BuitenGewoon

De das op de Veluwe zit in de problemen. Dankzij verschillende oorzaken heeft hij steeds meer moeite om aan zijn favoriete maaltje te komen: de regenworm. Ecoloog Jaap Schröder van Valouwe Natuur houdt al tientallen jaren zo'n veertig dassenburchten in de gaten op de West-Veluwe. "Waar het relatief gezien hartstikke goed gaat met de das in Nederland is het juist verontrustend gesteld met de populatie op de Veluwe. Tussen 1995 en 2020 is de populatie daar met zo'n dertig procent afgenomen."

Valentijnsdag nadert met rasse schreden. Het voorjaar hangt in de lucht, maar verspreid zich ook onder de grond. Want daar ploeteren mannetjesmollen zich een slag in de rondte. Kriskras graven ze gangenstelsels in de ultieme hoop een vrouwtje tegen te komen om mee te paren.

Die molshopen zijn als stille getuigen van de romantiek de perfecte graadmeter om te kijken hoe het gaat met de mol. En daarom wordt dit weekend de jaarlijkse mollentelling gehouden.

075 Kinderklompenpad | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

074 Nationale Tuinvogeltelling 2026 | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

073 Landgoed Hoekelum | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

072 Sporen zoeken | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

071 De kleine zwaan | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

070 Paddenstoelen in de winter | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

069 Vogeltrek in de winter | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

068 Natuurontwikkeling Maneswaard | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

067 Het Levend Archief | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

066 Knakaal | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

065 Wisenten op de Veluwe | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

064 Vleermuizen in winterslaap | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

Er is een masterplan voor de grote modderkruiper. Het plan richt zich op het monitoren van de populatie, het verbeteren van de inventarisatiemethoden en het behoud van hun leefgebied. Om informatie te verkrijgen wordt er een eDNA-analyse gemaakt. Dat wordt in onze provincie uitegevoerd door RAVON.

062 Bodemdierendagen | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

Ze lijken op bijen en wespen, maar zweefvliegen zijn heel andere beestjes. Er zijn meer dan driehonderd soorten in Nederland, maar het gaat niet goed met deze insecten. Bijna de helft staat op de rode lijst. Ecoloog en onderzoeker Wouke Willemijn van Hees brengt de zweefvliegen in een aantal Gelderse natuurgebieden in kaart.

Wekelijks duikt een verslaggever van BuitenGewoon de natuur in Gelderland in. De verhalen die ze mee naar huis nemen, hoor je in onze podcast.

060. Zenderen van schieralen | BuitenGewoon by Omroep Gelderland

Het is bijna een wonder om te zien: Heemtuin Presikhaaf in Arnhem. Want in die tuin wandel je als bezoeker door maar liefst dertien Gelderse landschappen en ecosystemen. Van uiterwaard tot akkerland, van loofbos tot heideveld en zelfs een beetje moeras, het is er allemaal te vinden. En dat op 2,5 hectare grond, oftewel iets groter dan zes voetbalvelden. Heemtuinbeheerder is Kas van den Hofstad. Met trots leidt hij de bezoekers rond.

Verslaggevers van BuitenGewoon gaan wekelijks de natuur in Gelderland in en nemen de mooiste verhalen op.

Hoe lekker is het om even een frisse neus te halen in de natuur?! Sinds de coronacrisis en de lockdowns weten steeds meer mensen hoe fijn dat is. Maar als meer mensen naar hetzelfde mooie plekje gaan, dan loopt de 'druk' op de natuur letterlijk en figuurlijk op. Op de Veluwezoom hebben Natuurmonumenten en de gemeente Rheden een rigoureus besluit genomen: Per 1 juli is de Schaapsallee naar het hart van de Veluwezoom afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Zijn de eerste effecten al zichtbaar?

Het is druk in het bos. En niet alleen met wandelaars dit keer, maar ook met machines. Op Landgoed Slangenburg bij Doetinchem klinkt het harde geluid van kettingzagen, tussen het geluid van vallende eikels en fluitende vogels door. Staatsbosbeheer is sinds kort bezig met de werkzaamheden. Dat kappen roept vaak vragen op en daarom organiseert de boswachter publieksavonden om uitleg te geven. Vandaag is boswachter Doreen Rugers met ons op pad.

Wekelijks gaat een verslaggever met een natuurkenner op pad in de natuur in Gelderland. Luister je mee?

Het is een schokkend cijfer, sinds 1992 is meer dan de helft van alle dagvlinders in Nederland verdwenen. Gelderland vormt daar geen uitzondering op. Met de campagne 'Help de vlinders in Gelderland' wil de organisatie Het Geldersch Landschap & Kasteelen drie vlinderleefgebieden ontwikkelen in de provincie. Want vlinders zijn niet alleen mooi, ze spelen ook cruciale rol bij bestuiving, in de voedselketens bij vogels en vleermuizen, én vormen een vroege waarschuwing wanneer het slecht gaat met de natuur.

Wekelijks trekt een verslaggever van BuitenGewoon de natuur in Gelderland in. Je hoort hun verhalen in de podcast van BuitenGewoon.

Wanneer het water stijgt in rivieren en uiterwaarden, zoeken mensen veiligheid achter dijken en op hogere gronden. Hoewel de bever zich vaak als een 'vis in het water voelt', wil deze grote graver zijn burcht ook droog houden. Maar waar moet je als bever naartoe bij hoogwater? Graaf je een nieuw hol in de dijk - waardoor deze mogelijk breekt - óf maak je gebruik van een nieuwe uitvinding: de drijvende hoogwatervluchtplaats?

Wekelijks neemt een verslaggever van BuitenGewoon een interview op in de natuur in Gelderland. Die beluister je in je favoriete podcastapp.

De gemarmerde wortelboorder, een wapendrager óf wat dacht je van de pinokkiomot - uiteraard te herkennen aan zijn lange neus. Grote kans dat je nog nooit van deze nachtvlinders hebt gehoord. Maar ze spelen momenteel een belangrijke rol bij een onderzoek naar wildvraat op het Nationale Park De Hoge Veluwe. De uitkomst van het onderzoek kan mogelijk gevolgen hebben voor edelherten en reeën.

Wekelijks gaat een verslaggever van BuitenGewoon op pad in de natuur in Gelderland om de mooiste verhalen te maken.

Het diertje heeft geen kaken, is het grootste deel van zijn leven een blinde larf waar ie zijn tijd doorbrengt in het slib van een beek. We hebben het over de beekprik. Een oeroude, inheemse vissoort die naar schatting al meer dan een half miljard jaar oud is en steeds zeldzamer wordt. Zo bijzonder dat onderzoekers nu DNA bij de diertjes afnemen om te kijken hoe er nóg beter voor deze vissen gezorgd kan worden. Om te beginnen in de beekjes in Ugchelen bij Apeldoorn. In deze podcast gaat verslaggever Sylvia Willems op pad met Martijn Schiphouwer van Ravon.
Benieuwd naar meer? Wekelijks publiceren we een nieuwe podcastaflevering over de natuur in Gelderland.

Hij kruipt in de Gelderse modder en is een zeldzame vis die scheten laat als je hem vangt. Hij wordt maar 30 centimeter groot, maar toch heet hij de 'grote modderkruiper'. Hoe gaat het met deze soort?

Met de campagne “Tuin er niet in” waarschuwt FLORON voor de risico’s van exotische planten die kunnen uitgroeien tot hardnekkige plaagsoorten. Plantenexpert Angelo Moerland benadrukt het belang van bewuste keuzes: “Wat je plant in je tuin, kan grote gevolgen hebben voor de natuur en volksgezondheid".

Een goudvis vrijlaten in een sloot of een koi karper in een poeltje zetten omdat ie te groot wordt voor je eigen vijver. Het lijkt onschuldig maar dat is het niet. Want deze exoten horen niet thuis in de natuur. Sterker nog, ze bedreigen daarmee de kikkers en andere amfibieën in Nederland. Wie daar alles vanaf weet is Mick Vos, ecoloog bij RAVON, de stichting voor reptielen, amfibieën en vissenonderzoek.

Wekelijks duikt een verslaggever van BuitenGewoon de natuur in Gelderland in. Dit hoor je terug op Radio Gelderland en in de podcast van BuitenGewoon.

Het klinkt tegenstrijdig: honderden bomen met wortel en al verwijderen om de natuur en biodiversiteit te herstellen óf zelfs een boost te geven. In het Veluwse natuurgebied Kootwijkerveen in de buurt van Nieuw Milligen is dit toch echt de realiteit. Staatsbosbeheer heeft hier samen met andere partijen sinds 2021 flink huis gehouden. Bladval van Amerikaanse eiken tastte namelijk de waterkwaliteit van het ven aan. En het hoogveengebied had in periodes van langdurige droogte zwaar te lijden onder de zuipgrage woudreuzen.