In het Gelderse Warnsveld stond jarenlang een bescheiden, houten vakantiehuis, verscholen in de bossen. Niets bijzonders, zo op het eerste gezicht. Maar als stille getuige van de Tweede Wereldoorlog zit het huisje vol verhalen. Verhalen over vluchten, over een onmogelijke keuze tussen verzet en meewerken, over idealen die zo sterk zijn dat je ervoor blijft strijden – tegen elke prijs. Historicus en journalist Martine van der Veer gaat op onderzoek uit naar de geschiedenis van dit vakantiehuis, dat eind 2022 in het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem werd geopend.
Als muren konden praten, welke verhalen zouden ze ons dan vertellen?
Het Vakantiehuis Warnsveld is mede mogelijk gemaakt door het Vfonds.
Nederland is bevrijd en de Duitse bezetting is voorbij. Veel Nederlanders kunnen opgelucht ademhalen. Zo ook de familie Gies. Vader Frits heeft zijn Joodse achtergrond gedurende de oorlog zo weten te verdoezelen dat hij en zijn familie niet op transport zijn gesteld. Het gezin is de oorlog veilig doorgekomen, maar de oorlogsjaren hebben diepe sporen achtergelaten.
Na zware gevechten in Zutphen begint de Duitse bezetting. Van de een op de andere dag verandert er voor de familie Gies niet zo heel veel. De ouders gaan naar hun werk en de kinderen gaan naar school. Vader Frits blijft mensen helpen. Maar, dat doet hij niet alleen. Ook zijn vrouw Annie gaat verzetsactiviteiten ondernemen. Lange tijd zijn de verzetsactiviteiten van vrouwen onderbelicht geweest. In deze aflevering ontdekt Martine meer over de rol van verzetsvrouwen tijdens de oorlog.
Het is dan toch echt gebeurd. Duitsland is Nederland binnengevallen. Het Nederlandse leger moet een verdere opmars van de Duitsers voorkomen en op verschillende plekken wordt zwaar gevochten. Zo ook in Zutphen. Om aan het geweld te ontsnappen vlucht de familie Gies naar het vakantiehuisje in Warnsveld. Hoe zijn de meidagen van 1940 daar verlopen?
Voor de Joodse vluchtelingen is het vakantiehuisje in Warnsveld niet het eindstation van hun reis, maar een tijdelijke, veilige tussenstop in het bos, ver weg van huis. Hen staat nog een lange tocht te wachten én een onzekere toekomst. De Joodse meneer Spitzer gebruikte het vakantiehuisje in Warnsveld om aan de holocaust te ontsnappen.
In het Gelderse Warnsveld stond jarenlang een bescheiden, houten vakantiehuis, verscholen in de bossen. Wanneer Frits tien jaar oud is, breekt in Nederland de Tweede Wereldoorlog uit. In het vakantiehuisje komen Frits’ ouders voor een groot dilemma te staan: verzetten zij zich tegen de vijand óf kiezen zij voor hun eigen veiligheid en dat van hun gezin?
