Radio Swammerdam

Smound. Dat woord kende je waarschijnlijk nog niet. Maar het beschrijft iets wat je elke dag ervaart: de manier waarop geur en geluid elkaar raken, versterken en oproepen.

In deze aflevering van Radio Swammerdam gaat presentator Sita Bouman op zoek naar het meest onderschatte zintuig dat we hebben.

Sita spreekt Caro Verbeek, geurhistoricus aan de Vrije Universiteit Amsterdam en pionier op het gebied van smound (de plek waar ruiken en luisteren samenkomen). Caro reconstrueert historische geuren en bewijst dat geur en geluid in de hersenen nooit ver van elkaar zijn. Want waarom hebben we eigenlijk geen taal voor geur? En wat gebeurt er als geluid een geur oproept?

Ook is er Flora van Dullemen, kunstenares en olfaction DJ. Zij studeerde bij Caro Verbeek en maakt nu zelf werk met geur als kunstvorm. Hoe componeer je iets wat verdampt? En wat kan geur dat andere kunstvormen niet kunnen?

Tijdens de uitzending is er een live reuktest. Want over geur praten is één ding. Het is wat anders als je het ruikt.

Radio Swammerdam - 05/07/2026

• Gast: Caro Verbeek, Flora van Dullemen en Amos Bouman
• Presentatie: Sita Bouman
• Techniek: Sita Bouman

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Eva van der Zee, Bruno Beeke en Sita Bouman.

Brood, koffie, bier, kaas, kombucha, tofu, yoghurt, kefir, chocola, tempé, gingerbeer en salami, Allemaal voorbeelden van gefermenteerd voedsel.

Super hip, maar ook een van de oudste manieren om de houdbaarheidsdatum van je eten te verlengen. Het is een proces vol microben, bacteriën en gisten. Vandaag neemt Bruno Beeke je mee in deze wereld, samen met Fé Versteeg die phd-onderzoek doet naar de sociale kant van fermentatie.

We zullen het hebben over fermentatie, sociologie en wat het betekent om een beginnend wetenschapper te zijn vandaag de dag.

Veel luister plezier!

• Gast: Fé Versteeg
• Presentatie: Bruno Beeke
• Techniek: Bruno Beeke

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Dacht je dat de middeleeuwen vies waren? Think again! En de eerste Nederlandse zin gaat over vogels? Fake news! Wat ingeburgerde kennis leek, blijkt een serie hersenspinsels uit de 19e eeuw. Hun ideeën blijken nog altijd populair.

Vanuit de UB vertelt een panel van 3 experts over deze periode. Ze slaan alarm elke keer als de redactie de fout ingaat, en vertelt ons hoe het écht zit. Luister snel naar deze korte praatjes die allemaal verband houden met de 19e eeuw, met veel vragen van het publiek en de redactie.

Gasten: Jesse van Amelsvoort, Nathan van Kleij & Petra Brouwer

Presentatie: Tabe Bakker, Max Waterreus & Momo Schaap

Techniek: Sam Simons & Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Op 16 mei 2026 vond Wijsgerig Festival DRIFT plaats, en Radio Swammerdam was erbij. Vanuit de Grote-Vragen-Kleine-Wagen-Caravan aan de rand van het terrein voelden wij filosofen Ype de Boer, Emar Maier en Tanna Mwezi Cock aan de tand over de vraag: hoe kom je als filosoof van Droom tot Daad. Hoe krijgen ideeën vorm, en welke praktische bezwaren staan er soms nog in de weg? Je hoort het in ons verslag van Wijsgerig Festival Drift 2026.

Radio Swammerdam X Wijsgerig Festival DRIFT - Filosofie Tussen Droom & Daad - 24 mei 2026

• Gasten: Ype de Boer, Emar Maier & Tanna Mwezi Cock
• Presentatie: Sam Simons, Tabe Bakker, Bruno Beeke & Sita Bouman
• Techniek: Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Niet alleen wappies zouden zich zorgen moeten maken over welke chemicaliën er in ons water zitten. Het gehalte aan chemicaliën in het Nederlandse oppervlaktewater erg hoog is. Nederland scoort het laagst van alle Europese landen. Als dit over een jaar nog steeds het geval is wordt Brussel boos, en dat willen we natuurlijk niet. Er is dus werk aan de winkel! Iemand die deze ecologische ramp probeert tegen te gaan is Dr. Milo de Baat, aquatisch ecotoxicoloog, waterkwaliteit onderzoeker en Universitair docent op dit gebied aan de UvA. We hebben het over de bronnen van de vervuiling, hoe we deze kunnen achterhalen en wat we moeten doen om het op te lossen, want een uitzending met zo een pessimistisch thema verdient ook een vleugje hoop!

Met column van Thomas Misset

Veel luisterplezier!

Radio Swammerdam -Nederland (vies)waterland - 31-05-2026

• Gast: Milo de Baat
• Presentatie: Bruno Beeke
• Co-presentatie:
• Column: Thomas Misset
• Techniek: Tabe Bakker

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Over smaak valt niet te twisten. Maar is dat wel zo?

In deze aflevering van Radio Swammerdam gaat presentator Sita Bouman op zoek naar wat proeven eigenlijk is.

Sita spreekt Peter Klosse, die in 2004 promoveerde aan de Universiteit Maastricht op smaak en mondgevoel, en sindsdien bekendstaat als smaakprofessor. Hij ontwikkelde de smaakstijlenkubus en stelt dat smaak objectief meetbaar is. Waarom zijn we dan toch zo slecht in proeven? En kun je dat veranderen?

Ook gaat Sita op bezoek bij Floris en Diny, eigenaren van een ambachtelijke charcuterie in de Rivierenbuurt in Amsterdam, de pasteibakkerij. Zij proeven elke dag voor hun werk en vertellen over smaak en proeven in de praktijk, over de Nederlandse eetcultuur, en over de vraag of je kunt proeven of een dier een goed leven heeft gehad en of een gerecht met liefde is bereid.

Tijdens de uitzending proeft co-presentator Tabe Bakker ook mee. Want over smaak praten is één ding. Het is wat anders als je er een blinddoek bij krijgt.

Radio Swammerdam - 17/05/2026

• Gast: Peter Klosse, Diny Schouten en Floris Brester
• Presentatie: Sita Bouman
• Co-presentatie: Tabe Bakker
• Techniek: Sita + Tabe

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Eva van der Zee, Bruno Beeke en Sita Bouman.

Van het Koloniaal Instituut tot het Koninklijk Instituut voor de Tropen; alleen al in de namen van het KIT hoor je hoe een samenleving anders naar de wereld is gaan kijken. Achter de monumentale gevel aan de Mauritskade schuilt meer dan een eeuw aan verhalen over wetenschap, handel, koloniale machtsstructuren en de manier waarop Nederland kennis over “de tropen” verzamelde, ordende en presenteerde. Wat ooit begon als een instituut dat nauw verbonden was aan het Nederlandse koloniale project, groeide later uit tot een plek voor internationaal onderzoek, gezondheidszorg, musea en mondiale samenwerking. Maar die geschiedenis bleef nooit neutraal.

Want wat gebeurt er wanneer een instituut met een koloniale oorsprong zichzelf opnieuw moet leren bekijken? Hoe ga je als museum of kennisinstituut om met collecties, verhalen en wetenschappelijke tradities die ontstonden binnen een systeem van ongelijkheid en overheersing? En hoe zichtbaar is dat verleden vandaag nog in taal, tentoonstellingen, wetenschap en de manier waarop we naar de wereld kijken?

In deze uitzending spreken presentatoren Eva van der Zee en Momo Schaap met historica Prof. dr. Susan Legêne, emeritus hoogleraar politieke geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam en voormalig onderzoeker en curator binnen het Tropenmuseum en het KIT. In haar werk houdt zij zich al jarenlang bezig met koloniale geschiedenis, musea, erfgoed en de vraag hoe instituties omgaan met hun eigen verleden. Samen spreken we over de geschiedenis van het KIT, de veranderende rol van het Tropenmuseum, koloniale kennisproductie, restitutie en de manier waarop historische machtsverhoudingen nog altijd doorwerken in het heden.

Bouwen zonder je stadsgrenzen uit te breiden, hoe doe je dat? In de jaren 70 en 80 was dat de vraag die ons stadsbestuur moest beantwoorden en vandaag de dag zien we dezelfde vraag opnieuw de kop opsteken. Dr. Petra Brouwer en Dr. Tim Verlaan (https://www.linkedin.com/in/timmyverlaan/) hebben onderzoek gedaan naar het stedenbouwkundig beleid van toen en hebben hier een boek over geschreven.

In deze aflevering spreekt Petra Brouwer, onder andere verbonden aan de Universiteit van Amsterdam https://www.linkedin.com/school/98721792/admin/dashboard/, met Bruno Beeke en Max Waterreus over de resultaten van het onderzoek, en wat wij er nu van zouden kunnen leren!

Met column van Brechtje Hartong van Ark.

Veel luisterplezier!

Toevoegen voor shownotes

Radio Swammerdam - De Compacte Stad - 03-05-2026

• Gast: Petra Brouwer https://www.linkedin.com/in/petra-brouwer-ab761811/
• Presentatie: Bruno Beeke https://www.linkedin.com/in/bruno-beeke-ab95b6251/
• Co-presentatie: Max Waterreus https://www.linkedin.com/in/max-waterreus/
• Column: Brechtje Hartong van Ark https://www.linkedin.com/in/brechtje-hartong-van-ark-ab09a0333/
• Techniek: Sam Simons https://www.linkedin.com/in/sam-simons-97a45268/

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Van Arctis tot Antarctica. Maar wat gebeurt er daar eigenlijk, aan die twee uiteinden van de aarde?

In deze special van Radio Swammerdam reizen redacteuren Sita, Eva en Bruno naar de NWO Polaire Dag in Amersfoort, Dat is het jaarlijkse wetenschapscongres waar onderzoekers uit heel Nederland samenkomen om te praten over de noord- en zuidpool.

Paleoceanograaf Peter Bijl van de Universiteit Utrecht vertelt hoe hij door te boren in Antarctisch zeesediment het klimaat van miljoenen jaar geleden reconstrueert en wat dat zegt over de toekomst van ons ijskapoppervlak en de zeespiegel. Ecoloog Suzanne McGowan van het Nederlands Instituut voor Ecologie onderzoekt de micro-organismen in Arctische meren die methaan produceren én afbreken: een kwestie van levensbelang voor het klimaat, want methaan is tientallen keren krachtiger dan CO₂. Onderzoeker Olga Ievleva van de Universiteit Groningen kijkt naar de Inuit in Canada: hoe verhoudt het westerse rechtssysteem zich tot de kennis en behoeften van mensen die al eeuwen van het poolijs leven? En beleidsmedewerker Daan Blok van NWO verbindt wetenschap met beleid: waarom investeert Nederland in poolonderzoek, en voor wie eigenlijk? En wat zijn eigenlijk de belangen van al dat poolonderzoek: wetenschappelijk, geopolitiek, en toeristisch?

Radio Swammerdam - Polaire Dag Special - 26 april 2026

• Gasten: Daan Blok, Olga Ievleva, Peter Bijl, Suzanne McGowan en Kadir van Lohuizen
• Presentatie: Eva van der Zee, Sita Bouman en Bruno Beeke

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Mag je iets mooi vinden wat eigenlijk niet deugt? We kijken steeds meer met een morele blik naar kunst. Bevat een werk bijvoorbeeld racistische of vrouwonvriendelijke stereotypen, dan klinkt direct de vraag of we dit wel moeten tolereren. Maar wat nou als het werk ook héél mooi is, wat krijgt dan voorrang: esthetische, of morele oordelen?

Deze morele blik op kunst is vrij nieuw, ziet dr. Marcel van den Haak. Presentator Sita Bouman en co=presentator Tabe Bakker spreken met de cultuur-socioloog en docent bij de Universiteit van Amsterdam over de ontwikkeling van morele kritiek op kunst.

Kan je de kunst scheiden van de kunstenaar? Is er echt iets aan het verschuiven is in hoe we naar kunst kijken, of is dit iets tijdelijks? Kunstenaars verdedigen zichzelf steeds met het idee van artistieke vrijheid, maar is dat argument nog wel houdbaar?

Radio Swammerdam - 19/04/2026

• Gast: dr. Marcel van den Haak
• Presentatie: Sita Bouman
• Co-presentatie: Tabe Bakker
• Techniek: Sam Simons

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

Wat kunnen dievenbekentenissen ons vertellen over het dagelijks leven in de Middeleeuwen?

Historica Janna Coomans dook in onderbelichte stadsarchieven en vond honderden bekentenissen van 15e- en 16e-eeuwse dieven. Verhalen van kleine scharrelaars, landlopers en vreemdelingen, die hun kostje bij elkaar stalen. Hun bekentenissen werpen licht op een wereld die we nauwelijks kenden: die van de onderste helft van de middeleeuwse samenleving.

Sam Simons en Momo Schaap spraken universitair docent Janna Coomans, van de Universiteit Utrecht over diefstal en precariteit in de Middeleeuwen. Met een column van Hannah van Buchem.

Radio Swammerdam - Landlopers en struikrovers - Janna Coomans over diefstal in de Middeleeuwen - 5 april 2026

• Gast: Janna Coomans
• Presentatie: Sam Simons
• Co-presentatie: Momo Schaap
• Column: Hannah van Buchem
• Techniek: Sita Bouman

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Meer dan honderd jaar geschiedenis bracht ons tot dit punt.

Het was drie weken geleden dat de Verenigde Staten en Israël het vuur openden in een conflict dat sindsdien Iran en heel de omliggende Arabische wereld heeft opgeslokt. Het effectief afsluiten van kritieke handelsroutes en de bombardementen van energie-infrastructuur heeft gevolgen die langdurig voelbaar zullen zijn in grote delen van de wereld.

Binnen Iran is het menselijk lijden direct. Raketten eisen vele slachtoffers onder een bevolking, überhaupt al murw geslagen in een jarenlange interne strijd tegen onderdrukking.

Maar de nationale en mondiale verhoudingen hier zijn moeilijk te bevatten zonder de lange geschiedenis in acht te nemen die tot dit punt heeft geleid. In deze uitzending van Radio Swammerdam, honderd jaar omwentelingen, buitenlandse bemoeienis en binnenlands verzet: Iran in de twintigste eeuw.

Momo Schaap spreekt met Peyman Jafari, universitair docent en onderzoeker gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Iran, het land dat hij op jonge leeftijd moest ontvluchten. Jafari doceerde aan de Universiteit van Amsterdam, later aan Princeton en inmiddels aan de William & Mary universiteit in Virginia van waaruit wij hem spreken.

Radio Swammerdam - Iran in de twintigste eeuw - 22 maart 2026

• Gast: Peyman Jafari
• Presentatie: Momo Schaap
• Techniek: Eva van der Zee

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Juicy mediafitties in de Tweede Wereldoorlog? Het gebeurde op Radio Oranje. Het programma nam regelmatig de genazificeerde Hilversumse radio op de hak. En vice versa. Heen en weer klonk cabaret, columns en ongezouten meningen over elkaars programma.

Te gast is historicus dr. Vincent Kuitenbrouwer (UvA) die wat voorbeelden van deze mediaoorlog heeft meegenomen. Vincent neemt ons mee door de geschiedenis van de oorlogszenders. Ook legt hij ons zijn genuanceerde beeld van oorlogspropaganda voor: dat is geen ‘top down’ hersenspoeling, maar een ingewikkeld op-elkaar-reageren. Dat is nu beter vastgesteld door Vincent dankzij de digitalisatie van de radiotranscripten. De radiozenders typten namelijk met elkaars uitzendingen mee, dat is een stuk beter bewaard dan de uitzendingen zelf.

De uitzending werd weer van kleur voorzien door de mooie column van Brechtje Hartong van Ark.

Radio Swammerdam - Radio Oranje, met Vincent Kuitenbrouwer - 15 maart 2026

• Gast: Vincent Kuitenbrouwer
• Presentatie: Tabe Bakker
• Co-presentatie: Momo Schaap
• Column: Brechtje Hartong van Ark
• Techniek: Sam Simons

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Het verhaal van de Etrusken is altijd door anderen verteld.

Het volk, dat in het eerste millennium v.Chr. in het huidige Toscane woonde en waarvan nauwelijks schriftelijke bronnen zijn overgeleverd, is al sinds de oudheid een onderwerp van fascinatie, maar ook een canvas waarop iedereen die dat wil zijn eigen vooroordelen kan projecteren.

In deze uitzending dalen we af in de geschiedenis voor een uitstapje naar de grote, nationale musea van de negentiende eeuw om te kijken hoe ze dat in hun tijd deden, kijken naar de Etrusken, om te zien wat voor verrassende plek dit volk mocht innemen in het grote verhaal van de beschaving.

Momo Schaap gaat in gesprek met archeoloog Eline Verburg, als promovendus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam, over het uitgebreide archiefonderzoek dat zij in het British Museum, het Rijksmuseum van Oudheden, het Altes Museum en het Louvre deed naar de oorsprong van hun Etruskische collecties. De tweede presentator was Eva van der Zee.

Met een column van Hannah Jansen.

Radio Swammerdam - De Etrusken - 8 maart 2026

• Gast: Eline Verburg
• Presentatie: Momo Schaap
• Co-presentatie: Eva van der Zee
• Column: Hannah Jansen
• Techniek: Tabe Bakker

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Presentator Eva van der Zee en co-presentator Tabe Bakker spreken met dr. Daphne van Embden, traumachirurg bij Amsterdam UMC, over osteoporotische bekkenfracturen en het PELVIC-onderzoek dat probeert meer structuur te brengen in de zorg voor deze kwetsbare patiëntengroep.

Wat zegt het eigenlijk dat een breuk na een simpele val zo’n grote impact kan hebben en toch relatief onzichtbaar blijft? Wat vertelt dat over hoe wij naar ouderdom kijken, over wat we als “ernstig” beschouwen, en over hoe ons zorgstelsel is ingericht in een tijd van vergrijzing? En zijn we wel voorbereid op een toekomst waarin fragiliteitsfracturen alleen maar vaker zullen voorkomen?

Waarom zijn medicijnen soms zo onbetaalbaar, en dan weer zo goedkoop als een suikerklontje? En wat komt allemaal aan ethiek voorbij als de zorg schaars wordt? In deze aflevering nemen we je mee door de reis die een medicijn moet afleggen, van investering tot apotheker, en wie het dan allemaal tegenkomt. Farmaceuten, de overheid, patiëntenbelangen, allen hebben iets te zeggen over het goedje. En dat gaat niet zonder dilemma’s. Hoeveel mag een medicijn kosten, wie moet er betalen? De reis van een medicijn blijkt niet zonder ethische valkuilen.

We bespreken de dilemma’s uit de zorgeconomie met onze twee gasten, een econoom en een arts. Samen onderzoeken zij het terrein van de geneesmiddelenmarkt en gaven daar in 2025 een cursus over. Te gast: Xander Koolman, gezondheidseconoom aan de VU en Mariska Koster, eveneens onderzoeker aan de VU.

Tabe Bakker vraagt ze naar de beschikbaarheid van zorg, de opzet en noodzaak van de cursus en hoe ze kijken naar systeemverandering. Ook deze gesprekken zijn niet gespeend van ethiek. Dat was ook te verwachten, met zo’n gastcolumnist. Die kwam namelijk van ethicus dr. Marijn Sax, verbonden aan de UvA.

Radio Swammerdam - Zorgen uit de zorg - 22 februari 2026

• Gast: Xander Koolman en Mariska Koster
• Presentatie: Tabe Bakker
• Co-presentatie: Sam Simons
• Column: dr. Marijn Sax
• Techniek: Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus, Bruno Beeke, Sita Bouman en Eva van der Zee.

Hoe belangrijk is geur voor seks… bij motten?

Geur lijkt iets onbelangrijks, maar is in de natuur van levensbelang. Dieren vinden voedsel, partners en zelfs hun leefgebied via geur. In dit gesprek duiken we in de rol van geur in evolutie met onder andere van windtunnels, mottenseks en onaantrekkelijke vrouwtjes.

Max Waterreus spreekt met evolutie- en populatiebioloog Astrid Groot (verbonden aan het IBED), samen met co-presentator Eva van der Zee.

Radio Swammerdam - Mottenseks - Astrid Groot over geur en evolutie op 15 februari 2025

• Gast: Astrid Groot
• Presentatie: Max Waterreus
• Co-presentatie: Eva van der Zee
• Techniek: Momo Schaap

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

Open Source Investigations spelen een bepalende rol in de informatie-oorlogen die er woeden rondom internationale conflicten. Maar wie zijn de mensen, en verhalen achter die ‘publieke data’?

In deze uitzending is onze gast Lonneke van der Velden. Zij is docent en onderzoeker in Global Digital Cultures aan de Universiteit van Amsterdam. Presentator Sam Simons interviewt haar samen met Momo Schaap over het fenomeen ‘Open Source Investigations’. Duidelijk wordt dat het romantische beeld van de internetspeurders niet volledig is. Want getuige zijn is geen keuze voor wie zelf in oorlogsgebied leeft.

Radio Swammerdam - Open Source Investigations: Lonneke van der Velden over informatievergaring in conflictgebieden - 8 februari 2026

• Gast: Lonneke van der Velden
• Presentatie: Sam Simons
• Co-presentatie: Momo Schaap
• Column: Thomas Misset
• Techniek: Eva van der Zee

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

In november ‘45, zes maanden na de bevrijding, wordt de Amsterdamse bioscoop Kriterion feestelijk geopend met een bijzonder publiek. Alle werknemers zijn student en hebben de oorlog doorgebracht in het verzet, in een kamp, of allebei.

Momo Schaap spreekt met Anna Eva Boogaard, die specifiek onderzoek deed naar het verzetswerk van vrouwen – of ‘meisjes’ – die op die avond aanwezig waren. Hun verhalen zijn een belangrijke aanvulling op het overheersende beeld van de verzetsstrijder.

Anna Eva Boogaard doceert moderne geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Eind vorig jaar verscheen over dit onderzoek haar boek ‘De Kriterionmeisjes’ bij de Arbeiderspers.

Met een column van Hannah van Buchem

Radio Swammerdam - De Kriterionmeisjes - 1 februari 2026

• Gast: Anna Eva Boogaard
• Presentatie: Momo Schaap
• Columnist: Hannah van Buchem
• Co-presentatie: Max Waterreus
• Techniek: Tabe Bakker

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

Zwijgen is een recht. Maar wat als stilte toch iets lijkt te zeggen? In deze aflevering van Radio Swammerdam gaan Eva van der Zee en co-host Tabe Bakker in gesprek met strafrechtjurist Tessa van der Rijst (VU Amsterdam) over het zwijgrecht en de spanning tussen juridische theorie en rechterlijke praktijk. Hoewel zwijgen geen bewijsmiddel is, kan het in de bewijswaardering en rechterlijke overtuiging wél een rol spelen, met name in zaken waarin verklaringen ontbreken. Wat betekent dat voor de rechtsstaat, en voor het uitgangspunt dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen? Tussendoor klinkt een column van Brechtje Hartong van Ark, die reflecteert op stilte en de betekenis van niet-spreken. Een aflevering over recht, intuïtie en de vraag wat zwijgen ons eigenlijk vertelt.

Zijn katten nu werkelijk zo onaangepast als we soms denken? Of zijn katten veel slimmer in communiceren met ons mensen dan we al die tijd dachten?

In deze uitzending gaat het over kattenmensen en mensenkatten. We denken soms weleens dat de kat een onverschillig dier is dat zich het liefst door niemand laat verstoren. In deze uitzending blijkt dat de wetenschap zich lange tijd in dit beestje heeft vergist. Onderzoek naar de relatie tussen katten en mensen laat zien dat er zelfs sprake is van een heuse kattencultuur, en misschien zelfs taal.

Sam Simons sprak met dier-mens-wetenschapper Maarten Reesink, verbonden aan de afdeling Media Studies van de Universiteit van Amsterdam en het Centrum voor DierMens Studies. Naar aanleiding van zijn boek Planeet Poes (Uitgeverij Noordboek).

In deze uitzending hoor je wat het kan opleveren als we dieren gaan onderzoeken als individuen, en we de biologische bril even afzetten.

Radio Swammerdam - 18 januari 2026

• Gast: Maarten Reesink
• Presentatie: Sam Simons
• Co-presentatie: Momo Schaap
• Techniek: Eva van der Zee

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek is iedere zondagochtend van 11:00 tot 12:00 te horen op Radio Salto. Daarna zijn we terug te beluisteren als podcast op Spotify, Apple Podcasts, Pocket Casts of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

In de jaren '20 en '30 bloeit het Amsterdamse nachtleven op. Naar het theater, cabaret, een film of zelfs dansen op jazz: niemand hoeft zich 's avonds meer te vervelen. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, houdt iedereen z'n adem in, maar niet voor lang.

Momo Schaap spreekt met historica Merel Meijer, die in haar promotieonderzoek de uitgaanscultuur in Amsterdam onder de Duitse bezetting beschouwt. In deze uitzending vertelt ze over de opgelegde controle en uitsluiting van bovenaf, maar ook over wat er tussen de regels door nog steeds mogelijk bleef en hoe het kon dat bioscoopbezoek recordhoogtes bereikten die nooit meer zijn geëvenaard.

Radio Swammerdam - 11 januari 2026

•⁠ ⁠Gast: Merel Meijer

•⁠ ⁠Presentatie: Momo Schaap

•⁠ ⁠Co-presentatie: Sam Simons

•⁠ ⁠Techniek: Tabe Bakker

•⁠ ⁠Column: Hannah Jansen

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek kun je elke zondag tussen 11:00 en 12:00 uur luisteren via RadioSalto. Of je luistert terug als podcast opSpotify, iTunes of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

Hoe leef je samen in een stad waar niemand meer de meerderheid vormt? Die vraag staat centraal in het boek Samenleving van minderheden van Frans Lelie en Maurice Crul. Op basis van jarenlang onderzoek laten zij zien dat onze steden superdivers zijn geworden: mensen zonder migratieachtergrond zijn niet langer de vanzelfsprekende norm, en de groep van minderheden is samen juist de meerderheid.

In deze aflevering spreekt Max Waterreus met Frans Lelie over wat die verschuiving betekent voor hoe we naar integratie, samenleven en gelijkwaardigheid kijken. Waarom schiet het klassieke integratiedenken tekort? En welke nieuwe manieren van denken hebben we nodig om samen stad te zijn?

Radio Swammerdam - 28 december 2025

• Gast: Frans Lelie
• Presentatie: Max Waterreus
• Co-presentatie: Tabe Bakker----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek kun je elke zondag tussen 11:00 en 12:00 uur luisteren via RadioSalto. Of je luistert terug als podcast op Spotify, iTunes of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

🐟 Hoe ontsnapt een langzame vis aan een snel roofdier?

🐘 Wat maakt olifanten zo slim?

🐵 En hoe leren chimpansees wat ze kunnen eten?

Artis hostte dit jaar een groot dierkundig congres, ZOOlogy 2025, en Swammerdam was er bij.

We spraken drie onderzoekers in het gierkwartier en twee op de postervloer.

Met uw hosts, Tabe en Momo.

Radio Swammerdam - 14 december 2025

• Gasten: Lars Koopmans; dr. Lucy Bates; Lotte Koot; Karlijn Gielen en Jasper Oskam
• Presentatie: Tabe Bakker, Momo Schaap
• Co-presentatie: Sam Simons, Max Waterreus
• Techniek: Momo Schaap

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek kun je elke zondag tussen 11:00 en 12:00 uur luisteren via RadioSalto. Of je luistert terug als podcast op Spotify, iTunes of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.

Een ‘goede stem’ heb je niet zomaar, je moet je aan een heleboel ongeschreven regels houden. Wil je bijvoorbeeld rationeel overkomen? Praat dan iets monotoner. Deze en meer huidige standaarden zijn voor een groot deel overgeleverd uit de 19e eeuw.

Hoe klonken mensen tweehonderd jaar geleden, lang voor de uitvinding van de microfoon? We hebben geen geluiden, maar wel allerlei boekjes over spraakoefeningen en ‘stemziektes’. Aan de hand van zulk materiaal traceert hoogleraar Josephine Hoegaerts de sociale geschiedenis van de stem.

Redacteur Tabe Bakker ging met Josephine in gesprek over haar boek, Speaking, Stammering, Singing, Shouting, en ontdekte de blinde vlek die de geschiedschrijving heeft voor ons stemgeluid.

Radio Swammerdam - 30 november 2025

• Gast: Josephine Hoegaerts
• Presentatie: Tabe Bakker
• Co-presentatie: Eva van der Zee
• Techniek: Sam Simons en Max Waterreus

----------

Radio Swammerdam is hét wekelijkse radioprogramma over Amsterdamse wetenschap sinds 2 mei 2010. Onze redactie bestaat uit Amsterdamse studenten of net afgestudeerden met een passie voor onderzoek en journalistiek. In onze knusse studio in Pakhuis de Zwijger schuiven wetenschappers aan om hun onderzoek uitgebreid en toegankelijk toe te lichten. Het gesprek kun je elke zondag tussen 11:00 en 12:00 uur luisteren via RadioSalto. Of je luistert terug als podcast op Spotify, iTunes of een ander podcast platform.

Voor vragen, complimenten, opmerkingen, of andere vormen van contact zijn we te bereiken op: redactie@radioswammerdam.nl.

De redactie van seizoen 2025-2026 bestaat uit Tabe Bakker, Momo Schaap, Sam Simons, Max Waterreus en Eva van der Zee.