Skepsis podcast

Te gast is Eva Janssen, universitair docent Onderwijswetenschappen. Met haar hebben we het over de psychologie achter misinformatie, bijvoorbeeld hoe mensen informatie gaan beoordelen als je ze vertelt dat het mogelijk ook nepnieuws is. In de Pijn van Pepijn bespreken we malle claims rondom Dopamine Detox. Ten slotte brengen we het nepnieuws dat we zelf stiekem zouden verspreiden.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Cheryl Strayed: Schitterende kleine dingen. Adviezen over liefde en leven. (2024)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Meld je aan voor het Skepsiscongres!
• Cleveland Clinic: Dopamine Detoxes Don’t Work: Here’s What To Do Instead
• Scientias: De mythe van de dopamine-detox ontkracht: je hersenen zijn geen wifi-router
• Hugo Mercier: Not Born YesterdayThe Science of Who We Trust and What We Believe
• Webpagina Eva Janssen bij de UU

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Een editie die in het teken staat van keurmerken. In de Pijn van Pepijn gaat het over onzinproducten die soms een keurmerk hebben dat niets zegt over de werking; soms blijkt zo'n keurmerk zelfs vervalst te zijn. Met onderzoeksjournalist Janneke Donkerlo spreken we over Fairtrade-keurmerken en of de beloften die deze keurmerken doen wel in de praktijk worden waargemaakt. Ten slotte de vraag of een keurmerk van Skepsis een goed idee zou zijn.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Chris van der Heijden: Grijs verleden (2001)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Website van Janneke Donkerlo
• Janneke Donkerlo: Fairtrade chocola met bittere smaak (2012)
• WUR: Nog altijd is de cacaoboer straatarm (2022)
• Rare apparaten op de Skepsis website
• Kloptdatwel: Het onzinnige IGEF certificaat
• Kloptdatwel: Ecowasbal afgekeurd

Naschrift

Met zelfregulering bedoelt Janneke dat de consument die Fairtrade koopt in de veronderstelling is dat dat het verschil gaat maken. Er is echter altijd maar een heel beperkte groep die uit idealisme een product met een keurmerk koopt. Want het gros van de consumenten wil gewoon lekkere chocola voor een betaalbare prijs. Het marktaandeel van Fairtrade-chocolade is in ruim 30 jaar tijd daarom nooit boven de 6% gekomen. Naast het keurmerk Fairtrade zijn er nog twee zogenaamde ‘eerlijke’ varianten: Utz Kapeh en Rainforest Alliance. Nestlé voert bijvoorbeeld het logo met het kikkertje, dat staat voor Rainforest Alliance. 

De overeenkomst tussen de keurmerken is dat boeren met kleine stukjes grond nooit genoeg geld voor hun bonen krijgen. Zoals een Nederlandse aardappelboer niet rond kan komen van één cent per aardappel als hij slechts een hoekje aardappelen verbouwt, zo moet een cacaoboer ook massa produceren wil hij/zij een fatsoenlijk inkomen verdienen. Substantieel hogere prijzen maken de chocola te duur voor de doorsnee consument. Daarom zet bijvoorbeeld een merk als Nestlé in op schaalvergroting en bijbehorende professionalisering. Het nadeel daarvan is dat cacaoboeren met kleine stukjes grond nog steeds geen droog brood verdienen met hun bonen. De bejubelde minimumprijs + bonus van Fairtrade zijn daarvoor bij lange na niet voldoende.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Wat zijn de risico's van de invoering van een Central Bank Digital Currency (CBDC)? In de Pijn van Pepijn bespreken we de angstverhalen die erover de ronde doen. Met wetenschapsjournalist Tanja Speek bespreken we genetisch gemodificeerd voedsel en de discussies die daarover gevoerd worden. Het lijkt daarmee de goede kant op te gaan! Ten slotte beantwoorden we de vraag of er domeinen zijn waar je je skepsis maar beter thuis kunt laten.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Mark Lynas. Seeds of Science Why We Got It So Wrong On GMOs. (2020)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Cursor: Profpraat | Digitale euro straks controlemiddel voor jouw uitgaven?
• Rijksoverheid: Veelgestelde vragen over de digitale euro
• WePlanet: Giving Genes a Chance: How Europe has finally backed science on plant breeding
• Een artikel van Tanja Speek in NRC: Even leek de wichelroede terug aan de Wageningse universiteit (onderwerp zit niet in de podcast, maar is wel vermakelijk)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In de Pijn van Pepijn bespreken we een alternatieve aanpak voor mentale problemen en de rode vlaggen die daarbij opvallen. Voedingswetenschapper Coen Dros, bekend van zijn weblog Coenfirmation Bias is te gast om te spreken over zijn strijd tegen misinformatie en in het bijzonder mythes over zaadoliën. Ten slotte hebben we het over de keren dat we zelf in onzin zijn gestonken.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Kees van den Bos. Elkaar eerlijk behandelen. Wantrouwen, polarisatie en complotdenken voor zijn. (2023)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Een van de websites van de toko van de broers Van der Deen: Angst is OK - bekijken op eigen risico ...
• Coenformation Bias - de website van Coen Dros
• Coen Dros: Verzadigd vet, cholesterol en hart- en vaatziekten: Is Ancel Keys een held of fraudeur?

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Met onze gast Danielle Timmermans, emeritus hoogleraar risicocommunicatie en volksgezondheid, hebben we het over hoe overheid en wetenschap vaak de plank misslaan in geruststellend bedoelde boodschappen, o.a. bij coronavaccins. En waar dat aan ligt. In de Pijn van Pepijn: Wat stellen de Inner Development Goals eigenlijk voor? En wat is de relatie met de Sustainable Development Goals? En ten slotte in de Maar van Maarten: Waar moet de skepticus bij zichzelf kritisch op zijn?

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Angela Saini. The Patriarchs. How Men Came to Rule. (2023)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Lezing Massimo Piglicucci - Skepsiscongres 2016
• Inner Development Goals
• Afscheidsrede Danielle Timmermans: Feiten die geen waarheid zijn.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast zien we ze vliegen! In de Pijn van Pepijn hebben we het over de recente ophef over drones die rond vliegvelden in Noordwest-Europa te zien zouden zijn geweest. Onze gast is cultuurhistoricus Wilmar Taal die komt vertellen over zijn boek 'Kan ik hier een UFO melden?' dat gaat over de UFO-onderzoekers van de Lage Landen. Tenslotte delen we onze favoriete UFO-film.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Umberto Eco: De begraafplaats van Praag (2010)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Wim Van Utrecht over de Belgische UFO-golf (Skepter 7.3, 1994)
• Gatwick Airport drone incident 2018
• Mick West over de New Jersey drone flap in Skeptical Inquirer
• Metabunk: Sitrec Tutorial Videos en de discussie over het OSINT onderzoek van Duitse studenten
• Facebook-pagina van Wilmar Taal
• Het boek van Wilmar Taal: Kan ik hier een UFO melden?
• Bespreking van de documentaire De UFO van Soesterberg (Skepter 37.1, 2024)

Onze favoriete UFO-films:

• Close Encounters of the Third Kind (1977)
• Iron Sky (2012)
• Independence Day (1996)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze editie bespreken we in de Pijn van Pepijn het Mars-effect dat eindelijk verklaart waarom Richard geen profvoetballer is geworden. En met hoogleraar informaticaonderwijs Felienne Hermans praten we over de gevaren van AI en de vakidentiteit van programmeurs. En tot slot gaan we in op de vraag hoe een skepticus de lente zou moeten vieren.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boekentip:

Audrey Watters: Teaching Machines. The History of Personalized Learning (2021)

Links bij deze aflevering:

• de Volkskrant: Een eerlijker schaakspel? Verwissel dan deze stukken
• Skepsis podcast #11 over horoscopen
• Jan Willem Nienhuys - Het Mars-effect van Gauquelin
• de Volkskrant: Altijd gedacht dat je een Stier was? Mis, je bent een Ram – die sterrenbeelden kloppen allang niet meer
• Columns Felienne Hermans in de Volkskrant
• Lode Lauwaert - Opinie: Waar is het enthousiasme over de ethische voordelen van AI? (de Volkskrant)
• Website van Felienne Hermans

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Deze keer is onderzoeksjournalist Anneke Stoffelen te gast. Zij schreef voor de Volkskrant onder andere over de journalistieke canard van Argos over ritueel misbruik en recent schreef zij met een collega een ongeautoriseerde biografie over Wim Hof. In de Pijn van Pepijn hoe misleidende verhalen over de genocide van 1994 in Rwanda in onze media doorsijpelen. Ten slotte denken we na over wat er in een skeptische Donald Duck zou kunnen staan.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boekentip:

Bernhard Schlink. De voorlezer (1995)

Links bij deze aflevering:

• Wikipedia. Double genocide theory (Rwanda)
• Jos van Oijen. Opinie: Journalisten weten nog steeds te weinig van genocide en propaganda, Villamedia (2023)
• Jos van Oijen. Blinde vlek bij journalisten voor genocide-ontkenning, Kloptdatwel (2025)
• Anneke Stoffelen & Robert van de Griend. De ijsprofeet (2025)
• Pepijn van Erp. De ijsprofeet. Skepsis (2025) - boekbespreking
• Anneke Stoffelen. Een geheim pedofielennetwerk hoeft niet te bestaan om slachtoffers te maken, Volkskrant (2023)
• Pepijn van Erp en Peter Zegers. Sadistisch misbruik in de Tweede Kamer Skepter (2023)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze speciale editie van de Skepsis-podcast twee gasten: Martine van den Berg en Jona Lendering. Eerst hebben we het over echte onzinarcheologie en kwakhistorie, waarmee in de media en bijvoorbeeld bij Joe Rogan flink wordt uitgepakt. Daarna duiken we in de problemen met de archeologie die wel voor serieuze wetenschap moet doorgaan. Zo wordt archeologie misbruikt voor ideologisch gekleurde ontstaansmythes van Israël en Rusland, maar ook in Nederland doen we daaraan mee.  

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boekentip:

Martine van den Berg. De genesis van het verraad (2025)

Robert Nouwen. Rome en de Lage Landen (2026)

Links bij deze aflevering:

• Mainzer Beobachter - het blog van Jona Lendering
• Joe Rogan Experience #2136 - Graham Hancock & Flint Dibble
• Het Atlantis syndroom. Skepter 15.1 (2000)
• De piramide op Java. Skepter 371. (2024)
• The Skeptic. Dr Flint Dibble wins 2024 Skeptical Activism Ockham award

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Onze gast is deze keer Nadja Jungmann, lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool Utrecht en bijzonder hoogleraar Bijzondere aspecten van het privaatrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Het gaat dus over schulden en de misverstanden doorover bij publiek en de politiek. In de Pijn van Pepijn hebben we het over hervonden herinneringen. En in de Maar van Maarten vraagt hij ons of we ook skeptische poëzie kennen.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Katriona O'Sullivan. Poor (2023)

Links bij deze aflevering:

• De oratie van Nadja Jungmann
• Henry Otgaar. Misbruik, verdringing en valse herinneringen. Skepter 35.3 (2022)
• Harald Merckelbach. Hervonden herinneringen - Einde van een discussie?. Skepter 16.4 (2003)
• en een mooi voorbeeld van skeptische poëzie waar we tijdens de opname helemaal niet aan hebben gedacht: Storm van Tim Minchin

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Een Skepterartikel uit 2012 over chiropraxie zou volgens een criticus volkomen achterhaald zijn, in de pijn van Pepijn bespreken we de huidige stand van zaken. Met onze gast Julien van Ostaaijen bespreken we experimenten om de inspraak van burgers in de lokale democratie te vergroten, onder andere met burgerberaden. En we sluiten af met een kijk op de wetenschappelijke bureaus van politieke partijen.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Gerard van Westerloo. Niet Spreken Met De Bestuurder (2007)

Links bij deze aflevering:

• Skepter: Chiropraxie - Een wervelende show (2012) - het artikel dat achterhaald zou zijn
• Skepter: Chiropraxie en wetenschap, het blijft lastig (2019) - interview met Sidney Rubinstein
• VtdK: Vrije Universiteit krijgt Meester Kackadorisprijs 2025
• Skepter: De zaken Molina en Conger - Tweemaal vrijspraak voor titelmisbruik (2015)
• Julien van Ostaaijen. ‘Het onbegrepen bestuur. Het functioneren van gemeenten, provincies en waterschappen’ (2026)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast is Wanda de Kanter te gast. Met haar spreken we over de verderfelijke lobby van de tabaksindustrie,'de parasiet der kwetsbaren' en haar strijd daartegen. In de 'Pijn van Pepijn' gaat het over de Reclame Code Commissie en we sluiten af met welke persoon het meeste skeptische werk heeft opgeleverd.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Robert Proctor, Golden holocaust : origins of the cigarette catastrophe and the case for abolition (2012)

Andere links:

• Stichting Reclame Code
• Keuringsraad KOAG KAG
• De klacht ivm Oscillococcinum
• WHO Framework Convention on Tobacco Control - Guidelines for implementation Article 5.3 (pdf)
• Stichting Rookpreventie Jeugd

Ole Heil https://www.linkedin.com/in/oleheil/

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Klinische psychologen en psychiaters houden elkaar bezig met leertherapie, voor psychiaters is dat maar liefst 50 uur. Of het ze betere psychiaters maakt is niet bewezen. Door deze leertherapie in te perken zouden veel mensen op de wachtlijst een eerste consult kunnen krijgen doordat je veel tijd vrijspeelt. Dat is wat onze gast Nicole op 't Veld ons vertelt. In de Pijn van Pepijn hebben we het over autonomen en soevereinen en we sluiten af door onze skeptische fantasie de vrij loop te laten op zoek naar een nieuwe therapie of theorie.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Nathan Hill, Wellness (2023)

Links:

• AIVD: Fenomeenanalyse soevereinenbeweging in Nederland 'Met de rug naar de samenleving'
• Luuk de Boer, Soevereinen en autonomen in recht en rechtspraak (NJB 2024/254, afl. 5)
• Je kunt Nicole volgen op LinkedIn
• Complotgenerator

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Met onze gast bespreken we zijn ergernissen rondom software waar je niet blij van wordt, overdreven gedoe met de AVG en WOO en dat iedereen zou moeten leren hoe met informatie om te gaan. In de 'Pijn van Pepijn' het wonderlijke verhaal waarin een onderzoek met acupunctuur bij koeien aan de universiteit Wageningen verbonden blijkt met een Russische kosmonaut. Tenslotte: mag je iets afbranden als je zelf geen goed alternatief hebt?

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Hans Rosling: Factfulness (2019) in het Nederlands vertaald als Feitenkennis

De 'Skepsis-prompt' voor LLM's als ChatGPT, Grok en Claude:

Bezie deze tekst door de lens van een skeptische chagrijn

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Skeptische Put 2024: Griet Op de Beeck
• Esoterische ruimtetechnologie - voor koeien in Wageningen, Skepter 26.1 (2013)
• Zomergast Bessel van der Kolk wuift kritiek gemakzuchtig weg, Kloptdatwel (2022)
• Rare apparaten museum
• Website Martijn Aslander en Stichting Digitale Fitheid
• Martijn's recente boek: Starten met Obsidian

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Twee gasten in deze podcast: de filosofen Herman de Regt en Hans Dooremalen. Met hen spreken Richard en Pepijn over hun boek Metaforen die ons het bos insturen. In de Pijn van Pepijn de stand van zaken rondom de mogelijke gevaren van mobiel bellen. En tenslotte noemen we enkele skeptische grootheden die veel werk hebben verzet. 

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektips:

David Hume, A Treatise of Human Nature (1739)

Patricia Churchland, Braintrust (2011)

En natuurlijk het boek van Hans en Herman: Metaforen die ons het bos in sturen.

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• De review over onderzoek naar kanker bij proefdieren ivm elektromagnetische velden
• De bespreking van het Duitse kennisplatform: Kurzbewertung einer systematischen Übersichtsarbeit zu hochfrequenten elektromagnetischen Feldern und Krebs in Tierstudien
• Een bespreking op Kloptdatwel van een van de onderzoeken die een mogelijk verband aantoonden: Veel vragen rondom studie met ratten en telefoonstraling
• Kennisplatform EMV: Uitkomst COSMOS onderzoek: intensief mobiel telefoongebruik leidt niet tot groter risico op hersentumoren
• Skepter artikelen over Harry Houdini en Bess Houdini
• De enige keer dat Randi zijn miljoen bijna kwijt was: Seth Raphael claims Randi's Million Dollar Challenge

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

We beginnen de podcast met een AI gegenereerd liedje over het debunken van pseudowetenschap en praten dan door over de mogelijkheden en risico's van het gebruik van AI chatbots bij factchecken. Met onze gast Anne-Linn Beekhof spreken we over de consultancy en het gebruik van evidence based methoden daarbij. We ronden af met wat ideeën hoe je als skeptische ouder met je kroost omgaat.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

David McRaney. How Minds Change. The Surprising Science of Belief, Opinion, and Persuasion. (2022)

Links bij deze aflevering:

• Nieuwscheckers: Superprompt maakt van chatbot Claude effectieve zoek- en factcheckhulp
• De superprompt (in de rechterkolom)
• Het AI lied met tekst
• Anne-Linn Beekhof bij Perco
• Arjen Lubach over kleurentests

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Onze gast is deze keer filosoof Sebastien Valkenberg. Met hem hebben we over het voorzorgsprincipe: zijn we niet te bang geworden voor allerlei risico's en belemmeren we zo de vooruitgang? Pepijn heeft het daarvoor over de onterechte bangmakerij voor glyfosaat en we sluiten af met een herkenningsteken voor skeptici.

NB: deze podcast werd opgenomen vóór de kortdurende ophef over een nieuwe studie die een verband tussen glyfosaat en kanker in proefdieren zou laten zien. Zie daarvoor bv: Kanker bij ratten? Nieuwe glyfosaatstudie rammelt aan alle kanten, EW Magazine.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Rudy Kousbroek, Avondrood der magiërs (1970)

Links bij deze aflevering:

• Kevin Folta, Andrea Love and Nicole Keller: A Skeptical Guide to Glyphosate: Toolkit for Ten Common Claims (skeptical Inquirer, 2024)
• Ronald Veldhuizen: Is er een verband tussen pesticiden en parkinson? Patiënten én onderzoekers zitten in een wolk aan onzekerheid (de Volkskrant, 2024)
• Genetic Literacy Project: Church of Scientology key driver of glyphosate class action suits (2021)
• Website Sebastien Valkenberg
• Sebastien Valkenberg. In het voetspoor van de vooruitgang. Over uitvindingen die de wereld gaan redden. (2024)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze editie van de Skepsis podcast hebben Richard en Pepijn, Dineke Feenstra te gast. Zij is directeur van een GGZ instelling en zet zich in voor het werken met zorg die op overtuigend bewijs is gebaseerd. In 'de pijn van Pepijn' gaat het over de piramide van Maslow en we sluiten af met een uitstapje naar pseudoskeptici die ergens wel iets aantrekkelijks hebben.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Sara Kroos, Rood is ja (2022).

Links bij deze aflevering:

• De piramidependelprijs van Skepsis
• Oorspronkelijk artikel van Maslow uit 1943: A Theory of Human Motivation
• Boek van Maslow met die biografieën van 'geslaagde mensen': Motivation And Personality (1970)
• Quartz: “Maslow’s pyramid” is based on an elitist misreading of the psychologist’s work
• Dialectische gedragstherapie

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Hoe beoordeel je of een website wel echt wetenschappelijk betrouwbaar is? En wat zijn er allemaal voor mythes over de liefde? Daarover spreken we met onze gast sociaalpsycholoog Tila Pronk. We sluiten af met de inspirational quotes waar we ons het meest aan ergeren.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Links bij deze aflevering:

• https://www.klimaatfeiten.nl/ - dus een voorbeeld van een website met onbetrouwbare informatie
• https://klimaatveranda.nl/ - wel een website met uitstekende informatie over klimaatverandering!
• De klimaathelpdesk van de Universiteit Utrecht
• Skepsis podcast #21 waarin we het hadden over de Nobelziekte
• De website van Tila Pronk
• Boek: Liefde verandert En dat is goed nieuws, ook voor jou
• Echte quotes van Pippi Langkous

Boektip:

Eli Finkel: The All-or-nothing Marriage (2019)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Een gesprek met hoogleraar Medische Psychologie Rudolf Ponds, voorzitter van het Nederlands Instituut van Psychologen, over hoe hun beroepscode zich verhoudt tot psychologen die zich aan kwakzalverij bezondigen, tuchtrecht, en accreditatie van wetenschappelijk gezien soms dubieuze therapieën.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Links bij deze aflevering:

• NIP Beroepscode voor psychologen
• Skepsis Podcast #2 over oa de polyvagaal-theorie
• Skepter: Geen Nobelprijs voor uitbijter - over 'Past Reality Integration', de kwaktherapie bedacht door Ingeborg Bosch
• Skepter: Een discutabele opstelling - over familieopstellingen

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast spreken we met caberatier Hans Sibbel, beter bekend als Lebbis. Over zijn persoonlijke ervaringen met mensen die er rare ideeën op na houden en hoe je met humor het kritische denken kunt bevorderen. Vooraf spreken host Richard Engelfriet en Skepsis bestuurslid Pepijn van Erp over hypnose als medische interventie. Tenslotte hebben we het over rare ideeën waar we ooit in geloofd hebben.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Richard Feynman: Surely Youre Joking, Mr Feynman! (1985)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Skepsis-congres: Aanmelden Skepsiscongres 2025
• VtdK: Verkeerde aanpak bij hypnotherapiestudie
• VtdK: Mag een hypnotherapeut zijn behandelingen showen op Youtube?
• Pepijn van Erp: As for the possibility of open-heart surgery under hypnosis, we did what Mattias Desmet failed to do: call the expert
• Kloptdatwel: Minister van Jusititie fan van paragnosten?
• Skepsis: Kangen water
• Hans Sibbel over de Happinez

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Onderzoeksjournalist Bas Haan is bij ons te gast om te spreken over de falende zorg voor ernstig verwarde personen. Systeemfalen, noemt hij het. Heel kort ook over waarom Haan geen reden ziet om nog uitgebreid op de Deventer Moordzaak in te gaan. Daarvoor bespreken we wat het nou eigenlijk inhoudt als iemand zich 'psycholoog NIP' noemt. Het is toch wat raar als je ziet dat iemand met dit 'keurmerk' tegelijkertijd ook dubieuze therapieën gebruikt. Tenslotte komt de vraag aan de orde of elk medium dat er enigszins toe doet niet ook een wetenschapsredactie zou moeten hebben.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Marietje Schaake, De tech coup (2024)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• NIP Beroepscode voor psychologen
• Eerdere Skepsis podcast over polyvagaal theorie
• Podcast special over Deventer Moordzaak
• Boek van Bas Haan: Dodelijke zorg Het drama achter de verwaarloosde psychiatrisch patiënt (2024)
• Interview met Leonid Schneider in Skepter: ‘Wetenschapsjournalistiek is nog erger dan sportjournalistiek’
• De Skepsis werkgroepen

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over 'pijlbreken'. Te gast is Quita Muis, die een proefschrift over polarisatie schreef. Daarmee staat het veel minder zorgelijk dan wel gedacht wordt. Tenslotte delen we onze favoriete skeptische quotes.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Robert Arp, 1001 ideen die ons denken veranderd hebben!

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Pijlbreken - Fragment van Penn & Teller: Bullshit! Self-helpless (2003)
• Coe, M.R., Fire-walking and related behaviors. Psychol Rec (1957)
• proefschrift Quita Muis: "Who are those People?": Causes and consequences of polarization in the schooled society (2024)
• Interview Volkskrant: Hoger opgeleiden lijken in hun opvattingen meer op elkaar dan mensen die lager zijn opgeleid

Muziekje onder het blogcitaat: Greensleeves door Mantovani y Su Gran Orquesta (1937)

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over de AA, de Anonieme Alchoholisten. Een luisteraar vroeg zich af of dit niet stiekem een religieuze club is. En met gast Enith Vlooswijk, wetenschapsjournalist en striptekenaar, hebben we het over prebunken, een hippe manier die gepromoot wordt voor de bestrijding van desinformatie. Maar werkt het wel zo goed als voorgesteld wordt? Tenslotte helpen we de skepticus aan goede openingszinnen voor een gesprek met een potentiële date.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Ruben Mersch, Waarom iedereen altijd gelijk heeft (2016)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

AA

• de AA Nederland
• Kelly, J.F., Abry, A., Ferri, M., Humphreys, K. (2020), Alcoholics Anonymous and 12-Step Facilitation Treatments for Alcohol Use Disorder: A Distillation of a 2020 Cochrane Review for Clinicians and Policy Makers, Alcohol and Alcoholism.
• The Skeptic: Exposing the myth of Alcoholics Anonymous – cult not cure (2011)
• Trimbos: Expertisecentrum Alcohol

Prebunken

• de Volkskrant: Factchecken werkt amper in de strijd tegen misinformatie. Wat werkt dan wel?
• Altay, S., Berriche, M., & Acerbi, A. (2023). Misinformation on Misinformation: Conceptual and Methodological Challenges. Social Media + Society, 9(1).
• Ecker, U., Van der Linden, S., Oreskes, N., Lewandowsky, S. ea (2024). Misinformation poses a bigger threat to democracy than you might think. Nature.

• Webpagina van Enith Vlooswijk

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De jeugd gaat ten onder aan de smartphone en social media, dat is kort door de bocht de boodschap van sociaal-psycholoog Jonathan Haidt. Richard Engelfriet bespreekt dat onderwerp met Pepijn van Erp. En te gast is dit keer journalist Hidde Boersma, die uitlegt waarom hij zich eigenlijk geen journalist meer noemt, omdat zijn activiteiten op het onderwerp landbouw en voedsel inmiddels eerder als activisme en kunst te omschrijven zijn. Tenslotte geven we nog een aantal luistertips, andere podcasts en lekkere muziek.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Charles C. Mann: De Tovenaar en de Profeet (origineel The Wizard and the Prophet, 2018)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Trimbos instituut: Waarom Haidts boek ‘Generatie Angststoornis’ niet het hele verhaal vertelt
• The Conversation: Governments are pushing teen social media bans – but behind the scenes is a messy fight over science
• De Ongelooflijke Podcast: #191 - 'De geestelijk schade van de smartphone en social media is gigantisch' (met Esther van Fenema en Stefan Paas)
• Website van Hidde Boersma - zijn podcast Eten is Weten
• Podcast: Things Fell Apart
• Podcast: If Books Could Kill - aflevering over het boek van Haidt
• Muziek: The Mountain Goats

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Richard Engelfriet en Pepijn van Erp zijn dit keer te gast bij kennisinstituut Chivo. Pepijn bespreekt het Mandela-effect en met Chi Lueng Chiu, directeur van Chivo, hebben we het over motivatie, vitaliteit en hoe hij die onderwerpen op wetenschappelijk verantwoorde wijze aanpakt.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Walter Willet: Eat, Drink, and Be Healthy: The Harvard Medical School Guide to Healthy Eating (2005)

Verder lees- en kijkvoer bij deze aflevering:

• Mandela Effect de webpagina van Fiona Broome
• Skeptical Inquirer: The Useful Mandela Effect (Mick West, 2024)
• Verywell Mind: The Mandela Effect: How Masses of People Can Have the Same False Memory
• Chivo, kennisinstituut vitaliteit
• LinkedIn pagina van Chi Lueng Chiu.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze special behandelen Eric-Jan Wagenmakers, Pepijn van Erp en Richard Engelfriet vragen die luisteraars van deze podcast hebben ingestuurd.

0:00:00 Introductie met onderzoektips voor de luisteraar

0:07:50 ADHD bij volwassenen

0:16:44 De vermeende voordelen van wildpluk

0:24:40 De overgangsindustrie

0:32:35 Familie- en organisatieopstellingen

0:43:00 Oversterfte

0:55:31 Reiki

1:02:41 Klimaatscepsis

1:10:38 Klimaatvriendelijk eten

Links bij de onderwerpen op de website: https://skepsis.nl/skepsis-podcast-22-special-luisteraarsvragen/

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

In deze podcast spreekt presentator Richard Engelfriet met Pepijn van Erp over de Nobelziekte, een aandoening waaraan sommige Nobelprijswinnaars lijden. En te gast is hoogleraar Casper Albers (RUG). Met hem spreken we over Wikipedia waar hij heel actief in is geweest en over Open Science. Tenslotte hebben we het over onze skeptische helden.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Boektip:

Ben Goldacre, Bad Science (2008)

Leesvoer bij deze aflevering:

Nobel disease (Wikipedia)

Nobels op drift, Skepter 33.3 (2020)

FLOGEN SIPS conferences, where Nobelists meet fringe scientists and frauds (Blog van Pepijn)

WikiUil vernoemd naar Casper Albers (Wikimedia)

prof. dr. C.J. (Casper) Albers (Caspers pagina op de RUG, daar vind je dus al zijn artikelen gratis en voor niets!)

Massimo Pigliucci: ‘Serieus antwoord kost nu eenmaal tijd’, Skepter 29.3 (2016)

Richard Gill

James Randi

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De Randomised Controlled Trial (RCT) geldt als de onderzoeksmethode die de grootste zekerheid geeft over de vraag of een interventie werkt of niet. Maar de methode kent ook zijn beperkingen. Is ons dubbelblinde vertrouwen in de RCT wel gerechtvaardigd? En belemmert een uitgesproken voorkeur voor de RCT bij instellingen die over financiering van onderzoek gaan niet onderzoeksvoorstellen die (noodgedwongen) van andere methoden uitgaan?

Over dit soort kwesties spreken Richard Engelfriet en Pepijn van Erp achtereenvolgens met hoogleraar wetenschapsonderzoek Trudy Dehue, arbeidseconoom Ronald Dekker en hoogleraar methodologie en Skepsis voorzitter Eric-Jan Wagenmakers.

Reacties, suggesties en tips zijn welkom op [email protected]

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.