Stadsgezichten

De glimlach van een kind doet je beseffen dat je leeft. Hazes zong het en hij klonk over het hele plein terwijl de markt werd afgebroken. Er was hard gewerkt. 

Niemand had Die Ouwe de laatste tijd nog gezien. Niemand behalve Siem. En het was dan ook Siem die ons de eerste inlichtingen verstrekte omtrent Die Ouwe en zijn afwezigheid.

‘Die Ouwe komt voorlopig niet meer’, zei Siem. ‘Ze hebben zijn tenen eraf gehaald. De hele boel zat verstopt. Nu moet ie opnieuw leren lopen.’ 

Siem had werk opgestuurd aan een galerij. Tot eenieders verbazing behalve die van hemzelf was het afgewezen, waarbij vermeld dient te worden dat niemand van ons ooit werk van hem had mogen aanschouwen. Maar de afwijzing stemde hem somber en dat begrepen we. 

Kees zat op het terras te mijmeren. Het had evengoed Siem kunnen zijn of ikzelf, maar het was Kees. Hij mijmerde over Hollandse vergezichten terwijl hij van zijn bier dronk. Naast het café had men een toren gebouwd.

Daar waren we. In de grote stad, de stad die niet de onze was. De wind die over ons eigen grijze plein had gewaaid werd hier tegengehouden door hoge stenen gebouwen uit een roemrucht verleden. Er waren overal cafés, groot en klein, en winkels waar wonderlijke dingen verkocht werden. Het was er dikwijls feest, dat kon je wel zien. 

Geïnspireerd door de verhalen van Kees over zijn reis naar Lahringen besloten we gedrieën op pad te gaan. We wilden voor even onze grijze stad verruilen voor een andere. Voor een middagje maar. Lahringen was te ver maar gelukkig bevond zich vlakbij een grote stad waarvan wel gezongen werd dat het de mooiste in ons land was. 

Kees had het voorstel gedaan de toestand in een ander, nabijgelegen café eens op te nemen. Het betrof een uitspanning die eerder dan onze vaste aanlegplaats haar deuren opende en zo konden wij de koffie gebruiken op een tijdstip dat zich daar beter voor uitgaf. Beter dan de uren ná de middag die voorbestemd waren voor nobeler en vrolijker dranken. En zo vonden wij onszelf op een grauw terras met harde plastic stoelen, minzaam genietend van een uitzicht dat we alledrie kenden maar ons toch onbekend voorkwam.

Er viel een vorm van neerslag die het midden hield tussen sneeuw en regen, waarbij men enkel in het licht van de koplampen van een passerende auto kon zien hoe het werkelijk zat. Maar wij zaten in het kleine café waar er geen auto’s reden. 

Er kwam een man het café binnen die ons wel bekend was. Soms was hij er, soms niet. Zoals dat gaat. Hij stond wat verdwaasd het café rond te kijken en we stelden vast dat hij slippers droeg. 

‘Je hebt je slippers nog aan.’ 

Hij keek alsof hij ons nu pas zag en glimlachte.

Het kleine café. Laat, maar niet erg laat. Zij huilde, hij troostte haar. Temidden van het kroeggedruis bevonden zij zich getweeën onder hun geheel eigen stolp. 

Kees en Siem hadden het allebei - maar los van elkaar - te pakken gekregen. Wát ze dan precies te pakken hadden was onduidelijk maar het had te maken met de tijd van het jaar en de kou en duisternis die daarbij hoorden. 

‘Ach, jongens’, probeerde ik nog, maar het hielp niets. 

Het was laat. Er was een vrouw tot kotsen overgegaan. Eerst op de vloer, toen in een prullenbak en tot slot in een plastic emmer die daartoe op haar schoot was geplaatst. Deze goede bedoeling ten spijt kwamen er toch hoeveelheden op de grond terecht en naast de gebruikelijke walm van drank en sigarettenrook hing er thans in het kleine café ook de geur van braaksel en Dreft. Wij keken toe hoe de vrouw de drank trachtte kwijt te raken. Kees sprak uit dat ook zij een kind van God was en dat wij niet mochten oordelen.

Er was een zanger in het kleine café. Ook dat gebeurde wel eens. Kees, de geur van Van Nelle zwaar om hem heen hangend, keek bedachtzaam naar het podium.

Kees moest vreselijk huilen. Hij moest huilen maar het lukte hem niet te zeggen waar het nou om ging. Al konden wij het wel aanvoelen. Steeds als ie begon met praten werd het hem weer te veel en strandde zijn uitleg in hartverscheurend gesnik. 

Siem zat op het terras van het kleine café. Hij was alleen. Nog wel; het was bijna vier uur en dan zou de rest langzaam en gestaag wel binnen komen druppelen. Hij keek naar zijn bierglas en overdacht het jaar dat hard bezig was op z’n einde te lopen. Er was van alles gebeurd, zoals met jaren ging. Het zou mooi zijn als er een duidelijke administratie bestond die men kon raadplegen wanneer het jaar tegen tegen het einde liep. Een soort eindafrekening. 

Het was warm weer, drukkend warm, en de lucht had een ingewikkelde kleur. Er was grijs en oker en dan waren er ook nog stukjes geel. Het was een nazomerse avondlucht vol onweer dat hier of elders zou losbarsten. De kabels van de elektriciteitsmasten zongen zachtjes. 

Een waterig zonnetje hing zich boven de stad te vervelen. Kees en ik zongen zachtjes mee met de muziek van de bar. Wanneer het ons ingegeven werd vervingen we stukken tekst met vieze woorden en grinnikten we.

Mijn tafeltje deelde ik met de firma Bols. Verder was ik alleen. Het regende en de lucht had de kleur aangenomen van het grauwe plein. Dat was buiten.

Je hoort ze wel eens zeggen dat Amsterdam, Amsterdam niet meer is. 

Ik zat alleen op het terras van het kleine café. Siem was thuis aan het schilderen. Kees was ook thuis, ruzie aan het maken met zijn geliefde. Arie stond achter de bar, dus helemaal alleen was ik niet, maar omdat hij moest werken zat ik toch een groot deel van de tijd alleen met mijn gedachten.

Het waren de heerlijke laatste zomerdagen. Daar zaten we, Kees, Jan en ik, op het terras van het kleine café. Er was een zonnetje dat langzaam de stad in zakte. We dronken bier en zwegen.

 Als de stad een volkstuintje was, dacht ik, waaraan je veel aandacht moest besteden dan zat het met het kleine café wel goed. 

Voor de mensen was er voetbal in het kleine café. Buiten was het grijs en fris. Binnen moest Ajax spelen en bij elk doelpunt dat ze scoorden werden er gratis bitterballen geserveerd. Ook voor die Ouwe maar hij keek niet.

Zoals ons het leven overkwam, zo overkwam mij de dood van Remco Campert. 

Er werd Keti Koti gevierd op het plein. We keken ernaar en we dronken, Kees, Siem en ik, op het terras van het kleine café. De witte rook van een barbecue waarop kippenpoten, kippendijen en spareribs lagen te roosteren waaide over het plein. Mensen van alle kleuren stonden ervoor in een rij die steeds langer werd en soms wel stil leek te staan. Muziek was er ook. 

Er hing onweer in de lucht. Het was wat benauwd. De één vond dat onprettig, de ander had er niets tegen. Ik vond het wel gezellig. Zo’n donkere lucht die eraan kwam. We hoefden nergens naartoe en morgenochtend hoefden we nergens te zijn.

Het was een zonnige middag. Vroeg was het en de dag strekte zich voor me uit. Toen ik die ochtend wakker was geworden had ik een mooie metafoor in mijn hoofd die dat prettige gevoel van de dag die nog helemaal voor je ligt omvatte. Ik was hem vergeten op te schrijven en nu wist ik hem niet meer.

Zaterdagmiddag in het kleine café. Het was niet druk maar dat zou nog wel komen. Kees zat aan de bar. 

Vorige zomer was ik van plan om het mooie Holland te gaan bezichtigen per fiets. Ik wilde langs groene weilanden rijden en stoppen bij een boerderij waar verse melk werd verkocht. 

Avond. En mist. Vochtige, koude mist. De straatverlichting scheen als tientallen kleine maantjes over het plein. Wij stonden op het terras van het kleine café.