Opiniemaker en journalist Natascha van Weezel en hoogleraar Joodse studies Bart Wallet in gesprek over wat er leeft in en rondom de joodse wereld. Een podcast over actualiteit en geschiedenis van het jodendom.
Bijna drie jaar na 7 oktober maken Bart Wallet en Natascha van Weezel de balans op. Hoe staat Israël ervoor? Hoe voelen Joodse gemeenschappen zich in Nederland en Europa? Wat is er veranderd? Een gesprek over veiligheid, identiteit, antisemitisme en hoop.
Italië herbergt tweeduizend jaar Joodse geschiedenis. Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken hierin: van het oude Rome tot de situatie van de Joden nu, na 7 oktober. Het is een geschiedenis die niet algemeen bekend is. In deze aflevering word je helemaal bijgepraat hierover. Over het eerste getto in Venetië, de rol van het Vaticaan door de eeuwen heen wat betreft de positie van Joden, én over de vraag waarom er in Italië relatief meer Joden de oorlog overleefden.
Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de geschiedenis van de Joden in Spanje. Van de bloeiende Sefardische cultuur tot de verdrijving van 1492 en de sporen die dat verleden heeft nagelaten. Ze bespreken hoe Spanje vandaag omgaat met zijn Joodse geschiedenis en onderzoeken of die eeuwenoude erfenis nog doorwerkt in de relatie met Israël en het hedendaagse maatschappelijke debat.
Wanneer maakt diplomatie plaatsvoor militair ingrijpen? Aan de hand van de recente spanningen tussen Israël en Iran bespreken Natascha van Weezel en Bart Wallet de geschiedenis van onderhandelingen in het Midden-Oosten en de momenten waarop vrede plaatsmaakte voor oorlog. Een gesprek over diplomatie, veiligheid en de moeilijke keuzes waarvoor landen zich gesteld zien.
Van het bruisende Joodse leven in Thessaloniki tot het bijzondere verhaal van Zakynthos tijdens de Tweede Wereldoorlog. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan in gesprek over cultuur, herinnering en een vrijwel verdwenen Joodse wereld aan de Middellandse Zee.
Wie is Itamar Ben-Gvir en hoe ziet de opkomst van religieus-nationalistische stromingen in Israël er precies uit? Wat is de geschiedenis die hierachter schuilgaat en wat betekent dit voor Israël en de Joodse wereld? Daarvoor gaan Natascha van Weezel en Bart Wallet in gesprek. Aanleiding is de discussie rond de recente video van Ben-Gvir en activisten van de Gaza-flottielje, en de felle reacties die daarop volgden.
Hoe ziet de geschiedenis van de Bund eruit? Dat is de Joodse socialistische beweging die geloofde in een toekomst voor Joden in Europa, niet in een eigen staat, maar juist in de diaspora. Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de rol van Jiddische cultuur, sociale rechtvaardigheid en ze gaan in op de vraag waarom deze invloedrijke beweging vandaag bijna vergeten is. Wat kan het gedachtegoed van de Bund ons nu nog vertellen over identiteit, Europa en Israël?
Hoe ziet de Joodse cultuur in Nederland er vandaag eigenlijk uit? En welke lijnen lopen er van de rijke vooroorlogse Joodse wereld naar het Joodse leven van nu? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken hoe het Joodse leven in Nederland maar ook daarbuiten is veranderd. Een gesprek over identiteit die voor veel Nederlandse Joden tegelijk persoonlijk, cultureel én maatschappelijk is geworden.
Hoe ziet de politieke en historische werkelijkheid achter de vredesinitiatieven in en rond Israël eruit? Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan hierover in gesprek in het tweede deel van een tweeluik dat is opgenomen bij de EO met publiek dat verbonden is met dorp Nes Ammim in Israël. Waarom blijken pogingen tot vrede steeds zo moeilijk? De rol van politiek en leiderschap in het Midden-Oosten en de spanning tussen vrede, veiligheid en rechtvaardigheid komen aan de orde.
In dit eerste deel van een tweeluik over vredesinitiatieven - dit keer opgenomen met publiek dat verbonden is met het dorp Nes Ammim in Israël - staan vredesinitiatieven rond Israël centraal. Wat betekenen ze nog, in een tijd van oorlog en voortdurende dreiging? Bart Wallet en Natascha bespreken initiatieven zoals Nes Ammim en Deel de Duif en onderzoeken wat zij concreet kunnen bijdragen. Daarnaast blikken ze vooruit op de herdenking van 4 mei.
In Hongarije heeft Viktor Orbán heeft plaats gemaakt voor Péter Magyar. Wat betekent dit voor Joods Hongarije? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de geschiedenis en het heden van Joden in Hongarije. Wat kenmerkt de Joodse geschiedenis van Hongarije. Hoe werkt het beladen verleden, van de Holocaust tot het communisme door in het leven van vandaag?
Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de actuele ontwikkelingen rond Israël en de oorlog tegen Iran. Ze reflecteren op het recente rapport van Save the Children over Palestijnse kinderen, de spanningen tussen Israël en Libanon en de impact van deze gebeurtenissen op de Joodse wereld. Ook komt de Nederlandse investering voor de bestrijding van antisemitisme op universiteiten aan bod. Tot slot werpen ze een korte blik op de verkiezingen in Hongarije.
Wat betekent “Joods zijn” in Nederland anno nu? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken hoe joodse cultuur, identiteit en verbondenheid vorm krijgen. Aanleiding is een rapport van het Joods Maatschappelijk Werk over de toekomst van Joods Nederland. In deze aflevering een verkenning van een gemeenschap die bestaat uit vele werelden, met de onderliggende vraag: hoe ziet de toekomst eruit?
Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de ontwikkelingen rond de oorlog tussen Israël en de VS tegen Iran. Wat doet de politiek in Israël? En wat betekent de invoering van de doodstraf daar? Daarnaast analyseren ze het debat in Nederland. Aan de hand van recente uitspraken, bespreken Natascha en Bart hoe geweld tegen Israël soms wordt gerelativeerd of gerechtvaardigd. Waar ligt de grens tussen uitleg en legitimering?
Wanneer komt kritiek op Joden of Israël van binnenuit, en wanneer wordt dat ‘Joodse zelfhaat’ genoemd? Joodse zelfhaat is een beladen begrip, dat al meer dan een eeuw discussie oproept. Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar het idee vandaan komt en hoe het vandaag wordt gebruikt. Over assimilatie, identiteit en interne kritiek. En over de vraag: wanneer is kritiek een vorm van betrokkenheid, en wanneer raakt die aan afwijzing van de eigen groep?
Antisemitisme is niet iets van het verleden. De recente aanslagen in Nederland laten zien dat het nog altijd bestaat. Hoe kan dat, in een land dat zichzelf graag als tolerant ziet en pretendeert een open en vrije samenleving te zijn? Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Wat troffen Joodse overlevenden aan bij terugkeer? Waarom duurde het zo lang voordat hun verhalen werden gehoord? En welke vorm nam antisemitisme aan na 1945?
Donald Trump presenteerde zich als een van de grootste bondgenoten van Israël, maar veel Amerikaanse Joden stonden juist kritisch tegenover hem. Hoe valt die paradox te verklaren? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de relatie tussen Amerikaanse Joden, Israël en de Amerikaanse politiek. Ze kijken naar evangelische steun voor Israël, de rol van identiteit in verkiezingen en de vraag wanneer steun aan Israël solidariteit is en wanneer het vooral een projectie van eigen politieke agenda’s wordt.
Wat heeft het Joodse feest Poerim te maken met het huidige Iran? In het Bijbelboek Esther speelt het verhaal zich af in het oude Perzië, waar een Joodse minderheid balanceert tussen integratie, macht en dreiging. Natascha van Weezel en Bart Wallet gaan dieper in op de huidige oorlog met Iran en bespreken onder meer hoe dit samenhangt met het verhaal van Poerim.
Wanneer is steun aan Israël oprechte solidariteit en wanneer speelt projectie of is er sprake van een verborgen agenda? Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken verschillende vormen van een pro-Israël-houding: van liberale en geopolitieke tot religieuze motieven. Ze onderzoeken de dunne lijn tussen betrokkenheid en idealisering.
Wanneer is steun aan Joden oprechte solidariteit, en wanneer wordt het filosemitisme: een positief klinkend beeld dat Joden toch apart zet? Hoe dichtbij ligt filosemitisme eigenlijk bij antisemitisme? Natascha van Weezel en Bart Wallet onderzoeken waar filosemitisme vandaan komt, welke historische lagen erin zitten en hoe het vandaag terugkomt in politiek, religie en het dagelijks leven.
De huidige spanningen tussen Iran en Israël roepen de vraag op hoe het gaat met de Joodse gemeenschap in Iran. Waar komen de Joden in Iran vandaan, hoe groot was die gemeenschap, wat veranderde er door de oprichting van Israël en later door de Islamitische Revolutie, en hoe is de situatie nú?
Natascha van Weezel en Bart Wallet zijn weer terug na een winterstop. In deze start van een nieuwe wekelijkse reeks een terugblik op de winter. Wat is er gebeurd in de Joodse Wereld in de tussentijd? Hoe gaat het in het Midden-Oosten? Hoe ziet het nieuwe regeerakkoord eruit wat betreft maatregelen tegen antisemitisme en het beleid rond Israël?
In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer.
In het Nationaal Holocaustmuseum gaan Bart Wallet en Natascha van Weezel in gesprek over 2025. Van Gaza tot Bondi Beach, van de Dam in Amsterdam tot Jeruzalem. Hoe ging het met de Joodse wereld dichtbij en verder weg? Gasten zijn Keren Hirsch, Rob Oudkerk en rabbijn Albert Ringer.
Van Hebreeuwse inscripties op oude grafstenen tot moderne cursussen Hebreeuws in buurthuizen en universiteiten. Van Mokum en mediene tot straatnamen, synagogen en culturele instellingen. Hoe klinkt en verschijnt Hebreeuws in Nederland en in Amsterdam in het bijzonder? Bart Wallet laat samen met Natascha dat het Hebreeuws is een taal die je in Nederland al eeuwen kunt tegenkomen.
Bart Wallet bezocht Parijs en vertelt over de joodse gemeenschap aldaar en de Tunesische joden die vermoord zijn in de Tweede Wereldoorlog. Het is onrustig in Europa. Natascha van Weezel en Bart Wallet nemen de stand van zaken op: een bommelding bij een synagoge, een aanval op een Italiaanse krantenredactie, de vraag hoe we antisemitisme aanpakken in Amsterdam en de boycot van het songfestival door verschillende landen vanwege de deelname van Israël. Tenslotte een terugblik op leven en werk van regisseur Frans Weisz die afgelopen week overleed.
Van Bijbels Hebreeuws tot modern Ivriet. Bart Wallet en Natascha van Weezel bespreken de geschiedenis van de Hebreeuwse taal en het gebruik ervan in de synagoge, in de Bijbel, of op straat in Tel Aviv.
Natascha van Weezel en Bart Wallet bespreken de actualiteit rond Israël. Wat gebeurde er recent in Libanon en hoe kijkt de Israëlische samenleving naar het geweld van kolonisten op de Westelijke Jordaanoever? Ook bespreken ze de nieuwe documentaire Palestijnen zijn Joden. In deze documentaire - te zien bij de Joodse wereld van de EO - wordt het Israëlisch-Palestijnse conflict bekeken vanuit een ongewoon perspectief: dat van een oorlog tussen broeders en een gedeelde, verborgen oorsprong.
Natascha van Weezel en Bart Wallet duiken deze keer in de wereld van het Jiddisch. Wat is de geschiedenis van deze taal en wat is het verschil met het Hebreeuws? Welke talen spraken en spreken Joden eigenlijk? En wat maakt deze taal speciaal volgens Bart en Natascha?
Natascha van Weezel en Bart Wallet blikken terug op de herdenking van de Kristallnacht en ze bespreken de ophef rond het Concertgebouw en de afzegging van het Chanoeka concert. Bart Wallet reisde recent naar Oost-Europa. Is er een verschil tussen de houding van Oost-Europese landen en de West-Europese landen als het over Israël gaat? Op vier november was het dertig jaar geleden dat Yitzak Rabin werd vermoord. Wat is er overgebleven van zijn erfenis?
