond en Luuc Brans in gesprek met Bennett Kleinberg, promovendus aan de UvA en Eleni Braat, historica aan de Universiteit van Utrecht over leugens, geheimen en de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD. Zij vroegen hen wat was de invloed was van de BVD op zijn werknemers en op de buitenwereld? En hoe je een leugenaar kunt herkennen in zijn taalgebruik en hoe we dit kunnen ge...more

  • Swammerdam Stemt II: Stemmen met je onderbuik

    Jan 22 2017

    Cynische burgers, de boze witte man, onderbuikgevoelens: allemaal verklaringen die de media graag aandragen voor recente politieke aardbevingen van Trump tot Brexit. Vandaag spraken we hierover met Bert Bakker, communicatiewetenschapper van de UvA, die in zijn Hot Politics Lab onderzoek doet naar de boze of blije emoties die mensen voelen bij politiek. Zijn experiment waarbij hij de politieke onderbuik in kaart brengt voerde hij onder andere op LowLands uit. En schrik jij wel eens van de uits...more

  • Amsterdam VII: Mag je scholen""zwart"of "wit"noemen?

    Jan 15 2017

    Vandaag gingen Mirjam van Zuidam en Henk Ruigrok van der Werve in gesprek met UvA-wetenschapsters Hülya Kosar-Altinyelken en Imane Oulali over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen "witte"en "zwarte" scholen. Zij vroegen hen wat er mis is met segregatie en waarom labels als "wit" en "zwart" bijdragen aan racisme. Bas Belleman verzorgde vandaag een intrigerende column over racistische connotaties

  • Baas in eigen brein: Maatschappelijk falen in de prestatiemaatschappij

    Jan 08 2017

    Na een korte kerstonderbreking zijn we weer terug met een uitzending Radio Swammerdam. We spraken over maatschappelijk falen in de huidige prestatiesamenleving. Toepasselijk bij het onderwerp begon de aflevering niet geheel vlekkeloos door een kleine misser bij de techniek. Aan tafel zat socioloog Judith Elshout, zij promoveerde met een onderzoek naar behoud van zelfrespect in een veeleisende samenleving en naar werklozen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in activeringsprojecten. Ook z...more

  • Tijd III - Kunnen we ooit door de tijd reizen?

    Dec 18 2016

    In deze uitzending van Radio Swammerdam zitten nobelprijswinnaar Gerard 't Hooft en Stefan Vandoren aan tafel, zij schreven het boek 'Tijd in machten van tien' en bespraken het begrip tijd vanuit een theoretisch natuurkundig perspectief. De vraag die centraal stond was: wat is tijd? En kunnen we ooit door de tijd reizen? Marie Beth en Elmer Rikhof onderwierpen de wetenschappers aan een vragenvuur. In zijn column verwoordt Sicco De Knecht waarom tijdreizen ook soms 'klote' is, en hoe films ti...more

  • Baas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ontmoet? De geschiedenis van de antipsychiatrie.

    Dec 11 2016

    Deze zondagochtend om 11 uur spraken wij in Radio Swammerdam over de zogenaamde antipsychiatrie. De naamgever van het dossier Baas in eigen brein, Gemma Blok, was te gast. Zij schreef haar proefschrift over de antipsychiatrie tussen 1965-1985 in Nederland. Henk en Mirjam spraken met Gemma over hervormingen in de psychiatrie in de jaren zestig en zeventig.Moesten psychiatrisch patienten behandeld worden met medicijnen of moesten zij zich juist overgeven aan hun psychose en waanbeelden? Verder ...more

  • Grensgevallen VI: Dieren zijn net mensen

    Dec 04 2016

    We hebben allemaal wel iets met dieren… Om te vertroetelen, om naar te kijken, of op ons bord om op te eten. Hoe staat het met de verhouding tussen mens en dier? Staan we nog steeds bovenaan in het dierenrijk of wordt het tijd om van dit idee af te stappen? Froukje en Elmer praatten hierover met hoogleraar Maarten van Reesink over zijn specialisme Animal Studies en psycholoog en filosoof Esteban Rivas, die alles kon vertellen over de sociale intelligentie van dieren; van mensapen en olifanten t...more

  • Grensgevallen V - De grens tussen kunst en wetenschap

    Nov 27 2016

    Kun je kunstenaar zijn en tegelijkertijd wetenschapper? Is wetenschap eigenlijk niet ook een soort kunst? Was het vroeger makkelijker om zowel kunstenaar als wetenschapper te zijn? Vanochtend stelden Misha en Elmer deze vragen aan socioloog en kunstenaar Hans Abbing (UvA) en kunsthistoricus Bert van de Roemer (UvA). Bert vertelde over de collecties van de 17e-eeuwse medicus Frederik Ruysch wiens preparaten ook een sterk kunstzinnig karakter hadden. We leren dat wetenschappers die heel keurig ...more

  • Reportage - Westerdok: opgroeien in een stadsjungle

    Nov 20 2016

    Documentairemaakster Lara Kostic maakt een sociaal-historisch portret van de wijk waar zij opgroeide. Het Amsterdamse Westerdok, dat in twee decennia veranderde van een culturele vrijplaats tot een nieuwbouwwoonwijk voor yuppen. Speciaal voor Radio Swammerdam geeft zij een rondleiding over deze voormalige vrijplaats, dat een uniek soort stadsmens voortbracht.

  • Amsterdam VI: Een nieuwe generatie stadskinderen

    Nov 20 2016

    Anders dan een generatie geleden blijven gezinnen tegenwoordig in de stad wonen. Verhuisden jonge ouders voorheen bij de eerste zwangerschap nog direct naar een groeikern, tegenwoordig kiezen ze steeds vaker voor een krappe woning te midden van stedelijke voorzieningen. Waarom doen ze dit? En hoe kun je als stad aan de wensen van deze gezinnen voldoen? Mirjam en Misha spraken hierover met stadsgeograaf Lia Karsten en architect Naomi Felder, in een kakelverse uitzending over deze nieuwe genera...more

  • Revolutie II: Een recept voor het revolutionair potentieel

    Nov 13 2016

    Elmer Rikhof en Luuc Brans praten met Dr. Victor Kal, UvA docent wijsbegeerte, over wat er nodig is voor een succesvolle revolutie. Bas Belleman, onze vaste columnist, leest en bespreekt het anti-revolutionaire sonnet 76 van Shakespeare. Voor de meeste mensen zijn theocratie en democratie begrippen die absoluut niet samengaan. Dr. Victor Kal denkt hier anders over. In zijn optiek maakt religiositeit juist het kritische denken mogelijk, kritisch denken dat de basis vormt voor onze liberale de...more

  • Swammerdam Stemt I - Politieke leiders in de media en de Amerikaanse verkiezingen

    Nov 06 2016

    Wat doen krantenkoppen met het beeld dat kiezers van politici hebben en met hun kiesgedrag? Is alle media-aandacht goede aandacht voor een politicus? En worden vrouwelijke politici anders in de media afgeschilderd en beoordeeld dan mannen? Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen spraken Luuc en Misha hierover met Loes Aaldering (UvA) en Daphne van der Pas (UvA) bij de aftrap van Swammerdam Stemt, het politicologische dossier van Swammerdam. Onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen l...more

  • Baas in Eigen Brein II - Gewoontes en verslavingen

    Oct 30 2016

    Gewoontes, goed of slecht, en verslavingen, we hebben ze allemaal. Maar wat gebeurt er in je hersenen als je een bepaalde gewoonte hebt? En waarom kun je er soms zo moeilijk vanaf komen? Marie Beth en Henk spraken hierover met Sanne de Wit (UvA). Zij doet onderzoek naar gewoontes in het door haar opgerichte Habit Lab en zoekt daar antwoord op deze vragen. Ook spraken ze met Anneke Goudriaan, neuropsycholoog en hoogleraar van het AMC. Zij onderzoekt verslavingen en vertelde over de neurologische ...more

  • Amsterdam V: Drukte in de stad

    Oct 23 2016

    Het is druk in Amsterdam. Hutjemutje schuifelen we over de Wallen, zitten we vast in een overvolle Kalverstraat of worden we van onze fiets gereden door een scooter. Hoe vinden we oplossingen voor de frustratie van een (te) drukke stad? In deze uitzending praatten we hierover met antropoloog en politiek wetenschapper Nanke Verloo, en Reinjan Mulder, criminoloog en ervaringsdeskundige want hij woont, loopt, fiets al vijftig jaar in Amsterdam. De column zal verzorgd worden door onze vaste colum...more

  • Tijd II - Het juiste moment en tijd als filosofisch concept

    Oct 16 2016

    Soms vliegt hij, soms lijkt hij stil te staan, en in een angstaanjagend tempo tikt hij weg: de tijd. In deze uitzending stond Swammerdam volledig in het teken van dit verwarrende - en daardoor oneindig interessante - fenomeen. Mirjam en Elmer gingen op bezoek bij filosofe Joke Hermsen, auteur van het boek Kairos. In haar atelier gingen zij in gesprek over de tijd als filosofisch concept. En vragen haar: bestaat er zoiets als het juiste moment? En wat vertellen de Griekse goden Kairos en Chronos ...more

  • Baas in eigen brein I: Placebo ervaringen en porno kijken op Lowlands

    Oct 09 2016

    Wat hebben porno en spirituele ervaringen met elkaar te maken? Voordat je fantasie op hol slaat: ze werden dit jaar beiden onderzocht op LowLands! David Maij (UvA) deed onder de LowLandsgangers onderzoek naar oud-of-body-ervaringen met de zogenaamde God-Helm en Jolien Arendsen (VU) onderzocht het pornokijkgedrag van de feestbeesten. Marie Beth en Misha spraken hen bij ons aan tafel in de OBA in het kader van het dossier Baas in Eigen Brein. Ook plaatst onze vaste columnist en promovendu...more

  • Grensgevallen IV: Is economie een wetenschap?

    Oct 02 2016

    Is een economie een wetenschap? En kunnen economen de toekomst voorspellen? Daar praten we over met Dr. Ed Westerhout, universitair hoofddocent economie verbonden aan de Universiteit van Tilburg. De prachtige column werd deze week voorgelezen door geurhistorica Caro Verbeek, over de geur van geld oftewel 'Penunia non olet'. Ook was Radio Swammerdam dit weekend op het podcastwalhalla in de Brakke Grond: Het Oorzakenfestival. Hier maakte Mirjam Zuidam en Henk Ruigrok van der Werven een repo...more

  • Revolutie I: Data activisme en de (r)evolutie van de kraker

    Sep 25 2016

    Activisme: toen en nu. In deze uitzending staat Radio Swammerdam in het teken van la revolution. In 1980 hing een mist van traangas in de straten van Amsterdam. Door de vele confrontaties tussen krakers en ME wordt dit jaar door sommige het meest recente rampjaar uit de NL geschiedenis genoemd. We praten over de opkomst en neergang van de kraakbeweging met socioloog en ex-kraker Eric Duivenvoorden. Tegenwoordig is de baksteen achterhaald. Een laptop en wat kennis van het programmeren is vo...more

  • Amsterdam: 020nline, de Digitale Stad en het internet

    Sep 18 2016

    Vanmorgen spraken Marie Beth en Misha bij Radio Swammerdam met Geert Lovink over de Digitale Stad en met Ariën Vijn over AMS-IX, het internetknooppunt van Amsterdam. Dit datacentrum in de Watergraafsmeer is een van de meest belangrijke dataknooppunten van Europa. Arien Vijn werkt bij de HvA en het datacentrum en legde ons uit over de Amsterdam Data Tower en de infrastructuur van het internet. Over het datacentrum bij Science Park maakte Mirjam en Marie-Beth onze eerste Swammerreportage waarbij z...more

  • Tijd I: Herinneringscultuur en ons collectief geheugen

    Sep 11 2016

    Onze eerste uitzending in het nieuwe dossier Tijd gaat over herinneringscultuur en ons collectief geheugen. Hoe herinneren we het verleden en hoe geven we vorm aan deze herinneringen in monumenten en musea? Welke betekenis geven we aan ons verleden? In deze uitzending spraken Luuc en Mirjam met David Duindam (UvA) over de ontwikkeling van holocaust-herinneringsplekken en dan met name over de Hollandsche Schouwburg als plek van herinnering. Ooit een theater, toen een gruwelijke deportatieplaat...more

  • Einde-van-het-seizoen-special: terugblik met de columinsten

    May 29 2016

    In deze allerlaatste aflevering van seizoen 2015-2016 blikt Radio Swammerdam terug. In de spotlight staan de verborgen sterren van Swammerdam: de columnisten. Met de vaste columnisten Bart van Heerikhuizen en André Klukhun bespreken we de ins- en outs van het schrijven van een radiocolumn. André gaat ons na zes jaar helaas verlaten, maar deelt graag nog wat herinneringen met ons. Speciaal daarvoor schuiven ook de oprichters van Radio Swammerda, Tamar de Waal en Alexander Bakkes, aan.

  • (W)etenschap III: Het voedsellabyrint

    May 22 2016

    Is gezond eten louter een individuele aangelegenheid? En hoe schadelijk zijn E-nummers? Er is veel tegenstrijdige informatie over gezond worden en blijven, maar wat moeten wij als consument geloven? Jaap Seidell en Jutka Halberstadt proberen met hun boek ‘Het voedsellabyrint’ een weg te banen door al deze tegenstrijdige berichten. Tegelijkertijd proberen zij ons een samenhangende visie te bieden over complexe onderwerpen als gezonde voeding, obesitas en vele andere onderwerpen. In deze uit...more

  • Pinksterspecial: Achter de schermen van Swammerdam

    May 15 2016

    In deze Swammerdam Pinksterenspecial gaan we behind the scenes van Swammerdam. We praten met de redacteuren waarbij zij ons vertellen over hun ervaringen bij Radio Swammerdam. Wie zijn zij? Hoe gaat het samenstellen van een uitzending in zijn werk? En wat was hun favoriete uitzending? Dit is de uitgelezen kans om jouw favoriete redacteur beter te leren kennen!

  • Groen III: Haring, kibbeling en andere dieren van Amsterdam

    May 08 2016

    Deze laatste aflevering van Radio Swammerdam in het dossier Groen ging over de ecologie in de Baltische Zee en dieren in Amsterdam. Aan tafel zaten Floor Soudijn, recent gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam, met een interessant onderzoek in de theoretische ecologie over het effect van seizoensdynamiek op populaties en voedselketens. Ze keek daarbij vooral naar vispopulaties in de Baltische Zee en vertelde ons dat je eerst een broodje haring moet eten als je een portie kibbeling wilt. D...more

  • Realiteit V: De oorsprong van betekenis

    May 01 2016

    Bestaat er zoiets als een ultiem fundamenteel beginsel van alles wat er is? En zo ja, waar ligt dan precies het onderscheid tussen betekenisloos en betekenisvol? Maakte een creator dat onderscheid? Of zit er alleen maar een schijnbaar verschil tussen en is het een kwestie van complexiteit opschalen? In deze aflevering van Radio Swammerdam praten we met Pieter Adriaans (kunstenaar & hoogleraar Kunstmatige Intelligentie) en Emanuel Rutten (wiskundige, filosoof én gelovige) over een universeel begi...more

  • Groen II: is de deeleconomie goed voor het milieu?

    Apr 24 2016

    In deze tweede aflevering in het dossier Groen zoeken Henk en Elmer uit wat de deeleconomie is en op welke wijze zij invloed heeft op het milieu. Te gast is Koen Frenken, hoogleraar innovatiestudies aan de UU. Hij stelt onder meer dat de deeleconomie altijd al bestaan heeft, maar nu grotere vormen aanneemt door het ontstaan van netwerken en bijbehorende apps als Airbnb, Snappcar en Peerby. In het tweede deel van de uitzending wordt de invloed van de deeleconomie op het milieu besproken.

  • Grensgevallen III: Interdisciplinarieit, modewoord of heilige graal?

    Apr 17 2016

    Multi-, meta-, non-, trans- maar vooral: interdisciplinariteit. Wat is het, waarom is het zo belangrijk en hoe werkt het in de praktijk? Vandaag hadden we het daarover in de allerlaatste uitzending die Lieven samenstelt voor Swammerdam, tevens de laatste uitzending in het dossier Grensgevallen van de Wetenschap. Samen met Misha sprak Lieven daarom met Loet Leydesdorff, hoogleraar dynamiek van de wetenschapscommunicatie en technologische innovatie aan de UvA, en met Mieke Bal, voormalig hoogleraa...more

  • (W)etenschap II: Je bent wat je (w)eet

    Apr 10 2016

    Hoe gezond is super healthy food? En wat is de beste dieet strategie? In deze uitzending hadden we het met Mariska Bot (VU) over haar onderzoek naar de samenhang tussen voeding en depressie. En met Lisanne Claessens (UvA) hadden we het over haar antropologisch onderzoek naar de 'super healthy' scene in Amsterdam.

  • Grensgevallen II: UFO's bestaan gewoon

    Apr 03 2016

    UFO’s bestaan gewoon. Dat is de conclusie die dr. ir Coen Vermeeren, hoofd van het Studium Generale aan de TU Delft, trekt nadat hij dit fenomeen grondig onderzocht heeft. Volgens Vermeerden wordt het tijd dat wij de vele UFO-klokkenluiders en ooggetuigen serieus nemen. Met zijn boek, ‘UFO’s bestaan gewoon’, roept hij de wetenschap dan ook op om het UFO fenomeen open en grondig te onderzoeken. In deze aflevering van Radio Swammerdam interviewen Elmer Rikhof en Misha Melita hem. De column we...more

  • Paasspecial: Wederopstanding van de podcast

    Mar 27 2016

    Aangezien de OBA gesloten is op deze paaszondag heeft Radio Swammerdam vandaag een paasspecial in petto. Omdat het lijkt alsof de podcast net als Jezus aan een wederopstanding bezig is, daarom verstopten we in deze uitzending twee concullega's van Radio Swammerdam. Allereerst Onder Mediadoctoren [www.ondermediadoctoren.nl] die ooit begonnen als podcast maar tegenwoordig tweewekelijks op maandagavond uitzenden op Salto 1. Deze aflevering gaat zijdelings over Radio Swammerdam, want het gaat ov...more

  • Amsterdam III: Hazes en de volkssegregratie

    Mar 20 2016

    Andre Hazes, wie houdt er nou niet van dit legendarisch figuur en zijn muziek? Vandaag hadden Luuc Brans en Maureen Voestermans het in deze laatste aflevering van het dossier Amsterdam met antropologe Irene Stengs over het fenomeen Hazes en de volkse cultuur daaromheen. Ze ging naar concerten, mengde zich met fans en schreef een prachtig portret van de cultuur rondom de populairste Nederlandse artiest van de afgelopen decennia. Hazes kwam natuurlijk uit de Pijp, vroeger een echte volkswijk. Met ...more

  • Groen I: Strijden tegen klimaatverandering met ecocidewetgeving

    Mar 13 2016

    De eerste aflevering in het nieuwe dossier 'Groen'! Bioloog Jan Swammerdam, waar ons programma naar vernoemd is had zich heden ten dage hoogstwaarschijnlijk ook zorgen gemaakt over klimaatverandering. Presentatoren Elmer Rikhof en Henk Ruigrok van der Werve spraken daarom met twee onderzoekers over ontwikkelingen op het gebied van ecocidewetgeving. Femke Wijdekop is juridisch onderzoeker aan het Institute of Environmental Security in Den Haag. Zij was bij de uitspraak van de rechter die onlan...more

  • Maatschappij III: eHealth en BigData in de gezondheidszorg

    Mar 06 2016

    Apps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt. We praten over de kansen en gevaren van een digitale gezondheidszorg (eHealth)met Mark Hoogendoorn, universitair docent Artificial Intelligence, en Heleen Riper, hoogleraar eHealth en klinische psychologie. De andere uitzendingen over zorg en technologie waar aan het einde naar verwezen worden zijn: Heb je...more

  • Maatschappij II: Heb je (n)iets te verbergen?

    Feb 28 2016

    In de aflevering over Liveness en Realtime kwamen we er al achter dat het internet steeds meer gekanaliseerd wordt. Hoe wordt er geld aan ons gedrag verdiend en zijn er mogelijkheden om hier onderuit te komen? Hier gaan we dieper op in met Frederik Zuiderveen Borgesius, juridisch onderzoeker aan het instituut van informatierecht aan de UvA en Geert Lovink, onderzoeker aan het institute for network cultures aan de HvA. De aflevering over Liveness: https://soundcloud.com/swammerdam/uitzending-o...more

  • Amsterdam II: Lelijk Amsterdam?

    Feb 21 2016

    In deze tweede aflevering in het dossier Amsterdam gaat het over Amsterdamse architectuur. Met Tim Verlaan spraken we over stadsvernieuwing en Iris Burgers vertelde over haar onderzoek naar de Schipholregio. Gastcolumnist was stadsdichter K. Schippers.

  • Realiteit IV: (voort)Leven - van protocel tot liefde

    Feb 14 2016

    In de vierde aflevering van het dossier fundamenten van de realiteit onderzoeken we de liefde op micro- en macroniveau, het was immers valentijsdag! Emeritus hoogleraar Nanne Nanninga schreef het boek van protcel tot spons en sprak over hoe cellen zich voortplanten. De vraag hierbij is: lijken wij mensen ergens nog op die primitieve spons? Filosoof en relatietherapeut Sjaak Vane benadrukte dat wanneer er over liefde gesproken wordt, er in de wetenschap vaak te snel gekeken wordt naar techniek. N...more

  • Grensgevallen I: Wetenschap van de Wetenschap

    Feb 07 2016

    In deze eerste aflevering in het dossier Grensgevallen bespreekt Luuc Brans met twee wetenschappers wanneer iets wetenschap mag heten. Aan tafel zitten UvA hoogleraar in de antropologie van de wetenschap Amade M'charek, die bepleit dat het verkeer tussen maatschappij en wetenschap een nieuw object van studie zou moeten zijn. Ook schuift wetenschapsfilosoof Lukas Verburgt (tevens UvA) aan, hij onderzocht op ideehistorische wijze de waarschijnlijkheidsleer van de 19e eeuw. Daarbij keek hij vooral ...more

  • Realiteit III: Beslist onbeslist

    Jan 31 2016

    Zowel in de logica als in de fysica heb je 'fundamenteel onbeslisbare problemen'. Wat zegt dit over de aard van de realiteit? En welke fundamentele rol speelt interactie hierbij? Is logische interactie een fundamenteel systeem, wat zowel een rol speelt bij zelforganiserende moleculen als bij interacterende mensen? We praten met Kees Storm, materiaalfysicus van de TU Eindhoven, en Johan van Benthem, emeritus hoogleraar logica van de UvA.

  • (W)Etenschap I: Luisteren met je neus

    Jan 24 2016

    Een geurige uitzending deze week bij Radio Swammerdam, voor het eerste deel van het nieuwe dossier(W)Etenschap. Lieven en Maureen roken met twee academici aan de wetenschap van geur en fermentatie. Caro Verbeek, promovenda kunstgeschiedenis aan de VU vertelde over haar onderzoek naar culturele en kunstzinnige toepassingen van geur door de tijd heen. Ze had ook haar eigen geurstaaltjes meegenomen en legde daarbij uit hoe mensen verschillende betekenis geven aan geur met woorden en in de kunst. D...more

  • Amsterdam I: Is GHB de nieuwe heroïne?

    Jan 17 2016

    In Radio Swammerdam hadden we het deze keer over verdovende middelengebruik in Amsterdam én buiten de ring. Aan tafel zat Gemma Blok (UvA), zij deed onderzoek naar de heroïne epidemie in het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig. Hoe werd heroïne in Amsterdam geïntroduceerd en hoe werd het zo’n groot probleem? Ook aan tafel zat Ton Nabben (Bonger Instituut) die vertelde over zijn nieuwe onderzoek naar GHB-gebruik op het platteland. Over Amsterdams GHB-gebruik is veel bekend, maar hoe wordt ...more

  • Maatschappij I: Wat gebeurt er achter de tralies?

    Jan 10 2016

    In deze eerste aflevering van het jaar 2016 hadden we het over een tot de verbeelding sprekend onderdeel van onze maatschappij: de gevangenis. Deze aflevering is de eerste van een reeks afleveringen die samen 'de fundamenten van de maatschappij' heten. De gevangenisstraf. Een disciplinerende maatregel voor mensen die zich niet aan de opgestelde regels houden. We zetten ze achter tralies in de hoop dat ze hun gedrag aanpassen of tot inkeer komen. Deze uitzending spraken we met criminologe...more

  • Warm December, Cold War

    Dec 20 2015

    In the not so cold month of december (at least in Amsterdam) we discuss research on the Cold War. Hosts Luuc Brans and Misha Melita talk to three researchers of the University of Amsterdam. Paul van Hooft researched the Grand Strategy of Western powers by looking at how experiences of victory and defeat in WWII shaped long-term foreign policy during the Cold War and beyond. Artemy Kalinovsky did in-depth research in Tadjikistan on the developmentail aid of the USSR, focusing on the tension betw...more

  • Realiteit II: Quantumsoftware en retrocausaliteit

    Dec 13 2015

    In het tweede deel van de serie fundamenten van de realiteit gaan we een stap verder, of concreter, dan pure wiskunde. We praten over elementaire deeltjes, quantumdeeltjes, die zich heel anders gedragen dan de materie om ons heen. Door dit gedrag kunnen we ze gebruiken als qubits in een quantumcomputer. Maar hoe schrijf je software voor zulke onvoorspelbare deeltjes? We praten met quantuminformaticus Harry Buhrman, directeur van het kersverse instituut QuSoft, en fysicus en filosoof Sylvia Wenma...more

  • Live liveness in realtime: mediawetenschap over het fenomeen live!

    Dec 06 2015

    Live! We kennen het sinds de radio, zien het nog vaak op televisie maar tegenwoordig ook op social media. Met Periscope, de app van twitter kan je eenvoudig livestreamen vanaf je smartphone. Wat zegt de mediawetenschap over liveness en hoe verhoudt dit zich tot de ontwikkeling van het internet in het algemeen en social media in het bijzonder? Te gast zijn Karin van Es (UU), zij promoveerde vorig jaar op de paradox van liveness en Anne Helmond (UvA) die in haar proefschrift het internet als een p...more

  • Over sexy selfies en speeddateonderzoek

    Nov 29 2015

    Porno, de muziekindustrie, het internet en de marketingmachines van grote merken: we kijken ze boos aan als het gaat om hun effect op jongeren. Maar is het wel zo slecht gesteld met de seksuele ontwikkeling van onze tieners en jongvolwassenen? We praten er over met pedagoog en socioloog Daphne van de Bongardt (UvA) en communicatiewetenschapper Annemarie van Oosten (UvA).

  • Michiel Leezenberg over Islamitische Filosofie en IS

    Nov 22 2015

    In Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Elmer Rikhof met filosoof Michiel Leezenberg over de Islamitische filosofie. Kan daarin een legitimatie gezocht worden voor het geweld van IS? En, welke academische traditie kent de Islam? Is het niet zo dat de Islam in de Middeleeuwen misschien wel toleranter was dan de Christelijke traditie uit die tijd? Een gesprek over Said Qutb, Ibn Tamiyya en andere Islamitische denkers. (NB): Helaas is het eerste gedeelte van het gesprek weggevallen. D...more

  • Blij met je ingevroren ei(cel)?

    Nov 15 2015

    Terwijl veel kinderen zenuwachtig de Sint aan het opwachten zijn in Amsterdam, praten we in Radio Swammerdam over het baren van kinderen. Nieuwe technologieen maken het mogelijk voor vrouwen om hun eicellen te laten invriezen en daarmee hun zwangerschap bewust uit te stellen. Welke culturele normen spelen een rol bij deze beslissing, en hoe kan het maatschappelijke beeld omtrent ouderdom hierdoor veranderen? Henk Ruigrok van der Werve en Maureen Voestermans spraken een uur lang met Lucy van de W...more

  • Islamitisch feminisme

    Nov 08 2015

    Voor sommige mensen klinkt het als iets onwerkelijks, een feministische moslima. Toch zijn er vandaag de dag in veel moslimlanden vrouwenorganisaties actief bezig met een feministische agenda. Dit doen zij niet op een westerse basis zoals je misschien zou verwachten, maar als een integraal onderdeel van de islam. Vanmorgen praatten we met dr. Karen Vintges (UvA docent politieke en sociale filosofie) en Heidi Dorudi, MA (filosoof, feminist en Iraans vluchteling) over het islamitisch feminisme en...more

  • Realiteit I: Bestaat wiskunde?

    Nov 01 2015

    De wereld laat zich bijzonder goed beschrijven door wiskunde. Hoe kan dat eigenlijk? Wat 'is' wiskunde? Bestaat het wel buiten ons om? En wat moeten we denken van de wiskundige 'theorie van alles': de snaartheorie? In deze eerste aflevering van fundamenten van de realiteit praten we met snaartheoreticus Marcel Vonk van de UvA en wiskundig filosoof Stefan Buijsman van de Universiteit van Stockholm.

  • Vormgeving van religie

    Oct 25 2015

    Deze week hebben we het bij Radio Swammerdam gehad over hoe men vorm geeft aan religie. Eerst spraken we met Manuela Kalsky over hoe mensen hun leven vormgeven die in meerdere religies geloven. Kalsky is bijzonder hoogleraar religiewetenschappen aan de Vrij Universiteit schreef een boek en verschillende artikelen over 'meervoudige religieuze binding'. Vervolgens spraken we met religieus-antropoloog over hoe religieuzegebouwen worden vormgegeven. Verkaaik is assistent professor antropologie aan ...more

  • Gelukkig zijn met geluksonderzoek

    Oct 18 2015

    Wat maakt jou gelukkig? Succes? Gezondheid? Rijkdom? Of zijn het gewoon je genen en/of het land waarin je geboren bent die bepalen hoeveel sprongetjes van plezier je maakt? We vragen het in deze uitzending aan geneticus Bart Baselmans en socioloog Jan Ott. Presentatie: Misha Melita & Maureen Voestermans

  • Lachen, satire, brullen!

    Oct 11 2015

    In de tweede uitzending van het nieuwe seizoen gaan we lachen - ten minste, als u een beetje gevoel heeft voor satirische humor. We spreken in de uitzending met communicatiewetenschapper Mark Boukes en historisch-neerlandicus Ivo Nieuwenhuis. Zij promoveerden beiden op satire. Een speciale gastcolumn zal worden voorgedragen door Thomas Hogeling, hij schrijft onder andere voor de satirische nieuwssite De Speld.

  • Onderwijs(on)gelijkheid

    Oct 04 2015

    In de eerste uitzending van het nieuwe seizoen van Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Misha Melita met Herman van de Werfhorst over de kloof tussen arm en rijk als gevolg van opleidingsniveau. Van de Werfhorst is hoofdauteur van de bundel Een kloof van alle tijden: verschillen tussen lager en hoger opgeleiden in werk, cultuur en politiek die onlangs verscheen bij Amsterdam University Press.

  • Verklaringen voor obesitas

    Jul 28 2015

    De laatste aflevering van dit seizoen van Radio Swammerdam was een razend interessante! Eten, eten en dan nog eens eten: obesitas vormt een groot probleem. Het risico op obesitas blijkt toe te nemen wanneer je als kind in de baarmoeder blootgesteld geweest bent aan hormoonverstorende stoffen. Juliette Legler, hoogleraar toxicologie aan het instituut voor milieuvraagstukken (VU) doet hier onderzoek naar. Ook spraken we met Richard IJzerman, internist-endocrinoloog (VUmc), die onderzoekt hoe ...more

  • Masterscripties - deel 2: onderwijsaspiraties en gedachte-experimenten in science fiction films

    Jul 14 2015

    Radio Swammerdam spreekt met veelbelovende scriptieschrijvers van de Universiteit van Amsterdam. Deze week vertelt Monique Verhoeven over de onderwijsaspiraties van pubers ten opzichte van hun ouders en de rest van de klas. Want hoe ver is Nederland als het gaat om een meritocratie (=je kan het net zo ver schoppen als je verdient, ondanks je afkomst)? Volgens Monique zijn we ver, maar we zijn er nog niet. Want de verwachtingen van scholieren heeft nog te veel met verwachting van de ouders te mak...more

  • Masterscripties - deel I: veldwerk in Bosnië en uitgeprocedeerde asielzoekers

    Jun 07 2015

    Deze aflevering spreken we met Marieke Zoodsma over haar masterscriptie. Zij deed veldwerk in Bosnie en onderzocht hoe lokale NGO’s kunnen bijdragen aan de verzoening tussen drie sterk geporaliseerde bevolkingsgroepen. Minke Hajer is op dit moment nog bezig met haar scriptie. Uit het gesprek volgde een beeld van het leven in Nederland als uitgeprocedeerde ongedocumenteerde Asielzoeker. De column is van Shanna Haaker. De presentatie werd verzorgd door Tim Wagemakers en Sterre ten Houte de Lange.

  • Achter de schermen van Google

    May 31 2015

    Google en Wikipedia dicteren steeds meer onze kennis. Maar hoe bepaal je wat belangrijke informatie is, en is kennis echt macht? In Radio Swammerdam sprak hoogleraar Computerwetenschappen Maarten de Rijke (UvA) met presentatoren Luuk Ex en Lieven Heeremans. De Rijke zit achter de knoppen van steeds slimmer zoekende algoritmes en is bezig met het ontwikkelen van "Slow Search". Maar wat is een algoritme eigenlijk? Bas Belleman sprak over hoe Google en andere zoekmachines ons menszijn veranderen...more

  • Verstoorde slaap

    May 12 2015

    Vanochtend heel vroeg (10:00 uur in plaats van 11:00 uur) sprak Radio Swammerdam al over het onderwerp "slaap" en dan met name de verstoring daarvan. Bij het VUmc onderzoekt Sonja Rutten momenteel de effectiviteit van lichttherapie op slaap en stemming bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Vervolgens gaf dr. Ysbrand van der Werf - Hoofd van het onderzoeksteam Neuropsychiatrie bij het VU medisch centrum en Hoofd Emotie en Cognitie aan het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen - ui...more

  • De dood beschouwd met Frank de Groot

    May 10 2015

    Deze week in Swammerdam: silent witness. Frank van de Goot is één van de weinige forensische pathologen in Nederland. Hij verrichtte meer dan 3500 secties en luidde onlangs in RTL Late Night de noodklok, nadat hij na onderzoek constateerde dat artsen in ons land in 50 procent van de sterfgevallen ernaast zitten bij het vaststellen van de doodsoorzaak. Vorige maand promoveerde hij aan het VU Medisch Centrum met een onderzoek naar letseldatering en verbeterde daarbij meteen technieken om letsel te...more

  • Swammerdam's swingende lustrumuitzending

    May 03 2015

    Op zondagochtend 3 mei 2015 werd het eerste jubileum van Radio Swammerdam, het wekelijkse wetenschapsprogramma van AmsterdamFM, gevierd met een maar liefst twee uur durende uitzending! We spraken met drie wetenschappers over thematieken die een rol speelden in het leven van Jan Swammerdam, de zeventiende eeuwsewetenschapper, naar wie het programma vernoemd is: Emanuel Rutten, wiskundige en filosoof aan de VU, Cor Zonneveld, bioloog bij Amsterdam Univeristy College en Marjolein van Egmond on...more

  • Nieuwe initiatieven in het Hoger Onderwijs

    May 03 2015

    Deze uitzending keken Swammerdampresentatoren Lieven Heeremans en Eveline van Rijswijk naar nieuwe initiatieven binnen de wetenschap. Van het – sinds de Maagdenhuisbezetting – zo bekende 'De Nieuwe Universiteit' naar De Bildung Academie en het platform Hervorming Nederlandse Universiteiten. Een rondetafelgesprek met Hans Radder (platform Hervorming Nederlandse Universiteiten), Tanisha Blom (De Nieuwe Universiteit), Merel van Geel en Michiel Tolman (De Bildung Academie) en natuurlijk onze columni...more

  • Vriendschap, sexting, verkering en Hooking Up

    Apr 26 2015

    Deze aflevering van Radio Swammerdam draait geheel om de uitdagingen voor adolescenten op het gebied van relaties en seks. Antropoloog Willemijn Krebbekx liep 15 maanden mee in de tweede klas van vier Nederlandse middelbare scholen en onderzocht hoe jongeren relaties aangaan. Ze ontdekte hoe grote rol seksualiteit speelt in de groepsdynamiek. Tweede gast is socioloog Jitse Schuurmans. Hij schreef al eerder over hoe mensen elkaar ontmoeten op een college campus in Californië en een in Hong Kong. ...more

  • Hoe halen we (nog) meer uit de zon?

    Apr 19 2015

    Deze ochtend sprak Radio Swammerdam met hoogleraar natuurkunde Albert Polman. Met hem gingen we op ontdekkingsreis naar de zon en keken we hoe wetenschappers hun kennis van het zonlicht proberen in te zetten voor een maximale benuttig van zonne-energie. Albert Polman legt uit wat licht is en wat de zon voor ons kan betekenen. Hoe gaan we het energieprobleem oplossen met behulp van de zon? En wordt Shell dan overbodig? Polman geeft uitleg wat er nodig is om meer energie uit de zon te halen. To...more

  • Dark Matter(s)

    Mar 29 2015

    Deze zondagmorgen droomden we lekker weg over de sterren en het heelal. Naast de stofjes van het periodiek systeem is er nog een andere stof die niet bestaant uit atomen: dark matter (donkere materie). Deze week interviewde Radio Swammerdam natuurkundige Gianfranco Bertone, werkzaam bij the Astroparticle Physics instituut van de Universiteit van Amsterdam, in het Engels. Om te beginnen vroegen alfa presentatoren Tim Wagemakers en Eveline van Rijswijk zich af: hoe kom je erop dat er zoiets bestaa...more

  • Swammerdam integreert in het moslimintegratiedebat

    Mar 22 2015

    Vandaag stonden de moslims centraal in Radio Swammerdam. Of althans, centraal: het debat over de integratie van moslims is sinds 9/11 steeds verder gepolariseerd. Thijs van Dooremalen doet op het moment promotieonderzoek aan de UvA naar de veranderingen in het politeke debat omtrent moslims en terrorisme. Thijl Sunier, hoogleraar culturele antropologie aan de VU, doet veldonderzoek naar hoe, wat hij noemt 'gewone' moslims' (lees: niet de Imams) participeren in de Nederlandse samenleving. Colu...more

  • Serieus gamen met wetenschappers

    Mar 22 2015

    Farmville, Clash of Clans Candy Crush… wie heeft deze spelletjes niet op zijn telefoon staan? Twee gamewetenschappers vertellen in deze aflevering van Radio Swammerdam over hun onderzoek naar het verdienmodel van gratis spelletjes op je mobiel en hoe sommige games worden ingezet om mensen bij de politiek te betrekken. Te gast zijn game-onderzoeker David Nieborg (UvA) en media en communicatie wetenschapper Joyce Neys, (EUR). David Nieborg onderzocht hoe de spelers van gratis mobiele games de ...more

  • Zorgen over zorgrobots

    Mar 15 2015

    Naar aanleiding van de onlangs verschenen documentaire 'Ik ben Alice', over zorgrobot Alice spraken, we over Alice en zorgrobots in het algemeen. Te gast was Johan Hoorn hoofdonderzoeker aan het onderzoeksproject SELEMCA, dat verantwoordelijk was voor de bouw van Alice. Daanaast spraken we met Martijntje Smits, techniekfilosofe, over de gevolgen en implicaties van Alice voor de verhouding tussen mens en robot.

  • Vijanden van de plant

    Mar 08 2015

    Planten proberen zich op alle mogelijke manieren tegen aanvallers te verdedigen. Maar indringers veranderen voortdurend van aanvalstechniek. Hoe verloopt deze wapenwedloop tussen plant en vijand? Daarover spreken presentator Luuk Ex en medepresentator Tim Wagemakers in Radio Swammerdam met plantenpatholoog Frank Takken.

  • Weg met je nationaliteit

    Mar 01 2015

    Deze week werd het juridische fenomeen 'nationaliteit' onder de loep genomen in Radio Swammerdam. Katja Swider promoveert op het gebied van stateloosheid aan het Amsterdam Centre for European Law and Governance. Betty de Hart is hoogleraar migratierecht aan de Universiteit van Amsterdam. Naar aanleiding van de gebeurtenissen in en rondom het Maagdenhuis maakten we deze week bij hoge uitzondering ruimte voor actualiteit. Redacteur Lieven Heeremans maakte een item over de docenten die gister bi...more

  • Feminisme deel 2: meisjescultuur

    Feb 01 2015

    Deel twee van het tweeluik over feminisme in Radio Swammerdam! Voor het eerste deel, zie de vorige uitzending. Met Linda Duits over haar onderzoek naar meisjes, en over het onderscheid maken tussen man en vrouw. Hoe belangrijk is geslacht bij genderstudies? En moet je in het onderwijs de verschillen tussen jongens en meisjes benadrukken? Presentatie: Sterre ten Houte de Lange en Tim Wagemakers. De column is van Bas Belleman.

  • Feminisme deel 1: Shevolution

    Jan 25 2015

    Deze week enkel dames aan tafel bij Radio Swammerdam. Sterre en Eveline spreken met Kisten van den Hul, in 2011 vrouwenvertegenwoordiger namens Nederland bij de VN en op twitter bekend als @thechangeagent. Daarnaast aangeschoven zijn Merva Renda en Sophia Reedijk. Zij volgden bij van den Hulst het vak Shevolution aan het Instituut voor Interdisciplinaire studies aan de Universiteit van Amsterdam. Van den Hul schreef het boek (S)hevolution, waarin ze verschillende aspecten van het feminisme onde...more

  • Criminelen: straffen of behandelen?

    Jan 18 2015

    Een aflevering van Radio Swammerdam in het teken van crimineel gedrag. Wat is crimineel gedrag? Waar komt het vandaan? En hoe voorkomen en behandelen we het? Presentatoren Luuk Ex en Tiago Abas spraken met Sanne de Vries en Marije Kuin. De Vries doet onderzoek naar de effectiviteit van een preventief behandelprogramma voor crimineel gedrag. Kuin heeft onderzoek gedaan naar de levensloop van vrouwelijke gedetineerden. In het tweede gedeelte van het programma spraken zij rondom de centrale vraa...more

  • Op fietsonderzoek in Amsterdam

    Jan 11 2015

    Deze week bespreken Lieven Heeremans en Tiago Abas wetenschappelijk onderzoek dat elke Amsterdammer aan het hart gaat: fietsonderzoek. Te gast is Marco te Brommelstroet, onderzoeker aan het Urban Cycling Institute van de Universiteit van Amsterdam en op twitter bekend als de @fietsprofessor. Er werd gesproken over fietsgedrag, de fiets-trein combinatie, hoe kuispunten en wegen worden ontworpen en welk beleid de gemeente voert rondom fietsers. De column van Sicco de Knecht gaat toepasselijk...more

  • Derrida gedeconstrueerd

    Jan 04 2015

    Tim Wagemakers en Lieven Heeremans interviewden hun oud- docent filosofie Johan de Jong over het proefschrift dat Johan schrijft over de schijnbaar ondoorgrondelijke filosoof Jacques Derrida. Geniaal of gek? Een ingewikkelde kwestie waar Radio Swammerdam even goed de tijd voor neemt. En er was natuurlijk de column, ditmaal van Bart van Heerikhuizen. Hij legde in zijn column een link tussen rouwkaarten, onbeschrijfelijkheid en commodificatie. Met Johan spraken we daarna over classificatie, gr...more

  • Algemeen Beschaafd Dialect

    Dec 28 2014

    De redactieleden en gasten van Radio Swammerdam zijn na de Kerst uit hun windstreken teruggekeerd naar Amsterdam en maken deze week dialecten bespreekbaar. Te gast zijn Frans Hinskens en Etske Ooijevaar, beide werkzaam aan het Meertens instituut. Ooijevaar onderzoekt met een ultrasound apparaat hoe de tong zich manouvreert bij de uitspraak van Volendammers. Hinskens stelt dat het aantal dialecten niet te tellen valt, maar dat men doorgaans spreekt van dialectgroepeingen.

  • Nationaliseringsprocessen

    Dec 21 2014

    In Radio Swammerdam spraken presentatrice Sterre ten Houte de Lange en Eveline van Rijswijk over de verhouding tussen kerk en staat en immigratie en nationalisatiebeleid in Nederland. Historicus Mart Rutjes gaf het startschot met een analyse van hoe religie een plaats heeft gevonden in Nederland, beginnend bij de Bataafse Republiek. Daarna sprak onderzoekster Tamar de Waal over het verschil tussen immigratie en integratie en wat de plaats van immigranten is in een liberale democratie.

  • Zijn wij Big Data?

    Dec 14 2014

    In de eerste uitzending van Luuk Ex interviewde hij Sander Klous, hoogleraar Big Data en ecosystemen voor Business and Society. Bas Belleman sprak in zijn column een kritische noot over de gevaren van Big Data. Aanhakend op de column voelden Luuk en Lieven Heeremans professor Sander Klous aan de tand over hoe hij deze gevaren omzeilt en hoe hij denkt over ethische vraagstukken. Terwijl onderwijl op Twitter de discussie door ging!

  • De verleidingen van de winkelstraat

    Dec 07 2014

    In de donkere decembermaand trekt niet alleen de koude de consument een winkel in: alomtegenwoordige reclame maakt cadeaus kopen haast onvermijdelijk. Hoe hebben winkelen, merken en reclame zich in de afgelopen eeuw ontwikkeld? Eveline van Rijswijk en Tim Wagemakers duiken de geschiedenis en communicatiewetenschap in. Te gast zijn historicus Cle Lesger en communicatiewetenschapper Marieke Fransen.

  • De zin en onzin van gezinssamenstellingen

    Nov 30 2014

    Hoe en waarom krijgen wij kinderen? Dat is de vraag die we ons vandaag stelden bij Radio Swammerdam. Tiago Abas maakte vandaag zijn eerste uitzending en interviewde gyneacologe Monique Mochtar. De eerste vraag die we aan haar stelde was hoe een werkdag van een gyneacoloog eruit ziet. Vervolgens interviewden we pedagoge Henny Bos. Zij doet onderzoek naar de ontwikkeling van kinderen in een gezinnen met twee moeders.

  • Het leger

    Nov 23 2014

    In Radio Swammerdam spraken presentator Tim Wagemakers en co-host Sterre ten Houte de Lange over het lopende onderzoek van PHD-onderzoeker Marenne Mei Jansen. Zij onderzoekt hoe de Nederlandse militaire leiding beter kan worden voorbereid op conflicten in de 21e eeuw. Want, concludeerde zij alvast, oorlogen worden steeds complexer. Omdat wij naast veiligheid nu ook ontwikkelingswerk willen doen krijgen we bijvoorbeeld in Afghanistan militairen die naast het complex beveiligen óók ondernemerschap...more

  • Drugs en Dance in Amsterdam

    Nov 19 2014

    'Drugsdoden bij ADE', schreven kranten na het overlijden van drie mannen tijdens het dance event. Maar waren het wel drugsdoden? Wat weten we nu echt over het gevaar van drugs? En wat heeft dat met dansen te maken? Gasten: sociaalwetenschapper Ton Nabben en antropologe Irene Stengs deden onderzoek naar dance in het algemeen en drugs in Amsterdam in het bijzonder. Met een column van Bart van Heerikhuizen. Presentatie Lieven Heeremans en Sterre ten Houte de Lange

  • Hoe houd je een goed interview?

    Nov 09 2014

    In de eerste uitzending van Radio Swammerdam van seizoen 2014-2015 sprak columnist en dichter Bas Belleman over de poëzie van het interview en hoe emotie gebruikt wordt om sympathiek over te komen. Als hoofdgasten interviewde presentator Sterre ten Houte antropoloog Gerben Moerman en journalist Ger van Westing (eindredacteur Nieuwsuur). Moerman voerde onderzoek uit naar hoe verschillende interviewtechnieken in de wetenschap gebruikt kunnen worden en welke invloed deze hebben op de antwoorden...more