PodNL is gratis maar niet goedkoop. Wil je ons steunen? Neem dan je...

Podcast

Focus Wetenschap

Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in de wetenschap met deze podcast van NPO Radio 1. Met bijdragen van Nieuws en Co en Focus.

Afleveringen

  • Column #153 van Hens Zimmerman: Linux op Mars

    Apr 16 2021

    Jawel, het Linux operating system zit aan boord van de Mars helicopter Ingenuity. Hoe zit dat? Arduino Bob Balaram over Ingenuity Creative Commons Homebrew voor MacOS Ingenuity NASA press kit NASA F' op GitHub Qualcomm SnapDragon 801 RAD750 microprocessor ZigBee ZigBee module voor Arduino Zimmerman in Space over space computers

  • Veroudering is een ziekte

    Apr 16 2021

    Iedereen wil oud worden maar niemand wil oud zijn. Met botox en haarverf verzetten we ons aan de buitenkant tegen de tand der tijd. Maar wat gebeurt er in ons lichaam? Besteden we daar wel genoeg aandacht aan? Wat zien we als we kijken naar veroudering op celniveau? Hoogleraar Gerontologie en internist-ouderengeneeskunde Andrea Maier ziet veroudering als een ziekte die behandeld kan worden. Preventief ingrijpen met medicatie als interventie kan de verouderings kwaaltjes voorkomen en ons gezond 1...more

  • Algoritmes die muziek aanbevelen benadelen vrouwelijke artiesten

    Apr 15 2021

    Veel mensen luisteren muziek via streamingplatforms zoals Spotify. Deze apps gebruiken algoritmes om muziek aan te bevelen gebaseerd op jouw luistergewoonten en die van andere gebruikers. Maar wat die algoritmes aanbevelen is niet altijd eerlijk voor vrouwelijke artiesten.Onderzoeker Christine Bauer van de Universiteit Utrecht onderzocht een veelgebruikt algoritme en liet zien dat dit eerder muziek van mannelijke dan van vrouwelijke artiesten uitkiest. Om dit te doorbreken bedacht Bauer een nieu...more

  • Het prinsdom Sealand: een bizar microstaatje in de Noordzee

    Apr 15 2021

    Nee. Vaticaanstad is niet het kleinste land ter wereld en ook San Marino niet. Het allerkleinste landje op aarde is; het Prinsdom Sealand, gelegen in de Noordzee, voor de kust van Engeland. Hoe ontstond het Prinsdom Sealand eind jaren 60? Waarom raakten Nederlanders betrokken bij een gijzeling op het eiland? En wat was Wikileaks-oprichter Assange met dit ministaatje van plan? Te gast in Focus zijn bankier en amateurhistoricus Rik Bouman, tevens maker van de podcast ‘De gijzeling op de Noordzee’,...more

  • RIVM: aantal besmettingen afgelopen week gestegen, met name bij jongeren

    Apr 13 2021

    De afgelopen week is het aantal positieve testen met 6 procent gestegen ten opzichte van de zeven dagen daarvoor. De toename volgt op een korte periode van dalende cijfers in aanloop naar het Paasweekeinde. Het aantal afgenomen testen was met 490.428 ongeveer gelijk aan vorige week. Dat blijkt uit de weekrapportage van het RIVM. Wij praten erover met Susan van den Hof, epidemioloog bij het RIVM.

  • De Ramadan is begonnen! Hoe wordt dat gevierd?

    Apr 13 2021

    Voor bijna een miljoen mensen in Nederland en een miljard wereldwijd staat deze maand in het teken van de Ramadan. Een maand voor bezinning en reiniging van lichaam en geest. En dat ook nog eens tijdens corona. Ebrar Kaya is te gast om alles te vertellen over de Ramadan. Hij studeert Midden-Oosten studies en heeft religiewetenschappen gestudeerd. Ebrar doet sinds zijn twaalfde elk jaar mee met de Ramada.  Meer weten over de Ramadan? https://npokennis.nl/longread/7799/wat-is-de-ramadan 

  • Zelftesten populair, maar niet altijd de beste keuze

    Apr 12 2021

    Arts-microbioloog Jan Kluytmans deed eerder onderzoek naar de coronazelftesten en vertelt wat de voor- en nadelen zijn van de zelftest.  

  • Waar blijft mijn tijd?

    Apr 09 2021

    Heb jij het gevoel alsof je alleen maar achter jezelf aan moet rennen? Nou, je bent niet de enige! Ruim de helft van alle Nederlanders zegt daar ook last van te hebben. We hebben het allemaal Heel. Erg. Druk. Maar is dat wel echt zo? Waardoor komt dat dan? En kunnen we er eigenlijk iets aan doen? Socioloog Tanja van der Lippe hoogleraar aan de Universiteit Utrecht legt tijdsdruk onder een vergrootglas in haar nieuwe boek ‘‘Waar blijft mijn tijd’? Wat van der Lippe betreft is het de hoogste tijd ...more

  • Column #152 van Hens Zimmerman: Zodiakaal licht

    Apr 09 2021

    Dit verschijnsel is al eeuwenlang bekend, maar sinds vorig jaar weten we mogelijk wat het veroorzaakt. https://en.wikipedia.org/wiki/Pseudoscience https://www.theguardian.com/science/2005/sep/19/ideas.g2 https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2020JE006509

  • De kabinetsformatie: een potje vrij worstelen om de macht

    Apr 08 2021

    We zitten tot over onze oren in de kabinetsformatie. De formatie is nog geen drie weken aan de gang en we zijn al vier verkenners verder. Informateur Herman Tjeenk Willink moet alles weer op de rails zien te krijgen. Het nu al een bijzondere formatie. We praten erover met de directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis en hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit Carla van Baalen.

  • Baanonzekerheid tijdens de coronacrisis: zo ga je ermee om

    Apr 07 2021

    Corona zorgt bij veel mensen voor meer onzekerheid over hun carrière. Vooral jongeren vinden minder vaak een baan door de crisis. Dat kan veel stress en onzekerheid opleveren. Arbeids- en organisatiepsycholoog Jessie Koen (UVA) vertelt in Focus hoe je het beste met die baanonzekerheid om kan gaan. Ze onderzoekt hoe arbeidsontwikkelingen zoals flexibilisering en corona onze loopbaan beïnvloeden en waarom sommige mensen daar meer hinder van ondervinden dan anderen.

  • Column #151 van Hens Zimmerman: BLC1

    Apr 02 2021

    In april 2019 werd een opmerkelijk signaal aangetroffen in de data van radiosignalen afkomstig van het Proxima Centauri stelsel. Het is uiteraard nooit buitenaardse intelligentie... tot het een keer buitenaarde intelligentie blijkt te zijn. https://en.wikipedia.org/wiki/BLC1 https://www.space.com/26078-how-many-stars-are-there.html  

  • Kunstmatige Intelligentie weet het al: Mathieu van der Poel wint de Ronde van Vlaanderen

    Apr 02 2021

    Komende zondag wordt de Ronde van Vlaanderen verreden. Maar of het spannend wordt is nog maar de vraag, met kunstmatige intelligentie is al berekend wie er zondag gaat winnen. Volgens de computer zou Mattieu van der Poel moeten winnen. Steven Latré van de Universiteit Antwerpen maakte de berekeningen.

  • Gedragen wilde dieren zich anders in coronatijd?

    Apr 02 2021

    Aan het begin van de coronacrisis bleven we veel thuis en daardoor bloeide de natuur op. Maar al snel trokken we er massaal op uit en liepen we in de file door het bos. Hoeveel last hebben de wilde dieren in de Nederlandse natuurgebieden van die drukte? In hoeverre verandert het hun gedrag? En hoe kunnen we ze weer wat meer rust geven? Dat vertelt bioloog Patrick Jansen van de Wageningen Universiteit. Hij doet onderzoek in Het Nationaal Park De Hoge Veluwe aan de hand van tientallen wildcamera’s...more

  • Kun je een taal verstaan die je niet spreekt?

    Apr 01 2021

    Er zijn duizenden talen ter wereld. Maar toch hoef je niet al die talen te kennen om met anderen te kunnen spreken. Hoe werkt dat nou precies, dat je een andere taal niet kent, maar dat je elkaar toch kunt verstaan? Professor Interculturele Communicatie Jan ten Thije aan de Universiteit Utrecht, doet onderzoek naar Luistertaal. Een vorm van communiceren waarbij beide sprekers een andere taal gebruiken, maar elkaar prima kunnen verstaan. In samenwerking met de Taalunie brengen ze het rapport Luis...more

  • Focus luistervragen; van zwarte gaten tot digitaal stemmen

    Mar 31 2021

    Stemmen we over 4 jaar digitaal? Wat verdwijnt er allemaal in een zwart gat? En is minder kinderen krijgen goed of slecht voor de economie? In deze uitzending komen een selectie aan luisteraars vragen voorbij. Presentator Steven Smit belt voor elke vraag met een expert om het antwoord te vinden.

  • Bestaat er buitenaards leven?

    Mar 30 2021

    Bestaat er buitenaards leven? Of zijn wij alleen in dit enorme universum? Sterrenkundige Ignas Snellen heeft van jongs af aan al een fascinatie voor ons als mens in dit enorme universum. Hij doet onderzoek naar de mysteries van de ruimte aan de Universiteit van Leiden. Zorgt deze nieuwe informatie voor antwoorden of juist voor nog meer vragen?

  • Armband als vervanger voor coronatest? 'Hij kan tot wel twee dagen eerder het virus opsporen'

    Mar 26 2021

    Een armbandje waarmee je corona tot wel twee dagen vroeger kunt opsporen. Dat zou toch mooi zijn. Op dit moment wordt het apparaatje getest. En daar worden nog vrijwilligers voor gezocht! Verslaggever Roel Pauw sprak erover met Rick Grobbee, hij is hoogleraar klinische epidemiologie UMC Utrecht. 

  • Column #150 van Hens Zimmerman: Sophie

    Mar 26 2021

    Sophie, een hoorspel in 1 deel. Oorspronkelijk geschreven door Bob Vielliers in 1975. Bewerking 2021: Hens Zimmerman en Wendy Ruijfrok. Sophie: Wendy Ruijfrok Hens: Hens (duh) https://www.instagram.com/wendyroxie_/

  • Focus met Hens Zimmerman in space-special met luisteraarsvragen én Kelly Klingenberg

    Mar 26 2021

    De honderdvijftigste column van Hens Zimmerman in zijn podcast Zimmerman in Space. En naast honderdvijftig afleveringen, was er nog iets te vieren. Er is meer dan één miljoen keer geluisterd naar zijn podcast! Samen met master in Moleculaire levenswetenschappen Kelly Klingenberg, is space-geek Hens Zimmerman te gast om luisteraarsvragen te beantwoorden en om Zimmerman in Space te vieren.

  • Studenten TU Delft bouwen revolutionaire maanrover Lunar Zebro

    Mar 25 2021

    Een team van 65 studenten die keihard werken met maar een doel voorogen: een rover op de maan zetten. Niet één robot maar een de bedoeling is een groep zodat ze als een zwerm insecten met elkaar kunnen communiceren. Deze revolutionaire techniek is hier bedacht in het lab van het Science Center van de TU Delft. Maak zelf kennis de Lunar Zebro en zijn kleine broertje Pico Zebro, nu ze nog bij ons op aarde zijn! Een reportage van Mirthe van der Drift

  • Eerste prik AstraZeneca geeft relatief veel bijwerkingen

    Mar 24 2021

    Dat blijkt uit onderzoek van bijwerkingencentrum Lareb. Directeur Agnes Kant licht het onderzoek toe. 

  • Onderzoekers CERN: mogelijke aanwijzing voor nieuwe natuurkracht

    Mar 23 2021

    Enthousiasme bij natuurkundigen. Wetenschappers van onderzoeksinstituut CERN hebben een ongebruikelijk signaal in hun gegevens opgemerkt dat mogelijk de eerste aanwijzing is voor een nieuwe natuurkracht. En dat is heel bijzonder. Sterker nog het kan ons helpen antwoord te geven op allerlei elementaire vragen als hoe ons heelal is ontstaan. Wij praten erover met Stan Bentvelsen, directeur van onderzoeksinstituut Nikhef en ook mede-onderzoeker.

  • RIVM ziet situatie verslechteren, besmettingen nemen toe

    Mar 23 2021

    Het RIVM zag over de afgelopen week alle cijfers stijgen: niet alleen het aantal besmettingen en de opnames in de ziekenhuizen, maar ook het percentage positieve testen. Lange tijd gingen weliswaar de besmettingscijfers omhoog, maar dat leek voor een deel te verklaren door het feit dat ook steeds meer mensen zich lieten testen. De voorbije week echter liep ook het percentage mensen dat positief getest werd licht op: van 7,7 naar 8,1 procent. Wij praten over de situatie met Susan van den Hof, epi...more

  • Slaaf van de techniek?

    Mar 23 2021

    We bestellen steeds meer online en de druk op distributiecentra is hoog. Meer dan ooit is er behoefte aan automatisering. Robots die foutloos, onvermoeibaar en snel werken. Maar wat betekent dat voor de mensen op de werkvloer? Worden onze werkzaamheden in de toekomst vervangen door robots? Arbeid- en organisatiepsycholoog Ziagul Hosseini onderzoekt de impact van (nieuwe) technologieën onder logistieke werknemers.

  • De rol van modelleurs infectieziekten tijdens de epidemie

    Mar 22 2021

    Hoe neem je beslissingen in deze ingewikkelde fase van de epidemie? Modelleurs infectieziekten spelen een belangrijke rol bij het voorspellen van het verloop van de corona-epidemie. De schattingen van RIVM-modelleur Jacco Wallinga en zijn team liggen mede aan de basis van het coronabeleid van het kabinet. Maar modelleren is moeilijk, zeker als de onzekerheden toenemen. Daarover praten we met Quirine ten Bosch, modelleur infectieziekten bij de Wageningen Universiteit. En verslaggever Jeroe...more

  • De week van AstraZeneca in Nederland: "Je kunt niet aan het opschorten blijven"

    Mar 19 2021

    Het was een roerige week in de vaccinatiecampagne van de overheid. Zondag werden de vaccinaties met het AstraZeneca-vaccin tijdelijk stopgezet. Dat kwam nadat een aantal mensen in Scandinavië een gevaarlijke combinatie van trombose en een lager aantal bloedplaatjes kregen toen zij waren gevaccineerd. Vier dagen later besloot het kabinet om het prikken met dit vaccin weer op te starten. De hele gang van zaken riep veel vraagtekens op. We blikken terug op de communicatie met Hedwig te Mold...more

  • Gesloten scholen geeft meer ongelijkheid

    Mar 19 2021

    Niet de leerachterstand is het probleem, maar de groeiende ongelijkheid. Dat vertel socioloog Thijs Bol in gesprek met Mirthe van der Drift. Als ieder kind net zoveel achter loopt, kun je daar wel wat op bedenken. Dan pas je bijvoorbeeld de normering aan. Maar hoe doe je dat als de achterstand enorm verschilt tussen kinderen? Hoe zorgen we dat ieder kind dezelfde eerlijke kansen krijgt?

  • Column #149 van Hens Zimmerman: Heino Falcke en zwarte gaten

    Mar 19 2021

    Waarin Hens met zijn dochter Gloria langsgaat bij Heino Falcke, de auteur van het boek "Licht in de duisternis" en het brein achter die beroemde eerste foto van een zwart gat. Heino Falcke: https://www.ru.nl/personen/falcke-h/ Interview met Heino Falcke door Mirthe van der Drift: https://www.nporadio1.nl/radio-focus/onderwerpen/67788-2020-11-13-superzware-zwarte-gaten-zijn-de-kerkhoven-van-ons-heelal Sagittarius A*: https://nl.wikipedia.org/wiki/Sagittarius_A* Oh, u wilt ook in Py...more

  • Toezichthouder EMA: het AstraZeneca-vaccin is veilig

    Mar 18 2021

    De Europese toezichthouder EMA heeft zijn oordeel uitgesproken over de veiligheid van het AstraZeneca-vaccin. Daarover onstonden twijfels door meldingen van tromobose na vaccinatie. Het oordeel van EMA is duidelijk: het vaccin is veilig en effectief. In de EU en het Verenigd Koninkrijk zijn al zo'n 16 miljoen prikken van Astra Zeneca gezet en één van die prikken was voor Josien de Graaf in Middelburg. Ze moet er dus nog één, maar daar is ze niet bang voor. Verslaggever Marc-Robin Visscher zo...more

  • Focus verkiezingsnachtt

    Mar 18 2021

    Focus volgt de verkiezingen met politicoloog en psycholoog Roderik Rekker en politiek redacteur Malouke van Nunen. Roderik Rekker doet onderzoek naar het verschil in stemgedrag tussen generaties aan de afdeling politicologie van de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast laat hij zijn licht schijnen op politieke polarisatie aan de Universiteit van Gotenburg. Malouke van Nunen studeert politieke wetenschappen en volgt de politiek op de voet voor de Haagse Redactie van Hart van Nederland.

  • Waarom we op thema’s stemmen en minder op ideologie

    Mar 17 2021

    Vandaag gaan we massaal naar de stembus. Maar op basis waarvan baseren we onze stem? Elke verkiezing is de uitslag weer anders. Nederland is zelfs het meest veranderlijk in heel West-Europa! Doen we steeds maar wat? Politiek communicatiewetenschapper Alyt Damstra vertelt waarom deze schijn bedriegt en we toch meer honkvast zijn dan het lijkt. Waarop maken we onze keuzes en hoe spelen politieke partijen zichzelf daarmee het beste in de kijker? Welk gedrag in de media levert de meeste zetels op?

  • Windmolens en ventilatoren mogelijk stiller door onderzoek naar kolibries

    Mar 16 2021

    Windmolens, ventilatoren en drones kunnen misschien stiller worden gemaakt door een onderzoek naar de vleugelslag van kolibries. Onderzoekers uit Eindhoven en de Verenigde Staten hebben gekeken waar het geluid bij de snelle vogels precies vandaan komt. 'Door goed te luisteren naar de kolibrie, kunnen we bijvoorbeeld het geluid van een drone prettiger laten klinken', zegt onderzoeker Rick Scholten.

  • RIVM meldt weer toename aantal besmettingen

    Mar 16 2021

    Het RIVM meldt afgelopen week 39.500 nieuwe bevestigde coronabesmettingen. Dat is een toename van 24 procent vergeleken met een week eerder, toen er bijna 32.000 coronabesmettingen werden gemeld. Tegelijkertijd is er ook veel meer getest. Wat betekent dit? Wij praten erover met Aura Timen van het RIVM.

  • Is beleggen niets meer dan een dure hobby?

    Mar 16 2021

    Sinds corona lijkt het voor veel mensen een nieuwe hobby: beleggen. Na een dip aan het begin van de coronacrisis, zijn de aandelenkoersen juist gestegen. Maar is beleggen wel zo verstandig? En hoe doe je dat duurzaam? En wat gebeurt er als pensioenfondsen hun geld alleen maar in duurzame bedrijven zouden stoppen? Econoom Mathijs van Dijk van de Erasmus Universiteit doet al meer dan twintig jaar onderzoek naar de beurs. De laatste tijd richt hij zich op de risico’s en de kansen van duurzaam bele...more

  • Expert over stopzetten AstraZeneca-prikken: 'Ik heb daar veel moeite mee'

    Mar 15 2021

    Een aantal landen was al gestopt met het Astra Zeneca-vaccin. Zondagavond laat werd bekend dat ook Nederland een pauze neemt. Saskia Middeldorp is hoogleraar interne geneeskunde en hoofd afdeling interne geneeskunde van het Radboud UMC en trombose-expert. Hoe kijkt zij naar het besluit van minister De Jonge van VWS om alle vaccinaties met het AstraZeneca-vaccin twee weken stop te zetten? Ook spreken we erover met Ernst Kuipers van het Landelijke Netwerk Acute Zorg. Hij vindt dat de pauze ...more

  • Column #148 van Hens Zimmerman: De Kosmische Komedie

    Mar 12 2021

    In deze aflevering spreekt Hens met auteur Frank Westerman, van wie onlangs het intrigerende boek "De Kosmische Komedie" verscheen. http://www.frankwesterman.nl https://en.wikipedia.org/wiki/FIPS_140-2 https://www.nporadio1.nl/podcasts/zimmerman-in-space/4273-53-luister-vanuit-westerbork-naar-radio-uit-de-ruimte https://www.nporadio1.nl/podcasts/zimmerman-in-space/4316-10-voyager-ruimtesondes-muziek-en-geluid-in-de-ruimte

  • Medicijnautoriteit CBG: we kunnen veilig verder prikken met AstraZeneca

    Mar 11 2021

    Veel aandacht voor het vaccin van AstraZeneca. Vanmorgen werd bekend dat Denemarken het gebruik van dat vaccin twee weken stil legt omdat er meldingen zijn van mensen die bloedstolsels ontwikkelden na vaccinatie. En een van die personen is ook overleden. Het Europees Medicijnagentschap EMA onderzoekt de meldingen en zegt dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn dat het vaccin trombose veroorzaakt. Wij praten erover met Ton de Boer, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmidd...more

  • Ook Janssen-vaccin goedgekeurd voor EU

    Mar 11 2021

    Het Nederlandse vaccin van Janssen is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau EMA. Van dit Leidse vaccin heeft Nederland voor dit jaar 11,3 miljoen doses besteld. Demissionair minister De Jonge verwacht dat in april de eerste mensen in Nederland met het vaccin kunnen worden ingeënt. En daar is maar 1 prik voor nodig. Wij praten over het vaccin met Marjolein Kikkert, moleculair bioloog bij het Leids Universitair Medisch Centrum en betrokken bij de ontwikkeling ervan.

  • Een medicijn, hoe duur mag dat zijn?

    Mar 11 2021

    Hoe kunnen we ervoor zorgen dat meer landen in de wereld toegang krijgen tot betaalbare vaccins en medicijnen? Daarover praten we met arts-onderzoeker aan het UMC Utrecht Dave van der Kruijsen. Hij is voorzitter van het samenwerkingsverband License to Heal en is bezig met een promotieonderzoek naar darmkanker.

  • Gaan we nu eindelijk donkere materie vinden?

    Mar 10 2021

    Nog nooit heeft iemand donkere materie gezien, terwijl het overal om ons heen is. Binnenkort start een nieuw experiment om het te vinden. Maar liefst 85% van alle materie in ons universum is onzichtbaar en wordt daarom wel donkere materie genoemd. Als het gevonden wordt is dat meteen een Nobelprijs waard. Nieuw onderzoek diep in de Italiaanse bergen moet daar verandering in brengen. Een gesprek tussen presentator Steven Smit en donkere-materiejagers prof. dr. Patrick Decowski en prof. dr. Auke-P...more

  • Zee-emancipatie: de Noordzee als rechtspersoon

    Mar 09 2021

    Hoe kunnen we van de Noordzee een rechtspersoon maken? Een zee met eigen rechten, zodat de gezondheid en het welzijn moet worden gerespecteerd. Jurist en schrijver Laura Burgers werkt aan de Universiteit van Amsterdam en doet onderzoek naar klimaat-rechtszaken. Haar essaybundel ‘De stem van de Noordzee’ is onlangs genomineerd voor de Socratesbeker, de prijs voor het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende filosofieboek van het jaar. Hierin geeft ze de Noordzee een stem met rechten.

  • Gezondheidsraad: één prik volstaat voor mensen die covid hebben gehad

    Mar 08 2021

    Mensen die maximaal een half jaar geleden covid-19 hebben gehad hebben genoeg aan één prik met een coronavaccin. En óók ouderen kunnen vanaf nu worden ingeënt met het AstraZeneca-vaccin. Dat stelt de Gezondheidsraad in een spoedadvies dat zojuist is verschenen. Wij praten erover met Bart-Jan Kullberg, voorzitter van de Gezondheidsraad.

  • Column #147 van Hens Zimmerman: De vraag der vragen

    Mar 05 2021

    Zimmerman in Space betreedt het gladde pad (en de glijdende helling) van de vraag der vragen. Het antwoord komt in de vorm van wat random wijsheden. https://www.youhavetoomuchshit.com/

  • Russisch Spoetnik-vaccin wordt versneld beoordeeld in Europa

    Mar 04 2021

    Het Europees Medicijnagentschap EMA is begonnen aan de beoordeling van het Russische coronavaccin Spoetnik. Wat weten we tot nu toe over de werking van het vaccin? En is het veilig? Daarover praten we met Dimitri Diavatopoulos, immunoloog van het Radboudumc.

  • Moet de overheid ingrijpen nu de besmettingen toenemen?

    Mar 03 2021

    Op de dag van de versoepelingen van de coronamaatregelen is er ook minder goed nieuws. In heel Nederland, dus in alle 25 regio's, geldt sinds vandaag weer het hoogst mogelijke risiconiveau voor het coronavirus. Moet de overheid nu ingrijpen? We vragen het aan Amrish Baidjoe, veldepidemoloog en microbioloog.

  • Onderzoekers lezen ongeopende brief uit 17de eeuw met scantechnologie

    Mar 02 2021

    Negen jaar geleden ontdekte historici een kist met 17e eeuwse ongeopende brieven. Een postmeester uit Den Haag had de brieven nooit weten te bezorgen. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht, Radboud Universiteit en Universiteit Leiden is het nu gelukt om een aantal van deze brieven te lezen, zonder ze te openen. David van der Linden is historicus een één van de onderzoekers. Hij vertelt hoe het proces is verlopen.

  • Zorgen bij het RIVM: "Dit lijkt het begin van de derde golf"

    Mar 02 2021

    In vergelijking met vorige week zijn er de afgelopen zeven dagen weer meer mensen besmet geraakt met het coronavirus. De afgelopen week zijn er 31.984 nieuwe positieve tests bij het RIVM gemeld. Een week eerder waren dat er 29.977 Dat is een toename van bijna 7 procent. Het RIVM maakt zich zorgen over de verspreiding van het virus, maar ziet ook de eerste effecten van de vaccinaties bij ouderen. 'Het lijkt erop dat dit het begin is van de derde golf', zegt Susan van den Hof, epidemioloog bij het...more

  • Column #146 van Hens Zimmerman: 2020 SO

    Feb 26 2021

    Wat is 2020 SO? Een rakettrap? En zo ja, kunnen we dat met enige zekerheid weten? https://panstarrs.stsci.ed https://en.wikipedia.org/wiki/2020_SO http://iaaras.ru/en/observations/echo/2020so/

  • Is poëzie dood?

    Feb 25 2021

    De poëzie is dood. Dat is de grootste onzin die letterkundige Kila van der Starre ooit gehoord heeft. Poëzie leeft. Kijk naar tatoeages, muren, rouwadvertenties en geboortekaartjes. Ook op sociale media is poëzie ontzettend populair. In haar proefschrift laat van der Starre je kennismaken met de diverse wereld van poëzie buiten het boek. Dat vormt een mooi contrast tegenover het mannelijke witte canon. Je kunt alles vinden, als je maar weet waar je moet zoeken!

  • Wanneer is een TBS’er er klaar voor om terug te keren naar de samenleving?

    Feb 24 2021

    Rechters leggen steeds vaker TBS op. Maar hoe beslis je of iemand beter is, of nog een risico vormt voor de samenleving? Geef je hem of haar het voordeel van de twijfel, of sluit je hem of haar voor lange tijd op? Jurist Rozemarijn van Spaendonck deed onderzoek naar de verlenging van TBS en promoveerde deze maand op dit onderwerp aan de Universiteit Utrecht.

  • RIVM: bijna 19 procent meer besmettingen, maar ook meer getest

    Feb 23 2021

    Vanavond zal het kabinet een aantal versoepelingen aankondigen. Tegelijkertijd meldt het RIVM dat het aantal besmettingen geen geruststellende daling laat zien. "Het is een heel kwetsbare situatie", zegt Aura Timen, hoofd Landelijke Infectieziektebestrijding bij het RIVM.

  • Echt of nep? De groeiende dreiging van deepfakes

    Feb 23 2021

    Bij een deepfake-video valt echt en nep nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Dat kan grappig zijn, maar het vormt ook een groeiende bedreiging. Door beeldmanipulatie kun je iemand iets laten zeggen, wat die persoon nooit gezegd heeft. Deepfakes zouden bijvoorbeeld de aanstaande verkiezingen kunnen beïnvloeden door video's te laten circuleren waarin politici te zien zijn die dingen zeggen, die ze in werkelijkheid helemaal niet hebben gezegd. Hoe kunnen we ons als land tegen deepfakes weren? Ho...more

  • Welke rol gaan sneltests spelen in de heropening van de maatschappij?

    Feb 22 2021

    De inzet van coronasneltesten en -thuistesten moet een belangrijk hulpmiddel worden bij de geleidelijke heropening van de maatschappij. Nu in onderzoek is gebleken dat de testen goed genoeg zijn, gaan op korte termijn tien grote pilots van start om te kijken of de testen in de praktijk bruikbaar zijn. Er zitten juridisch nog allerlei haken en ogen aan, maar het werkt wel zeggen ze bij het Amphia-ziekenhuis in Breda. En dus ging onze verslaggever Jeroen de Jager zich daar zelf testen.

  • Hooikoortsseizoen dit jaar extra ingewikkeld

    Feb 22 2021

    De komende dagen wordt zonnig weer met zeer zachte temperaturen verwacht. Een cadeautje voor zonaanbidders, maar voor mensen die last hebben van hooikoorts is het geen pretje. Bovendien lijken de klachten van hooikoortspatiënten doorgaans veel op coronasymptomen. Huub Savelkoul, hoogleraar immunologie aan de Wageningen University & Research geeft tips voor hoe hiermee om te gaan.

  • Hoe lang zijn we nog bereid ons te houden aan coronamaatregelen?

    Feb 22 2021

    Het demissionaire kabinet zoekt naar manieren om mensen meer lucht te geven en kleine versoepelingen door te voeren, maar "de ruimte is beperkt". Veel ondernemers zijn de lockdown helemaal zat, de jongeren missen hun sociale contacten en nu met het mooie weer vragen steeds meer mensen zich af: hoe lang zijn we nog bereid om ons te houden aan de coronamaatregelen? We praten erover met Julia van Weert, hoogleraar Gezondheidscommunicatie aan de UvA en onafhankelijk adviseur van het corona-gedragsun...more

  • Column #145 van Hens Zimmerman: De twee gezichten van Mars

    Feb 19 2021

    Nu we allemaal weer rustig adem kunnen halen omdat de Perseverance rover netjes op Mars is geland, begint de zoektocht naar leven op onze rode buurplaneet. Maar begint daarmee misschien ook de zoektocht naar het leven op aarde? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://mars.nasa.gov/mars2020/ https://en.m.wikipedia.org/wiki/Margarita_Marinova https://en.m.wikipedia.org/wiki/Martian_meteorite

  • Britse onderzoekers: laat je ook testen bij hoofdpijn of vermoeidheid

    Feb 19 2021

    Heb je hoofdpijn? Of ben je vermoeid? Dan is het misschien goed om even een coronatest te laten afnemen. Met die aanbeveling komen Britse onderzoekers in het vakblad Journal of Infection. Lara Rense praat over de voor- en nadelen van deze aanpak met onderzoeker en epidemioloog Alma Tostmann van het Radboudumc.

  • De Perseverance is succesvol geland op Mars. Maar wat gaat het karretje daar doen?

    Feb 19 2021

    De Marsrover Perseverance heeft de krater Jezero op Mars bereikt. De krater waar eerst een rivier stroomde werd nu de landingsplaats voor de zeswielige wagen om onderzoek te doen naar de grote vraag: is er leven op Mars? Astrobioloog en planeetwetenschapper Inge Loes ten Kate is al haar hele leven gefascineerd door de ruimte. Na de studie Lucht en Ruimtevaarttechniek, een promotie-onderzoek naar organisch materiaal op Mars en vijf jaar werken voor NASA in Amerika, doet ze nu onderzoek naar organ...more

  • Hoe maak je jouw straat bestand tegen klimaatverandering?

    Feb 18 2021

    Hoe maak je jouw straat, tuin of huis weerbaar voor klimaatverandering? Als het gaat om klimaatverandering gaat het vaak over hele grote zaken, waar we weinig invloed op lijken te hebben. Lector Klimaatadaptatie Floris Boogaard verbindt het grote met het kleine. Hij laat zien waarom het al helpt om een paar tegels in je tuin te vervangen voor wat groen. De gevolgen van klimaatverandering op straatniveau.

  • Het werkt al bij fretten, maar kan neusspray ook ons beschermen tegen corona?

    Feb 17 2021

    Een neusspray met daarin een nieuw ontwikkeld antiviraal middel beschermt fretten een etmaal tegen een infectie met het coronavirus. Dat schrijven wetenschappers van onder meer het Erasmus Medisch Centrum in Science. Ze bereiden nu onderzoeken bij mensen voor. Marc-Robin Visscher zocht viroloog Rory de Vries in zijn lab op.

  • Hoe kunnen mens en dier in harmonie samenleven op de savannes van Afrika?

    Feb 17 2021

    Langs de randen van de Afrikaanse Serengeti groeide de bevolking de afgelopen tien jaar met vierhonderd procent. Het aantal wilde dieren daarentegen nam drastisch af. Van sommige diersoorten bleven er minder dan een kwart over. Ecoloog Michiel Veldhuis onderzoekt of het tij nog te keren is. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de welvaart van de bevolking toeneemt, zonder dat dit ten koste gaat van de natuur en de wilde dieren die daar leven?

  • Aantal besmettingen ongeveer gelijk aan vorige week, maar wat betekent dat?

    Feb 16 2021

    Afgelopen week zijn er bij het RIVM ongeveer evenveel meldingen van positieve coronatests binnengekomen als de week daarvoor. Maar het is nog niet zo eenvoudig te zeggen wat dat betekent, omdat het winterweer het testen lastiger maakte. Wij praten erover met Aura Timen van het RIVM.

  • Kraamvisite werd raamvisite

    Feb 16 2021

    Het is de spannendste en vaak mooiste tijd van je leven: in verwachting zijn en een kindje op de wereld zetten. Maar tijdens de coronacrisis staat ook de geboortezorg in Nederland op zijn kop. En dat is voor de kersverse papa's en mama's best even wennen. Ontwikkelingspsycholoog Roseriet Beijers kon zich dat wel voorstellen en zocht uit: hoe wordt de corona-uitbraak ervaren door ouders met een pasgeboren baby? En wat zou toekomstige ouders kunnen helpen, wanneer we te maken krijgen met een volge...more

  • Britse variant van het coronavirus is dodelijker

    Feb 15 2021

    De Britse variant van het coronavirus zou niet alleen besmettelijker, maar ook dodelijker zijn dan de 'gewone' variant. Tot wel 70 procent, was afgelopen weekend te lezen in internationale media. Hoe zeker is dat? En wat zijn de consequenties? Daarover praten we met Alma Tostmann, epidemioloog bij het Radboudumc.

  • Met Pokemon GO! om je buren te leren kennen

    Feb 12 2021

    Door de lockdown lijken meer mensen bereid te zijn hun mouwen op te stropen voor de eigen buurt. Allerlei bijzondere initiatieven komen als paddenstoelen uit de grond. Hoe zou je er voor kunnen zorgen dat deze initiatieven blijvend zijn? Dat bewoners zich voor meer verbonden gaan voelen en blijven met hun eigen buurt? Ontwerpend onderzoeker Geertje Slingerland bekijkt hoe volwassenen, jongeren en kinderen zich meer verbonden voelen met hun buurt.

  • Column #144 van Hens Zimmerman: De maan erfenis

    Feb 12 2021

    Moeten we de eerste voetstappen op de maan beschouwen als cultureel erfgoed? En zo ja, hoe voorkomen we dat ruimtetoeristen er met hun lompe gedrag overheen gaan walsen? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://www.unoosa.org/oosa/en/ourwork/spacelaw/treaties/introouterspacetreaty.html https://www.forallmoonkind.org/ https://en.wikipedia.org/wiki/Artemis_2 https://www.nasa.gov/specials/artemis/ https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_landings_on_extraterrestria...more

  • Is shanty hip?

    Feb 11 2021

    Een 19e eeuws Shanty nummer ging via TikTok viral en zorgde ervoor dat een remix hoog binnen kwam in de Britse hitlijsten. Is Shanty weer hip aan het worden? Rose Heijnen reisde af naar Harkstede en dook in de wereld van shanty. Ze bezocht shanty-onderzoeker Evert Bisschop Boele en dirigent Klaas van der Woude van shantykoor de Raaitvinken.

  • RIVM: dal van het aantal besmettingen misschien wel bereikt

    Feb 10 2021

    Het aantal mensen dat deze week positief testte op het coronavirus is iets gedaald ten opzichte van vorige week. Maar de teststraten waren zondag gesloten en ook maandag bleef een deel van de locaties dicht. Hoe gaat het nu dan met de verspreiding van het coronavirus in Nederland? Volgens RIVM-epidemioloog Susan van het Hof hebben we de bodem van het aantal besmettingen mogelijk al bereikt en zullen de aantallen waarschijnlijk weer toenemen door de Britse variant.

  • Koorddansen met milieu-onderzoeker Rik Oldenkamp

    Feb 10 2021

    Antibiotica is hard nodig, want het doodt effectief bacteriën die ons ziek maken. Maar bacteriën kunnen ongevoelig (resistent) worden als we er te veel van gebruiken. Hoe vinden we de juiste balans? In Nederland doen we het best goed, maar elders in de wereld is er nauwelijks antibiotica of het is juist veel te makkelijk te krijgen. De antibioticaresistentie overal ter wereld meten is ondoenlijk. Maar milieuwetenschapper Rik Oldenkamp wist met een slim computermodel toch te achterhalen waar de r...more

  • WHO-team: oorsprong corona-virus nog niet zeker

    Feb 09 2021

    Het WHO-team dat in Wuhan onderzoek deed naar het coronavirus heeft de precieze oorsprong ervan nog niet vast kunnen stellen. Daarvoor is meer onderzoek nodig. ''We hebben gezien dat een deel van de vroegste gevallen niet met die markt contact hebben gehad. En dus moeten we nog steeds met een open mind verder zoeken', zegt hoogleraar virologie Marion Koopmans van het Erasmus MC.

  • Eilanden zijn onze kanaries

    Feb 09 2021

    Zoals kanaries een signaalfunctie hadden in de kolenmijnen, hebben eilanden dat voor de biodiversiteit, aldus biogeograaf Sietze Norder. Hij onderzoekt hoe de verspreiding van mensen, dieren en planten wordt beïnvloed door de geografie, het klimaat en de veranderingen in de zeespiegel. In zijn proefschrift ‘Eilandbiogeografiee in het Antropoceen en Kwartair’ vergelijkt hij de veranderingen op lange termijn en korte termijn. Veranderingen die door de mens in gang zijn gezet. Wat is de relatie tus...more

  • Vijftien ouderen overleden na coronaprik, onderliggende problemen waarschijnlijk de oorzaak

    Feb 08 2021

    Bijwerkingencentrum Lareb heeft vijftien meldingen ontvangen over kwetsbare ouderen die zijn overleden nadat ze een coronavaccin hadden gekregen. In alle gevallen ging het volgens het bijwerkingencentrum om fragiele ouderen met meerdere ernstige onderliggende gezondheidsproblemen. We praten erover met Cees Hertogh, hoogleraar ouderengeneeskunde aan het AmsterdamUMC en lid van het OMT.

  • Het gebruik van algoritmes door de overheid

    Feb 05 2021

    De overheid die gebruikt maakt van algoritmes. Dat klinkt misschien wat eng. Maar volgens mediawetenschapper Maranke Wieringa zijn algoritmes niet eng en gebruiken we het al heel lang. Gemeentes doen dit bijvoorbeeld om fraude en criminaliteit op te sporen. Maar hoe leggen ze rekenschap en verantwoording af? Maranke Wieringa doet hier onderzoek naar aan de Universiteit van Utrecht en deelt haar bevindingen.

  • Column #143 van Hens Zimmerman: Kosmische draden

    Feb 05 2021

    Lopen er echt één dimensionale draden door ons heelal? Nanograv: http://nanograv.org/ Artikel Maarten Verdult: https://webspace.science.uu.nl/~proko101/MaartenVerdult_cs2.pdf Cosmic String Interpretation of NANOGrav Pulsar Timing Data: https://arxiv.org/pdf/2009.06555.pdf Artikel "More is different": https://cse-robotics.engr.tamu.edu/dshell/cs689/papers/anderson72more_is_different.pdf Spacebound: https://spacebound.nl/ Apollo in real time: https://apolloinrea...more

  • Gezondheidsraad adviseert: zet vaccin AstraZeneca eerst in bij 60- tot 65-jarigen

    Feb 04 2021

    De eerste mensen die met het AstraZeneca-vaccin ingeënt moeten worden, zijn 60- tot 65-jarigen. Dat adviseert de Gezondheidsraad aan het ministerie van Volksgezondheid. Demissionair minister De Jonge noemde het gisteren al als een van de scenario's. Hij wil het liefst het vaccineren van 60-plussers versnellen, om daarmee sterfte te voorkomen en de druk op de zorg te verlichten. Wij spreken erover met Roland Pierik. Hij is rechtsfilosoof aan de Universiteit van Amsterdam en lid van de commissie v...more

  • Hoe een vlinder uit de jaren 70 ons helpt in de strijd tegen corona

    Feb 04 2021

    Sinds maart vorig jaar werken Nederlandse wetenschappers van de Wageningen Universiteit aan een corona vaccin, gemaakt met insectencellen. De onderzoekers gebruiken de cellen van nachtvlinders om een nep en onschuldig coronavirus na te maken, waarop het lichaam reageert met antistoffen. Althans, dat is het idee.Hoe staat de ontwikkeling er nu voor? Wanneer is het vaccin in te zetten? Of komt het te laat? Viroloog Gorben Pijlman beantwoord deze vragen.

  • Hoe zet Rusland de wereld toch steeds op het verkeerde been?

    Feb 03 2021

    Het Kremlin gebruikt de Olympische Spelen, complottheorieën en trollegers om voor verrassing en verkeerde beeldvorming te zorgen. Denk bijvoorbeeld aan de annexatie van de Krim. Wat weten we over Russische misleidings strategieën? Hoe zet Rusland de wereld steeds op het verkeerde been? Krijgswetenschapper en kolonel Han Bouwmeester promoveerde op onderzoek naar de Russische trukendoos.

  • RIVM: Twee derde van besmettingen is Britse variant

    Feb 02 2021

    Het aantal mensen dat de afgelopen week positief testte op corona daalde met 20 procent. Toch maakt het RIVM zich nog grote zorgen. En dat komt vooral doordat nieuwe varianten van het coronavirus oprukken. 'In het begin dachten we dat de Britse variant dertig procent besmettelijker zou zijn', vertelt Aura Timen, hoofd Landelijke Infectieziektebestrijding van het RIVM. 'Maar misschien is dat meer in de richting van vijftig procent.' Bovendien is de Britse variant nu al verantwoordelijk voor zo'n ...more

  • De onverwachte effecten van klimaatverandering

    Feb 02 2021

    Klimaatverandering veroorzaakt gekke dingen. Waar opwarming hier zorgt voor een zeespiegelstijging, is die in de Kaspische Zee juist aan het dalen. En hoewel wereldwijd het aantal soorten drastisch zal afnemen, zien we in Nederland juist meer soorten. Hoe kan dat? Aardwetenschapper Frank Wesselingh laat zien hoe het verschijnen van invasieve soorten samen met een forse daling van de Kaspische zeespiegel de voorbodes zijn van enorme crisis. In 200 jaar breken we als mensen een soortenrijkdom af, ...more

  • EMA keurt vaccin AstraZeneca goed, maar werkt het wel bij 55-plussers?

    Jan 29 2021

    Wanneer de Europese Commissie het positieve advies van EMA over het AstraZeneca-vaccin overneemt, dan komt het in Europa op de markt voor iedereen boven de 18 jaar. Goed nieuws dus. Maar er is ook een kanttekening: er zijn te weinig gegevens om te zeggen hoe goed het werkt bij 55-plussers. We praten erover met Marjolein van Egmond, hoogleraar immunologie aan het Amsterdam UMC.

  • Column #142 van Hens Zimmerman: Trojanen

    Jan 29 2021

    Trojanen zijn rotsblokken ergens in ons zonnestelsel. Wat deze objecten interessant maakt hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space. Lucy: http://lucy.swri.edu NASA SSD: https://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=2052246#content Trojanen: https://minorplanetcenter.net//iau/lists/JupiterTrojans.html

  • Geen 'burgeroorlog' meer: over ongelukkig taalgebruik van burgemeesters rond rellen

    Jan 26 2021

    De burgemeesters in het Veiligheidsberaad hebben gisteren afgesproken terughoudend te zijn met hun taalgebruik over de rellen. Woorden als 'burgeroorlog', uitgesproken door John Jorritsma, burgemeester van Eindhoven gaan in de ban. Zou de woordkeuze van de bestuurders kunnen helpen bij het de-escaleren van de gewelddadige incidenten? Wij spreken erover met Bé Breij, directeur van Peitho, het kenniscentrum voor retorica van de Radboud Universiteit.

  • Uitbraak Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus in Gorinchem

    Jan 26 2021

    Voor het eerst is er in Nederland een uitbraak vastgesteld met de Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus, die besmettelijker lijkt dan de 'gewone' variant. Dat meldt de GGD Zuid-Holland Zuid. Het gaat om een uitbraak bij een praktijk voor fysiotherapie in Gorinchem. Op dit moment is bij drie mensen de Zuid-Afrikaanse variant vastgesteld. Wij praten erover met Ellen Verspui, arts infectieziektebestrijding bij de GGD Zuid-Holland Zuid.

  • Lareb: spierpijn en hoofdpijn veelvoorkomende bijwerkingen Pfizer-vaccin

    Jan 25 2021

    Pijn, warmte en roodheid op de prikplek en spierpijn, hoofdpijn en een algeheel 'je niet lekker voelen'. Dat zijn de bijwerkingen van het Pfizer/BioNTech-vaccin waarover bijwerkingencentrum Lareb tot nu toe de meeste meldingen ontving. In zes gevallen is er sprake van klachten die kunnen passen bij een heftige allergische reactie. Wij spraken erover met Lareb-directeur Agnes Kant.

  • KlimaatHelpdesk beantwoordt jouw vragen over klimaatverandering

    Jan 22 2021

    Ze willen een soort thuisarts worden voor vragen over klimaatverandering: de klimaathelpdesk. Of je nou wilt weten of scholieren mogen staken tegen klimaatverandering of wat de meest duurzame manier van koken is, wetenschappers zoeken het antwoord op jouw klimaatvraag. De desk is sinds eind oktober in de lucht en inmiddels is de 100e vraag binnen. We praten erover met Erik van Sebille, oceanograaf en klimaatonderzoeker aan de Universiteit Utrecht en een van de initiatiefnemers.

  • Column #141 van Hens Zimmerman: Een missend zwart gat

    Jan 22 2021

    Een missend zwart gat. Waar zou het gebleven zijn? En weet Zimmerman er meer van? https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwart_gat https://arxiv.org/abs/2010.13980

  • Denken is verrukkelijk: Het leven van Paul Ehrenfest en Tatiana Afanassjewa door Margriet van der Heijden

    Jan 22 2021

    Deze aflevering staat in het teken van een bijzonder wetenschaps-duo: Paul Ehrenfest en Tatiana Afanassjewa. Hun liefde voor de natuurwetenschap bracht hen aan het begin van de twintigste eeuw bij elkaar. Ze kwamen in Leiden terecht en raakten bevriend met vele Nobelprijswinnaars waaronder Albert Einstein. Deeltjesfysicus en wetenschapsjournalist Margriet van der Heijden vertelt hoe hun huis aan de Witte Rozenstraat 57 opbloeide tot een oase voor denkers uit de hele wereld én deed een bijzondere...more

  • De wereld van de wetenschap deel 3: wangedrag in de wetenschap

    Jan 21 2021

    Van seksuele intimidatie, dreiging, en sabotage tot kleineren en uitsluiting. Het wetenschappelijk systeem lijkt misdragingen in de hand te werken. Vanuit het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren is er onderzoek gedaan naar wangedrag jegens vrouwen in de wetenschap. Dat onderzoek stamt uit 2019, dus hoog tijd om te kijken hoe het nu gaat. Dat doen we met genderstudies-wetenschapper Marijke Naezer en hoofd van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren Lidwien Poorthuis. Presentator: Rose...more

  • De wereld van de wetenschap deel 2 : Inclusiviteit kun je niet afdwingen

    Jan 20 2021

    Wangedrag, ongelijkheid en onderlinge competitie. Bij ons hoor je iedere nacht verhalen uit de wereld van de wetenschap. Maar hoe is het als we even uitzoomen en die wereld van een afstandje bekijken? Aflevering 2 van een drieluik over werken in de wetenschap gaat over discriminatie. Hoe maken we het hoger onderwijs inclusiever? Deze vraag stelt Universitair Docent Modern Japan Studies en Diversity Officer aan de Universiteit Leiden Aya Ezawa zich in gesprek met presentator Steven Smit.

  • De wereld van de wetenschap deel 1: Werkdruk

    Jan 19 2021

    In dit drieluik nemen we de wereld van de wetenschap onder de loep. Overwerk, grensoverschrijdend gedrag, racisme, iedere universiteit heeft ermee te maken. Vannacht zoomen we in op de werkdruk. Wetenschappers doen structureel onbetaald overwerk. Dat zorgt voor stress, vermoeidheid en druk op het sociale leven. Presentator Mirthe van der Drift praat erover met cognitief psycholoog Marijtje Jongsma van de Radboud Universiteit. Zij is ook hoofdbestuurder van de Algemene Onderwijs Bond en actief b...more

  • RIVM waarschuwt opnieuw voor Britse variant, ondanks dalende besmettingscijfers

    Jan 18 2021

    Het aantal besmettingen met het coronavirus is in afgelopen week met zo'n 20 procent gedaald. Toch maakt het RIVM zich zorgen en dat komt vooral door de Britse variant van het virus. "De Britse variant is echt in opmars. We zien een nieuwe uitbraak ontstaan binnen een pandemie", zegt Chantal Reusken, viroloog bij het RIVM.

  • Column #140 van Hens Zimmerman: Starship

    Jan 16 2021

    Starship, een dikke logge raket. Zitten we daar nou op te wachten? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://www.spacex.com/vehicles/starship/ https://www.faa.gov/about/office_org/headquarters_offices/ast/media/q22002.pdf

  • Hoe ook jij word gemanipuleerd door de grote techbedrijven

    Jan 15 2021

    Een berichtje via whatsapp, een foto op Facebook of instagram en navigatie via Google Maps. Dagelijkse handelingen maar ondertussen harken de “Big Five” (Google, Amazon, Microsoft, Facebook en Apple) gretig informatie over ons binnen. Dat is toch niet zo erg? Toch is privacy belangrijker dan je zou denken. Niet alleen om jezelf tegen manipulatie te wapenen, maar ook de mensen om je heen te beschermen. Mirthe van der Drift gaat het gesprek aan over Big Tech en het belang van privacy met universi...more

  • Waarom het taboe op de overgang doorbroken moet worden

    Jan 14 2021

    Over de overgang wordt vaak gezwegen. Spreekt men er wel over, dan wordt het voornamelijk beschouwd als een gezondheidsprobleem of een positieve rolverandering. Daar wil empirisch filosoof Marjolein de Boer van de Universiteit Tilburg verandering in brengen. Ze heeft een beurs gekregen om drie jaar lang te onderzoeken hoe vrouwen de overgang ervaren. Eerder onderzocht ze al hoe vrouwen onvruchtbaarheid ervaren. Ze gaat in gesprek met presentator Rose Heijnen.

  • Waarom de Britse variant tot zoveel zorgen leidt

    Jan 13 2021

    De Britse variant van het coronavirus hangt als een donkere wolk boven ons land. Gisteren was die variant reden voor premier Rutte om niet te versoepelen maar zelfs extra maatregelen te overwegen. Vanmorgen zei Jaap van Dissel dat het Outbreak Management Team kijkt naar aanvullende opties om beter voorbereid te zijn op die Engelse variant van het virus. En dat komt neer op het nog verder beperken van contacten.... Over de zorgen over de Britse variant en mogelijke maatregelen praten we m...more

  • RIVM: effect van de lockdown wordt te langzaam zichtbaar

    Jan 12 2021

    Voor de tweede week achter elkaar ziet het RIVM een daling van het aantal gemelde besmettingen: van 56.440 naar 49.398. Dat is een afname van 12 procent. We zien dat de daling doorzet', zegt Aura Timen, hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding bij het RIVM. 'Maar iedereen ziet natuurlijk dat het niet snel genoeg gaat.'

  • Heeft het zin om topsporters op (zeer) jonge leeftijd te scouten?

    Jan 12 2021

    Als je vroeger als kind een beetje fanatiek gesport hebt weet je het misschien nog wel. Het moment dat de coach zijn boekje tevoorschijn haalde en een lijst met namen voorlas. De beste spelers zaten bij selectie. Haalde je dit keer de lijst wel of moest je weer een jaar wachten? Te gast is sportwetenschapper Tom Bergkamp van Rijksuniversiteit Groningen. Hij onderzoekt talentherkenning in sport en probeert betere selectieprocessen te ontwikkelen. Hij stond daarom vóór Corona regelmatig aan de ...more

  • Gemeente Lansingerland wil alle inwoners testen na opduiken Britse coronavariant

    Jan 11 2021

    Bijna 63.000 inwoners uit Bleiswijk, Bergschenhoek en Berkel en Rodenrijs krijgen de oproep om zich allemaal te laten testen op het coronavirus, of ze nou klachten hebben of niet. Dit omdat de Britse variant in de gemeente Lansingerland is opgedoken. De GGD Rotterdam Rijnmond en het Erasmus MC hebben de leiding bij dit onderzoek. Nieuws en Co sprak erover met Saskia Baas, directeur Publieke Gezondheid GGD Rotterdam-Rijnmond.

  • Hoe ziet het huis van de toekomst er uit?

    Jan 11 2021

    Bouwen we in Nederland onze huizen straks van hout, olifantsgras en lisdodde? Hoogleraar klimaatontwerp en duurzaamheid Andy van den Dobbelsteen, de duurzaamheidsprofessor van de TU Delft is al meer dan 20 jaar bezig met duurzaam bouwen. Hij won de prijs voor de beste online universitaire collegereeks in de wereld. En… Hij heeft een speciale liefde voor portiekflats. In deze uitzending hoor je hoe hij ervoor gaat zorgen dat we in de toekomst meer kans hebben op een Elfstedentocht! Presentatie: ...more

  • Column #139 van Hens Zimmerman: Snaartheorie

    Jan 08 2021

    Waaruit bestaan de elementaire deeltjes? Is snaartheorie het ultieme antwoord? https://nl.wikipedia.org/wiki/Snaartheorie

  • Viroloog Koopmans bezorgd over Britse virusvariant

    Jan 07 2021

    De Britse variant van het coronavirus komt al op veel plekken voor in Nederland én kan zich snel uitbreiden naar de rest van het land. Tot die conclusie komt viroloog Marion Koopmans, die de mutatie in Nederland bestudeert. We moeten serieus rekening houden met de besmettelijkheid van de Britse variant, zegt ze tegen verslaggever Henrik-Willem Hofs.

  • Wat we weten over het onlangs goedgekeurde Moderna-vaccin

    Jan 06 2021

    Vanmiddag keurde het Europees Medicijnagentschap EMA het Moderna-vaccin goed. De Europese Commissie heeft zojuist ook groen licht gegeven zodat de eerste 13.000 doses van het vaccin volgende week in Nederland aankomen. Daar kunnen dan zo'n 7000 mensen mee worden gevaccineerd... Wij spreken met hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC over de verschillen met het Pfizer-vaccin, de bijwerkingen en over het eventuele uitstellen van de tweede prik.

  • Kan de politie delinquenten opsporen op basis van wat ze roken of eten?

    Jan 06 2021

    Forensisch wetenschapper Ward van Helmond van het Nederlands Forensisch Instituut, zou het graag zien gebeuren! Criminelen laten steeds minder vaak DNA achter bij zedenzaken, wat de opsporing bemoeilijkt. Van Helmond promoveerde op onderzoek naar de samenstelling van zogenaamde ‘chemische vingersporen’. Mogelijk kunnen de chemische stoffen in de vingersporen van daders in de toekomst meer misdrijven oplossen.

  • Nieuwe populatie blauwe vinvissen gevonden met geluid

    Jan 01 2021

    Spannend nieuws vanuit de onderzeewereld: er is een populatie blauwe vinvissen gevonden, op basis van geluidsfragmenten. De groep vinvissen heeft een apart lied, waardoor wetenschappers concluderen dat het een aparte populatie is, waarvan we niet wisten of ze nog leefden.

  • Column #138 van Hens Zimmerman: Wat gebeurt er in een jaar

    Jan 01 2021

    Wat gebeurt er in een jaar? Net nou iedereen klaar is met de oliebollen en aanverwante ongein komt Hens nog eens met wat er verandert in een jaar in het heelal. Doe er uw voordeel mee. Of niet. Afstand aarde maan: http://curious.astro.cornell.edu/about-us/37-our-solar-system/the-moon/the-moon-and-the-earth/111-is-the-moon-moving-away-from-the-earth-when-was-this-discovered-intermediate Afstand aarde zon: https://www.technologyreview.com/2010/01/14/206662/dark-matter-may-explain-the-p...more

  • Japanners willen satelliet van hout de ruimte in sturen

    Dec 31 2020

    Ruimteafval wordt steeds een groter probleem - space junk kan dure apparatuur zoals satellieten beschadigen en alles wat terugvalt naar de aarde is erg milieubelastend. Wetenschappers van de Kyoto Universiteit hebben daar misschien een oplossing voor: een satelliet van hout!

  • Taalwetenschapper Floris Roelofsen: leer dove kinderen en hun ouders gebarentaal

    Dec 30 2020

    Nederlandse Gebarentaal (NGT) werd in oktober erkend als officiële taal. Maar, er moet volgens taalwetenschapper Floris Roelofsen van de UvA nog veel gebeuren. Hij werd een paar jaar geleden vader van een doof kind. Sindsdien verbaast hij zich erover hoe slecht het is geregeld voor dove kinderen en hun ouders in Nederland. Zo wordt veel ouders afgeraden zichzelf en hun kind gebarentaal te leren. Volgens Roelofsen is die taal juist heel belangrijk. Hij vertelt in Focus over de problemen en de mog...more

  • Wetenschapsjaar 2020 door de ogen van KNAW-president Ineke Sluiter

    Dec 29 2020

    Ook voor wetenschappers was 2020 een ongebruikelijk jaar. Een deel van de onderzoekers kwam om in het werk en de media-verzoeken. Voor anderen kwam het juist allemaal stil te liggen doordat hun laboratoria sloten vanwege de coronamaatregelen. We blikken we terug én kijken naar de toekomst van de wetenschap met Ineke Sluiter. Zij is hoogleraar Griekse taal een -letterkunde aan de Universiteit Leiden en president van de KNAW; de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

  • Column #137 van Hens Zimmerman: The Christmas Burst

    Dec 25 2020

    Kerstmis in space. In deze aflevering bezoeken we een gebeurtenis die plaatsvond tijdens kerstmis 2010. https://www.svom.eu/

  • Nog steeds overlijdt eenderde van de coronapatiënten op de IC

    Dec 24 2020

    Wie in een ziekenhuisbed terechtkomt vanwege corona, heeft nu een grotere kans om beter te worden dan tijdens de eerste golf. Tenminste: zolang hij op een gewone verpleegafdeling blijft. Want op de Intensive Care is de situatie juist niet verbeterd sinds afgelopen voorjaar. Bijna een derde overlijdt daar nog altijd aan covid-19. We praten erover met Dave Dongelmans, IC-arts in Amsterdam UMC en voorzitter van de stichting NICE, die de gegevens van alle coronapatiënten in ziekenhuizen anal...more

  • Is compassie cultureel bepaald?

    Dec 24 2020

    De kerstdagen komen eraan. Een goed moment om eens stil te staan bij een bijzondere emotie: compassie. Is de manier waarop we compassie voelen universeel? Of speelt onze cultuur een grote rol in hoe we emoties ervaren? We gaan terug de geschiedenis in en kijken hoe het praktiseren van compassie veranderde. Wat kunnen we hieruit leren over compassie vandaag de dag? Een gesprek met Kristine Steenbergh, hoofddocent Engelstalige literatuur aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Presentator: Mirthe ...more

  • Hersenpan van 205 miljoen jaar oude dino gereconstrueerd

    Dec 23 2020

    Nieuws uit dinoland: Britse wetenschappers hebben de hersenpan van een 205 miljoen jaar oude dinosaurus weten te reconstrueren met moderne technieken. En daardoor hebben ze nieuwe inzichten opgedaan over de Thecodontosaurus. We praten erover met Anne Schulp, onderzoeker bij Naturalis en hoogleraar paleontologie aan de Universiteit Utrecht.

  • De mogelijkheden van DNA, stamboomonderzoek en databanken met DNA-deskundige Lex Meulenbroek

    Dec 23 2020

    Dit jaar is in Zweden een zestien jaar oude moordzaak opgelost door in commerciële DNA-databanken te zoeken naar verre familie van de dader. Deze nieuwe forensische opsporingsmethode is omstreden, maar tegelijkertijd zijn de resultaten zo spectaculair dat er ook in Nederland over deze toepassing nagedacht wordt. Over de mogelijkheden van DNA spreken we met DNA-deskundige Lex Meulenbroek van het Nederlands Forensisch Instituut. Jacob de Vries in gesprek met Lex Meulenbroek.

  • Britse variant coronavirus vastgesteld in regio Amsterdam

    Dec 22 2020

    Bij twee mensen in de regio Amsterdam is de coronavariant vastgesteld die eerder opdook in het Verenigd Koninkrijk. En die mogelijk extra besmettelijk is. Het aantal testen dat wordt uitgevoerd op de Britse variant is verdubbeld. Dat vertelt Susan van den Hof, epidemioloog bij het RIVM, in Nieuws en Co. "Dat wordt waarschijnlijk nog uitgebreid en in de regio Amsterdam zal het nog verder verruimd worden."

  • Hoe zit het met de nieuwe variant van het coronavirus?

    Dec 21 2020

    Het Verenigd Koninkrijk zit inmiddels op slot omdat daar een variant van het coronavirus rondgaat die veel besmettelijker lijkt dan het oorspronkelijke virus. Vandaag was er crisisoverleg in Europa en in Nederland was het Outbreak Management Team bijeen om te praten over wat er nu precies moet gebeuren. Volgens OMT-lid marion Koopmans moeten we uitkijken, de gevolgen kunnen desastreus zijn.

  • Pfizer-vaccin goedgekeurd door EMA; werkt het ook bij de nieuwe variant van het coronavirus?

    Dec 21 2020

    Het Europees Geneesmiddelenbureau EMA heeft het coronavaccin van Pfizer en BioNTech goedgekeurd. Als de Europese Commissie het advies overneemt kan het vaccin toegelaten worden op de Europese markt. Het is het eerste coronavaccin dat beschikbaar komt voor de lidstaten van de Europese Unie. We praten over het nieuws met Cecile van Els, immunoloog bij het RIVM en hoogleraar vaccinologie aan de Universiteit Utrecht.

  • Column #136 van Hens Zimmerman: U vraagt, wij antwoorden

    Dec 18 2020

    In deze aflevering beantwoorden documentairemaker Kelly Klingenberg en wannabe astronoom Hens Zimmerman vragen van luisteraars. https://store.steampowered.com/app/517160/Richies_Plank_Experience/

  • Het Nederlandse bos heeft het zwaar: hoe overleven bomen de droogte?

    Dec 15 2020

    Overal in Nederland sterven bomen door de aanhoudende droogte. Hoe maken we het bos weerbaar tegen de gevolgen van klimaatverandering? We praten erover met Bas Lerink, onderzoeker Europees bos aan de Wageningen Universiteit. Hij kijkt welke soorten we het beste kunnen aanplanten. Niet alleen om het bos weerbaarder te maken tegen de gevolgen van droogte, maar ook om ervoor te zorgen dat we voldoende hout kunnen oogsten. Presentator Joost Schulte gaat met hem in gesprek.

  • Column #135 van Hens Zimmerman: De as van het kwaad

    Dec 11 2020

    De as van het kwaad - Klinkt als een game of een horrorfilm, maar het is maar een malle naam die gegeven wordt aan een nog niet verklaard astronomisch verschijnsel. In deze aflevering van Zimmerman in Space hoort u hoe astronomen warm kunnen worden door een verschil van maar een paar micro Kelvin...

  • Paarse Vrijdag: homoseksualiteit en transgender van de 19de eeuw tot nu

    Dec 11 2020

    In de tweede helft 19de eeuw ontstonden er steeds meer wetenschappelijke theorieën over wat nu homoseksualiteit en transgender genoemd wordt. Waarom waren er mensen die verlangden naar seks en liefde met iemand van hetzelfde geslacht? Deze baanbrekende ideeën werden niet juichend ontvangen. Hoe gingen christenen in Nederland om met deze spiksplinternieuwe wetenschap? Cultuurhistorica verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen Jolanda van der Lee over de geschiedenis van homoseksualiteit en tra...more

  • Nederlandstalige protestmuziek: zo veel meer dan Boudewijn de Groot

    Dec 10 2020

    Op de vuist! Nederland kent een decennialange traditie van protestmuziek. Het begon in de jaren '60 met godfather Armand, kwam tot een hoogtepunt in de jaren '80 en is ook vandaag de dag zeker nog aanwezig. Letterkundige Laurens Ham van de Universiteit Utrecht schreef het boek: ‘Op de Vuist: vijftig jaar politiek en protestliedjes in Nederland’. Het is het eerste overzicht van Nederlandse protestliedjes. Vannacht bespreken een paar pareltjes uit de geschiedenis. Van Linda Luxaflex 'Feminist...more

  • We kunnen niet zonder schimmels

    Dec 08 2020

    In Focus sprak Stephan Komduur met bioloog Peter Leenderste. Hij doet onderzoek naar schimmels. De meeste mensen vinden deze maar vies, maar zonder schimmels is er geen brood, kaas of bier. Schimmels zijn ook wel de schoonmakers van de aarde. Al vormen steeds vaker een gevaar voor de volksgezondheid, sommige zijn zelfs dodelijk. Zoals de Aspergillus fumigatus. Een van de grootste oprukkende soorten dat dit moment.

  • Trippen als therapie

    Dec 06 2020

    Trippen als therapie. Psychedelica wordt niet voor niets ‘geestverruimend’ genoemd. Sommigen gebruikers omschrijven zelfs een spirituele ervaring. Wat gebeurd er in precies in het brein tijdens een trip? Is het wel veilig om psychedelica te gebruiken? En in hoeverre kun je het effect van een trip bereiken, zonder iets in te nemen? Neurowetenschapper en psycholoog Michiel van Elk ontving een beurs om het effect van psychedelica te onderzoeken. Presentator: Mirthe van der Drift.

  • Column #134 van Hens Zimmerman: Hoe ver reikt onze communicatiebubbel?

    Dec 04 2020

    We beschikken al meer dan een eeuw over draadloze communicatie. Maar hoe ver reikt die communicatie werkelijk het heelal in? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://stars.chromeexperiments.com/ https://voyager.jpl.nasa.gov/mission/status/#where_are_they_now

  • Vaccinatieplan is volgens RIVM 'wel ambitieus'

    Dec 03 2020

    Het RIVM zegt dat "alles erop gericht" is om te beginnen met de vaccinatie in de week van 4 januari. Jaap van Delden, programmadirecteur vaccinatie covid-19 bij het RIVM, zegt erbij dat het "echt wel ambitieus" is.

  • Nieuw land met een dramatische geschiedenis: de Noordoostpolder en haar verdronken dorpen

    Dec 03 2020

    Maritiem archeoloog Yftinus van Popta van de Rijksuniversiteit Groningen ontdekte vier verdronken dorpen in de Noordoostpolder. Tot voor kort was grotendeels onduidelijk wat zich daar zo’n duizend jaar geleden had afgespeeld. Nu blijkt dat in minder dan 300 jaar tijd, de mens de wildernis ontgon, er ging wonen en daarna op de vlucht moest voor het water van de Zuiderzee met verdronken dorpen tot gevolg.

  • Coronavaccin Pfizer-BioNTech goedgekeurd door Britten, maar kunnen huisartsen het vaccineren aan?

    Dec 02 2020

    Het Verenigd Koninkrijk heeft nu als allereerste het coronavaccin van de Amerikaanse farmaceut Pfizer en het Duitse BioNTech goedgekeurd. De overheid zegt dat het vaccin volgende week beschikbaar is, dus dan kan het vaccineren beginnen. Daar hebben we het over met Marcel Levi, hij is directeur van zeven ziekenhuizen in Londen en coördineert de vaccinatiecampagne voor Noord- en Centraal Londen.

  • Alles moet elektrisch: hoe ziet de batterij van de toekomst eruit?

    Dec 02 2020

    De kans dat je telefoon ontploft is klein, maar het kan wel. Dat laat zien dat batterijen niet altijd veilig zijn. De komende jaren moeten steeds meer apparaten elektrisch worden. Hoe gaan we op een veilige manier al die energie opslaan? In Focus duikt presentator Stephan Komduur in een nieuwe wereld. Een wereld die bestaat uit batterijen en accu's. Samen met leider van het batterij-onderzoek bij TU Delft, Marnix Wagemaker, bespreekt hij de toekomst en de uitdagingen in de ontwikkeling van bat...more

  • Hoe gaat de beoordeling van een coronavaccin in zijn werk?

    Dec 01 2020

    Medicijnagentschap EMA is begonnen met de eerste officiële beoordelingsprocedures van coronavaccins. Het gaat om de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna. Het is de belangrijkste horde die nog genomen moet worden voordat de vaccins op de Europese markt kunnen komen. Als alle gegevens in orde zijn, kan er net voor het eind van het jaar nog groen licht komen. Vaccindeskundige Leonoor Wijnans is een van de mensen die namens het Nederlandse College ter Beoordeling van Geneesmiddelen bij de EMA oord...more

  • Miljoenen nieuwe sterren in 1 klap ontdekt door Australische telescoop

    Dec 01 2020

    De Australische telescoop ASKAP heeft in 1 klap miljoenen nieuwe sterrenstelsels waargenomen. Daardoor is er nu een soort kaart van het zuidelijke deel van de hemel ontstaan. We hebben contact met Dr. Lucas Ellerbroek, sterrenkundige aan de UvA.

  • Column #133 van Hens Zimmerman: Venus

    Nov 27 2020

    Venus - die planeet, die we soms 's avonds of 's ochtends aan de hemel zien, blijkt misschien levende beestjes te herbergen. Hoe staat het met dat nieuws? In deze aflevering van Zimmerman in Space hoort u wat er zoal speelt op dit gebied. https://en.wikipedia.org/wiki/Pioneer_Venus_Multiprobe https://en.wikipedia.org/wiki/Venus

  • Waarom hebben sommige mensen geen ritmegevoel?

    Nov 26 2020

    Muziek heeft effect op onze emoties, motoriek en cognitie. Hoe begrijpt ons brein muziek? En waarom verschillen mensen in ritmegevoel? Presentator Rose Heijnen gaat in gesprek met cognitief neurowetenschapper Fleur Bouwer van de Universiteit van Amsterdam. Zij onderzoekt hoe ons brein muziek verwerkt.

  • Suriname: Land of Broken Dreams?

    Nov 25 2020

    Dat vraagt historicus en Surinamer Hans Ramsoedh zich af. Vandaag is Suriname 45 jaar onafhankelijk. Ramshoedh komt er nog regelmatig in en geeft gastcollega's aan de Anton de Kom universiteit. We kijken terug op het begin van de onafhankelijkheid en de gevolgen voor het land Suriname. Hoe is het allemaal begonnen? Waar ontstond de wens van een onafhankelijk Suriname? In de harten van de Surinamers of was het de veranderende tijdsgeest in politiek Den Haag die er om vroeg?

  • Verspreiding van virus in gastheercel zichtbaar gemaakt

    Nov 22 2020

    Wetenschappers van het Hubrecht Instituut en de Universiteit Utrecht hebben een techniek ontwikkeld die de verspreiding van een virus in een gastheercel zichtbaar maakt. Door de eiwitten van het virus te markeren met een fluorescerend label kunnen die zichtbaar worden gemaakt onder een microscoop. Hierdoor kunnen onderzoekers voor het eerst zien wanneer, waar en hoe snel een virus eiwitten produceert en zich vermenigvuldigt in de gastheercel. Dit kan van pas komen bij de bestrijding van virus...more

  • Column #132 van Hens Zimmerman: In een zwart gat lazeren

    Nov 20 2020

    Iedereen droomt er wel eens van: in een zwart gat terecht komen. Maar hoe zou het echt zijn? En is het geschikt voor een kinderfeestje? U hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://www.nporadio1.nl/podcasts/dekennisvannu/376706-heino-falcke-superzware-zwarte-gaten-zijn-de-kerkhoven-van-ons-heelal https://nxtmuseum.com/artist/distortions-in-spacetime/ https://www.youtube.com/watch?v=Y9PhWggKoz8 https://www.youtube.com/watch?v=S6qw5_YA8iE

  • De wolf is terug in Nederland, wat nu?

    Nov 20 2020

    De wolf is terug in Nederland, waarschijnlijk voorgoed. Wat heeft dat voor gevolgen voor ons landschap? Is er wel plaats voor zo'n wild dier in ons drukke landje? Milieufilosoof Martin Drenthen van de Radboud Universiteit houdt zich in zijn onderzoek bezig met de relatie tussen mens en natuur. Ook met onze verhouding tot wilde dieren zoals de wolf. Onlangs verscheen zijn nieuwste boek met de titel Hek: De ethiek van de grens tussen boerenland en natuurgebied. Hij vertelt in Focus wat er volgens...more

  • Hoe gaat de nieuwe satelliet Sentinel-6 de zeespiegelstijging meten?

    Nov 19 2020

    Steeds meer satellieten vliegen baantjes rond de aarde. Binnenkort komt daar weer eentje bij. Sentinel-6 zweeft straks op een flinke afstand van de aarde, maar kan jaarlijkse veranderingen van de zeespiegel tot op de millimeter nauwkeurig detecteren. Hoe dat kan vertelt prof. Pieter Visser van de TU Delft. Hij werkte mee aan vele satellietmissies, waaronder Sentinel-6. Presentator: Mirthe van der Drift.

  • Promovenda Jetske van der Schaar over leven met een erfelijk Alzheimer-gen

    Nov 17 2020

    Jetske van der Schaar is promovenda aan Amsterdam Universitair Medisch Centrum. Van der Schaar onderzoekt medisch-ethische dilemma’s in vroege stadia van Alzheimer. Daarnaast schrijft en spreekt ze openlijk over erfelijke dementie. Zelf is ze drager van het gen wat Alzheimer veroorzaakt. Ze weet dat de eerste symptomen over ongeveer 15 jaar zullen beginnen. Van der Schaar is schrijver van het boek Eeuwige Lente - Leven met een erfelijk Alzheimer-gen. Jacob de Vries in gesprek met Jetske van d...more

  • Column #131 van Hens Zimmerman: Welke kijker moet ik kopen

    Nov 14 2020

    Regelmatig vraagt een luisteraar welke telescoop zij of hij het beste kan aanschaffen. Het antwoord hierop hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://chdk.fandom.com/wiki/CHDK http://www.te-les-koop.nl/ https://www.slooh.com/guestDashboard

  • Heino Falcke: 'Superzware zwarte gaten zijn de kerkhoven van ons heelal'

    Nov 13 2020

    Zwaartekrachtmonsters, kosmische vreetmachines of gapende hellemuilen; sterrenkundige Heino Falcke van de Radboud Universiteit kan er niet over ophouden. Zwarte gaten grepen hem tijdens zijn studie en het ze weten hem 30 jaar na dato nog mateloos te fascineren. Vorig jaar is het hem dan eindelijk gelukt, met trots presenteerde hij de allereerste foto van een zwart gat. Dat werd wereldnieuws. Over de zoektocht naar het zwarte gat en die ene foto schreef hij het boek: Licht in de Duisternis: Zwa...more

  • Een nieuwe soort, gelijk met uitsterven bedreigd

    Nov 11 2020

    Goed nieuws! Wetenschappers hebben een nieuw diersoort ontdekt in Myanmar, een groep apen. Maar er zit wel een zorgelijk kantje aan dat nieuws: het is ook al direct een kritisch bedreigde diersoort.... In de uitzending spreken we met primatoloog Jorg Massen van de Universiteit Utrecht.

  • De beste wetenschapsfilms van 2020 op InScience

    Nov 11 2020

    De zesde editie van het InScience filmfestival is begonnen. Nu ook de filmhuizen dicht moeten, zit een fysiek filmfestival er dit niet. Maar de beste wetenschapsfilms die het afgelopen jaar verschenen, staan wel van 11 t/m 24 november online. Esther Thole, wetenschapsjournalist en lid van de selectiecommissie geeft vast een voorproefje!

  • Hoe werkt ons afweersysteem?

    Nov 11 2020

    De ontwikkeling van het corona vaccin gaat de goede kant op, zo werd bekend dat sommige in de laatste fase van testen zitten. Hoogleraar immunologie aan Amsterdam UMC Marjolein van Egmond doet onderzoek naar de rol van het afweersysteem bij auto-immuunziekten en kanker. Wat is het belang van het immuunsysteem en antistoffen? En hoe werkt een vaccin eigenlijk?

  • Neurochirurg Saman Vinke plaatst elektrodes in het hoofd

    Nov 10 2020

    Met een druk op de knop gelukkig worden, wie wil dat nou niet? In de jaren 60 plaatste neuroloog Robert Heath elektrodes in het brein van patiënten om ze gelukkig te maken. Zijn methodes waren controversieel. Tegenwoordig wordt 'diepe brein stimulatie' wederom gebruikt, maar alleen voor medische doeleinden. Hoe ver kunnen we gaan met deze techniek? En waar ligt de grens? Is een elektrode in het hoofd de weg naar ultiem geluk? Jacob de Vries gaat het gesprek aan met neurochirurg dr. Saman Vink...more

  • Column #130 van Hens Zimmerman: Kwantum tunneling

    Nov 06 2020

    Kan iets sneller dan het licht door een barrière heen bewegen? En heeft dat überhaupt enig praktisch nut? Je hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • Wat je nog niet wist over paddenstoelen

    Nov 06 2020

    Alleen al in Nederland zijn er ruim 7000 soorten paddenstoelen. Maar stikstof, wildplukken en klimaatverandering zitten de schimmels in de weg, steeds meer soorten hebben het moeilijk. Dat gaat mycoloog Machiel Noordeloos aan het hart. Al ruim 50 jaar heeft hij een passie voor paddenstoelen: als wetenschapper heeft hij zijn sporen verdiend in de mycologie en hij deelt zijn kennis graag met anderen. Zo schreef hij de Veldgids paddenstoelen III – paddenstoelen van de zeereep. Het boek helpt je de ...more

  • Kunnen we het tekort aan organen oplossen met deze baanbrekende machine?

    Nov 05 2020

    Dat je als donor geregistreerd staat wil niet zeggen dat je ooit ook donor wordt, want maar een op de tweehonderd overledenen is nu geschikt als orgaandonor. Het grootste deel van alle beschikbare organen wordt afgekeurd voor transplantatie. Er worden nu nieuwe technieken ontwikkeld waardoor 'afgekeurde' levers toch een kans krijgen. Organen van twijfelachtige kwaliteit gaan in een speciale machine die het menselijk lichaam nabootst, om te testen of de ze doen wat ze moeten doen. Hoogleraar ...more

  • IC-nazorg: hoe kan het beter?

    Nov 03 2020

    Op de intensive care wordt je dag en nacht in de gaten gehouden. Maar eenmaal weer thuis, sta je er plots alleen voor. Er bestaan wel ‘IC-nazorg poli’s’, maar niet elk ziekenhuis heeft dat. Het is ook niet duidelijk hoe die nazorg er het beste uit kan zien. Lise Beumeler, promovenda bij RUG/Campus Fryslân en het Medisch Centrum Leeuwarden, onderzoekt hoe de nazorg het beste gegeven kan worden.

  • Retorica bij de presidentsverkiezingen in de VS

    Oct 30 2020

    Tijdens de campagnetijd horen en zien we veel speeches en debatten van en tussen Joe Biden en Donald Trump. Wat valt er te zeggen over de kandidaten als we hun taalgebruik onder de loep nemen? Be Breij, hoogleraar aan de Radboud Universiteit, en directeur van Peito, kenniscentrum voor retorica, weet daar dus alles van. Zij analyseert voor ons verschillende teksten van beide heren presidentskandidaten.

  • Column #129 van Hens Zimmerman: Het WOW! signaal

    Oct 30 2020

    In 1977 dook een vreemd signaal op in een verder bijzonder saaie waarneming. Aliens? Of toch een minder opwindende verklaring. Je hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space. http://www.bigear.org/ https://www.seti.org/ http://planetary-science.org/wp-content/uploads/2016/01/Paris_Davies-H-I-Line-Signal.pdf

  • Analoog astronaut Thomas Wijnen gaat op marsmissie in de Negev woestijn

    Oct 29 2020

    Wubbo Ockels vertrok 35 jaar geleden als eerste Nederlander naar de ruimte. In Focus is er aandacht voor een nieuwe generatie astronauten. Sterrenkundige Thomas Wijnen droomt er al zijn hele leven van om astronaut te worden. Hij is geselecteerd voor een analoge marsmissie van vier weken in de Negev woestijn in Israël. Daar zal hij met vijf anderen in een speciale 'habitat' verblijven en onderzoek verrichten om toekomstige marsmissies beter te kunnen voorbereiden. In Focus vertelt hij waarom h...more

  • Fake news en desinformatie: onderzoeker Pieter van Boheemen over digitale dreigingen

    Oct 28 2020

    In Focus sprak presentator Stephan Komduur met onderzoeker van Rathenau Instituut Pieter van Boheemen. Hij schreef het rapport 'Digitale dreigingen voor de democratie' over de impact van desinformatie en nepnieuws op de samenleving.

  • Gemuteerde rivierkreeft terroriseert kerkhof in Antwerpen

    Oct 28 2020

    Aandacht voor een bizarre situatie op een kerkhof in Antwerpen. In de grachten van de begraafplaats zit een bijzondere maar zeer schadelijke rivierkreeft. En ze zijn met z'n honderden en vreten alles wat los en vast zit. We praten met Bram Koese van EIS Kenniscentrum Insecten en Naturalis.

  • Welke parallellen zijn er tussen Corona en de Pest? Economisch historicus Joris Roosen geeft antwoord

    Oct 27 2020

    Welke parallellen zijn er tussen Corona en de Pest alias de zwarte dood? En kunnen we iets leren van die gruwelijke pestpandemie, die eigenlijk alle latere pandemieën laat verbleken. Economisch historicus Joris Roosen studeerde geschiedenis in Gent en deed vervolgens vier jaar lang onderzoek aan de Universiteit Utrecht naar de pest alias de Zwarte Dood. Hij wilde erachter komen waarom sommige regio’s na de pestepidemie sneller herstelden dan anderen. Afgelopen vrijdag promoveerde hij succesvo...more

  • Veel vraag naar nazorg bij langdurige corona-klachten

    Oct 25 2020

    Naar schatting kampen enkele tienduizenden Nederlanders met langdurige klachten nadat ze besmet raakten met het coronavirus. De Stichting C-support is opgericht om mensen bij te staan die in hun herstel vastlopen, maar C-support kan de hulpvraag op dit moment niet aan. Alfons Olde Loohuis, is medisch adviseur bij C-support en een van de oprichters van de stichting.

  • Grootschalig onderzoek naar corona-antistoffen onder Limburgers

    Oct 24 2020

    Tienduizend Limburgers kunnen de komende maanden laten onderzoeken of ze antistoffen hebben aangemaakt tegen het coronavirus. Het onderzoek ging vrijdag van start en moet ook meer inzicht bieden in hoe het virus zich onder de bevolking verspreidt. We praten met met Christian Hoebe. Hij is hoofd van de afdeling infectieziektebestrijding van de GGD Zuid-Limburg en leidt het onderzoek.

  • Column #128 van Hens Zimmerman: Het tijdprobleem

    Oct 23 2020

    Is tijd iets van onze waarneming of bestaat er een fundamentele klok in het heelal? Of u het antwoord op deze vraag hoort in deze column van Zimmerman in Space, dat zal de tijd leren. https://www.bipm.org/fr/measurement-units/ https://www.gutenberg.org/files/26163/26163-h/26163-h.htm

  • Wat nachtvlinderseks ons leert over de evolutie

    Oct 22 2020

    Seks is een belangrijk onderwerp in de onderzoekscarrière van evolutiebioloog Astrid Groot. Ze bestudeert de seksuele communicatie tussen nachtvlinders. Het vrouwtje lokt mannetjes met haar geur. Er zijn bizar veel soorten nachtvlinders, meer dan alle soorten zoogdieren wereldwijd bij elkaar. Hoe ontstaan al die soorten? Welke rol speelt geur bij die voortplanting? En is geur ook voor mensen zo belangrijk?

  • Wat zijn de gevolgen voor baby's van het drinken uit plastic flesjes?

    Oct 21 2020

    Baby's die met een plastic fles worden gevoed, kunnen dagelijks miljoenen microdeeltjes plastic binnenkrijgen. Dit is volgens Ierse wetenschappers veel meer dan dat eerder werd gedacht. Daarom willen de Ieren dat er goed onderzoek wordt gedaan naar de gevolgen van deze piepkleine plastic deeltjes op het menselijk lichaam. Prof. dr. Dick Vethaak, ecotoxicoloog van het kennisinstituut Deltares en hoogleraar aan de VU Amsterdam, legt dit uit.

  • Is de macht en de daadkracht van de Verenigde Naties te beperkt? Joris Larik geeft antwoord

    Oct 20 2020

    75 jaar geleden werd Nederland bevrijd. In datzelfde jaar werden de Verenigde Naties opgericht. Internationale solidariteit en een gezamenlijke inzet voor vrede en veiligheid zijn belangrijke idealen van de VN. Het begon om de vrede te bewaren. Inmiddels is de VN veel meer geworden. Is de macht en de daadkracht van de Verenigde Naties te beperkt om zijn functie te kunnen vervullen? Joris Larik is expert op het gebied van recht en internationale betrekkingen. Schreef meerdere boeken bij vo...more

  • Een wetenschappelijke tour langs Amsterdamse bezienswaardigheden

    Oct 18 2020

    Amsterdamse wetenschappers lanceren de Science and Society tour: een audiotocht - ook beschikbaar als podcast - langs acht bezienswaardigheden in de hoofdstad, met een wetenschappelijk perspectief. Wat vertelt Amsterdam Centraal ons bijvoorbeeld over Alzheimer? Of het Rijksmuseum over de tandheelkunde honderden jaren geleden? Marc-Robin Visscher wandelde met een van de makers langs een aantal van deze bezienswaardigheden om te praten over dit initiatief.

  • Column #127 van Hens Zimmerman: Zombie satellieten

    Oct 17 2020

    Soms springen dood gewaande kunstmanen na lange tijd weer tot leven. Of zijn ze helemaal nooit overleden. De zogenaamde "zombie satellieten"... IMAGE: https://en.wikipedia.org/wiki/IMAGE_(spacecraft) LES-5: https://skyriddles.wordpress.com/2020/03/27/the-recovery-of-les-5/ https://destevez.net/2020/03/decoding-les-5/ Scott Tilley: https://twitter.com/coastal8049 https://skyriddles.wordpress.com/ SDR: https://airspy.com/ https://gqrx.dk/tag/mac-os-x https://sourceforge...more

  • Nobelprijs Natuurkunde voor onderzoeken naar zwarte gaten

    Oct 14 2020

    De Nobelprijs voor natuurkunde wordt in december uitgereikt aan wiskundige Roger Penrose, astrofysicus Reinhard Genzel en astrofysicus Andrea Ghez. Zij krijgen de prijs voor hun onderzoek naar zwarte gaten. Hoogleraar astrodeeltjesfysica Heino Falcke is te gast bij Nieuws en Co en praat ons bij.

  • Waarom lopen de corona-cijfers in Nederland zo snel op?

    Oct 14 2020

    Het aantal coronabesmettingen loopt hard op. Begin september konden we onszelf nog vergelijken met veel omliggende landen. Maar inmiddels staat Nederland met onder meer Frankrijk en Spanje in de top van de landen met relatief de meeste besmettingen. Kunnen we reconstrueren hoe dat is gebeurd? Lara Rense praat erover met veld-epidemioloog en microbioloog Amrish Baidjoe en met de Belgische viroloog Marc van Ranst.

  • Nobelprijs Scheikunde voor mechanisme bewerken DNA

    Oct 14 2020

    De Nobelprijs voor de scheikunde gaat dit jaar naar de grondleggers van de techniek crispr-cas. Daarmee kan je DNA eenvoudig bewerken. Sam Riedijk, docent genetica en maatschappij aan het Erasmus MC, legt uit hoe revolutionair deze methode is.

  • Wat als een kind wordt geboren met mannelijke en vrouwelijke geslachtskenmerken?

    Oct 14 2020

    Soms past een pasgeboren baby qua lichaam niet in het hokje ‘meisje’ of ‘jongetje’. Vaak worden zij direct geopereerd om er een man of een vrouw van te maken. Genderwetenschapper Marijke Naezer vraagt zich af of het niet beter is om te wachten tot het kind zelf kan beslissen welk geslacht die wil zijn. We spreken over haar laatste onderzoek naar de discussie rondom de zorg voor intersekse en transgender kinderen.

  • Als complottheorieën van alle tijden zijn, waarom maken we ons er dan steeds zo druk om?

    Oct 13 2020

    De maanlanding is in scene gezet, de aarde is plat, de wereldmacht in handen van illuminatie en 9/11 is gepland door de Amerikaanse overheid zelf, al voor de Corona pandemie deden complotten de ronde. Is de komst van het internet en sociale media de drijvende kracht of is het denken in complotten van alle tijden? Historicus Tymen Peverelli over complottheorieën.

  • Column #126 van Hens Zimmerman: Lithium

    Oct 09 2020

    Lange tijd was de bron van lithium in ons heelal zoek. In tegenstelling tot de meeste astronomische puzzels is deze kwestie opgehelderd. Hoe dat zit hoor je in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • Lijkt ons brein op een computer?

    Oct 08 2020

    In hoeverre lijkt ons brein op een computer? En wat kan een computer leren van ons brein? Fleur Zeldenrust is een computationele neurowetenschapper, ze bestudeert hoe ons brein informatie verwerkt door het na te bootsen in wiskundige modellen op de computer. Zo leert ze niet alleen ons brein beter te begrijpen, maar ziet ze soms ook hoe de computer nog slimmer kan werken.

  • De rode lijn in de geschiedenis van KLM: staatssteun

    Oct 07 2020

    KLM bestaat vandaag 101 jaar. Zo vanzelfsprekend was dat niet. Vorige maand ontving de luchtvaartmaatschappij nog miljarden euro aan staatssteun. In Focus praten we met bedrijfshistoricus Bram Bouwens van de Universiteit Utrecht over de geschiedenis van KLM. Hij schreef het boek Welcome Aboard - Een eeuw KLM. Hoe heeft 's werelds oudste airline zich zo lang staande weten te houden? En waarom is het voor de Nederlandse overheid zo moeilijk om KLM gewoon failliet te laten gaan?

  • Nobelprijs voor de geneeskunde voor ontdekking Hepatitis C-virus

    Oct 06 2020

    De Nobelprijs voor de geneeskunde gaat dit jaar naar de ontdekking van het Hepatitis-C-virus. Dat virus kan een chronische ontsteking van de lever veroorzaken. En die ontsteking kan vervolgens leiden tot leverkanker en levercirrose. Volgens het Nobelprijscomité heeft het werk van de drie Nobel-laureaten miljoenen levens gered. Roel Coutinho is emeritus hoogleraar epidemiologie en infectieziektenbestrijding aan de Universiteiten van Amsterdam en Utrecht en hij coördineert een hepatitis C-behan...more

  • Column #125 van Hens Zimmerman: Dark flow

    Oct 02 2020

    Wat ligt er buiten het voor ons zichtbare heelal? Zijn wij maar een druppel in een oceaan? En hoezo trekt er iets onzichtbaars aan de materie? Dit onaangename feit wordt weer op de gebruikelijk emotieloze manier uitgelegd in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://arxiv.org/abs/1303.5090 https://arxiv.org/abs/1303.6614

  • Het kabinet moet perspectief bieden en uitleggen waarom het welke maatregelen neemt

    Oct 01 2020

    Sinds 30 september raadt het kabinet iedereen dringend aan om een mondkapje te dragen in publieke binnenruimtes. En die boodschap kwam op een opmerkelijke manier tot ons, live vanuit het debat in de Tweede Kamer. Er zijn nog veel vragen, er is best wat weerstand tegen die mondkapjes en ondertussen stijgt het aantal besmettingen. Dat roept de vraag op: wat moet het kabinet doen om het draagvlak te vergroten? Een gesprek daarover met Hedwig te Molder, hoogleraar taal en communicatie aan de V...more

  • Wie wat bewaart... 200 jaar Naturalis met Menno Schilthuizen

    Oct 01 2020

    Evolutionair bioloog en stadsecoloog Menno Schilthuizen werd als kind gegrepen door de kever, en het insect liet hem nooit meer los. Hij heeft zijn eerste 'opgeprikte' kever mee genomen naar de studio. Dagelijks worden nieuwe diersoorten ontdekt maar aan de andere kant sterven er ook dieren uit. Wat moet je daar mee als bioloog? Zijn dieren straks alleen nog te zien in musea?

  • OMT-lid Koopmans vreest dat verkiezingen mee beginnen te spelen in corona-aanpak

    Sep 29 2020

    Het rommelt in het Outbreak Management Team. Na de persconferentie van het kabinet op 28 september uitten verschillende leden van het OMT kritiek op de maatregelen. En in de Volkskrant zeiden OMT-leden anoniem dat in het Catshuis al was besloten wat de maatregelen moesten worden. Ze zouden moeten tekenen bij het kruisje. Marion Koopmans is hoogleraar virologie bij het Erasmus MC en lid van het Outbreak Management Team. Zij maakt zich zorgen dat het kabinet het advies zoekt dat het wil horen ...more

  • Column #124 van Hens Zimmerman: Het overview effect

    Sep 26 2020

    Slechts een enkeling heeft het voorrecht gehad de aarde te bezien vanuit de ruimte. Wat dit met een mens doet, hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • Hoe kunst helpt bij het beschrijven van de evolutionaire tijdlijn van planten

    Sep 25 2020

    Twee Belgische wetenschappers, een kunsthistoricus en een bioloog, hebben de handen ineen geslagen en combineren hun vakgebied op een bijzondere manier; ze gebruiken schilderijen om gaten in de evolutionaire tijdlijn van bloemen en planten op te vullen. Een reportage van verslaggever Roel Pauw

  • Uitgestorven gigaduif ontdekt

    Sep 25 2020

    Een nieuw dodo? Onderzoekers op een eiland in de Stille Oceaan hebben resten gevonden van een gigantische duif die tot wel 50 cm groot kon worden. Deze floreerde, totdat de mens arriveerde op het eiland en nieuwe dieren, zoals katachtigen, introduceerde. Te gast: paleontoloog Jelle Reumer.

  • Nederlandse namen worden almaar korter

    Sep 24 2020

    Onze voornamen zijn door de jaren heen flink korter geworden; ieder decennium lijkt er gemiddeld een letter af te gaan. Taalwetenschapper dr. Gerrit Bloothooft, gespecialiseerd in de naamkunde, legt uit hoe dit komt.

  • Data-onderzoek naar verhaalstructuren

    Sep 24 2020

    Elk verhaal, zowel in boeken als films, heeft dezelfde structurele elementen. Onderzoekers hebben dit wetenschappelijk onderbouwd door 40000 traditionele verhalen te analyseren. We praten met taalwetenschapper Kobie van Krieken van de Radboud Universiteit.

  • Mariene bioloog Jacqueline Stefels liet zich invriezen op de Noordpool

    Sep 24 2020

    Aan boord van het Duitse onderzoeksschip Polarstern hebben wetenschappers zich laten ‘invriezen’ voor de meest ambitieuze Noordpoolexpeditie aller tijden. Doel is het vergaren van kennis over het klimaat in het Arctisch gebied, dat sneller opwarmt dan het wereldwijde gemiddelde. Aan boord was mariene bioloog Jacqueline Stefels van de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op het gas dimethylsulfide (DMS), letterlijk de geur van de zee. Het wordt geproduceerd door algen die ond...more

  • Brabantse accenten gezocht!

    Sep 23 2020

    Lubert Priems is op zoek naar Brabanders die in hun eigen taal, dialect of accent allerlei verschillende woorden uitspreken. Om ze vervolgens te gebruiken voor een klankkast die langs verzorgingshuizen in Brabant gaat touren. Maar wat is precies de bedoeling van het project? Meedoen kan via https://stichtinglaudio.nl/

  • Nieuws Zeelandse plevier is ineens verdwenen

    Sep 23 2020

    Wetenschappers staan voor een raadsel, doordat de Nieuw Zeelandse plevier ineens verdwenen lijkt te zijn. Van de vogelsoort zouden er nog 250 leven op een eilandengroep zo'n 800 km van de Nieuw Zeelandse kust, maar ze zijn ineens spoorloos. In de uitzending spreken we dr. Anouschka Hof.

  • Saskia Glas: 'Islam en feminisme kunnen samengaan'

    Sep 23 2020

    Er wordt vaak gezegd dat de islam vrouwonvriendelijk zou zijn. Maar is dat wel zo? Socioloog Saskia Glas van de Radboud Universiteit promoveerde deze maand op een onderzoek naar de mening van Arabische moslims over vrouwenrechten.

  • Elke waarnemer ziet een object op een unieke manier

    Sep 22 2020

    Wetenschappers in Berkeley, Californië hebben onderzoek gedaan naar hoe verschillende mensen naar hetzelfde voorwerp kijken. De resultaten zijn verrassend: al is het object hetzelfde, een observatie ervan is voor iedereen zo uniek als een vingerafdruk. We hebben contact met Iris Sommer, hoogleraar aan het UMC Groningen.

  • Mysterieuze bijensterfte in Noord-Italië

    Sep 22 2020

    In een paar dagen tijd zijn miljoenen bijen doodgegaan in Noord-Italië. Niemand weet precies waardoor. Ingenieur en promovendus Bram Cornelissen is bijenonderzoeker van Wageningen University & Research en legt uit wat er mogelijk gebeurd is.

  • Amateur-astronoom ontdekt supernova

    Sep 21 2020

    Een supernova die is ontdekt door een amateur-astronoom, kan ons inzicht geven in de sterren en het leven op aarde. Zo is de supernova erg calciumrijk en is de calcium op aarde gedeeltelijk afkomstig van supernovae. Aan het woord is prof. dr. Floris van der Tak.

  • Zeldzame waterhoen gespot

    Sep 21 2020

    Opnieuw is er een zeldzame vogel gespot. Ditmaal een klein waterhoen, die je nauwelijks ziet, doordat het beestje verscholen leeft. Aan het woord is Marco Glasstra, directeur van Groninger Landschap, die de vogel heeft gezien.

  • Alex van Silfhout: cowboy van de afvalscheiding

    Sep 21 2020

    Hoe goed we ook scheiden, het hergebruiken van ons afval is nog niet vanzelfsprekend. Tot nu toe dan! Want dat kan gaan veranderen met de magnetische vloeistof ontwikkeld door onderzoekers van de Universiteit Utrecht. Het scheiden kan zo nauwkeurig dat hergebruik een stuk makkelijker gaat worden. Promovendus Alex van Silfhout onderzocht wat er gebeurt binnen in die magnetische vloeistof. Hij laat met een klein buisje vloeistof zien hoe het werkt.

  • Column #123 van Hens Zimmerman: Hoe meet je je gewicht in het International Space Station?

    Sep 19 2020

    Hoe meet je je gewicht in het ISS? Luisteraar Koen Wouters vraagt zich dat af. Waarom het antwoord op deze eenvoudige vraag maar liefst 11 minuten van uw leven rooft, hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • Nieuwe meetresultaten in zoektocht naar donkere materie

    Sep 18 2020

    De Nikhef-groep Xenon1T doet onderzoek naar donkere materie en heeft in juni resultaten gepubliceerd die niet helemaal overeenstemmen met de bestaande theorieën. Te gast is promovendus Jaco Swart, onderzoeker naar de geschiedenis van donkere materie.

  • Kevers inzetten tegen hooikoorts

    Sep 18 2020

    Een groot deel van de wereldwijde hooikoortsklachten wordt veroorzaakt door de plant 'alsemambrosia'. Door een zeer invasieve keversoort in te zetten, die bijna uitsluitend deze plant eet, verminderen de hooikoortsklachten aanzienlijk. Dr. ir. Suzanne Lommers van de Universiteit Leiden doet onderzoek naar deze hooikoortskevers en legt uit hoe ingewikkeld het is deze in Nederland te introduceren.

  • Kan VR ervoor zorgen dat we minder plastic gaan gebruiken?

    Sep 18 2020

    Hoe kan Virtual Reality helpen bij het bestrijden van milieuvervuiling? En kan VR helpen om minder plastic te gaan gebruiken? Zeph van Berlo, communicatiewetenschapper aan de Universiteit van Amsterdam, probeert het te ontdekken.

  • Kan je echt last hebben van wiskunde-angst?

    Sep 18 2020

    Wiskunde-angst, het is iets wat veel mensen zullen herkennen, maar waar opmerkelijk genoeg nog weinig onderzoek naar is gedaan. Maar onlangs promoveerde Eva Schmitz op onderzoek naar dit fenomeen.

  • Bouw prototype Einstein-telescoop begonnen in Maastricht

    Sep 18 2020

    In Limburg is de bouw van de test-installatie voor de Einstein-telescoop begonnen. Het prototype van een instrument wat kilometers onder de grond zwaartekrachtgolven moet detecteren. In 2017 kregen de grondleggers van de meetinstrumenten de Nobelprijs voor de Natuurkunde. Gideon Koekoek is theoretisch natuurkundige bij Nikhef en verbonden aan het project.

  • Hoe is het om hyperhoogbegaafd te zijn?

    Sep 18 2020

    Femke Hovinga weet uit persoonlijke ervaring welke hindernissen hoogbegaafdheid met zich mee kan brengen. Ze heeft zich gespecialiseerd in hoogbegaafdheid en dan specifiek hyperhoogbegaafdheid, de zeldzame intelligentie van een IQ van 145 plus. Hovinga is de oprichter van Talentissimo het platform voor hyperhoogbegaafdheid. We bespreken het verschil tussen een IQ van 130 en dat van 145+ en wat het in de praktijk betekent om hyperhoogbegaafd te zijn. Want is hoogbegaafdheid een luxeprobleem? E...more

  • Het afvalsysteem van Accra piept en kraakt

    Sep 14 2020

    In het regenseizoen overstromen regelmatig delen van Accra, de hoofdstad van Ghana. Sociaal Geograaf Afra Foli is opgegroeid in de stad maar verhuisde als puber naar Nederland. Nu promoveert ze aan de Universiteit van Amsterdam. Ze onderzoekt hoe de inwoners van Accra omgaan met afval als een groeiend probleem en het verband tussen afvalverwerking en sociale ongelijkheid in de stad. Een urgent probleem, de stad groeit snel en de hoeveelheid afval dus ook.

  • Column #122 van Hens Zimmerman: Starlink internet

    Sep 12 2020

    SpaceX lanceert een paar duizend satellieten in een lage baan om de aarde. Kan dat zomaar? En wat heeft u daar aan? Hoor het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • De toekomst van electrische mobiliteit met TU/e onderzoeker Auke Hoekstra

    Sep 11 2020

    Hij 'popt' ineens overal op in de media, bij de NOS, het AD en de baas van Volkswagen noemt en roemt hem op zijn LinkedIN pagina. Te gast is Auke Hoekstra onderzoeker elektrische mobiliteit aan de TU Eindhoven. Met hem hebben we het over de toekomst van elektrisch rijden. Waar staan we en hoelang duurt het volgens hem dat we echt allemaal elektrisch gaan rijden. En is ons land er wel op voorbereid? Jacob de Vries in gesprek met Auke Hoekstra

  • Mogen we embryo's genetisch aanpassen?

    Sep 08 2020

    Hoe denken wij in Nederland over het genetisch aanpassen van embryo's? Die vraag wordt steeds urgenter doordat er technologisch steeds meer mogelijk is. Zo blijkt ook uit de documentaire Unnatural Selection waarin 'biohackers' experimenteren met het aanpassen van DNA. Te gast is Sam Riedijk, medisch psycholoog en universitair docent genetica en maatschappij aan het Erasmus MC. "We moeten het gesprek aangaan, liever vandaag dan morgen!", zegt Riedijk, initiatiefnemer van de 'DNA-dialoog'. Aan...more

  • Zal de kale man uitsterven?

    Sep 07 2020

    Als het kon, zou je dan voorkomen dat je zoon later kaal wordt? Of moet je niets hebben van veranderen van de genen van een mens? De ontwikkeling van het baanbrekende CRISPR-Cas maakt het knippen en plakken in het DNA van embryo’s technisch mogelijk. Met Marc van Mill, universitair hoofddocent Biomedische Genetica aan de Universiteit Utrecht en het UMC Utrecht, maken we de balans op. Waar staan we met betrekking tot het knippen en plakken van DNA. En moeten we het überhaupt willen, dat geknu...more

  • Column #121 van Hens Zimmerman: Herkennen we buitenaards leven?

    Sep 04 2020

    Herkennen we buitenaards leven wel als we het aantreffen? Die vraag beantwoordt space geek Hens Zimmerman vandaag aan de hand van een artikel uit 2006. Enne... pak het Binas-boek er maar bij! 🔭🧬 https://www.researchgate.net/publication/7252112_The_prospect_of_alien_life_in_exotic_forms_on_other_worlds https://en.wikipedia.org/wiki/Macromolecule Heeft u ook vragen over het heelal? Mail ze naar [email protected]

  • Column #120 van Hens Zimmerman: Het Antikythera mechanisme

    Aug 29 2020

    In 1901 werd een raar ding op de zeebodem gevonden. Een artefact met allerlei tandwielen en inscripties. Het blijkt meer dan 2000 jaar oud te zijn en duidt op verloren kennis over de astronomie. Hoe en wat hoor je in deze aflevering van Zimmerman in Space. https://stellarium.org/ https://en.wikipedia.org/wiki/Antikythera_mechanism https://www.smithsonianmag.com/history/decoding-antikythera-mechanism-first-computer-180953979/

  • Wat kunnen hommels betekenen voor slechthorenden?

    Aug 24 2020

    Neurowetenschapper Martijn Agterberg doet op een bijzondere manier onderzoek. Voor zijn huis staat een mobiel laboratorium (lees: een trailer die nog het meest lijkt op een frietkraam) vol hommels. Op deze ongewone locatie probeert hij er achter te komen hoe het gehoor van hommels werkt, met als doel de huidige gehoorimplantaten te verbeteren. En dat lijkt te gaan lukken! Agterberg is werkzaam aan de Radboud Universiteit en het Nijmeegse Donders Instituut voor cognitie onderzoek.

  • Column #119 van Hens Zimmerman: Het getal 137

    Aug 22 2020

    Of eigenlijk 1/137. En ook niet precies 1/137. Wat heeft het getal 137 in vredesnaam met ons bestaan te maken? En geldt dat voor ons hele heelal of hoe zit dat eigenlijk? Je hoort het in de immer meer vragen oproepende podcast Zimmerman in Space. https://www.theatlantic.com/science/archive/2016/02/the-true-meaning-of-coincidences/463164/ https://openstax.org/details/books/introductory-statistics

  • Mysterieuze bijensterfte in Noord-Italië

    Aug 19 2020

    In een paar dagen tijd zijn miljoenen bijen doodgegaan in Noord-Italië. Niemand weet precies waardoor. Ingenieur en promovendus Bram Cornelissen is bijenonderzoeker van Wageningen University & Research en legt uit wat er mogelijk gebeurd is.

  • Column #118 van Hens Zimmerman: Ulrich J. Schwarz

    Aug 14 2020

    Wie was Ulrich Schwarz? En wat heeft hij met de radio-astronomie te maken? Je hoort het in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • Wat kan lepra ons leren over pandemieën?

    Aug 10 2020

    Voor veel mensen is Lepra een ziekte uit de Middeleeuwen, maar nog steeds raken ieder jaar duizenden mensen besmet. Toine Pieters, hoogleraar wetenschapsgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht reisde af naar Suriname om lepralijken te onderzoeken. Zijn onderzoek werd op de voet gevolgd door camera's. Dat is zeker niet de enige reden dat de resultaten een flinke steen in de spreekwoordelijke vijver hebben gegooid! Pieters zet een grote houten armadillo op tafel, dit dier is een drager van de bac...more

  • Column #117 van Hens Zimmerman: Space, the final frontier

    Aug 08 2020

    Met de succesvolle landing van SpaceX Dragon Demo-2 is de vraag... wat nu? Gaan we naar de maan? Letterlijk? Of verder. Hens tracht wat duidelijkheid in deze kwestie te scheppen.

  • Column #116 van Hens Zimmerman: Artificiële stupiditeit

    Aug 01 2020

    Eerder in deze reeks columns had Hens het al eens over artificiële intelligentie. Maar er zit ook een donkere kant aan AI. Hoe dat zit, hoort u in deze aflevering van Zimmerman in Space. Tenzij u natuurlijk denkt "geef mijn portie maar aan de hond" en naar iets vrolijkers gaat luisteren. Links: https://cmosurvey.org/ https://www.gartner.com/ https://www.mckinsey.com/featured-insights/artificial-intelligence/the-promise-and-challenge-of-the-age-of-artificial-intelligence https://twitter....more

  • Rogier van Rossem over slangenbeten, de vele doden tot gevolg en de productie van tegengif

    Jul 31 2020

    Jaarlijks overlijden bijna 130.000 mensen aan de gevolgen van een beet van een giftige slang. Vooral in Afrika zijn mensen slachtoffer van slangenbeten. Om hen te helpen is er behoefte aan tegengif. En daar is een groot tekort aan. Rogier van Rossem, voorzitter van stichting Herpetofauna is te gast naar aanleiding van de uitzending van De Kennis van Nu over slangengif. Hoe gevaarlijk slangen ook zijn, voor de mens zijn ze ook heel nuttig. Met slangengif kunnen bijvoorbeeld ook medicijnen gema...more

  • De Hadj: 'Magischer dan Disneyland'

    Jul 29 2020

    De Hadj, de religieuze bedevaart voor moslims, begint vandaag. Te gast is professor hedendaagse islam Marjo Buitelaar. Zij onderzoekt de betekenis van de bedevaart naar Mekka in de moderne tijd. Om achter die betekenis te komen interviewt ze Nederlandse moslims. Waarom gaan zij op bedevaart? Marjo legt ons uit wat de Hadj ook alweer inhoudt en hoe deze eeuwenoude traditie veranderd is.

  • Column #115 van Hens Zimmerman: Een zwart gat in ons zonnestelsel?

    Jul 25 2020

    Dat klinkt niet goed, een zwart gat in ons zonnestelsel. Alsof we niet genoeg problemen aan ons hoofd hebben. Tot we ons beseffen dat het maar om een hypothese gaat. En als er al een zwart gat gevonden gaat worden, dan is het geval mogelijk maar vijf centimeter in doorsnede. Hoe het zit, dat hoor je in deze aflevering van Zimmerman in Space. Links: http://arxiv.org/ https://www.researchgate.net/ https://www.jstor.org/

  • Alles wat je wilt weten over 5G met Bart Smolders hoogleraar elektromagnetisme (TU Eindhoven)

    Jul 24 2020

    Het nieuwe mobiele netwerk 5G, bedoeld om supersnel te kunnen internetten, komt eraan. Maar de tegenstand is niet te missen. Niet alleen de brandstichters, maar ook veel andere mensen maken zich grote zorgen over de schadelijke effecten van 5G. Ondanks de zorgen is 5G techniek wel veelbelovend. Er zijn dan ook heel veel mensen die die juist niet kunnen wachten tot het zover is. Bart Smolders van TU Eindhoven is hoogleraar elektromagnetisme met specialisatie in antennes en is te gast om ons bij ...more

  • Komt er ooit een kloppend hart uit de 3D-printer?

    Jul 20 2020

    We kunnen al behoorlijk wat om kapotte onderdelen van ons lichaam te repareren of vervangen. Denk aan een nieuw knie of een heup, daar kijkt niemand meer van op. Toch zijn er onderdelen, het hart, je nier, een kapot bloedvat, die nog niet zomaar uit de printer rollen. Gaat ons dat ooit wel lukken? Biomedisch ingenieur aan de Technische Universiteit Eindhoven Dan Jing Wu is bijna klaar met haar promotieonderzoek waarin ze een beweegbaar biomateriaal heeft gemaakt. Zo komt een kloppend 3D hart s...more

  • Column #114 van Hens Zimmerman: De kleuren van het poollicht

    Jul 18 2020

    Lux wil graag weten hoe het poollicht aan die mooie kleuren komt. Hens legt het uit op een manier die hopelijk ook begrijpelijk is voor iemand van 9. U mag (uiteraard) zelf oordelen of hem dat gelukt is. Meer over het poollicht vindt u hier: https://nl.wikipedia.org/wiki/Poollicht

  • De (bijna onvoorstelbare) kracht van mieren met evolutiebioloog Aniek Ivens

    Jul 17 2020

    Over samenwerken in de natuur praten we evolutiebioloog Aniek Ivens. In Nederland is zij verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Rijksuniversiteit Groningen en eerder was ze verbonden in het buitenland aan The Rockefeller University in New York om onder andere veldwerk te doen en aan de universiteit van Kopenhagen. Daarnaast werkt ze voor Milieu Centraal. Hoe kan het toch dat juist mieren, ondanks dat er ook luie zijn, zo bizar goed kunnen samenwerken? Presentator Jacob de Vries in g...more

  • Apollo-Sojoez: hoe twee vijanden elkaar in de ruimte de hand schudden

    Jul 16 2020

    Amerika en de Sovjet-Unie kwamen 45 jaar geleden samen in de ruimte. Deze bijzondere ruimtemissie begon op 15 juli 1975, toen de Sojoez en de Apollo gelanceerd werden. Twee dagen later koppelden de twee ruimteschepen aan elkaar en werden de handen tussen de Russische kosmonauten en de Amerikaanse astronauten geschud. Focus blikt terug op deze belangrijke gebeurtenis met ruimtevaartdeskundige Piet Smolders. Hij deed indertijd verslag van deze missie.

  • Column #113 van Hens Zimmerman: Magnetisme, het zit allemaal verdraaid verwarrend in elkaar

    Jul 11 2020

    Magnetisme... we komen het in het heelal overal tegen. Hoe kan dat? En weten we eigenlijk überhaupt wat magnetisme is? Zoals wel vaker zit het allemaal verdraaid verwarrend in elkaar.

  • Filosoof René ten Bos over het boek De Coronastorm: Hoe een virus ons verstand wegvaagde

    Jul 10 2020

    Te gast is René ten Bos, hoogleraar filosofie aan de Faculteit der Managementwetenschappen van de Radboud Universiteit. Daarnaast ook columnist voor onder meer het Financiële Dagblad en Filosofie magazine. En auteur van meerdere boeken waaronder Dwalen in het antropoceen en Extinctie. René ten Bos was daarnaast van 2017 tot 2019 Denker des Vaderland. En daar komt nu auteur van het boek 'De Coronastorm: hoe een virus ons verstand wegvaagde' bij. Presentator Jacob de Vries gaat in gesprek met f...more

  • Column #112 van Hens Zimmerman: Fascinatie voor Quarks

    Jul 04 2020

    Kernfysici van onderzoeksinstituut CERN in Genève hebben weer een nieuw, onbekend deeltje ontdekt. Met deeltjesversneller LHC toonden ze een deeltje aan dat bestaat uit vier zogeheten quarks. en dat is bijzonder! Want quarks zijn normaal maar met z’n tweeën of drieën. Hens Zimmerman is gefascineerd.

  • De invloed van nieuwe media op onderzoek naar het brein met Flora Lysen

    Jul 03 2020

    Hersenwetenschappers treden op in televisieprogramma’s en 'theatercolleges' en verkopen in grote getallen populaire boeken over hersenfeiten. Is dit altijd al zo geweest? En hoe zat de relatie tussen hersenwetenschappers, de (nieuwe) media en het grote publiek vroeger in elkaar? Dat heeft Flora Lysen uitgezocht voor haar promotieonderzoek. Zij is cultuurhistoricus aan de Universiteit van Amsterdam.

  • Musea willen kleur bekennen

    Jul 02 2020

    Socioloog Aspha Bijnaar is directeur van de Educatiestudio en projectleider van Musea bekennen kleur. Met haar bespreken we hoe we het onderwijs en onze musea kunnen veranderen. Hoe zorgen we ervoor dat daar niet alleen maar witte verhalen worden verteld?

  • Wanneer komt dat vaccin?!

    Jun 30 2020

    Naast het corona virus is er nog een ziekte die honderdduizenden slachtoffers maakt. Maar dan al decennia lang. Wat de Malariaparasiet en de het corona virus gemeen hebben is dat beide nog geen vaccin hebben. Internist-infectioloog bij het LUMC, Meta Roestenberg, werkt al jaren kei hard aan het maken van zo'n vaccin. En dat is gister beloond met de Heineken Young Scientists Award 2020. De jury ziet haar als iemand die de ontwikkeling van nieuwe vaccins en medicijnen voor malaria op onnavolgba...more

  • In tijden van Black Lives Matter is reggae ongekend actueel

    Jun 29 2020

    De boodschap van reggae, de muzieksoort afkomstig van Jamaica, is in deze tijd weer ongekend actueel. "Het is muziek geweest die schreeuwt om gelijkheid, die de aandacht vestigt op ongelijkheid en onrecht en dat speelt zich overal op de wereld", vertelt zanger Mitchell Brunings.

  • Column #111 van Hens Zimmerman: Uw locatie in de ruimte

    Jun 27 2020

    Hoe weten we waar we ons bevinden in die immer veranderende oneindige ruimte? Hoe krijg je een ruimteschip op Mars? Hoor het in deze aflevering van Zimmerman in Space. Links: https://stellarium.org/

  • Discriminatie in algoritmes en het opvallendste technieuws van juni met Tjitze Zijlstra

    Jun 26 2020

    De afgelopen maand is er onder andere op social media volop aandacht voor racisme. Denk bijvoorbeeld aan Instagram dat door gebruikers letterlijk op zwart ging. Maar hoe zit het eigenlijk met discriminatie in algoritmes? Afgelopen weekend ging een foto viral waarop een lage resolutie foto van Barack Obama door een upscaling algoritme omgezet werd naar een foto van normale kwaliteit. Het grote probleem is alleen dat Obama in het eindresultaat ook ineens een blanke man was geworden.

  • Joodse muziekstijl ontdekt

    Jun 24 2020

    Amerikaanse wereldhits zoals Summertime en White Christmas vinden hun oorsprong in de joodse muziektraditie. Niels Falch ploos de muziekgeschiedenis uit in zijn promotieonderzoek onderzoek van ‘Oy to Joy: 1892–1945’. Grote Amerikaanse componisten werden gevoed door de Joodse muziek. Zodanig dat Niels zelfs een Joodse muziekstijl onderscheid.

  • Column #110 van Hens Zimmerman: Chriet Titulaer

    Jun 20 2020

    Terug in de tijd naar 1977, het jaar van De Mens in het Heelal, GEOS en de eerste Landelijke Sterrenkijkdag. En de mens die het allemaal helder wist uit te leggen: Chriet Titulaer.

  • De mysteries van het Perzische Rijk, ontrafeld

    Jun 19 2020

    Van de Middellandse Zee tot aan de oevers van de Amu Darja in Turkmenistan. Van de zinderende hitte in de Egyptische woestijn, tot aan de vrieskou in het Kaukasus gebergte. Het oude Perzische Rijk was immens. Toch bestaan er over de geschiedenis van dit vroege wereldrijk nog altijd veel onduidelijkheden. Te gast is historica Uzume Wijnsma en zij brengt het eerste echte wereldrijk tot leven.

  • Botanisch filosoferen met Norbert Peeters

    Jun 17 2020

    Een plant is niet zomaar een groen geval. Het lijkt misschien een saai en geworteld bestaan te leiden, maar niets is minder waar. Planten zijn veel complexer dan je misschien zou verwachten. In Focus vertelt botanisch filosoof Norbert Peeters over de bijzondere en geheime wereld achter planten...

  • Het misverstand psychotherapie ontmaskerd door Flip Jan Oenen

    Jun 15 2020

    Therapeuten ontwikkelen voortdurend nieuwe modellen en beloven daarmee hun resultaten te verbeteren, terwijl uit wetenschappelijk onderzoek al decennialang blijkt dat de nieuwe modellen niet effectiever zijn dan de oude, zo stelt systeemtherapeut Flip Jan van Oenen in zijn boek: ' Het misverstand psychotherapie'. Van Oenen werkte meer dan dertig jaar in de crisisdienst van de ggz en promoveerde aan de VU. In de studio vinden zijn passie voor theater en de psychologie elkaar in een rode clowns...more

  • Column #109 van Hens Zimmerman: Gravity assists

    Jun 13 2020

    Gratis versnellen door langs een planeet te reizen. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Hoe dat zit hoor je in deze aflevering van Zeemeermin eh... Zimmerman in Space. Links: https://academo.org/ https://www.kerbalspaceprogram.com/ https://www.pygame.org/

  • Kunstmatige Intelligentie in muziek met data scientist Vincent Koops

    Jun 12 2020

    Kunnen we muziek gemaakt door kunstmatige intelligentie net zo goed vinden als muziek gemaakt door de menselijke hand? We leggen het voor aan Vincent Koops gepromoveerd in Computer Science en werkt iedere dag met Artificial Intelligence (AI) voor RTL. In zijn vrije tijd experimenteert hij met nieuwe soorten van AI om muziek mee te componeren, maakte hij door middel van AI een cover van de VPRO-gids en speelt hij graag gitaar.

  • Paleontoloog Anne Schulp: 'Een mus is gewoon een soort mini-velociraptortje'

    Jun 10 2020

    Dinosaurussen zijn misschien uitgestorven, maar in onze verbeelding zijn ze springlevend. Te gast is paleontoloog Anne Schulp, onderzoeker bij museum Naturalis in Leiden en hoogleraar aan de universiteit Utrecht. Schulp onderzocht dinosauriërfossielen in Oman, en dinosaurusvoetsporen in Jemen. Ook leidde hij een groot project in Angola, wat onder meer de nieuwe dinosauriër Angolatitan opleverde. En in 2013 groef Schulp in Amerika een compleet skelet van een Tyrannosaurus rex op, die we in Nederl...more

  • Kan geluid dodelijk zijn?

    Jun 08 2020

    Geluidswetenschapper Tjeerd Andringa van de Rijksuniversiteit Groningen praat in Focus over geluid en stilte. Door Corona is het stiller op straat, maar horen we misschien wel meer dan ooit. Veel mensen ervaren veel overlast van bepaalde geluiden. Hoe komt dat? En waarom kan de een er beter tegen dan de ander?

  • Column #108 van Hens Zimmerman: Wat heeft Fuse met een tsunami te maken?

    Jun 06 2020

    Astroseismologie: wat heeft Fuse met een tsunami te maken? Je hoort het in deze aflevering van de minst gediscontinueerde serie van NTR Focus Wetenschap, Zimmerman in Space.

  • De meest legendarische Nederlandse games

    Jun 05 2020

    Onderzoeker Jasper van Vught (Universiteit Utrecht) heeft meegewerkt aan het opstellen van het Nederlands Games Canon van het Instituut voor Beeld en Geluid. Wat zijn de criteria om in het canon terecht te komen? En hoe groot is de Nederlandse gamecultuur? Van Vught houdt zich daarnaast bezig onderzoek naar geweld in games. Zou hij zijn eigen kind schietspellen laten spelen?

  • Welke oplossingen zijn er voor het stikstofprobleem?

    Jun 03 2020

    Ligt de verantwoordelijkheid bij de boeren of kan toch de wetenschap de oplossing bieden? Vannacht praten we over de oplossing van het stikstofprobleem met bioloog Henrik Barmentlo. Zijn onderzoek is zo beladen en politiek gevoelig dat we de locatie geheim moeten houden. Barmentlo legt uit welke soorten stikstof er zijn, hoe hij de bron kan herkennen en bespreekt de mogelijke oplossingen. Meer weten? Kijk woensdag 22:15 de aflevering ‘Stikstofvreters’ van De Kennis van Nu op NPO 2.

  • Column #107 van Hens Zimmerman: Wat is de essentie van wat er mis is?

    May 30 2020

    Zimmerman in Space behandelt in deze column een netelige luisteraarsvraag, die uitmondt in een boze verhandeling over de valse dichotomie. En waarom is zelfs Dieuwertje Blok boos? U hoort het in deze aflevering.

  • Ik spreek Nederlands, ik luister Duits

    May 29 2020

    Gebruik luistertaal en mensen begrijpen je! Dat stellen Jan ten Thije, professor Interculturele Communicatie en onderzoeker Emmy Gulikers verbonden aan de Universiteit Utrecht. Luistertaal is een vorm van communiceren waarbij beide sprekers een andere taal gebruiken, maar elkaar toch prima verstaan. We bespreken praktijkvoorbeelden en doen een gooi naar de toekomst. Worden de vreemde talen uit het onderwijs geschrapt en communiceren we dan via de tolk-functie van google?

  • Kan technologie fysiek contact vervangen?

    May 28 2020

    Al meer dan twee maanden krijgen we geen handen meer, geen schouderklopjes en geen knuffels. Wat doet het gebrek aan fysiek contact met de mens? De 1,5 meter samenleving heeft er voor gezorgd dat veel meer mensen gedwongen ervaren hoe het voelt om fysiek contact te missen. Kan de wetenschap misschien een oplossing bieden? Wijnand IJsselsteijn, professor mens- en techniek interactie aan de TU Eindhoven deed al onderzoek naar dit onderwerp ver voordat Corona het meest gebruikte woord in onze v...more

  • Game of Thrones van de Lage Landen

    May 26 2020

    De eerste bewoners van de Lage Landen kennen wij vooral door de ogen van de Romeinen. Archeoloog Alexander van de Bunt verzet zich tegen dat beeld in zijn boek ‘Wee de overwonnen: Germanen, Kelten en Romeinen in de Lage Landen'. Wat Van de Bunt betreft zit onze geschiedenis vol "epic stuff, spannender dan Game of Thrones!" Door zijn beeldende omschrijving leer je de Germanen, Kelten en Romeinen kennen. Langzaamaan wordt duidelijker dat globalisering en emigratie van alle tijden zijn.

  • Koffie met cake op begrafenis karig? Nee, juist eeuwenlange traditie!

    May 25 2020

    Culinair historicus Carolina Verhoeven is gefascineerd geraakt door eten in tijden van rouw. Waarom is een Nederlandse begrafenis onlosmakelijk verbonden met een plak cake met een kopje koffie? En wat eten mensen eigenlijk in andere landen tijdens een uitvaart? Carolina heeft de begrafenisrituelen over de hele wereld van dichtbij ervaren. We bespreken troosteten en begrafenistradities. Via de NPO Radio 1 app delen luisteraars intieme herinneringen. Rijstevlaai zonder slagroom, zwarte pruimen...more

  • Column #106 van Hens Zimmerman: Hoe navigeren ruimteschepen in het vacuüm van de ruimte?

    May 23 2020

    Terug naar de schoolbanken met Zimmerman in Space. Probeer niet teveel naar die leuke klasgenoot te gluren tijdens deze virtuele natuurkundeles, anders snapt u nog steeds niets van Newton's wetten.

  • Wat als ons internet het niet meer doet?

    May 20 2020

    In de coronacrisis blijft één ding bijzonder goed werken: internet. Thuiswerken, sociale contacten, boodschappen laten bezorgen, het kan allemaal nog. Het gewone leven kan enigszins doorgaan dankzij onze snelle netwerken, die we eigenlijk nog maar kort hebben. Wat als ons internet uitvalt? En hoe groot is de kans daarop? Daarover praten we met hoogleraar internetveiligheid Michel van Eeten.

  • Microplastics op je bord, echt niet zo erg!

    May 20 2020

    'We worden sneller angstig van dingen die we niet kunnen zien', zegt toxicoloog en hoogleraar mariene ecologie aan de Wageningen universiteit Tinka Murk. Plastic op je bord hoeft niet je grootste zorg te zijn. 'Er is al veel verbeterd, waar vroeger de dooie vissen in de Rijn dreven heb ik er laatst een triatlon doorheen gezwommen'. Veel gaat goed, maar er zou zeker nog een hele boel beter kunnen Tinka heeft wel een idee hoe de Noordzee weer in oude glorie kan worden hersteld. Er moeten meer obje...more

  • Column #105 van Hens Zimmerman: Waarom luistert u hier überhaupt naar?

    May 16 2020

    Columnist Hens Zimmerman buigt zich deze week over doelmatigheid en het waarom. Want als er iemand efficiënt werkt is het Hens wel. Dag en nacht repareert en monteert hij het geluid onder televisieprogramma’s, en tussendoor neemt hij ook nog eens een column op! Waarom? Die vraag staat centraal in deze aflevering van Zimmerman in Space. Waarom u hier überhaupt naar luistert? Die vraag mag u zelf beantwoorden.

  • Tech moet kiezen: inspelen op corona of failliet?

    May 15 2020

    De coronacrisis heeft grote impact op de economie. Een sector die dat het meeste merkt is misschien wel de technologie. Ten goede en ten kwade. Want terwijl Nintendo en Amazon weglopen met de winst, moeten giganten als Airbnb en Uber proberen te overleven in een wereld die ze niet meer nodig heeft. Technologie biedt ook oplossingen: zo kunnen studenten inmiddels virtueel afstuderen en bezorgen drones medicijnen aan de mensen die ze het meeste nodig hebben. Waar kan technologie helpen en waar lig...more

  • Deze songfestivals gingen de geschiedenis in

    May 14 2020

    Het beloofde een groot feest te worden. Voor het eerst sinds de jaren '80 mocht Nederland gastheer spelen. Maar zoals bij alles gooit corona roet in het eten. Het Songfestival kan voor het eerst in 65 jaar niet gevierd worden. Bij Focus nemen we de gelegenheid terug te kijken op de momenten die het Songfestival maakten wat het is. Van de historische eerste editie tot de politieke opstootjes, van de stijve performances van de jaren 50 tot de spectaculaire shows van nu. Musicoloog en Songfestiv...more

  • "Bij een pandemie is perfectie de vijand van het goede"

    May 12 2020

    Terwijl in Nederland en de rest van Europa langzaamaan maatregelen worden versoepeld, dreigt het coronavirus vooral in armere landen een regelrechte ramp te worden. Veldepidemioloog Amrish Baidjoe maakt zich daar grote zorgen over. Vaccinatieprogramma's lopen vertraging op, distributiesystemen van medicijnen storten in, om nog maar niet te spreken over tekorten aan artsen en ziekenhuisbedden. Wachten op perfectie is de vijand van al het goede, vindt Baidjoe, en daarom moeten we nu meteen ingri...more

  • Operette: Temptation Island van de 19de eeuw

    May 11 2020

    Walsjes, hoge pruiken en diepe decolletés. Operette, de lichte vorm van opera met meer ruimte voor ironie en erotiek! Vooral bij de Franse vliegen de schunnige grappen om je oren. Hoe kan het dat dit genre in de vergetelheid is geraakt na jaren van gigantisch succes in de 19de eeuw? Historica en sopraan Veerle Driessen is groot liefhebber van operette. Ze zingt het, ze bezoekt en deed onderzoek aan de Radboud Universiteit Nijmegen naar het belang en de betekenis van de Franse operette in Amst...more

  • Column #104 van Hens Zimmerman: Superclusters en superholtes

    May 09 2020

    Superclusters. Behalve de vele melkwegstelsels, die we in het voor ons zichtbare heelal onderscheiden, blijkt het heelal ook superstructuren te bevatten. Met daartussen weer gebieden van relatieve leegte. Hoe zit dat?

  • Column #103 van Hens Zimmerman: Bucky balls in space

    May 02 2020

    Buckminsterfullereen! Je zou bijna denken dat Zimmerman in Space moedwillig zoekt naar termen die op de radio niet uit te spreken zijn. Maar goed, het synoniem, C60, leidt ook weer tot een hoop verwarring onder de Generation X en oudere luisteraars. Hoe het ook zij, Buckminsterfullereen komt in ons heelal voor, en wel tussen de sterren. Hoe dat zit hoor je in deze aflevering van Zimmerman in Space.

  • De parallel tussen corona en het klimaat

    May 01 2020

    Paleo-oceanograaf Peter Bijl bestudeert de ontwikkeling van het klimaat rond de poolkappen van miljoenen jaren terug. Daarvoor boort hij in Antarctica, maar ook in Australië. De millennia oude patronen die hij op die plekken aantreft doen hem niet alleen denken aan het klimaat van nu, maar ook aan de coronacrisis. Zowel ziektegolven als opwarming zijn sluipmoordenaars die we volgens hem niet moeten onderschatten. Playlist Peter: Agnes Obel – It’s Happening Again Temper Trap – Sweet Dispo...more

  • In de schaduw van de nachtvlinder

    Apr 30 2020

    De Tweede Wereldoorlog liet veel sporen na. Monumenten en getuigenissen houden herinneringen levend. Maar deze oorlog liet ook blijvende leegtes achter, waardoor we niet eens kúnnen herinneren of herdenken. Ivar Schute kijkt met een heel eigen blik naar het erfgoed uit deze periode. Zijn archeologisch onderzoek in en bij diverse concentratie- en vernietigingskampen levert een nieuw perspectief op. Over zijn inzichten en ervaringen schreef hij een boek: In de schaduw van een nachtvlinder, een arc...more

  • Game-muziek: meer dan deuntjes op de achtergrond

    Apr 28 2020

    Space Invaders speelde je uren met een paar herhalende piepjes op de achtergrond, inmiddels nemen game ontwerpers hele orkesten in dienst om de soundtrack van een game in te spelen. De waardering voor gamemuziek is daarmee ook snel aan het veranderen. Zo spelen sommige grote Europese orkesten inmiddels game-muziek op speciale concerten. Heeft de game-muziek daarmee en definitieve plek in het dagelijks leven ingenomen? Muziekwetenschapper Michiel Kamp van de Universiteit Utrecht weet het wel ...more

  • Column #102 van Hens Zimmerman: Zwarte Weduwe-pulsar: een vergrootglas midden in de ruimte

    Apr 25 2020

    Vaak willen sterrenkundigen iets onderzoeken wat veel te ver weg is om met het blote oog te kunnen zien. Om dat op te lossen hebben we telescopen uitgevonden, maar die hebben zo hun limieten. De dichtstbijzijnde pulsar is bijvoorbeeld lichtjaren van ons sterrenstelsel verwijderd. Zou het niet handig zijn als we een reusachtig vergrootglas hadden om die pulsar te bestuderen? Dat is precies wat de natuur heeft gedaan. In de pulsar Black Widow is plasma aanwezig, die op bepaalde momenten een ver...more

  • Moet ik het er nou weer over mijn gender hebben?

    Apr 22 2020

    Bij de geboorte is het meteen duidelijk: je bent een jongetje òf een meisje. En daar worden meteen allerlei conclusies aan verbonden; wat je interesses zullen zijn, welke kleren je waarschijnlijk gaat dragen, wat voor beroep je zal hebben. Maar wat nu als die genderrol echt niet bij je past? Je bent als jongen geboren, maar voelt je meisje. Of wat als je helemaal geen keus wil maken? Hoe kijken we als maatschappij aan tegen mensen die niet in een bepaald hokje passen?

  • Kan muziek je het leven kosten?

    Apr 21 2020

    Een overheersende kracht, die je helemaal kan overnemen en voor vrouwen levensgevaarlijk is... Zo ziet de Europese elite muziek in de negentiende eeuw. Dat levert heel wat dramatische taferelen op: flauwvallende meisjes, langdurige ziektebedden en noodlottige sterfgevallen, als je de bronnen mag geloven. De moordende kracht van de muziek speelt een hoofdrol in het tragische leven van Maurits van Lennep en Caroline van Loon. Cultuurhistoricus Floris Meens vertelt je dit verhaal en meer. Hij la...more

  • Column #101 van Hens Zimmerman: Waarom klopt je horoscoop altijd (en nooit)?

    Apr 18 2020

    Lees jij wel eens je horoscoop? Veel mensen geloven dat de stand van de planeten en sterren invloed heeft op het lot van ons mensen hier op aarde. Spacegeek Hens Zimmerman heeft daar een appeltje mee te schillen in de honderdeerste aflevering van de podcast Zimmerman in Space.

  • Bijenpoep op je schone was: kunnen mens en bij de stad delen?

    Apr 17 2020

    Dit weekend trekken we allemaal onze tuin in om bijen te tellen: de Nationale Bijentelling gaat zaterdag van start. Zo helpen we onderzoekers om de staat van de bij te tracken. Maar waarom zijn bijen zo belangrijk? Stadsimker Dorinde de Tempe kent bijen als geen ander. Ze houdt ze op daken door heel Amsterdam. Wat begon als een hobby mondde uit in een bedrijf: de Mokumse Stadsimkerij. Wat maakt de stad nou juist zo'n perfecte omgeving voor bijen? En kan de honingbij naast de wilde bij en de m...more

  • Deze astronoom wil verstorende zonnestormen voorspellen

    Apr 15 2020

    Er hangt een ster vlakbij onze aarde. Het is een gigantische kernreactor die onophoudelijk enorme hoeveelheden energie de ruimte in blaast. Onze zon, het lichtpunt in onze wereld. Hij staat altijd op een afstand zo'n 150 miljoen kilometer van ons af. Om dichterbij te kijken moeten we gebruik maken van high-tech telescopen. En dat is nodig ook: de zon kan namelijk gevaarlijk zijn. Zonnestormen lanceren allerlei deeltjes de ruimte in, die onze technologie in de war kunnen schoppen, denk aan lu...more

  • Het hoorspel was de Netflix van de twintigste eeuw

    Apr 14 2020

    Ook in de vorige eeuw genoot men van het weg zakken op de bank. Voor de komst van de tv waren er drie opties: de Bijbel, een goede roman, maar het allerspannendst was toch wel het hoorspel. Acteurs, speciale geluidseffecten en complete orkesten zorgden voor een spectaculaire luisterervaring. Gezinnen zaten in de huiskamer aan de radio gekluisterd. Deze hoorspelen zijn in de vergetelheid geraakt, ze worden niet meer uitgevoerd en zijn slecht gearchiveerd. ‘Zonde!’, wat betreft musicoloog Philomee...more

  • Column #100 van Hens Zimmerman: Honderd!

    Apr 12 2020

    Hens viert op zijn geheel eigenwijze zijn jubileum: de honderdste aflevering van Zimmerman in Space!

  • Column #99 van Hens Zimmerman: Waren de goden kosmonauten?

    Apr 06 2020

    'Waren de goden astronauten?' Dat is de titel van een bedenkelijk boek. In deze 99e aflevering van Zimmerman in Space kijkt spacegeek Hens Zimmerman naar de zin en onzin van Ancient Astronauts. Oordeel zelf!

  • Zoals het klokje thuis tikt...

    Apr 06 2020

    ... Tikt het nergens. Dat spreekwoord krijgt een hele nieuwe lading in tijden van quarantaine. We werken thuis, het is videobellen wat de klok slaat vinden nieuwe hobby's om ons niet te hoeven vervelen. Organisatie-antropoloog en horlogemakersdochter Ida Sabelis ziet deze tijd als een vrachtwagen die een helling afrijdt en tot stilstand komt in een grindbak. Tijd om even om ons heen te kijken wat we eigenlijk allemaal aan het doen zijn en ons afvragen of dat wel de beste manier is. Is er een ...more

  • Infectieziektebestrijder Christian Hoebe over de verlengde coronamaatregelen

    Apr 01 2020

    De maatregelen die hebben genomen in de strijd tegen het coronavirus blijven van kracht tot en met 28 april. Dat maakte premier Mark Rutte zojuist bekend. Wij praten erover door met Christian Hoebe, hoofd van de afdeling infectieziektebestrijding van de GGD Zuid-Limburg en hoogleraar infectieziektebestrijding aan de Universiteit Maastricht. Ook horen we hoe de verlenging valt in de toerismesector, de horeca, de verpleeghuizen en bij het mkb.

  • Hoe komen we aan 2400 IC-bedden binnen een week?

    Mar 31 2020

    De Nederlandse Vereniging voor Intensive Care voorspelt dat er binnen een week 2400 bedden vrij moeten komen om de coronacrisis te kunnen bestrijden. Een behoorlijk zware tijd voor IC-personeel dus. We spreken met internist-intensivist Dennis Bergmans van het Maastricht Universitair Medisch Centrum over de uitdagingen. Moeten we ons zorgen maken?

  • Column #98 van Hens Zimmerman: Een mysterieuze brul in het oneindige

    Mar 28 2020

    Onze huiskosmonaut Hens Zimmerman spreekt graag over astronomische mysteries. Vannacht duikt hij in een nog altijd onopgelost raadsel van de radioastronomie. Tijdens een NASA-ruimtemissie in 2006 werd een vreemd geluid opgevangen: de zogenaamde space roar. Je favoriete spacegeek neemt je mee in een denkbeeldige ruimteballon, even weg van het momenteel gevaarlijke virale aardoppervlak. Hij gaat op zoek naar de oorzaak van deze vreemde brul in het oneindige.

  • Het Paleis op de Dam: een monsterlijk groot gebouw met een macaber verleden

    Mar 27 2020

    Het Paleis op de Dam: een gebouw dat we allemaal van de buitenkant kennen. Maar de macabere en bijzondere geschiedenis van het gebouw is voor velen minder bekend. Het monsterlijk grote gebouw bergt twintigduizend vierkante meter aan bijzondere verhalen. Friend of the show, historicus Sanne Frequin en kunsthistoricus Alice Taatgen doen ze voor je uit de doeken. Van de Deense Elsje, die aan de galg werd getekend door Rembrandt tot de ruim 13.000 dennen die onder het Paleis in de grond zitten. ...more

  • Hebben we echt te weinig tests?

    Mar 25 2020

    We horen het veel de laatste weken: er is onvoldoende capaciteit om iedereen op corona te testen. Maar is dat ook zo? Artsen in de noordelijke provincies denken van niet. In Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel is het testbeleid heel anders dan in de rest van Nederland. Hoe werkt dat? We spreken met hoogleraar en hoofd microbiologie in het UMCG Alex Friedrich en hoofd van de afdeling Virologie van het Erasmus UMC Marion Koopmans.

  • Wat voor vrienden heeft de vleerhond?

    Mar 25 2020

    Een symbool van dood en verderf. Zeker in deze woelige tijd zien we de vleermuis al snel als een slecht teken. Ze vormen vaak de schakel tussen virus en mens, omdat ze dicht op elkaar leven en zelf niet kwetsbaar zijn voor veel ziektes. 'Bat Girl' Annabel Dorrestijn doet normaal gesproken onderzoek naar vleermuizen en -honden op het tropische Christmas Island, maar zit vanwege de coronacrisis in Sydney. Ze vertelt over haar tijd op het eiland, over de keer dat een krab haar camera jatte, en o...more

  • Zwart in Rembrandts tijd

    Mar 24 2020

    Amsterdam is een van de meest cultureel diverse steden van het land. Die diversiteit gaat een stuk verder terug dan we soms denken. Zo woont er in de zeventiende eeuw al een zwarte gemeenschap rond het Waterlooplein. Rembrandt en andere kunstenaars maken kunstwerken met deze hechte groep in de hoofdrol. Die schilderijen portretteren zwarte mensen als waardige, echte mensen; niet als karikaturen zoals in latere kunst. Mensen met unieke verhalen die dankzij de tentoonstelling 'HIER. Zwart in R...more

  • Column #97 van Hens Zimmerman: Verdwaald in de ruimte in een spekglad spacepak

    Mar 21 2020

    Dat ruimtewandelingen niet zonder risico zijn, dat bewijst de reis van Eugene Cernan wel. Hij probeerde een heuze jetpack aan zijn pak vast te gespen, maar kreeg geen grip op de aerodynamische buitenkant... Hij greep om zich heen, kreeg maar niks te pakken, en door al het werk besloeg zijn ruimtehelm. Hij stommelde blind door de ruimte. Wat een elegante test van het eerste jetpack had moeten worden eindigde in een behoorlijk afgematte Cernan. Hens Zimmerman neemt je mee terug naar 1966 toen het...more

  • 'Mij mankeert niets'

    Mar 20 2020

    In crisistijden is het soms verleidelijk je verdriet weg te drinken. Maar drink je teveel, dan loop je het risico verslaafd te raken. En raak je verslaafd, vergeet je te eten en drink je grote hoeveelheden alcohol, dan krijg je problemen met je geheugen. Je kunt je niet herinneren wat er gisteren is gebeurd en vult de gaten met verhalen die je zelf verzint. Je weet soms niet eens meer dat je een probleem hebt. Dat heet het syndroom van Korsakov. Onderzoeker Ineke Gerridzen promoveerde op dit ...more

  • Gaan orgaandonaties door in tijden van corona?

    Mar 19 2020

    Viroloog Annemiek van der Eijk beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: Mensen met een hoge bloeddruk hebben meer risico om het virus te krijgen, hoe zit het dan met mensen met een lage bloeddruk? En gaan orgaandonaties nog wel door?

  • Waarom zijn er nog kapperszaken open?

    Mar 19 2020

    Viroloog Annemiek van der Eijk beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: Nemen we in Nederland meer risico dan in andere landen? Waarom zijn er nog wel kappers open? En is het niet heel gevaarlijk om naar een opticien te gaan?

  • Het Corona-spreekuur, deel 4

    Mar 19 2020

    Viroloog Annemiek van der Eijk beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: wanneer mag je weer het publieke leven in als je corona hebt gehad? Kun je testen of iemand het virus heeft gehad, maar nu weer genezen is? Kunnen mensen van boven de tachtig herstellen?

  • Het Corona-spreekuur, deel 3

    Mar 19 2020

    Viroloog Annemiek van der Eijk beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: zou het beter zijn als jonge mensen zich laten besmetten om groepsimmuniteit op te bouwen?

  • Hoe de eerste ruimtewandeling bijna dodelijk afliep

    Mar 19 2020

    De missie van de Russen was simpel: een man door de Ruimte laten zweven, met alleen een pak om hem te beschermen. Een ruimtewandeling. De ogen van de wereld waren op kosmonaut Aleksej Leonov gericht, toen hij in 1965 uit zijn ruimteschip gleed. Hij wist niet dat hij enkele minuten later in levensgevaar zou zijn. Ruimtevaartjournalist Piet Smolders vertelt over zijn interviews met Leonov, de Russische ruimtevaart in de Koude Oorlog en zijn fascinatie met alles wat met de Ruimte te maken heeft....more

  • Het Corona-spreekuur, deel 2

    Mar 17 2020

    Medisch viroloog Mariet Feltkamp beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: Hoe onderdruk je corona-koorts het beste, met ibuprofen of paracetamol? En hoe werkt immuniteit eigenlijk met corona? Zijn we van dit virus af als we gewoon alle adviezen volgen?

  • Het Corona-spreekuur, deel 1

    Mar 17 2020

    Medisch viroloog Mariet Feltkamp beantwoordt vragen over het corona-virus. Deze keer: mag je nog op je kleinkinderen passen als je zelf niet ziek bent? En werken die desinfectie-gels wel?

  • Column #96 van Hens Zimmerman: Het chaotische virus slaat toe

    Mar 14 2020

    Chaos. We hebben er allemaal mee te maken. Maar zit er in die chaos een getal verborgen? Hens zoekt het uit in deze column van NTR Focus Wetenschap.

  • 'Met zonder ouders, zo voelde opgroeien voor mij'

    Mar 12 2020

    In Nederland zijn er zo'n 600.000 kinderen die opgroeien in een gezin waar een of beide ouders met psychische problemen kampt. Dat is 16% van alle kinderen jonger dan 18 jaar. Sandra Vermeulen is pedagoog en een volwassen KOPP-kind (Kind van Ouder met Psychische Problemen). Haar moeder heeft de persoonlijkheidsstoornis borderline en haar vader stapte uit het leven toen ze zes jaar oud was. 'Natuurlijk beïnvloedt dat mij nog iedere dag, maar ik wil dit onderwerp bespreekbaar maken'. Dat doet ...more

  • Deze criminoloog neemt het op tegen illegale houtkap in de Amazone

    Mar 10 2020

    De Amazone loopt gevaar. Dit enorme bos is goed voor veertig procent van de zuurstof op aarde. Het staat in brand – afgelopen zomer verloren we soms wel vier voetbalvelden aan bos per minuut. De hitte vreet om zich heen, het vuur vernietigt niet alleen eeuwenoud oerwoud, maar ook het leven van de bevolking die zich hier sinds mensenheugenis staande weet te houden. Is dit dan hun einde? Wat criminoloog Tim Boekhout van Solinge betreft niet. Hij gaat het woud in en trekt ten strijde tegen de il...more

  • Hoogbegaafd: vloek of zegen?

    Mar 09 2020

    Alleen maar tienen halen en op je twaalfde naar de universiteit. Zo zien we hoogbegaafdheid al snel. Maar dat is niet het hele verhaal: vaak lopen hoogbegaafden in ons onderwijs tegen talloze obstakels aan, waardoor ze gedragsproblemen ontwikkelen. Hoogbegaafden met een migratieachtergrond hebben een dubbele achterstand, omdat hun intelligentie vaak niet erkend wordt. Dat gebeurde hoogbegaafde student Anouar Yujil, die moest stoppen met zijn gymnasiusopleiding. Via een omweg schopte hij het toch...more

  • Sla groeit prima in de ruimte

    Mar 09 2020

    Goed nieuws voor toekomstige astronauten: zij hoeven niet alleen uit pakjes en zakjes te eten. Sla die astronauten in het internationale ruimtestation ISS kweekten, blijkt voedzaam en veilig om te eten.

  • Adviescommissie: stikstofberekeningen voldoende, maar ze moeten beter

    Mar 09 2020

    De manier waarop in Nederland de verspreiding van de stikstof wordt berekend is van "voldoende tot goede" kwaliteit en vergelijkbaar met omringende landen. Dat stelt de commissie die in opdracht van minister Schouten van Landbouw en Natuur de stikstofberekeningen heeft onderzocht. In Nieuws en Co spreken we met Wim de Vries, hoogleraar integrale stikstof-effect-analyse en lid van de commissie die onderzoek deed.

  • Zo werkt een corona-test

    Mar 09 2020

    Alle hens aan dek bij het laboratorium van Micro Vida in Roosendaal. Materiaal uit de luchtwegen - slijm dus - gaat daar door de coronatest. De procedure neemt per patiënt zes uur in beslag. Hoogtijdagen dus, ook voor microbioloog Susanne Pas. Ze leidt verslaggever Maino Remmers rond door het lab.

  • Kan mijn hond corona krijgen?

    Mar 09 2020

    Kunnen huisdieren het coronavirus krijgen? En is het virus ook gevaarlijk voor zwangere vrouwen? Onze luisteraars stellen deze en andere vragen live in de uitzending aan viroloog Mariet Feltkamp van het LUMC en huisarts Jaco Burgers. N.B. Dit gesprek is op 27 februari uitgezonden en gaat over de situatie zoals die op dat moment was met de kennis die op dat moment beschikbaar was.

  • Viroloog Mariet Feltkamp beantwoordt jullie vragen over het Coronavirus

    Mar 09 2020

    Hoe kan je zien dat iemand besmet is? En heeft het virus het moeilijker bij hogere temperaturen? Jullie hebben veel vragen over het coronavirus. Lara Rense stelde ze tijdens de uitzending allemaal aan Mariet Feltkamp van het LUMC. N.B. Dit gesprek is op 26 februari uitgezonden en gaat over de situatie zoals die op dat moment was en over de kennis zoals die toen beschikbaar was.

  • Column #95 van Hens Zimmerman: Hoe komt onze planeet opeens aan een tweede maan?

    Mar 07 2020

    Hoe komt onze planeet opeens aan een tweede maan? Was eentje niet al meer dan genoeg? Zimmerman in Space zoekt het uit, of nou ja, Hens zet zijn detective-pet op en speurt naar antwoorden.

  • Pornokijkende pubers: niks mis mee!

    Mar 03 2020

    Porno is onrealistisch, vrouwonvriendelijk en schadelijk voor pubers. Tenminste, als je het aan de gemiddelde moeder vraagt. Maar klopt dat beeld wel? Marleen Klaassen onderzoekt de 400 populairste pornovideo's en ziet dat we ons beeld moeten bijstellen. Mannen komen er beter af dan vrouwen, maar vrouwen nemen ook steeds vaker initatief. We vragen Marleen alles over porno, seksuele voorlichting, spanking en hoe je als ouder omgaat met een pornokijkend puberkind.

  • Techno DJ Reinier Zonneveld speelt LIVE op NPO Radio 1

    Mar 02 2020

    Deze week aandacht voor muziekgeschiedenis! En vannacht een van de belangrijkste exportproducten van Nederland: EDM: Electronic Dance Music. Eén van die EDM-stijlen is techno en daar gaan we het uitgebreid over hebben. Techno is met zijn hoge aantal beats per minuut erg populair bij de Nederlandse partyganger. En Nederland zijn we zelfbenoemd wereldkampioen feestvieren, we zijn het land met de meeste festivals ter wereld. Eén van de grootste artiesten uit het genre is bij Focus te gast,...more

  • Column #94 van Hens Zimmerman: Dit is de ster waar alles om draait

    Feb 29 2020

    De zon, onze ster. Het lijkt zo vanzelfsprekend dat 'ie 's ochtends opkomt en 's avonds weer ondergaat. Maar wat weten we eigenlijk van onze zon? En waarom wordt de zon voortdurend onderzocht? Je hoort het in deze aflevering van NTR's Zimmerman in Space.

  • Rapper Ray Fuego: "Ik probeer deze generatie te omschrijven als een boek"

    Feb 26 2020

    Van de Bijlmer tot de Achterhoek, van de flat tot de villa: overal wordt hiphop geluisterd. Nederlandse hiphop is misschien wel populairder dan ooit. Rapper Ray Fuego staat er middenin. Met kunstenaarscollectief Smib maakt hij in Amsterdam Zuidoost muziek, design en kunst. Hiphop laat ons zien wat er echt speelt, vindt hij. Vorig jaar kreeg hij de gekoesterde Edison-award voor een van zijn clips. Hij rapt live a capella uit zijn sessie voor 101Barz. Hiphop-onderzoeker Aafje de Roest volgt de sce...more

  • Nol Havens van VOF de Kunst: ''Doe mij maar alles want je weet het maar nooit.''

    Feb 26 2020

    De jaren tachtig zijn inmiddels al lang geleden, maar je zou het niet zeggen als je de radio aanzet. Talloze artiesten, van Carly Rae Jepsen tot The Weeknd, putten uit de bassige sound van de eighties. Te mooi om te laten liggen. Voor ons in Nederland betekende de jaren tachtig een bloeitijd van de Nederpop. Bands als Doe Maar, Toontje Lager en VOF de Kunst veroverden de Top 40. Ze staan nog bekend om hun ironische maar kwetsbare teksten. In deze uitzending blikken we terug op de Nederpop...more

  • Hoe Calypso het volk een stem geeft

    Feb 26 2020

    Het is alweer de tweede dag in onze week van de muziekgeschiedenis. Vandaag: Calypso. In Nederland kennen we calypso als tropische, vrolijke dansmuziek. Maar onder de oppervlakte gaat vaak maatschappijkritiek schuil. De roots van de calypso liggen bij de Trinidadiaanse slaven die in hun kaiso-muziek hun slavenmeesters stiekem belachelijk maakten. Daarna veroverde het het hele Caribische gebied. Tegenwoordig ligt het na aan het hart van de Caribische eilanden. Antropoloog Gregory Richardson verte...more

  • "Anton de Kom gaf zijn leven voor de vrijheid van zowel Surinamers als Nederlanders"

    Feb 26 2020

    Het boek ‘Wij slaven van Suriname’ schudde het Nederland van de jaren ‘30 flink door elkaar. Het verhaal over de opstand van slaven in Suriname is op een indrukwekkende manier opgeschreven door Anton de Kom, zelf zoon van een voormalige slaaf. Op zaterdag 22 februari is het de geboortedag van Anton en wordt het boek opnieuw uitgegeven. We bellen met antropoloog en mede-oprichter van The Black Archives Mitchell Esajas, hij schreef mede het voorwoord van de herdruk.

  • Deze wetenschapper veroorzaakte een revolutie in het denken over ons immuunsysteem

    Feb 26 2020

    Terwijl ze haar koffers aan het inpakken is om terug te gaan naar Nederland, bellen we Wakkere Wetenschapper Siroon Bekkering. We spreken Siroon over haar onderzoek dat ze doet aan het Royal Children's Hospital naar het immuunsysteem van kinderen met obesitas. Daarnaast vragen we haar naar het winnen van de Postdocprijs, een prijs voor jonge wetenschappers, waarmee ze 10.000 euro won!

  • Er is meer beweging op Mars dan we dachten

    Feb 25 2020

    Spectaculair nieuws vanaf de rode planeet. Die blijkt namelijk minder dood dan we dachten. De Marslander Insight heeft er het afgelopen jaar namelijk 174 aardbevingen gemeten. Zojuist zijn de eerste onderzoeken van die missie gepubliceerd door NASA. Verslaggever Jeroen de Jager besprak de eerste resultaten met marsdeskundige Inge Loes ten Kate van de Universiteit Utrecht.

  • Zes coronadoden in Italië, is het virus nog te beheersen?

    Feb 25 2020

    Grote zorgen in Italië over het coronavirus. In een deel van het Noorden ligt het openbare leven plat door een uitbraak van het virus. Afgelopen weekend is het aantal gevallen in Italië sterk toegenomen. Inmiddels zijn 224 mensen besmet en volgens de Italiaanse media zes mensen overleden. Presentator Lara Rense praat erover met Aura Timen, hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van het RIVM.

  • Het lijkt de goede kant op te gaan met de blauwe vinvis

    Feb 24 2020

    Het lijkt de goede kant op te gaan met het grootste dier ooit: de blauwe vinvis. Bij het eiland Zuid-Georgië hebben wetenschappers 55 blauwe vinvissen tegelijkertijd waargenomen. Nu hopen ze dat dit het eerste teken is van een rentree. Zeebioloog Mardik Leopold van Wageningen Marine Research vertelt over de staat van de blauwe vinvis.

  • Column #93 van Hens Zimmerman: Water, aarde, vuur, lucht en... ether!

    Feb 22 2020

    Column 93. Waarin Hens de ether beschrijft en mogelijk niet geconcludeerd kan worden dat wat niet waargenomen kan worden ook niet bestaat.

  • Deze wetenschapper veroorzaakte een revolutie in het denken over ons immuunsysteem

    Feb 20 2020

    Terwijl ze haar koffers aan het inpakken is om terug te gaan naar Nederland, bellen we Wakkere Wetenschapper Siroon Bekkering. We spreken Siroon over haar onderzoek dat ze doet aan het Royal Children's Hospital naar het immuunsysteem van kinderen met obesitas. Daarnaast vragen we haar naar het winnen van de Postdocprijs, een prijs voor jonge wetenschappers, waarmee ze 10.000 euro won!

  • Papegaaien zijn panda's in een kooitje

    Feb 18 2020

    Honden, konijnen, vissen, schildpadden... Je kunt het zo gek niet bedenken of mensen hebben het in een kooitje, aquarium of hun huiskamer staan. Maar het populairst is de vogel. Babbelende papegaaien zijn de grote favoriet. Maar wist je dat papegaaien in het wild bedreigd zijn, in dezelfde categorie als bijvoorbeeld de panda?Hoe moet je zo'n bijzonder dier eigenlijk verzorgen? Volgende week is in Zwolle de grootste vogelmarkt van Nederland. Een bezoek aan de beurs is niet zonder risico, 1 op...more

  • Column #92 van Hens Zimmerman: 11-jarige Zimmerman omver geblazen door maansverduistering

    Feb 15 2020

    Enigszins mistroostig bladert Hens door zijn persoonlijke archief en arriveert in 1978, de tijd van Grease, Luv' en metershoge sneeuw in december. Als jongetje van 11 aanschouwt hij voor het eerst een volledige maansverduistering.

  • 'Spookpopulatie' van vroege mensengroep gevonden

    Feb 14 2020

    Iedereen - ook u - draagt een een beetje Neanderthaler-dna bij zich. En nu hebben wetenschappers bij mensen die in West-Afrika wonen stukken genetisch materiaal gevonden dat afkomstig is van een oude mensengroep die we nog helemáál niet kennen. Wij praten erover met Wil Roebroeks, hoogleraar archeologie aan de Universiteit Leiden.

  • Nieuwe tyrannosaurus ontdekt, ouder dan de T. Rex

    Feb 14 2020

    In Canada is een nieuw soort dinosaurus ontdekt. We kennen natuurlijk allemaal de Tyrannosaurus Rex: de dino die het grote publiek leerde kennen door de film Jurassic Park. Veel minder bekend is de evolutionaire geschiedenis van de T. Rex, maar met deze nieuwe vondst wordt die puzzel een stukje completer. Anne Schup legt uit hoe dat zit. Hij is onderzoeker bij Naturalis en hoogleraar vertebraten-paleontologie aan de Universiteit Utrecht.

  • Conny Braam streed met gevaar voor eigen leven tegen de apartheid

    Feb 11 2020

    Dertig jaar geleden, op deze dag, 11 februari, werd strijder tegen de apartheid Nelson Mandela vrijgelaten uit zijn cel in Zuid Afrika. Anti-apartheidsactiviste Conny Braam maakte deze historische gebeurtenis van heel dichtbij mee. In het diepste geheim ondersteunde zij vanuit Amsterdam jarenlang de beweging van Mandela met Operatie Vula. Ze vermomde leden van het Afrikaans Nationaal Congres, het ANC, om ze Zuid-Afrika binnen te kunnen smokkelen. En ze zette een communicatiesysteem op waarme...more

  • Hoe een arme Noorse zeeman wakker werd als piraat

    Feb 10 2020

    Piraten kennen we als de vrijgevochten zeerovers die op hun eigen houtje schepen kapen op zoek naar schatten. Maar het echte verhaal is anders, zegt historicus Erik de Lange. Hij promoveerde vorige week op een onderzoek naar piraterij op de Middellandse Zee in de 19e eeuw. De meeste mensen die we nu piraten noemen, waren dat helemaal niet. Presentator Lara Lauwigi praat met hem over staatspiraterij, zeerovers en het verhaal van de Noorse zeeman Nicolaas Ericsson.

  • Column #91 van Hens Zimmerman: Hoe meet je de lichtsnelheid?

    Feb 08 2020

    Deze keer bespreekt Hens (wat het Engels voor meerdere kippen blijkt te zijn) de lichtsnelheid op basis van enkele luisteraarsvragen. Dus pak uw TI er maar bij, en spoor eerst maar eens de sinh, cosh en tanh functies op, anders wordt het vandaag niks met die lichtsnelheid.

  • Met virusremmers was deze corona-uitbraak heel anders verlopen

    Feb 06 2020

    Het nieuwe coronavirus is stabiel en verandert niet, verklaart de Wereldgezondheidsorganisatie WHO vandaag. Toch zijn de problemen rond de uitbraak van het virus nog lang niet voorbij. Inmiddels staat de teller op 425 doden en zeker 20.000 zieken. De uitbraak had heel anders kunnen verlopen als we virusremmers op de plank hadden, stelt Johan Neyts. Hij is hoogleraar virologie bij het Rega Instituut van de KU Leuven en voorzitter van de internationale vereniging voor antiviraal onderzoek. Wij ...more

  • De robot(r)evolutie is begonnen!

    Feb 05 2020

    De relatie tussen mens en robot spreekt al jaren tot de verbeelding van Hollywoodregisseurs, maar een robotvolk is dichterbij dan je denkt! Er zijn al robots die zichzelf kunnen voortplanten. Ze kiezen zelf hun partner, wisselen genen uit en krijgen baby's. Is dat niet een beetje creepy? Voor hoogleraar Kunstmatige Intelligentie Guszti Eiben is het aan de orde van de dag. Hij bewees in 2016 voor het eerst dat robots zichzelf fysiek kunnen voortplanten en doet sindsdien onderzoek naar robotevo...more

  • "Ik heb zo'n zeventig hulpverleners gehad, soms wel tien tegelijk"

    Feb 04 2020

    Tienduizenden kinderen kunnen in Nederland niet thuis bij hun ouders wonen. Ze komen terecht in instellingen of pleeggezinnen en krijgen daar te maken met heel veel hulpverleners. Gemiddeld zijn dat er zo’n 64 maar soms zelfs nog meer. Neem je zo'n persoon nog in vertrouwen als je je verhaal voor de 200ste keer moet vertellen? Deze week staat in het teken van 'het vergeten kind'. We spreken hierover met jeugdzorgwerker Mascha Hornung en directeur van Stichting Het Vergeten Kind Margot Ende. Z...more

  • Column #90 van Hens Zimmerman: Wat gebeurt er op de warmste planeet die we kennen?

    Feb 01 2020

    Aan de dagkant is het er 4300 graden en daarmee is de exoplaneet KELT-9B de warmste planeet die we kennen! Door de hitte worden de moleculen op deze planeet volledig uit elkaar getrokken. De temperatuur op dit hemellichaam is zelfs warmer dan sommige sterren. In deze nieuwe aflevering van ‘Zimmerman in Space’ legt Hens Zimmerman uit hoe het er aan toe gaat op de KELT-9B

  • Wat heb jij in je broek?

    Jan 31 2020

    Masturbatie, penetratie, fetisjen maar ook ongemakkelijkheden zijn een onderdeel van seks. Daar praten we liever niet over. Seks is meer doen dan praten... Dat maakt het er allemaal niet gemakkelijker op. Hoe tevreden ben jij met je geslachtsdeel? En is je bedpartner het daar mee eens? Te gast zijn seksuoloog Paul Rabsztyn en medisch ethicus Anke Oerlemans. Beide betrokken bij het onderzoek 'Wat heb jij in je broek? Hoe tevreden zijn wij met ons geslachtsdeel?'

  • “In de Cariben zijn we echt niet allemaal frauduleus en corrupt!”

    Jan 29 2020

    Het witwassen van geld, omkopen van politici en vervalsen van geschriften zijn vormen van fraude en corruptie die overal ter wereld voorkomen. Zo ook in het Caribisch deel van ons koninkrijk. Maar wie zijn nou eigenlijk die corrupte mensen en wat drijft hun? Criminologe en onderzoeker Nelly Schotborgh promoveerde onlangs op een onderzoek naar de oorsprong van fraude en corruptie in het Caribisch deel van het koninkrijk. We bellen met haar in de studio over het onderzoek en over haar werk als ...more

  • Hoe virussen zich kunnen verspreiden via Chinese markten

    Jan 28 2020

    In China heeft het nieuwe coronavirus een enorme impact op het dagelijks leven en het aantal besmettingen en doden blijft toenemen. Het virus werd ontdekt in de stad Wuhan, waar het vermoedelijk van dier op mens oversprong op een vismarkt. Reina Sikkema onderzoekt de verspreiding van virussen op markten zoals deze en ze vertelt ons hoe het er op zulke markten aan toegaat. Ze is dierenarts en onderzoeker en verbonden aan het Erasmus medisch centrum in Rotterdam.

  • Astronauten bakken koekjes in de ruimte

    Jan 28 2020

    Tot nu toe eten astronauten in de ruimte vacuümverpakte kant-en-klaarmaaltijden. Maar met mogelijke toekomstige reizen naar Mars kan dat beter, vinden ze bij het internationale ruimtestation ISS. Bijvoorbeeld in de vorm van zelfgebakken chocoladekoekjes. Maar koekjes bakken in de ruimte is nog niet zo eenvoudig. Philippe Schoonejans is expert bemande ruimtevaart bij de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en legt uit waarom dat ingewikkeld is.

  • "We konden niet zwemmen, maar staken de zee over in een plastic bootje"

    Jan 25 2020

    De oorlog in Syrië heeft een hoop families uit elkaar getrokken. Zo ook de familie van Mustafa Ali. Hij is samen met zijn broer naar Nederland gevlucht en moest zijn ouders en zussen achterlaten. Mustafa legde een gevaarlijke reis af en kwam in situaties terecht waarbij het ging om leven of dood. Maar de drang voor een betere toekomst was sterker dan de angst. Ali kwam terecht in Nederland waar hij nu een studie wil gaan volgen tot docent. Friend of the show en onderwijsexpert Jan Jaap Hubeek...more

  • Column #89 van Hens Zimmerman: Hoe spot je een satelliet? Hens legt het uit!

    Jan 25 2020

    Sommige mensen verzamelen postzegels, houden van vissen of kijken het liefst de hele dag voetbal. Maar er zijn ook andere hobby's. In deze nieuwe column van onze vaste huiskosmonaut Hens Zimmerman legt hij uit hoe je op de beste manier satellieten kunt spotten. Het is namelijk niet alleen een enorm goedkope hobby, maar het is ook makkelijker dan je denkt! Welke apps zijn het meest geschikt om te gebruiken en wanneer is een voertuig zichtbaar?

  • "Mensen wreven over onze armen om te zien of de huidskleur wel echt was."

    Jan 24 2020

    De familie Wekker was een attractie in het Nederland van de jaren '50. Voorbijgangers plukte aan de haren van het gezin en voelde aan hun donkere huid. In 1951 kwam de familie per boot Amsterdam binnen. Eenmaal gesetteld in Nederland kwam er nog regelmatig een maatschappelijk werker over de vloer om te controleren of het gezin wel leefde volgende de Nederlandse normen. Was het huis schoon genoeg? Werden er aardappelen gebruikt voor het eten? Gloria Wekker, de jongste van het gezin, vertelt ha...more

  • Radicalisering, ook jij kan er iets tegen doen!

    Jan 23 2020

    "We zitten nu de oplossing voor radicalisering in de weg door heel erg vanuit een hiërarchisch, geheime dienst-achtig gedachtegoed het probleem aan te pakken." Soms is luisteren al genoeg zegt Friend of The Show Karim Amghar. Hij schreef het boek van 'radicaal naar amicaal'. Samen mbo-docent en jongerencoach Mohamed vertelt hij hoe je ingewikkelde onderwerpen bespreekbaar maakt in de klas. Wat doe je als je van dichtbij radicalisering mee maakt? En welke rol kun je als docent maar ook als ...more

  • Hoe zorg ik ervoor dat Google Home mij begrijpt?

    Jan 19 2020

    KITT uit de Amerikaanse show 'Knight Rider', waarin een ex-politieagent misdadigers bestrijd, is een zeer geavanceerde kunstmatig intelligente auto. Je zou hem kunnen vergelijken met de smart speakers van nu, alleen heeft de auto uit de jaren '80 meer menselijke trekjes dan de smart speaker. Een aantal grote techbedrijven heeft er al één op de markt gebracht. Zo is er de Google Home, Amazon's Alexa en Apple's Homepod. Gerda Bosman, eindredacteur wetenschap bij de NTR, onderzocht hoe mensen ge...more

  • Column #88 van Hens Zimmerman: Hoe bescherm je spacecomputers tegen zonnevlammen en kosmische straling?

    Jan 18 2020

    Huiskosmonaut Hens Zimmerman is weer terug met een nieuwe column. Dit keer behandelt hij een kijkersvraag getiteld: 'Wat is toch die ruimtetech?'. De vraag gaat over spacecomputers. Dit zijn computers die bestand zijn tegen straling, zoals zonnevlammen of kosmische straling. Wil je alles over de stralingsbestendige spacecomputers weten? Hens legt het uit in deze volgens hemzelf 'enigszins nerdy aflevering van Zimmerman in Space'.

  • "Ik kan wel genieten van een goede graftombe"

    Jan 17 2020

    Een graftombe per dag, misschien niet het meest gangbare levensmotto maar het doet het hart van onze nieuwe Friend of the Show Sanne Frequin zeker sneller kloppen. Kunst, geschiedenis en alles wat macaber is spreekt haar aan. Achter elk object, hoe onbeduidend ook, ziet ze een boeiend verhaal. Vannacht gaat het over lijken, lammetjes en ladies.

  • Je huis of de school van je kinderen: Bram Martin kan het vinden en criminelen dus ook!

    Jan 16 2020

    De serie Don't Fuck With Cats fascineert kijkers al weken op Netflix. In de serie traceren internetnerds de maker van een filmpje waarin katten op gruwelijke wijzen worden vermoord. Hoe kun je iemand traceren die onherkenbaar in beeld is? Je moet op andere dingen letten, bijvoorbeeld de stopcontacten. Samen kunnen kleine details de puzzel compleet maken. De serie is voor open source intelligence-specialist Bram Martin een feest der herkenning. De technieken die in de docu-serie worden gebruik...more

  • Column #87 van Hens Zimmerman: De straling van de oerknal is nog steeds zichtbaar, hoe dan?!

    Jan 11 2020

    In deze column van onze vaste spacegeek Hens Zimmerman behandelt hij een kijkersvraag. Wat is kosmische achtergrondstraling en hoe kan het dat wij deze nog steeds zien? Hens legt het uit door middel van sponzen, auto's en omvallende bomen!

  • Dit zijn de nieuwste trends op de grootste techbeurs ter wereld

    Jan 10 2020

    Van een televisie zonder randen, tot een onzichtbare camera op de telefoon. Deze week vindt in Las Vegas de techbeurs Consumer Electronic Show (CES) plaats. Alle technologiebedrijven laten op deze beurs hun nieuwste uitvindingen zien. Techredacteur en Friend of the Show Tjitze Zijlstra gaat samen met presentator Jacob de Vries de nieuwste innovaties op de beurs langs!

  • Column #86 van Hens Zimmerman: Verdwijnt de oranjerode ster Betelgeuze uit onze hemel?

    Jan 08 2020

    Bij de Ruimtefanaten is het waarschijnlijk al wel opgevallen: de oranjerode ster Betelgeuze schijnt minder fel dan voorheen. Op zich is het geen reden tot paniek als een ster even niet zo aanwezig is. Toch zien astronomen iets bijzonders: de ster scheen de afgelopen maand het zwakste in 25 jaar. Betekent dit het begin van het einde van deze rode uitblinker aan onze hemel?

  • Column #85 van Hens Zimmerman: Is er een oorlog in de ruimte op komst?

    Jan 06 2020

    De Amerikaanse president Donald Trump gaf afgelopen week het startsein voor 'Space Force', het buitenaardse en onbemande leger van de Verenigde Staten. De nationale veiligheid wordt volgens de Amerikaanse leider bedreigd en dus moeten de Amerikaanse communicatie- en bewakingssatellieten beter beschermd worden. Moeten we ons zorgen maken over die oplopende spanningen in het heelal? In de column Zimmerman in Space zet onze huiskosmonaut de feiten op een rij!

  • Sababank geeft nieuw geheim prijs: 'zuur meer' in zinkgat

    Jan 02 2020

    Nederlandse wetenschappers hebben een soort van 'zuur meer' ontdekt in een zinkgat in de Sababank: een onderzeese verhoging in de Caribische Zee. Interessant, want dat meer kan ons inzicht geven in wat er met onze oceanen gebeurt nu die verzuren door de grote hoeveelheid CO2 in de atmosfeer. Wij praten ervoer met Fleur van Duyl, zeebioloog bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en leider van de expeditie. Beeld: kalkpilaar in een (ander) zinkgat in de Sababank - ...more

  • De jaren 20: de periode van The Great Gatsby, jazz en vrouwen met korte kapsels!

    Jan 02 2020

    Over een aantal dagen is het 2020, dat betekent dat we aan de jaren '20 van deze eeuw beginnen! Maar hoe verliepen die jaren vorige eeuw? Toen we tussen de twee grote wereldoorlogen in zaten. Wat gebeurde er in Nederland, en hoe zag het land er toen uit? We praten hierover met historicus Joris Gijsenbergh.

  • Weg met de misvattingen: een meerkoet is géén waterhoentje

    Jan 01 2020

    Weg met de misvattingen! In de laatste dagen van dit jaar werken we in Nieuws en Co een paar misverstanden de wereld uit. Vandaag vertelt Auke-Florian Hiemstra, Bioloog aan het centrum voor milieuwetenschappen van de Universiteit Leiden waar hij onderzoek doet naar plastic in vogelnestjes, over 'de Nick en Simon onder de vogels'. Namelijk de meerkoet en het waterhoentje, want laat het duidelijk zijn dat dit niet hetzelfde dier is... Hoe zijn de twee vogels van elkaar te onderscheiden?

  • Weg met de misvattingen: 'appels zijn gezond en pindakaas is ongezond'

    Dec 31 2019

    Weg met de misvattingen! In de laatste dagen van dit jaar werken we in Nieuws en Co een paar denkfouten de wereld uit. Vandaag praten we over misvattingen rondom gezonde voeding. Wat is gezond en wat kun je beter links laten liggen? Daarover worden nog al tegenstrijdige berichten verspreid. Edith Feskens, hoogleraar voeding en gezondheid in de levenscyclus aan de Wageningen Universiteit, licht toe waar dit vandaan komen en hoe het wél zit.

  • 'Blokfluit en gitaar in één' nieuwe instrumenten creëren met AI

    Dec 31 2019

    We dansen, zingen, tikken mee... Iedereen heeft wel iets met muziek. Tot en met de kerst praten we over wat muziek met ons doet. Vandaag vertelt Janne Spijkervet over het creëren van muziek door slimme algoritmes. Ze doet onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam naar hoe kunstmatige intelligentie ingezet kan worden in het maken en analyseren van muziek. In haar eigen muziek gebruikt ze 'nieuwe instrumenten' gemaakt door zulke algoritmes, bijvoorbeeld een blokfluit en elektrische gitaar in één...more

  • Waarom muziek ons blij maakt

    Dec 31 2019

    We dansen, zingen, krijgen er een gevoel bij.. Iedereen heeft er wel wat met muziek. Tot en met de kerst praten we over wat muziek met ons doet. Waarom worden we blij van muziek? En wat maakt een nummer 'catchy'? Daarover praten we met neuropsycholoog Rebecca Schaefer. Zij onderzoekt gezondheidstoepassingen van muziek aan de Universiteit Leiden.

  • Bijbelwetenschapper Janneke Stegeman ontkracht vijf mythes uit de bijbel

    Dec 26 2019

    Bijbelwetenschapper Janneke Stegeman ontkrachtte vijf mythes uit de bijbel. Zoals de mythe of de maagd Maria wel echt maagd was. En of Jezus eigenlijk wel met kerst is geboren... Janneke Stegeman was live met haar pasgeboren zoontje Omar in de studio.

  • Melodieuze West coast rap versus staccato East coast rap

    Dec 24 2019

    We dansen, we zingen, we tikken mee... Iedereen heeft wel iets met muziek. Maar waarom heeft de een bijvoorbeeld meer ritmegevoel dan de ander? Tot en met de kerst praten we in Nieuws en Co over wat muziek met ons doet. Vandaag spreken we Steven Gilbers. Hij doet onderzoek naar rapstijlen aan de universiteit van Groningen. Én hij rapt ook zelf.

  • Het 2019 van zwartegatenfotograaf Heino Falcke

    Dec 24 2019

    Volgens het prestigieuze vakblad Science is het dé wetenschappelijke doorbraak van 2019: de eerste foto van een zwart gat. U weet het waarschijnlijk nog wel, die rood-oranje donut die in april wereldnieuws werd. We blikken terug op een bewogen jaar met Heino Falcke, hoogleraar radioastronomie en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen én de bedenker van dit project.

  • Waarom wetenschappers dóórwerken in de kerstvakantie

    Dec 24 2019

    De kerstvakantie staat voor de deur. Voor bijna iedereen betekent dat kerstdiners, oliebollen, tijd doorbrengen met vrienden en familie. Maar voor wetenschappers betekent het vaak óók: eindelijk tijd voor onderzoek. Wij spraken een universitair docent over zijn plannen voor de kerstvakantie en praten over het onderwerp door met Marijtje Jongsma van WOinactie.

  • Boliviaanse boeren helpen kwetsbare vogels beschermen

    Dec 24 2019

    De Nederlandse ecoloog en natuurbeschermer Tjalle Boorsma is genomineerd voor de Future for Nature Awards. Dat is een internationale prijs voor jonge natuurbeschermers. Tijdens een stage werd hij verliefd op Bolivia en sinds 2014 woont hij daar om de zogeheten blauwkeelara te beschermen.

  • Vetbollen mogen blijven hangen, ondanks pesticiden

    Dec 24 2019

    In de vetbollen die wij voor mezen in de bomen hangen, zitten bestrijdingsmiddelen. In een kleinschalig onderzoek van Velt - de Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren - bevatte één op de drie vetbollen een lage concentratie bestrijdingsmiddelen. Marc-Robin kocht een paar bollen en zocht gecertificeerd mezenliefhebber Adriaan Guldemond op voor advies.

  • Ongehoorde stemmen uit het verleden hoorbaar maken

    Dec 24 2019

    Letterkundige Nadine Akkerman ontvangt een grote Europese onderzoeksbeurs waarmee ze de komende jaren een methode zal ontwikkelen die ons helpt om de geschiedenis beter te begrijpen. Met haar methode begrijpen we straks beter wie historische teksten hebben geschreven én wie er - naast de officiële auteur - ook nog invloed hadden op de inhoud van de tekst.

  • Column #84 van Hens Zimmerman: M31 zie je bij uitstek in december

    Dec 23 2019

    Hoe kun je M31 het sterrenstelsel het beste bekijken? Je hoort het in deze speciale december kerst column van onze huis-cosmonaut Hens Zimmerman. Trek je sneeuwschoenen vast aan, want hij neemt je mee naar buiten! Meer afleveringen van de column van Hens? Vul 'Zimmerman in Space' in als zoekterm in je eigen podcast app. Daar hebben we alle stukje audiokunst voor je onder elkaar gezet! Lekker luister voer voor de donkere decembermaand.

  • Een terugblik op een decennium aan tech; elektrisch rijden en de eerste Iphones

    Dec 23 2019

    Met techredacteur Tjitze Zijlstra blikken we terug op 10 jaar technologie; over de opkomst van elektrisch rijden, social media, streamingsdiensten en uiteraard de smartphone.

  • Zijn wilde dieren nog wel wild?

    Dec 19 2019

    Zijn wilde dieren nog wel wild? Als het aan de mens ligt bepalen dieren niet zelf waar ze gaan en staan. Deze relatie tussen mensen en 'wilde' dieren gaat historicus Raf de Bont aan de universiteit Maastricht onderzoeken in het onderzoeksproject 'Moving Animals', waarvoor hij een stevige beurs van 1,5 miljoen ontving. En recent kreeg hij ook nog de dr. Hendrik Muller Prijs van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen. Maar wat beweegt hem? Marc-Robin Visscher ontmoet meneer de Bont...more

  • Hoe we meer vrouwen de politiek in krijgen

    Dec 17 2019

    Wat kunnen we in Nederland doen om meer vrouwen de politiek in de krijgen? Vandaag werd bekend dat Nederland elf plaatsen is gezakt op de ranglijst van genderongelijkheid van het World Economic Forum. En dat is deels te wijten aan het verschil in politieke invloed tussen mannen en vrouwen. We praten erover met Liza Mügge, politicoloog aan de UvA een van de auteurs van het rapport 'Op weg naar een betere m/v-balans in politiek en bestuur' dat zij opstelde in opdracht van het ministerie van bin...more

  • Exoplaneten krijgen meer smoel door ESA-missie

    Dec 17 2019

    De Europese ruimtevaartorganisatie ESA lanceert morgen haar eerste eigen exoplaneten-satelliet genaamd CHEOPS. U weet het misschien nog wel: exoplaneten zijn planeten die draaien om een ándere ster dan onze eigen zon. Michiel Min is leider van het wetenschappelijk programma voor exoplaneten bij ruimteonderzoeksinstituut SRON en hij praat ons bij over het doel van de missie.

  • Column #83 van Hens Zimmerman: niks niks niks niks niks niks niks BIG BANG niks

    Dec 14 2019

    ''Toeval is de buurvrouw van vrije wil en determinisme.'' Toeval bestaat niet. Of toch wel? Er bestaat bij mensen de neiging om verbanden te zien waar die niet bestaan: apofenie, of ook wel een type 1 error. Ook als het om het ontstaan van het heelal gaat zien we allerlei verbanden. Maar hoe groot was de kans op dit heelal waarin u op dit moment deze tekst leest? Microscopisch klein volgens Hens Zimmerman. Dus was het dan slechts een kwestie van afwachten tot dit heelal ontstond? Nee want vo...more

  • Het onderwijs: "Er moet gewoon een bom op gegooid worden''

    Dec 13 2019

    Zestien scholen in Nederland zijn deze week dicht. Zo'n 5400 leerlingen missen hierdoor een hele week onderwijs. Leraren gebruiken deze dagen om na te denken over een structurele oplossing voor het lerarentekort. "Het is nu echt crisis. Maar crisis betekent niet alleen gevaar, maar ook een kans." Maar wat zijn die kansen dan? Met friend of the show en onderwijsexpert Jan Jaap Hubeek en schrijver van het boek Gevormd of vervormd? Een pleidooi voor ander onderwijs Jan Bransen bespreken we het s...more

  • Studenten TU Delft presenteren eenpersoonsvliegtuigje

    Dec 12 2019

    Elektrisch vliegen komt een stapje dichterbij. Studenten van de TU Delft hebben nu een showmodel van een eenpersoons elektrisch vliegtuig dat écht kan vliegen. Team Silverwing, zoals de studenten zich noemen, won eerder de voorrondes en van de 700 teams zijn ze nu nog met vier andere overgebleven. Volgende week gaat hun vliegtuigje op de boot naar Amerika voor de finale van de wedstrijd voor het beste eenpersoonsvliegtuigje, gesponsord door Boeing. Quint Houwink is hoofd aerodynamica van team S...more

  • Dean doet mee met dna-onderzoek naar stotteren

    Dec 10 2019

    Waarom stottert de ene persoon wel en de andere niet? Om daar achter te komen start vandaag een grootschalig onderzoek naar de erfelijkheid van stotteren. Wij praten erover met onderzoeker Else Eising én met Dean. Bij Dean zit stotteren in de familie en hij mocht als allereerste in een buisje spugen voor het onderzoek. Iedereen die ouder is dan zeven jaar en die stottert of heeft gestotterd, kan zich vanaf vandaag voor het onderzoek opgeven via www.geneticavanstotteren.nl. Het onderz...more

  • Column #82 van Hens Zimmerman: op deze maan zouden we best eens buitenaards leven kunnen vinden

    Dec 09 2019

    Deze week neemt onze huiskosmonaut Hens Zimmerman je weer mee op ruimte-expeditie. De eindbestemming? Titan: met een doorsnede van 5149 km de grootste maan van Saturnus. Titan is een bijzondere maan in ons sterrenstelsel. Het is de enige plek waar naast de Aarde ook oceanen, meren, rivieren en duinen voorkomen. Door de dikke atmosferische laag regent en waait het er ook. Dit alles maakt de kans op buitenaards leven hier het grootst. Om meer te leren over deze maan is NASA bezig met een bijzonder...more

  • Wat zegt de vorm van je schedel over je persoonlijkheid?

    Dec 09 2019

    Het verzamelen van hersenen klinkt als een hobby van iemand met een psychische aandoening. Maar Franz Joseph Gall verzamelde geen hersenen omdat hij alles niet op een rijtje had. Hij verzamelde hersenen om deze te onderzoeken en stond daarmee aan de basis van de frenologie. In deze aflevering van Lezen in het Donker spreekt presentator Steven Smit met schrijver Theo Mulder over het beroep en het leven van de verzamelaar. Theo is schrijver van het boek: De hersenverzamelaar.

  • Leidse onderzoekers winnen wedstrijd snelste MRI-scanner

    Dec 06 2019

    Hij maakt veel lawaai, is traag en sommige mensen krijgen het er erg benauwd van van: de MRI-scanner. Gelukkig hebben Leidse onderzoekers uitgevonden dat een MRI-scan véél sneller kan. Samen met fabrikant Philips deden ze mee aan een internationale wedstrijd en... ze wonnen! Marc-Robin Visscher ging naar het Leids Universitair Medisch Centrum en trof daar één van de winnaars: dat is MRI-fysicus Thijs van Osch.

  • 'Alsof je voor het eerst een thermometer in de zon steekt'

    Dec 05 2019

    Nog nooit kwam er een ruimtevoertuig zo dicht bij de zon als de Parker Solar Probe van NASA. Deze ruimtesonde heeft zo voor het eerst in detail kunnen meten wat er rond de zon gebeurt. En hoe de zonnewind daar ontstaat en de deeltjes bewegen, dat gaat anders dan gedacht. De eerste bevindingen zijn nu in het vakblad Nature gepubliceerd. Sterrenkundige Rob Rutten vindt de eerste resultaten verrassend, maar volgens hem moet het interessantste nog komen...

  • "Musea hebben van oudsher hele witte verhalen verteld"

    Dec 05 2019

    Welke verhalen vertellen wij in Nederland over onszelf? En welke verhalen besluiten wij juist niet door te geven? Zijn het vooral de witte verhalen, of durven we te erkennen dat bij de Nederlandse geschiedenis ook zwarte helden horen. Te gast is onderzoeker en curator Valika Smeulders. Vorige maand won zij de Black Achievement Award in de categorie onderwijs en wetenschap. Zij onderzoekt hoe geschiedenis en erfgoed uit Aruba, Bonaire en Curaçao hier in Nederland een plek krijgt in musea. Ook...more

  • 'Hitterecord' Deelen nog steeds een mysterie

    Dec 04 2019

    Het mysterie rond het opmerkelijkste 'hitterecord' van deze zomer is nog steeds niet opgelost. U weet het misschien nog wel: op 24 juli sneuvelde het 75-jaar oude hitterecord toen het in Eindhoven 39,3 graden werd. Een dag later werd dat record alweer verbroken toen de thermometer in Gilze-Rijen 40,7 graden liet zien. En het leek er even op dat de temperatuur nóg verder steeg, tot 42,9 graden. Maar dat bleek niet te kloppen. Het KNMI schrapte de meting in Deelen, maar een verklaring voor...more

  • Vogels zingen steeds hoger door herrie in de stad

    Dec 04 2019

    Je denkt misschien dat ieder dier al eeuwen hetzelfde geluid maakt, maar niets is minder waar. Door het lawaai dat wij als mensen maken, gaan vogels anders zingen. Wat dacht je van een merel die een golfkarretje of een autoalarm imiteert? En die menselijke herrie dringt zelfs tot de grootste diepten van de zee door. Friend of the show en bioloog Auke-Florian Hiemstra en gedragsbioloog Hans Slabbekoorn vertellen over deze veranderingen. Is het erg dat vogels anders gaan zingen of zitten er mi...more

  • Terug naar het 'terracottaleger' op de zeebodem

    Dec 03 2019

    Een soort terracottaleger op de bodem van een zinkgat in de zeebodem... Dat ontdekten Nederlandse wetenschappers anderhalf jaar geleden tijdens een expeditie op de Sababank, in het Caribisch gebied. De vondst roept allerlei vragen op. Waar komen die pilaren op de zeebodem bijvoorbeeld vandaan? En zitten er nieuw soorten in de zinkgaten? Om deze en andere vragen te beantwoorden, gaan de onderzoekers de komende weken terug naar de Sababank. Wij praten erover met Fleur van Duyl. Zij is zeeb...more

  • Waarom een kwart eeuw aan klimaat-toppen te weinig heeft opgeleverd

    Dec 03 2019

    Nog maar drie weken en dan wordt het Klimaatakkoord van Parijs van kracht. Alleen, over heel wat zaken is nog geen overeenstemming. Wereldleiders zijn in Madrid bijeengekomen om alles toch voor het nieuwe jaar rond te krijgen. Correspondent Rop Zoutberg is op de top en peilt het gevoel van urgentie. Verder vragen we Sebastian Oberthür waarom er de afgelopen kwart eeuw te weinig is gebeurd om de opwarming van de aarde te beperken. Oberthür is hoogleraar milieu en duurzaamheid aan de Vrije Uni...more

  • Koeien met minder klimaatimpact

    Dec 03 2019

    Om broeikasgassen in de lucht aan te pakken, is het slim om naar het voer van koeien te kijken. Door daar een experimenteel poeder aan toe te voegen, produceren de koeien minder van het krachtige broeikasgas methaan. De Wageningen Universiteit zoekt op een testboerderij in Leeuwardenuit hoevéél minder methaan koeien uitademen als het poeder door hun voer zit. Verslaggever Martijn van der Zande kreeg een uitleg van veevoer-onderzoeker Jan Dijkstra.

  • Geld om Europese astronauten naar de maan te sturen

    Dec 03 2019

    Europese astronauten naar de maan, een zwaartekrachtgolfdetector in de ruimte en meer satellieten die de aarde in de gaten houden... Voor deze en andere projecten ontvangt de Europese ruimtevaartorganisatie ESA de komende vijf jaar 14,4 miljard euro van haar lidstaten. Volgens de ESA is dat de eerste belangrijke groei van het budget in 25 jaar. Waarom investeert Europa juist nú fors in ruimtevaart? Daarover praten wij met Frans von der Dunk, hoogleraar ruimterecht aan de universiteit van Neb...more

  • Column #81 van Hens Zimmerman: wat doet een deeltjesversneller nou eigenlijk?

    Nov 30 2019

    De Vlaamse luisteraar Rudi vraagt zich af waarom de massa van deeltjes niet evenredig toeneemt als ze worden versneld. Om die vraag te beantwoorden neemt je favoriete spacegeek Hens Zimmerman je deze week mee op een imaginair tripje naar de Large Hadron Collider: de wereldberoemde deeltjesversneller die je kent van het higgsdeeltje. Want wat gebeurt er nou eigenlijk in die mysterieuze ringvormige gebouwen?

  • Kinderen voor Kinderen bestaat 40 jaar: tijd voor wetenschappelijk onderzoek

    Nov 29 2019

    Als ik op een onbewoond eiland de baas zou zijn van het journaal dan wordt het presentatieteam een meidengroep en eet iedereen kip, patat met appelmoes, of is dat te waanzinnig gedroomd? Zomaar wat Kinderen voor Kinderen nummers verwerkt in één zin. Het overbekende televisieprogramma bestaat 40 jaar! Letterkundige Laurens Ham van de Universiteit Utrecht analyseert alle 522 liedjes van Kinderen voor Kinderen. Wat maken de nummers zo goed? En is Kinderen voor Kinderen nog steeds zo activistisc...more

  • In 2021 hebben we een nieuw voedselkeuzelogo

    Nov 29 2019

    Een groene A is goed voor je en een rode E is slecht. Na jaren gesteggel is er nu een nieuw voedselkeuzelogo. Over anderhalf jaar moet er op elk product in de supermarkt een stikker zitten die aangeeft of het een gezonde keuze is. Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid prestenteerde het logo van de 'Nutri - Score' vanmiddag vol trots, maar eerder deze maand spraken we nog met wetenschappers die de staatssecretaris een brandbrief stuurden omdat het logo niet aansluit bij onze Schijf va

  • Katten aan de lijn om vogels te beschermen

    Nov 27 2019

    Katten mogen eigenlijk helemaal niet vrij buiten rondlopen, zeggen twee rechtswetenschappers van de Universiteit van Tilburg. Doordat katten en poezen jaarlijks tientallen miljoenen vogeltjes doden, zijn zij een gevaar voor de inheemse vogelpopulatie. Volgens Europese wetgeving moet die beschermd worden en dus zouden katten binnen moeten blijven. Een lastige kwestie, merkte verslaggever Martijn van der Zande.

  • Onderbroekenlol is van alle tijden, poep- en pieshumor doet iedereen glimlachen

    Nov 27 2019

    Schaterlachen deed je in de 16de eeuw om nonnen die scheten lieten en een vrouw die haar man onder poept. De moppen van vroeger zijn mogelijk niet geschikt voor de gemiddelde verjaardag maar er zijn zeker overeenkomsten, zegt Neerlandicus Bas Jongenelen. 'Denk bijvoorbeeld aan Geer en Goor.' Jongenelen promoveerde op zijn onderzoek naar 'Humor in 1561'. We gaan terug naar de late Middeleeuwen. Welke grappen deden het goed? En wie was de Arjan Lubach van 1561?

  • Nederlandse antennes achter de maan zijn eindelijk uitgeschoven

    Nov 27 2019

    Het Nederlandse team dat meedoet met de Chinese ruimtemissie naar de achterkant van de maan heeft er even op moeten wachten, maar de antennes op de satelliet zijn uitgeschoven. Deze meterslange sprieten kunnen de wetenschappers nu gaan gebruiken om metingen te doen naar het ontstaan van het heelal. De antennes zijn ontworpen in Delft en daar keek verslaggever Martijn van der Zande naar een proefopstelling.

  • Ligt de oplossing voor kanker al 700 miljoen jaar onder water?

    Nov 26 2019

    Het zijn de oudste nog levende dieren op aarde. Ze bestaan al zo'n 700 miljoen jaar en toch weten we er bar weinig over. Zonde! Want juist dit beest kan een oplossing bieden tegen kanker. Om die oplossing voor doodsoorzaak nummer 1 te vinden moet we afdalen tot ver onder het wateroppervlak naar de grote dieptes van de oceanen… Duik je mee?

  • Wat moet je doen als je een wolf tegenkomt?

    Nov 26 2019

    Er is nu één nestje wolven op de Veluwe, maar het is mogelijk dat dit er meer worden. Het is nu najaar, de tijd van het jaar dat jonge wolven opzoek gaan naar een plek om een eigen familie te beginnen. De komst van de wolf leidde eerder tot veel discussie: de een vindt wolven bij onze natuur horen, de ander vreest het beest, boeren bijvoorbeeld denken vooral aan hun schapen. Maar wat weten we eigenlijk over wolven? Het nieuwe boek 'Wolf, de terugkeer van een jager' van gedragsbioloog Roelke Post...more

  • 143 mysterieuze Nazcalijnen ontdekt in Peru

    Nov 23 2019

    Japanse wetenschappers hebben in Peru een groot aantal zogenaamde Nasca-lijnen ontdekt. Dat zijn gigantische tekeningen van meer dan tweeduizend jaar oud. Sommige lijnen zijn honderden meters lang. Dankzij satellietfoto's die bewerkt zijn in computers zien we vogels, vissen en ook mensachtige figuurtjes.Een reportage van Marc-Robin Visscher.

  • Column #80 van Hens Zimmerman: een knallend einde voor stervende sterren

    Nov 23 2019

    Hoe zwaarder een ster, hoe korter hij leeft: "Een beetje als bij mensen. Als ik mijzelf vol stop met roomsoezen en snackproducten sterf ik waarschijnlijk op jonge leeftijd aan hartfalen", aldus onze huiskosmonaut Hens Zimmerman. Een groot verschil tussen mens en ster is dat een stervende ster zijn leven kan eindigen met een indrukwekkende knal; en deze zogenaamde gammaflitsen zijn dan ook het onderwerp van de tachtigste column van Hens Zimmerman. Die flitsten komen dagelijks voor, dus dat klinkt...more

  • Groot methaan-lek ontdekt vanuit de ruimte en aangepakt

    Nov 22 2019

    Nederlandse en Noord-Amerikaanse onderzoekers hebben voor het eerst vanuit de ruimte een groot lek ontdekt van het broeikasgas methaan. Het gaat om een lek bij een installatie van de olie- en gasindustrie in Turkmenistan in Centraal-Azië. Nadat informatie over het lek werd gemeld aan het verantwoordelijke bedrijf, blijkt uit satellietbeelden dat het nu gedicht is. Het onderzoek is gepubliceerd in het vakblad Geophysical Research Letters. Wij praten erover met Ilse Aben, onderzoeker bij SRO...more

  • Bevalling eerder inleiden kan levens redden

    Nov 22 2019

    Vanaf 41 weken zwangerschap moeten vrouwen automatisch het aanbod krijgen om de bevalling in te leiden. Langer wachten op een natuurlijke bevalling vergroot namelijk de kans op een dood kind, concluderen Zweedse wetenschappers. Wij praten erover met Jan Nijhuis, emeritus hoogleraar gynaecologie aan het Maastricht UMC en de Nederlandse vertegenwoordiger van de werkgroep die de babysterfte in de EU onderzoekt.

  • Tentoonstelling: jij bent uniek, net als iedereen

    Nov 22 2019

    Iedereen lust iets anders, houdt van andere muziek, is roodharig of juist donkerblond. En toch lijken we ook ontzettend op elkaar en stammen we van elkaar af. In de nieuwe expositie Humania in het Nemo Science Museum in Amsterdam komt de wetenschap oog in oog met de bezoeker zelf. Enkele van de 40 installaties leveren direct bruikbare data voor wetenschappelijk onderzoek. Verslaggever Maino Remmers bezocht de tentoonstelling.

  • Boeren presenteren eigen stikstof-maatregelen

    Nov 22 2019

    Boeren en stikstof, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. En hoewel ze zelf vinden dat zij de stikstofcrisis niet veroorzaakt hebben, willen de boeren wel graag meedenken over de oplossing. In Den Haag presenteerden dertien boerenorganisaties hun actieplan Uit de gecreëerde stikstof-impasse. Voorzitter van het Landbouw Collectief is Aalt Dijkhuizen en hij legt het plan uit aan verslaggever Martijn van der Zande. Lara Rense praat erover door met Wim de Vries, hoogleraar integrale stiksto...more

  • Is het einde van de spelcomputer in zicht?

    Nov 22 2019

    "Vroeger had je Videoland, daar kon je video's huren. Tegenwoordig worden die video's gestreamd. De volgende stap is dat dit ook bij gaming gaat gebeuren." Afgelopen dinsdag lanceerde Google zijn eigen gameplatform Stadia. Maar hoe werkt gamen via internet? Is gamen wel mogelijk met een trage internetverbinding? En wordt dit de vervanger van de Xbox, WII en Playstation? Techdeskundige Tjitze Zijlstra probeert antwoorden te geven op die vragen.

  • Nieuwe tentoonstelling Nemo

    Nov 22 2019

    "Je komt in een tunnel terecht waar allemaal vragen aan je gesteld worden." Wie ben ik? Wat maakt mij bijzonder? Hoe ziet mijn toekomst eruit? Dat zijn de vragen die centraal staan in de nieuwe tentoonstelling 'Humania' die NEMO Amsterdam gisteren opende. Presentator Jacob de Vries belt met conservator Esther Hamstra over deze bijzondere tentoonstelling.

  • Het gaat goed met 'het luipaard van de Nederlandse moerassen': de otter

    Nov 21 2019

    Er zijn steeds meer Europese Otters in ons land en de populatie spreidt zich ook steeds verder uit, dat blijkt uit onderzoek van de Wageningen Universiteit. En dat is bijzonder, want in 1988 waren ze uitgestorven in Nederland. Er zijn er nu ongeveer 360 weten we dankzij vrijwilligers die op zoek gaan naar sporen van die otters. Marc-Robin Visscher ging het ook proberen in de Nieuwkoopse Plassen met Hans Blom, vrijwilliger van de Zoogdiervereniging Nederland.

  • Onderzoek naar ontwikkelen psychosociale hulpverlening voor kinderen met een oorlogstrauma

    Nov 21 2019

    05:56 Er is nog maar weinig bekend over welke psychische hulpverlening kinderen met oorlogstrauma's het beste kan helpen. Het onderzoek van bijzonder hoogleraar psychosociale zorg Mark Jordans moet gaan uitwijzen wat werkt en wat niet. De bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam vertelt morgen in zijn oratie hoe hij dat gaat onderzoeken. De leerstoel die Jordans bekleedt wordt mogelijk gemaakt door War Child. Marc-Robin Visscher sprak alvast met hem èn met een ervaringsdeskundige ...more

  • Leren reanimeren met een Virtual Reality cursus en een hoofdkussen: 'iets doen is beter dan niets doen'

    Nov 20 2019

    Als je een reanimatiecursus hebt gedaan, moet je die kennis zo nu en dan opfrissen. Uit onderzoek van het Radboud Universitair Medisch Centrum blijkt dat zo'n cursus niet per se via een trainer hoeft, maar dat je de cursus ook met behulp van Virtual Reality kunt doen. Daarnaast kwam naar voren dat deze VR-cursus een prima opstap is als je nog nooit hebt leren reanimeren. 'Iets doen is beter dan niets doen'. Verslaggever Martijn van der Zande bekeek de cursus in het Radboud UMC in Nijmegen. Beni...more

  • Stapje dichter bij de oorzaak van Multiple Sclerose (MS)

    Nov 18 2019

    Onderzoekers aan het Radboud Universitair Medisch Centrum zijn een stapje dichter bij de oorzaak van Multiple Sclerose. Alles wat er in onze hersenen gebeurt draait om goede communicatie tussen de miljarden neuronen waaruit die hersenen zijn opgebouwd. Bij mensen met de ziekte MS gaat er iets mis in de communicatie tussen deze neuronen. En onderzoekers hebben een belangrijke afwijking gevonden in de genen van MS-patienten die deze communicatie bemoeilijkt. Geert Poelmans is hoofdonderzoeker v...more

  • Gekweekte 'mini-hersentjes' leggen verschil in communicatie bloot tussen hersencellen van mensen met en zonder verstandelijke beperking

    Nov 18 2019

    Onderzoekers van het Radboud UMC hebben een bijzondere ontdekking gedaan. Met behulp van stamcellen hebben ze zenuwcellen kunnen maken. Deze hebben ze op een elektrode gelegd en zo hebben ze hersenactiviteit kunnen meten. Bij mensen met een bepaalde genetische afwijking hebben ze op die manier in beeld kunnen brengen wat er mis is. Hersencellen van mensen met een verstandelijke beperking of bepaalde ontwikkelingsstoornissen communiceren anders met elkaar dan de hersencellen van mensen zonder die...more

  • Waarom we juist 's avonds 100 in plaats van 130 zouden moeten rijden

    Nov 16 2019

    Dat we juist overdag 100 kilometer per uur moeten gaan rijden en 's nachts 130 blijven rijden, dat is onlogisch volgens meteoroloog Bert Heusinkveld van de Universiteit Wageningen. In een mail aan ons legt hij zijn verbazing uit: Juist 's nachts komt er namelijk per auto meer stikstof in de natuurgebieden terecht.

  • Column #79 van Hens Zimmerman: de Amerikaanse geheimhoudingsgekte reikt tot in de ruimte

    Nov 16 2019

    Dat Amerikanen dol zijn op mysteries is geen geheim. De CIA bewaart dan ook allerlei classified information in archieven: gevoelige informatie die niet bedoeld is voor simpele burgers. Dat deze geheimhoudingsgekte zelfs reikt tot in de ruimte vertelt onze favoriete spacegeek Hens Zimmerman in de column van deze week. In de jaren '70 zat een stel stoute astronauten in het eerste Amerikaanse ruimtestation Skylab. Ze wisten dat het verboden was foto's te maken van het nog altijd mysterieuze Are...more

  • "Waarvan ik op dit moment echt in paniek raak, zijn piepende messen"

    Nov 15 2019

    "Mensen met misofonie hebben echt ontzettend veel last van geluid en worden daarbij ook woedend", zo omschrijft psycholoog Inge Jager de nog relatief onbekende stoornis. Mensen met misofonie reageren reflexmatig op bepaalde geluiden. Dat gaat een stuk verder dan jouw irritatie om een klussende buurman op zaterdagochtend. Misofonen hebben het gevoel dat ze ontploffen van binnen en alleen al het zien van bijvoorbeeld een mes in een restaurant kan al voor angstgevoelens zorgen. Waar komt die afk...more

  • In veel computers aanwezige processorchips zijn nog steeds kwetsbaar voor aanvallen

    Nov 14 2019

    De processorchips van Intel, die in praktisch elke moderne computer zitten, zijn nog steeds kwetsbaar. Al meer dan een jaar geleden gaven onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam het lek voor het eerst aan Intel door, maar de computergigant heeft het nu nóg niet opgelost. Dat is een risico, omdat hackers zo wachtwoorden en andere vertrouwelijke informatie kunnen onderscheppen. Een van de betrokken onderzoekers computerbeveiliging aan de Vrije Universiteit Amsterdam is Sebastian Österl...more

  • Koolmezen niet massaal gestorven door bestrijding buxusmotrups

    Nov 13 2019

    Jonge koolmezen zijn niet massaal gestorven aan het gif dat wij gebruiken tegen rupsen in buxus-struiken. U weet het misschien nog wel, in het voorjaar startten wetenschappers een onderzoek omdat er opvallend veel jonge mezen dood gingen én omdat er steeds meer buxusmotrupsen zijn die we bestrijden. Inmiddels zijn de resultaten van het onderzoek bekend en wij spreken erover met Adriaan Guldemond, onderzoeker bij het Centrum voor Landbouw en Milieu in Culemborg dat het onderzoek uitvoerde.

  • UvA doet óók onderzoek naar het neerslaan van stikstof

    Nov 13 2019

    Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam gaan in opdracht van het Mesdag-zuivelfonds onderzoek doen naar de stikstofverbindingen die neerslaan in de buurt van melkveehouderijen. Het Mesdagfonds is de belangenorganisatie van de melkveehouders en wij praten over het doel en de werkwijze van het onderzoek met Annemarie van Wezel, hoogleraar milieu-ecologie en directeur van het instituut voor biodiversiteit en ecosysteem-dynamica van de UvA.

  • Natura 2000-gebieden schrappen is bijna onmogelijk

    Nov 13 2019

    Het kwam maar kort ter sprake vanmorgen, maar in het pakket van maatregelen dat het kabinet wil nemen om Nederland uit de stikstofcrisis te krijgen staat iets opmerkelijks. Het wil onderzoeken of de status van kleine en structureel zwakke Natura 2000-gebieden moet worden aangepast. Met andere woorden: het kabinet wil onderzoeken of het natuurgebieden kwijt kan. Wij praten over de wenselijkheid van deze maatregel met ecoloog Liesbeth Bakker van het Nederlands instituut voor ecologie en over de...more

  • Zweetafdruk van een vinger verraadt heroïnegebruik

    Nov 13 2019

    En die vingerafdrukken van zweet die laten we overal achter... Britse onderzoekers van de Universiteit van Surrey is het gelukt om via de zweetafdruk van een vinger te bepalen of iemand heroïne ingenomen heeft, hoe goed de gebruiker zijn handen ook wast. Eerder lukte dit dezelfde Britse onderzoekers ook met cocaïne, toen in samenwerking met Marcel de Puit, deskundige bij het Nederlands Forensisch Instituut.

  • Column #78 van Hens Zimmerman: de ruimteoverwinning van de DDR

    Nov 09 2019

    De val van de Berlijnse Muur is deze week 30 jaar geleden, een perfect moment voor een lesje ruimtevaartgeschiedenis! Columnist Hens Zimmerman verdiept zich in de allereerste Duitse kosmonaut: de Oost-Duitse Sigmund Jähn. Hij verbleef twee jaar in het Russische Zvjozdny Gorodok, vertaald: het sterrenstadje. Al snel verschenen zoveel afbeeldingen van deze DDR-kosmonaut dat mensen begonnen te zeggen: hoeveel Jähn is het tot het postkantoor? Voor de socialistische naties voelde de lancering van Sig...more

  • Technische snufjes volstaan niet tegen stroperij

    Nov 08 2019

    Een hoorn van een neushoorn, maar dan gemaakt van paardenhaar. Daarmee hopen Britse en Chinese wetenschappers de stroperij te verminderen. Mooi bedacht, maar erg realistisch is dat niet volgens Bram Buscher. Hij is hoogleraar ontwikkelingssociologie aan de Wageningen Universiteit en houdt zich onder meer bezig met het tegengaan van stroperij rond het Krugerpark in Zuid-Afrika.

  • 100 jaar radio: "Dichterbij Idzerda dan we nu staan, kunnen we niet komen."

    Nov 08 2019

    Het is 6 november 1919, Hanso Idzerda maakte als eerste Nederlander een radio-uitzending vanuit zijn huis in Den Haag. Precies 100 jaar later daalt Focus af naar de depots van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, om de geschiedenis van een eeuw Nederlandse radio te proeven. Hoe zag de eerste radiostudio eruit? En hoe klonk het? Mediaspecialist en conservator Bas Agterberg vertelt het in onze locatie-uitzending vanuit Beeld en Geluid!

  • 5 miljoen voor onderzoek naar verticale landbouw

    Nov 07 2019

    Sla, bessen en basilicum in lagen boven elkaar, dat zien we straks mogelijk in leegstaande kantoorpanden in de stad. Grootschalig onderzoek naar 'verticale landbouw' is een van de vijf projecten die vandaag een zak geld ontving van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk onderzoek. Sander van Delden is plantenonderzoeker aan de universiteit van Wageningen en is één van de bedenkers van het verticale landbouw-project.

  • Film over crispr-cas gaat vandaag in Nederland in première

    Nov 06 2019

    Topwetenschappers met nachtmerries, het wegknippen van ernstige genetische ziektes en een yoghurt-fabrikant die aan de basis stond van een wetenschappelijke revolutie. Ze komen allemaal voorbij in de film 'Human Nature': een film over crispr-cas. Crispr-cas is de technologie waarmee het kinderlijk eenvoudig is om DNA te veranderen. Vanavond is deze film voor het eerst in Nederland te zien op wetenschapsfilmfestival InScience. En Sam Riedijk heeft hem al bekeken. Zij is medisch psycholoog en univ...more

  • Onderzoek: is ADHD te voorkomen?

    Nov 06 2019

    Is het mogelijk om te voorspellen welke kinderen ADHD zullen ontwikkelen? En kan ADHD voorkómen worden bij kinderen die veel risico lopen? Wetenschappers van onder meer het Radboudumc en het UMCG hebben net gehoord dat ze subsidie krijgen om dat te onderzoeken. Wij praten erover met Nanda Rommelse, universitair hoofddocent psychiatrie bij het Radboudumc en klinisch neuropsycholoog in opleiding bij GGZ-instelling Karakter.

  • Bonus-inzichten van de Voyager-ruimtesondes

    Nov 06 2019

    We gaan naar de rand van ons zonnestelsel, naar de ruimtesondes Voyager 1 en Voyager 2. Zojuist heeft het vakblad Nature Astronomy namelijk vijf artikelen gepubliceerd over hun vertrek uit ons zonnestelsel. En dat levert nieuwe inzichten op over de verste plek in de ruimte waar onze technologie ooit heen is gereisd. Wij praten erover met sterrenkundige Lucas Ellerbroek van de UvA.

  • Helpt autovrije zondag de bouwsector uit het slop?

    Nov 06 2019

    In de Tweede Kamer gaan de meeste partijen er van uit dat het kabinet vrijdag met snelwerkende maatregelen komt om de stikstofcrisis aan te pakken. De meeste genoemde maatregel is het verlagen van de maximumsnelheid tot 100 kilometer per uur, maar ook wordt er gesproken over autoloze zondagen. Hans Andringa praat ons bij vanuit de politiek en Wim de Vries, hoogleraar integrale stikstof-effect-analyse aan de Wageningen universiteit vertelt hoeveel stikstofverbindingen de bouw uitstoot én of de...more

  • Diepvriespizza gezonder dan groene thee? Wetenschappers maken zich zorgen om nieuw voedingskeurmerk

    Nov 05 2019

    Het nieuwe alomvattende keurmerk voor gezonde voedselkeuze leidt tot discussie. Logo's in vijf kleuren moeten ons gaan vertellen of een product gezond is of niet, maar welk product krijgt welke kleur? Citroenthee wordt door het nieuw keurmerk als ongezonder aangemerkt dan een diepvriespizza. En dat vindt een aantal wetenschappers belachelijk, want het nieuwe keurmerk zou niet in lijn zijn met de Nederlandse richtlijnen. Daarom ondertekenden 170 deskundigen een brandbrief die staatssecretaris van...more

  • De cola, aanmaaklimonade en likeurtjes van de zeventiende eeuw

    Nov 05 2019

    Presentator Mirthe van der Drift tovert ons programma voor een nacht om tot waar historisch kookprogramma. Historicus en schrijver van Punch, kandeel en clairet Mariella Beukers brengt je met zelfgemaakte historische drankjes terug naar de zeventiende eeuw. Tegenwoordig haal je gewoon cola, appelsap en likeurtjes in de supermarkt, maar een paar eeuwen geleden moest je alles helemaal zelf maken.

  • Het is beter om bloeddrukmedicatie in te nemen voor het slapengaan

    Nov 03 2019

    Bloeddruk medicatie biedt betere bescherming tegen hartaanvallen en beroertes als de pillen voor het slapen gaan worden ingenomen. Dat suggereert een grootschalige Spaanse studie dat is gepubliceerd in de European Heart Journal. Onderzoekers denken dat dit te maken heeft met onze biologische klok, die onze reactie op medicatie zou beïnvloeden. Cardioloog Ahmet Adiyaman adviseert zijn patiënten al om de bloeddrukpillen voor het slapen gaan in te nemen en legt uit waarom.

  • Vliegensvlug een nieuwe omgeving verkennen met mini-drones

    Nov 02 2019

    Nederlandse onderzoekers hebben een hele zwerm kleine drones een onbekende omgeving laten ontdekken. Zelfstandig zonder navigatie een grote ruimte verkennen, is een hele klus voor een drone. Maar met een zwerm mini-dronetjes kan het in een paar minuten. Om de klus te klaren lieten de onderzoekers zich wederom inspireren door de insectenwereld. Marc-Robin Visscher ging kijken in Delft bij twee van de auteurs van de studie: Guido de Croon en Christophe de Wagter.

  • Column #77 van Hens Zimmerman: In de quantum mechanica kan een kat tegelijkertijd dood en levend zijn

    Nov 02 2019

    Het is eindelijk tijd voor de langverwachte column over quantum mechanica. Wekelijks stellen luisteraars vragen over dit populaire onderwerp. Het is nogal wat, maar onze huiskosmonaut Hens Zimmerman deinst nergens voor terug. Hij waagt zich aan deze ingewikkelde materie en probeert deze wat helderheid te verschaffen in de wonderlijke wereld van de quantum mechanica. Daarvoor gebruikt hij naast een hoop abstracte informatie drie concrete voorbeelden waaronder Schroedinger’s kat: het bekende voorb...more

  • Na mazelen is afweersysteem langdurig afgezwakt

    Nov 01 2019

    Als het mazelenvirus het lichaam heeft verlaten dan laat het nog lange tijd zijn sporen achter... Het virus tast het afweersysteem hevig aan, wat patiënten langere tijd kwetsbaar maakt voor infecties. Gisteravond toonde zowel een Amerikaans onderzoek als een Engels onderzoek, beide in samenwerking met Nederlandse onderzoekers, aan hoe dit zit. Hiervoor gebruikte ze bloedsamples van Nederlandse kinderen van tijdens en na de mazelenuitbraak in de Biblebelt. Een van de onderzoekers is viroloog Rik ...more

  • Computerprogramma AlphaStar domineert strategisch videospel

    Nov 01 2019

    Zo'n vijf-en-twintig jaar geleden hielden we het niet voor mogelijk dat een computerprogramma zou kunnen winnen van een schaakgrootmeester of een professionele go-speler. Maar de ontwikkelingen gaan snel, vandaag de dag is er een programma dat zelfs in staat was om grootmeester te worden in een veel complexer videospel, genaamd StarCraft II. Het computerprogramma, AlphaStar, was in staat om van bijna iedereen te winnen, zo blijkt uit de publicatie die gisteravond in Nature verscheen. We spraken ...more

  • InScience: gokken met genen en musicerende planten

    Nov 01 2019

    Genetische modificatie klinkt velen wat eng in de oren, maar zit er misschien ook een positieve kant aan? In Focus praat presentator Jacob de Vries met aankomend InScience-directeur Daisy van de Zande over de zin en onzin van genetische modificatie. Kunstenaar Mies Loogman maakte een genengokmachine ... Daar win je geen geld mee, maar informatie over gentechnieken! Daarnaast laat designer Tom Kortbeek met zijn Bio Orchestra planten muziek componeren. Waar haalt hij het ritme en de tonen van...more

  • Kerken lopen leeg doordat we steeds geleerder zijn

    Oct 31 2019

    Steeds meer Nederlanders zijn hoog opgeleid en daardoor lopen de kerken leeg. Dat concludeert Joris Kregting, onderzoeker religiewetenschappen, in zijn proefschrift waarop hij net is gepromoveerd aan de Radboud Universiteit.

  • Wordt radio leuker met een beetje drugs?

    Oct 30 2019

    "Ik krijg er net een beetje zin in!" Presentator Steven Smit ervaart tijdens de uitzending hoe het is om een paar druppels ALD 52 te nemen (een soort LSD). Wat doet microdoseren met iemand? En kunnen mensen ook verslaafd raken aan microdoseren? Op deze vragen proberen microdoseerder Sjanett de Geus en PhD onderzoeker aan de Universiteit van Maastricht Nadia Hutten antwoord te geven.

  • Dankzij evolutie kunnen trekvogels zich aan klimaatverandering aanpassen

    Oct 30 2019

    Helemaal vanuit Afrika weten trekvogels precies op het goede moment onze kant uit te vliegen om te kunnen broeden. En dat niet alleen: ze weten zich zelfs aan te passen aan klimaatverandering door steeds eerder naar Europa te vliegen... Hoe trekvogels hiertoe in staat zijn bleek uit een bijzonder nauwkeurige Duitse studie, gisteren gepubliceerd in Current Biology.

  • 'Kijk daar een... Hoe heet dit beest eigenlijk?!'

    Oct 29 2019

    Kinderen zien nauwelijks nog het verschil tussen een mus en een merel. Zorgelijk denkt bioloog Michiel Hooykaas. Waarom? "Als je een soort leert kennen kan je meer waardering voor zo'n dier krijgen." Hoe zit het met jouw kennis van het Nederlandse dierenrijk? Bioloog en Friend of The Show Auke Florian Hiemstra heeft een haast onzichtbaar diertje in huis genomen. Miljarden vogelmijten krioelen door zijn huis - en die bijten en dat JEUKT!

  • Column #76 van Hens Zimmerman: een aangevroten eikel is geen bewijs voor de aanwezigheid van een eekhoorn

    Oct 26 2019

    "Een aangevroten eikel is nog geen bewijs voor de aanwezigheid van een eekhoorn", aldus je favoriete spacegeek Hens Zimmerman. Indirect bewijs is in de wetenschap nooit genoeg. Hens stort zich op de vraag of er nou buitenaards leven is. Deze week werd bekend dat tijdens de Vikingmissie in 1976 al aanwijzingen waren voor leven op Mars. Is dat wel zo? Of is het fake news? Hens legt aan de hand van belangrijke wetenschappelijk principes uit wat het zo lastig maakt dit met 100% zekerheid vast te ste...more

  • Techdeskundige Tjitze belt met een banaan

    Oct 25 2019

    Het is techtober! Een perfect moment voor een nieuwe update van onze techkenner Tjitze Zijlstra. Hij vertelt alles over de nieuwste gadgets, de quantum supremacy van Google en als klap op de vuurpijl heeft hij een bijzondere verrassing mee voor presentator Jacob: een banaan om mee te bellen.

  • Dwangstoornis: "Ik loop met een boog om prullenbakken heen"

    Oct 24 2019

    Je telt je eigen voetstappen op straat, je vermijdt openbare bankjes en prullenbakken of denkt na wat er zou gebeuren als je voor de trein springt. Wat nou als dit soort gedachten nooit ophouden en je leven gaan beheersen? Wetenschapsjournalist Pier Wouda en dwangstoornispatiënt Maaike van der Linden praten over hoe het is om dwanggedachten te hebben.

  • Zeeleven ook drastisch veranderd door meteoriet die dino's uitroeide

    Oct 24 2019

    We gaan terug in de tijd. Zo'n 66 miljoen jaar geleden sloeg in Mexico een meteoriet in, waardoor onder meer de dinosauriërs uitstierven. Dat wisten we al. Maar diezelfde meteoriet veroorzaakte óók een snelle verzuring van de oceanen, met massale sterfte van het zeeleven tot gevolg. Dat stellen wetenschappers in het vakblad PNAS. Katja Peijnenburg is evolutiebioloog en marien bioloog bij Naturalis en bekeek het onderzoek voor ons. Zelf doet ze onderzoek naar onder meer de verzuring van oceanen e...more

  • Wat de quantum-doorbraak van Google voor u betekent

    Oct 24 2019

    De geruchten gingen al ruim een maand rond, maar nu is het officieel: Google heeft een quantumcomputer zover gekregen dat die berekeningen uitvoert waar supercomputers op vastlopen. De computer zou in iets meer dan drie minuten een berekening uitvoeren waar supercomputers 10.000 jaar over doen. Het onderzoek is vanmorgen verschenen in het vakblad Nature en wij praten erover met Lieven Vandersypen. Hij is hoogleraar quantum-nano-wetenschappen aan QuTech en de TU Delft. Hij werkt zelf samen me...more

  • Hoe herstelt de zeebodem zich als vissers wegblijven?

    Oct 24 2019

    Met een grote kaasschaaf over de bodem van de Noordzee, dat gaan onderzoekers de van het Nederlands instituut voor onderzoek der zee de komende week doen. Ze zoeken bijzonder bodemleven ten noorden van Texel. Er is namelijk een Noordzeeakkoord in de maak waarin waarschijnlijk wordt beslist dat een deel van de Noordzee wordt gesloten voor visserij. Wetenschappers willen weten hoe de bodem zich dan herstelt en komende week doen ze een nulmeting. Maino Remmers bezoekt onderzoeksschip de Pelag...more

  • 75 jaar vrouwen in de krijgsmacht! (En nog steeds niet vanzelfsprekend)

    Oct 22 2019

    "De Milva: een kamp voor vriendinnen!", aldus een wervingsbrochure van defensie uit de jaren '50. Inmiddels is het 75 jaar geleden dat vrouwen officieel onderdeel werden van de Nederlandse krijgsmacht. Historica Kim Bootsma vertelt dat het 75-jarig jubileum niet helemaal terecht is; al in de 17e eeuw hadden vrouwen een grote rol binnen het leger. Hoe is het om als vrouw een hoge positie bij de infanterie te vervullen? Dat horen we van Helga Meindertsma, de eerste vrouwelijke officier bij de ...more

  • Boeren versus RIVM: waarom twijfelen we aan de wetenschap?

    Oct 21 2019

    Het is waar, want het is wetenschappelijk bewezen! Is dat wel zo? De Nederlandse boeren denken daar bijvoorbeeld heel anders over... Zij trekken de stikstofmetingen van het RIVM in twijfel. Wetenschapsjournalist en hoofdredacteur van ScienceGuide Sicco de Knecht begrijpt de boeren wel. Een thermometer in de werkelijkheid steken, kunnen zelfs wetenschappers niet.

  • Column #75 van Hens Zimmerman: een mijlpaal voor je favoriete kosmonaut!

    Oct 19 2019

    Wat zijn zware neutronensterren? Gelden er privacyregels in de ruimte? En is er leven op Mars? Al 75 weken beantwoordt onze huiskosmonaut Hens Zimmerman allerlei ruimtevragen in zijn column Zimmerman in Space. Om dit te vieren vandaag een extra lange aflevering! Hens Zimmerman verliet voor de 75e column eenmalig zijn audiokelder om de Space Expo te bezoeken. Directeur Rob van den Berg neemt Hens en zijn dochter annex spacesidekick Gloria mee langs de geschiedenis van de ruimtevaart. De nieuw...more

  • Onze boeren voeden lang niet de hele wereld

    Oct 17 2019

    Onze boeren voeden de wereld. Die claim horen we geregeld in de discussies over onze veestapel, de uitstoot van stikstof en onze natuurgebieden. Maar klopt dat wel? Produceren wij eten voor de hele wereld? En hoeveel voedsel halen we zelf van over de grens? Jeroen de Jager zoekt het uit. Samen met Hanneke Muilwijk van het Planbureau voor de Leefomgeving gaat hij naar de Haagse buurtsuper.

  • Verbetert testosteron de sportprestaties van vrouwelijke atleten?

    Oct 17 2019

    Zorgt een hoge natuurlijke testosteronspiegel voor oneerlijke concurrentie? Die vraag beheerst al jaren de atletiekcarrière van de Zuid-Afrikaanse topatlete Caster Semenya. Haar hoge testosteronspiegel zou haar volgens de mondiale atletiekfederatie IAAF een oneerlijk voordeel geven. Maar het wetenschappelijke bewijs is niet overtuigend. Nu komen Zweedse onderzoekers met een nieuwe studie die meer duidelijkheid moet geven over de relatie tussen testosteron en sportprestaties van vrouwen. Bert Ott...more

  • Huidige model van taal in de hersenen klopt niet

    Oct 16 2019

    Wat u vroeger op school over taal heeft geleerd, dat klopt niet helemaal. Er zijn meer hersengebieden die zich met taal bezig houden dan eerder werd gedacht. Taal is dan ook een van de meest complexe cognitieve functies die we beheersen. Én uniek menselijk. Peter Hagoort, directeur van het Max Planck Instituut, pleit voor een nieuw model van taal in de hersenen. Ook kwam vandaag het eerste boek uit waarin alle disciplines die zich tegenwoordig met taal bezighouden samenkomen: van genetica tot...more

  • Zo lang hardlopen dat je gaat hallucineren: ultraracing

    Oct 16 2019

    Dagen en nachten lang hardlopen door de bergen: Sommige mensen doen het voor de lol. Deze extreme sport wordt Ultraracen genoemd. Arjan van Binsbergen doet het ook: 170 kilometer stijgen en dalen zonder te slapen. Arjan en sportpsycholoog Ciska de Bruijn zijn vannacht te gast in Focus om over deze intense lichaamsbeweging te praten.

  • De 19e eeuw: een inspiratiebron voor genderneutrale kinderkleertjes?

    Oct 16 2019

    Herken je meisjes aan roze jurkjes en jongens aan hun stoere spijkerbroeken? Dat was vroeger heel anders, vertelt historicus Tirza Westland. Misschien denk je dat genderneutrale kleding echt een hype van nu is, maar al in de negentiende eeuw droegen zowel jongens als meisjes gewoon jurkjes. Probeer dan maar eens het geslacht te raden van een kindje!

  • Nobelprijs Economie gaat naar armoedebestrijding

    Oct 15 2019

    Wat moet je doen om mensen uit de armoede te krijgen? De Nobelprijs voor de Economie gaat naar drie wetenschappers die hier concrete antwoorden op wisten te geven met een door hen ontwikkelde onderzoeksmethode, die nu de gouden standaard is binnen de ontwikkelingseconomie. Franziska Gassmann is hoogleraar sociale zekerheid en ontwikkeling aan de Universiteit Maastricht en legt uit waarom ze blij is met de keuze voor deze winnaars.

  • SolarRacers in Australië: 3000 kilometer op zonne-energie

    Oct 15 2019

    3000 kilometer door Australië afleggen op niets dan zonne-energie: Het klinkt onmogelijk, maar tweejaarlijks gaan verschillende teams deze uitdaging aan. In 2019 doet voor het eerst het TopDutch Solar Racing team mee, een team uit Groningen. Focus belde met Eline Hesda om live updates te ontvangen over hun tocht door de outback van Australië.

  • Expeditie naar de zanger van de oceaan: de ijswalvis

    Oct 15 2019

    Wie de Beste Zanger van Nederland is, daar verschillen de meningen over maar de oceaan heeft een overduidelijke winnaar: de ijswalvis. Het dier produceert complexe geluiden van vaak meerdere tonen tegelijk en kan meer dan 200 jaar oud worden. Onderzoekers willen dit bijzondere dier gaan opzoeken tussen het zee-ijs in het Noordpool-gebied, maar daarvoor moet een schip gebouwd worden dat 6 miljoen kost. Niet elk schip is bestand tegen ijs... Initiatiefnemer en marien bioloog Herman Sips vertelt ov...more

  • DNA-dialoog: Hoe denkt Nederland over het genetisch aanpassen van embryo's?

    Oct 15 2019

    Hoe denken wij in Nederland over het genetisch aanpassen van embryo's? Die vraag wordt prangender doordat er technologisch steeds meer mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan de genetisch aangepaste tweeling die krap een jaar geleden plotseling in China opdook. Daarom is de zogeheten 'DNA-dialoog' van start gegaan: door het hele land worden er gesprekken over dit onderwerp georganiseerd, onder meer door het Erasmus Medisch Centrum en het Rathenau Instituut. Sam Riedijk, medisch psycholoog en universi...more

  • Column #74 van Hens Zimmerman: hoeveel informatie kun je in een golfproppen?

    Oct 12 2019

    Waar zou onze huiskosmonaut zijn zonder zijn trouwe luisteraars? Zijn mailbox stroomt over van enthousiaste vragen van fans. Deze week legt Hens niet alleen het verschil uit tussen AM- en FM-radio, maar ook wat DAB+ en morse met elkaar te maken hebben; en dat alles begint met een vraag over straling van luisteraar Roel: hoe kan straling ons eigenlijk zo ontzettend veel informatie geven?

  • Waarom trappen we toch elke keer weer in de marketingtrucjes van bedrijven?

    Oct 11 2019

    Vannacht ging Focus in gesprek met marketingspecialist Cor Hospes over zijn nieuwe boek. Je denkt misschien dat jij als consument volledig je eigen keuzes maakt, maar stiekem hebben influencers, reclamespotjes en marketingtrucjes meer invloed op je dan je denkt. Hoe kan dat nou eigenlijk? Presentator Jacob de Vries vraagt Cor het hemd van het lijf.

  • Stakingen, sluitingen en onderwijsproblematiek: wat kan er beter?

    Oct 10 2019

    Het is de nacht van de leraar en de lerares! In de studio bij Focus zitten Jan Jaap Hubeek en Inge van Son, twee docenten die zich inzetten voor innovatief onderwijs. Klassikaal leren rekenen en schrijven via oude lesmethoden... Dat kan anders!

  • Nobelprijs voor batterij die iedereen in z'n broekzak heeft

    Oct 10 2019

    In mobiele telefoons, elektrische auto's, laptops... Tegenwoordig zijn lithium-ion-batterijen óveral te vinden. De Nobelprijs voor de scheikunde gaat dit jaar naar drie wetenschappers die aan de basis stonden van die batterij. Wij praten over het 'temmen van lithium' met Petra de Jongh, hoogleraar katalyse en energiematerialen aan de Universiteit Utrecht. Zij werkt aan een nieuwe generatie nóg veiligere lithium-ion-batterijen.

  • Journalistiek kijkt bij wetenschappelijke artikelen vaak niet verder dan persbericht

    Oct 09 2019

    Wanneer is een wetenschappelijk onderzoek nieuwswaardig en wanneer juist niet? Onderzoekers verschillen daarover hevig van mening. Friend of the show Rolf Hut belicht beide kanten van de discussie.

  • Deze planeetonderzoeker geloofde eerst weinig van Nobelprijswaardige ontdekking

    Oct 09 2019

    De Nobelprijs voor de natuurkunde gaat dit jaar naar twee sterrenkundige onderwerpen. Wij lichten er één uit: de ontdekking van de eerste planeet buiten ons eigen zonnestelsel die om een zon-achtige ster draait. Die ontdekking leidde tot een nieuw vakgebied, met als grote vraag: bestaat er buitenaards leven? Ignas Snellen is hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit Leiden, doet onderzoek naar die zogeheten exoplaneten en had vanmiddag eigenlijk een skype-afspraak met een van de Nobelprijsw...more

  • Onderwijspaard Faldo met pensioen

    Oct 09 2019

    Vijftien jaar lang is merrie Faldo aan alle kanten bevoeld en bepoteld door studenten, want ze was een zogenaamd "onderwijspaard". Nu mag ze genieten van haar oude dag, met andere gepensioneerde paarden. De medewerkers van de Universiteit Utrecht missen haar wel een beetje, maar of dat andersom ook zo is...

  • Betonnen gebouwen: onveiliger dan je denkt

    Oct 09 2019

    Een parkeergarage die uit het niets instort: hoe kan dat nou? Beton is toch hartstikke stevig? Helaas: betonnen gebouwen storten vaker in dan je denkt. Constructief ontwerper Sander Pasterkamp en wetenschapsredacteur Jeroen Koot leggen uit hoe dat kan, waarom het zelfs mag volgens de wet en wat we moeten doen om het zoveel mogelijk te voorkomen.

  • Foute vrouwen - Wat deden Nederlandse verpleegsters aan het oostfront?

    Oct 08 2019

    Vrouwen bleken veel meer te zijn in de oorlog dan broedmachine of troostvrouw. Zo ontdekte historica Sietske van der Veen. Zij raakte geïnspireerd door Hitler's Furies van Wendy Lower: een boek over Duitse vrouwen in de oorlog. Zij waren piloot, kampbewaker of verpleger. Hoe zou dat onder de Nederlandse vrouwen zijn geweest? Sietske onderzocht het aan de hand van dertig 'foute' vrouwen die naar het oostfront vertrokken om daar de vijand te verplegen. Elke soldaat die zij beter maakten, kon weer ...more

  • Nobelprijs: zó past ons lichaam zich aan als we te weinig zuurstof krijgen

    Oct 08 2019

    Zonder zuurstof kunnen wij niet leven. Maar soms is er minder zuurstof beschikbaar dan we zouden willen, en dan past ons lichaam zich aan. Hoe dat in onze cellen in z'n werk gaat, daarvoor hebben drie wetenschappers de Nobelprijs voor de geneeskunde gekregen. En Dorine Swinkels, hoogleraar experimentele klinische chemie aan het Radboud UMC is daar heel blij mee.

  • Vrouwen onvruchtbaar door topsport?

    Oct 07 2019

    "Veel sporten werden gezien als een domein waarin vrouwen niet mochten infiltreren." Sporthistorica Elisa Rodenburg verdiepte zich in de positie van vrouwen in de sport, met name die van vrouwelijke roeiers in de periode voor 1976. Dat was het jaar dat vrouwen eindelijk mochten roeien op de Olympische Spelen. Men dacht dat vrouwen onvruchtbaar werden van topsport, maar dat was niet de enige reden om vrouwen buiten de sportwereld te houden. Waarom duurde het zolang voordat vrouwensport op de ...more

  • Column #73 van Hens Zimmerman: exotisch bezoek in ons zonnestelsel!

    Oct 05 2019

    We hebben een bezoeker uit de interstellaire ruimte! Helaas, het gaat niet om een buitenaards wezen... Onze huiskosmonaut Hens vertelt deze week over een exotische komeet: 2I/Borisov. Het is het tweede object ooit ontdekt buiten ons zonnestelsel... Maar dat betekent niet dat er niet nog veel meer zijn: we hebben nog niet zo lang de instrumenten om deze exoten op te sporen.

  • De wetenschap is diep verdeeld over nut en noodzaak van biomassacentrales

    Oct 04 2019

    'Miljardensubsidies voor biomassa zijn weggegooid geld', kopte het AD vanmorgen op de voorpagina. Inmiddels is #biomassa trending op twitter. Zijn biomassacentrales echt zo'n slecht idee? De wetenschap is diep verdeeld over de kwestie vertelt Heleen Ekker, onze redacteur energie en klimaat.

  • Westnijlvirus nu ook in Duitsland

    Oct 04 2019

    Voor het eerst is het Westnijlvirus in Duitsland aangetroffen bij een mens. Vorig jaar werden er in Europa ruim 2000 mensen ziek door het virus en stierven er 180 mensen aan de gevolgen ervan. Het virus rukt nu steeds verder op richting Noord-Europa en onze Nederlandse huismug kan het virus overdragen... We praten erover met Marion Koopmans, hoogleraar virologie aan het Erasmus Medisch Centrum. Zij is er niet gerust op dat het virus aan Nederland voorbij zal gaan. En wie meer wil weten over z...more

  • Onenigheid binnen de wetenschap: is het eten van vlees ongezond?

    Oct 04 2019

    is vlees ongezond of valt het wel mee? Er is onduidelijkheid ontstaan nu een groep internationale wetenschappers concludeert dat het wel meevalt met bijvoorbeeld de risico's op kanker en hart- en vaatziekten. Dit gaat tegen de internationale en Nederlandse richtlijnen in. We vroegen Astrid Postma, onderzoeker bij het Voedingscentrum, om uit te leggen waar deze tegenstrijdigheid vandaan komt.

  • Hebben die grote paddenstoelen ook last van stikstof?

    Oct 04 2019

    Gigantische witte bollen in weilanden, reusachtige elfenbanken.... Een beetje regen en het paddenstoelenseizoen is weer begonnen. Als je nu de bossen intrekt zie je de ene na de andere soort. Niets aan de hand, zo lijkt het. Maar hoe goed gaat het met de paddenstoel? En wat is de invloed van de vermaledijde - daar is het weer - stikstof? Jeroen de Jager zoekt het uit. Hij trekt het bos is met mycoloog Rob Chrispijn.

  • 'Promoveren moet ook aan hogescholen kunnen'

    Oct 04 2019

    Promoveren moet straks ook aan hogescholen kunnen. Dat wil zeggen: studenten moeten daar straks óók een officiële onderzoeksgraad kunnen behalen. Niet voor fundamenteel onderzoek, maar juist voor praktijkgericht onderzoek. Dat bepleiten de Vereniging Hogescholen en de Vereniging van Universiteiten vandaag. Wij praten erover met Welmoed van der Velde, jurist en lector maritiem recht aan de NHL Stenden hogeschool. Zij bepleitte dit voorstel onlangs nog bij minister van Engelshoven, die er posit...more

  • Ziekmakende muggen rukken op; slapen we straks allemaal onder een klamboe?

    Oct 03 2019

    "Door het steeds warmer wordende weer en de aanwezige hoeveelheid water in Nederland kunnen muggen in de toekomst problemen veroorzaken." Systeembioloog Maarten Schrama van de Universiteit Leiden en medisch entomoloog Marieta Braks van het RIVM zijn allebei gefascineerd door muggen. Ze bewonderen de flexibiliteit van dit organisme, maar zijn zich ook bewust van de infectieziektes die de mug met zich mee kan brengen naar ons land.

  • Lab Leven #14: het Tilburgse stresslab

    Oct 02 2019

    Zweethanden, een hogere hartslag en een steen in je maag... Stress kennen we allemaal wel. Verslaggever Dorien Rozing bezoekt deze week een lab waar proefpersonen expres in de stress worden gebracht! In deze serie bezoeken wij samen met De Universiteit van Nederland bijzondere laboratoria door heel het land.

  • Hoe krankzinnig was de zorg in de zeventiende eeuw?

    Oct 01 2019

    De zorg in gestichten of dolhuizen in de zeventiende eeuw heeft een horrorimago. "Mensen hebben het idee dat de zorg van toen minimaal was en dat er af en toe alleen een hompje brood naar ze gegooid werd. Dat is niet waar." Aldus historicus Martje aan de Kerk. In de zeventiende en achttiende eeuw werd zorg voor krankzinnigen juist veel door de familie gedaan. Als de situatie onhoudbaar werd, dan kon je in een dolhuis terecht. Martje aan de Kerk promoveerde op een onderzoek naar krankzinn...more

  • Column #72 van Hens Zimmerman: is er spooky action at a distance?

    Sep 28 2019

    Het onderwerp van deze week is fascinerend, maar ook een beetje moeilijk te begrijpen. Zelfs onze huiskosmonaut zelf vindt het wat ingewikkeld. Maar zoals altijd ben je ook na deze column weer een stukje wijzer over ons heelal. Hens combineert deze week moeiteloos twee luisteraarsvragen: benieuwd wat de spin van deeltjes, quantum mechanica en onze waarneming van de wereld met elkaar te maken hebben? Je favoriete spacegeek legt het uit!

  • Focus gooit zaadbom op Mediapark

    Sep 27 2019

    "We moeten ervoor zorgen met de goede wil de goede planten op de goede plaats te planten." Meer groen in de stedelijke omgeving, dat is het doel van Guerilla Gardening. Met het maken en vervolgens verspreiden van bloembommen zorgen guerilla gardeners voor meer bloemen in de stad. Want meer bloemen betekent meer insecten en meer vogels. Maar kan dat allemaal zomaar? Als je de verkeerde zaden in een zaadbom stopt kan de zaadbom schadelijk zijn voor inheemse planten. En veel inheemse plante...more

  • Langzamer rijden, helpt dat de natuur écht vooruit?

    Sep 26 2019

    De commissie Remkes adviseerde het kabinet gisteren hoe het de uitstoot van schadelijke stikstofverbindingen kan terugdringen. Dat riep veel vragen op. Helpt het bijvoorbeeld écht om minder hard te rijden? We leggen veelgestelde vragen voor aan Wim de Vries. Hij is hoogleraar integrale stikstof-effect-analyse aan de Wageningen universiteit en hij is ook als expert geraadpleegd door de commissie Remkes. En voor wie een en ander nog wil nalezen: voor de website Nature Today schreef hij het a...more

  • Furby's nemen de Radio 1-studio over

    Sep 26 2019

    kunstenaar en docent Creative Technology Edwin Dertien was te gast in Focus, maar hij kwam niet alleen hij heeft namelijk een paar robots en een deel van zijn furbycollectie meegenomen naar de studio. Presentator Mirthe van der Drift vraagt hem alles over de relatie tussen kunst en robotica. Je hoort het regelmatig: robots gaan onze banen overnemen. Maar hoe zit dat met kunst?

  • Lab Leven #13: het Wageningse bananenlab

    Sep 26 2019

    In de serie Lab Leven duiken we iedere week samen met de Universiteit van Nederland in een bijzonder laboratorium. In deze aflevering bezoekt verslaggever Dorien Rozing het bananenlab van Wageningen University & Research en vraagt buitengewoon hoogleraar tropische fytopathalogie Gert Kema alles over het zorgen voor bananenplanten. De bananen die wij eten komen uit Midden- en Zuid-Amerika... Maar in Wageningen kweken ze de enige echte Nederbanaan. Benieuwd hoe deze banaan smaakt? Dorien neemt...more

  • Friends is het comfortfood onder de series

    Sep 25 2019

    "De spanning tussen wie je werkelijk bent en je ideale ego, dat maakt Friends zo'n goede komedie." Recent werd bekend dat Netflix 90 miljoen euro heeft geboden voor de rechten van Friends. Een hoop geld voor een serie van 25 jaar oud. Wat is het geheim achter het succes van de sitcom? En kunnen wij ons nog wel identificeren met de personages van Friends? Communicatiewetenschapper Merel van Ommen van de Radboud Universiteit is zelf groot fan van de serie en beantwoordt deze vragen in dit uurgespr...more

  • Poolonderzoek naar algen die 'wolken maken'

    Sep 24 2019

    We nemen u mee naar de grote Noordpoolexpeditie waar we eerder in Nieuws en Co over spraken. Want de ijsbreker die zich een jaar laat 'invriezen' in het Noordpoolgebied is vrijdagavond vertrokken uit Noorwegen. Met de MOSAiC-expeditie willen wetenschappers beter begrijpen hoe het Noordpoolgebied verandert door de opwarming van de aarde. Ze parkeren hun ijsbreker vol meetinstrumenten in het ijs en laten zich vervolgens meedrijven richting de Noordpool en Groenland. Marien bioloog Jacquelin...more

  • Mag de TU Eindhoven anderhalf jaar lang alléén vrouwen aannemen?

    Sep 24 2019

    De technische universiteit Eindhoven moet uitleg geven aan het College voor de Rechten van de Mens. In juni maakte de universiteit bekend dat ze de komende anderhalf jaar alleen nog maar vrouwen aan zullen nemen. Mannen maken alleen kans als er na zes maanden geen geschikte kandidaat is gevonden. De Universiteit vindt dat er te weinig vrouwelijke wetenschappers zijn en wil daar op deze manier iets aan doen. We spreken erover met Lars Doyer. Hij was veertien jaar lang plaatsvervangend lid v...more

  • Over wetenschappelijke feiten wordt niet onderhandeld

    Sep 24 2019

    De hele komende week staat in het teken van het klimaat. Er zullen demonstraties zijn, aanstaande maandag is er in New York een klimaattop en komende woensdag publiceert het IPCC een speciaal rapport over zeespiegelstijging en de ijskappen. En vanaf vandaag onderhandelen wetenschappers en beleidsmakers in Monaco over de samenvatting van dat IPCC rapport. Een van de auteurs van dat rapport is Roderik van de Wal, hoogleraar glaciologie aan de Universiteit Utrecht. Hij is vandaag erg druk, maar ...more

  • Duistere kant van data: "Algoritmes werken beter bij witte gezichten dan bij zwarte gezichten"

    Sep 23 2019

    Een smartphone in je zak, een persoonlijke ov-chipkaart, je pintransacties: dagelijks laat je een gigantisch spoor aan data achter. Lector Maaike Harbers vindt dat mensen zich te weinig bewust zijn van alle cookies die ze achteloos accepteren en hun persoonlijke gegevens die voor grote bedrijven voor het oprapen liggen.

  • Column #71 van Hens Zimmerman: Zware neutronen-sterren

    Sep 21 2019

    Elke week vertelt Hens Zimmerman je een nachtelijk ruimteverhaal in de uitzending van Focus. Dit keer over subatomaire deeltjes en zware neutronensterren: Wat zijn dat eigenlijk voor een sterren?

  • Roetdeeltjes uit verontreinigde lucht aantegroffen in placenta's

    Sep 19 2019

    Onderzoekers hebben roetdeeltjes uit verontreinigde lucht teruggevonden in de placenta's van zwangere vrouwen. En hoe erger de lucht in de woonomgeving was vervuild, hoe meer roet de onderzoekers aantroffen. Wij spreken erover met Hannelore Bové. Zij is postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Hasselt en was hoofdonderzoeker van deze studie.

  • Glutenintolerantie onderzoeken met mini-darmpjes

    Sep 19 2019

    Het academisch jaar is begonnen en daarmee ook de nieuwe baan van Cisca Wijmenga. Zij is nu rector magnificus van de Rijksuniversiteit Groningen. Hoe gaat het dan met het wetenschappelijke project waarmee ze zoveel aandacht trok én bijna 19 miljoen euro subsidie binnenhaalde? Het project om de menselijke darm op een chip te kunnen onderzoeken. Matthijs Holtrop ging kijken en er is goed nieuws: het is gelukt om darm te ontwikkelen op een stukje plastic, zegt hoofdonderzoeker Sebo Withoff. D...more

  • Bang voor een man in de bosjes? Nergens voor nodig!

    Sep 19 2019

    We horen bijna dagelijks over schietpartijen en moord. Wordt Nederland steeds onveiliger? Marieke Liem van de Universiteit van Leiden denkt van niet. Voor haar onderzoek schudde ze de hand van tientallen moordenaars in Nederland en de VS. Dat liet haar niet koud "Ik weet nog heel goed dat ik een moordenaar voor het eerste de hand schudde. Die normale indruk die hij op mij maakte, deed meer met mijzelf dan met hem denk ik.", zegt Marieke in Focus.

  • Het verwoeste verleden van Syrië

    Sep 19 2019

    In Syrië zijn de gevolgen van de oorlog immens. Het geweld heeft er al bijna een half miljoen mensen het leven gekost en de mensen die er nog zijn hebben het zwaar. Maar dat is niet het enige immense verlies. In Focus praten we over een heel ander soort schade dat er is aangericht. Het hele land ligt in puin en de oorlog is een ramp voor de archeologie. Het culturele erfgoed is verwoest en geplunderd. En door het vernietigen van erfgoed, raakt ook nog eens de identiteit van miljoenen mensen besc...more

  • Lab Leven #12: Hoe word je zo gezond mogelijk oud?

    Sep 18 2019

    Hoe kun je zo gezond mogelijk oud worden? In Ommoord, een wijk van Rotterdam, zoeken ze het uit. Met allemaal verschillende laboratoria, zoals een slaaponderzoek-lab, een dermatologie-lab en een bloedonderzoek-lab, brengen deze wetenschappers het totaalplaatje van het menselijk lichaam in kaart.

  • Wordt het reusachtige zwarte gat middenin onze Melkweg steeds hongeriger?

    Sep 16 2019

    Wat is er aan de hand met het reusachtige zwarte gat middenin onze Melkweg? Een groep sterrenkundigen denkt dat het zwarte gat dit jaar veel meer materiaal opslokt dan anders. En als het over zwarte gaten gaat, dan denken wij natuurlijk aan Heino Falcke van de Radboud universiteit: de man die negentien jaar geleden bedacht dat hij een zwart gat wilde fotograferen en die afgelopen april het wereldnieuws haalde met die eerste iconische foto. Hij duidt het nieuws voor ons.

  • Column #70 van Hens Zimmerman: Objectieve waarheid

    Sep 14 2019

    "Het 'nu' is gebaseerd op onze eigen back-up van informatie uit het verleden." Deze week kreeg Hens Zimmerman een mail van een luisteraar die alle ruimtevaart kennis die we nu hebben in twijfel trekt. Want, niet alle feiten die wij denken te weten zijn waar. Ook de objectieve waarheid kan er soms flink naast zitten.

  • Acht bestrijdingsmiddelen in één Belgische koolmees

    Sep 13 2019

    In Nederland gaan veel jonge koolmezen dood. De vraag is of dat komt door het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Nu hebben we een paar maanden geleden verteld dat het centrum voor landbouw en milieu in Culemborg tientallen mezen in de vriezer had om dat te onderzoeken. De Belgen hebben een vergelijkbaar onderzoek gedaan en dat net gepresenteerd. Wij praten erover met Adriaan Guldemond, die het Nederlandse onderzoek leidt en het Belgische onderzoek voor ons bekeek.

  • Massale sterfte: de Europese bossen staan onder druk

    Sep 13 2019

    Er moet dringend nieuw Europees bosbeleid komen. Daartoe roepen wetenschappers op in het vakblad Nature Sustainability. Onze bossen staan namelijk onder druk, zeggen ze, doordat we er steeds meer van vragen én de bossen lijden door het opwarmende klimaat. Wij spreken erover met Gert-Jan Nabuurs. Hij is hoogleraar Europese bossen aan de Wageningen Universiteit en een van de auteurs van het artikel.

  • Eerste spectaculaire momenten gereconstrueerd van meteorietinslag die dino's fataal was

    Sep 11 2019

    Er bestaat onder wetenschappers een grote eensgezindheid dat een meteorietinslag 66 miljoen jaar geleden naar alle waarschijnlijkheid* de belangrijkste oorzaak was voor de ondergang van dinosauriërs en het uitsterven van 75 procent van het leven op aarde. Maar vele vragen blijven nog onbeantwoord. Een internationaal team van onderzoekers heeft een nog nooit eerder vertoonde reconstructie gemaakt van de eerste seconden en uren van deze inslag. Dat deden ze door op zee een kernboring van wel een...more

  • "Dood muggen, maak een eind aan malaria"

    Sep 11 2019

    Jaarlijks sterven 400.000 mensen aan malaria, waaronder vooral jonge kinderen. Ook in Burkina Faso ontkom je niet aan de malariamug. Er zijn klamboes en medicijnen, maar iedereen wordt altijd wel een keer geprikt. Nu hebben wetenschappers een muggenlab in Burkina Faso opgezet, waarin ze malariamuggen genetisch zo aanpassen dat ze alleen nog mannetjes als nakomelingen krijgen en tenslotte uitsterven. Is dat de oplossing tegen malaria? Tegenstanders noemen deze ingreep gevaarlijk. Voor het...more

  • Lab Leven #11: het dierenlab van Rijksuniversiteit Groningen

    Sep 11 2019

    Dit lab ruikt niet naar alcohol of gekke stofjes, maar naar zaagsel. Verslaggever Dorien Rozing gaat op kraamvisitie in het dierenlab van de Rijksuniversiteit Groningen. De ratten hebben hebben baby's gekregen! Een ruimte van twaalf vierkante meter vol met rattenkooien... Het klinkt voor sommigen misschien als een horrorscenario. Met deze zwangere ratten wordt onderzocht wat de invloed is van zowel depressies als anti-depressiva op nakomelingen.

  • Vet raakt moeilijker uit ons vetweefsel wanneer we ouder worden

    Sep 10 2019

    Slecht nieuws voor diegenen die van lekker eten houden. Hoe ouder je wordt, hoe moeilijker je lichaam het krijgt om het vet uit je vetweefsel te verbranden. Dat is de conclusie van Zweedse onderzoekers nadat ze 16 jaar lang het vetweefsel van personen in allerlei soorten maten en gewichten hebben gemeten. Dat betekent (algemeen gesproken) dat mensen doorheen de tijd een toename in het gewicht kunnen ervaren zonder daarvoor extra te veel te gaan eten of minder te gaan bewegen. De resultaten zijn ...more

  • Wetenschappers laten zich 'invriezen' in Noordpoolgebied

    Sep 10 2019

    Honderden wetenschappers monsteren de komende maanden aan op een ijsbreker die zich laat 'invriezen' in het Noordpoolgebied. Het schip zal functioneren als een drijvend lab en er rukken ook drones en vliegtuigjes aan. Het doel: beter begrijpen hoe het Noordpoolgebied verandert door de opwarming van de aarde. Laurens Ganzeveld is atmosferisch onderzoeker en docent aan de universiteit Wageningen en hij moet alle meetgegevens van de zogeheten 'MOSAiC-expeditie' straks aan elkaar knopen en in mod...more

  • Column #69 van Hens Zimmerman: Maansteen Big Birtha

    Sep 07 2019

    De Big Birtha-steen staat bekend als een van de grootste maanstenen die in de geschiedenis is meegenomen naar de aarde. Nu 48 jaar later blijkt dit niet zomaar een steen te zijn: de steen is hoogstwaarschijnlijk afkomstig van de aarde, wat als meteoriet op de maan is belandt tijdens het ontstaan van het heelal! In deze aflevering analyseert Hens Zimmerman wat deze steen nou zo bijzonder maakt.

  • Ontstaan Middellandse Zeegebied nog nooit zo gedetailleerd gereconstrueerd

    Sep 06 2019

    We gaan zo vaak op vakantie naar de landen rond de Middellandse zee, maar we staan er nauwelijks bij stil waar dat hele gebied eigenlijk vandaan komt. Onderzoekers van de Universiteit Utrecht zijn er in geslaagd om het hele vormingsproces van het Middellandse Zeegebied op de meest gedetailleerde manier ooit te reconstrueren. Tien jaar werk en een studie van bijna 500 pagina's waren er voor nodig. En dat is niet voor niks, want het gebied om de Middellandse Zee is een van de meest geologische com...more

  • Sikkelcelziekte verdient meer geld en aandacht

    Sep 06 2019

    "Er is te weinig geld en aandacht voor sikkelcelziekte." Dat stelt hoogleraar inwendige geneeskunde Bart Biemond vandaag in zijn oratie. En dat terwijl er zo'n tweeduizend mensen in Nederland lijden aan de ziekte die de levensverwachting flink verkort. Het gaat dan vooral om mensen met wortels in Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Wij praten erover met Bart Biemond én met Chantelle Rodgers. Zij heeft de ziekte en is voorzitter van de belangenorganisatie IXL Sickle Cell Awareness.

  • Resultaten dna-onderzoek meer van Loch Ness

    Sep 06 2019

    Is het een zwemmende circusolifant? Is het een plesiosaurus? Of toch nog iets heel anders? Het verhaal van het monster van Loch Ness blíjft fascineren... Nieuw-Zeelandse onderzoekers presenteren vandaag de resultaten van een nieuw soort onderzoek. Ze analyseerden dna van huidschilfers, uitwerpselen en slijmdraden die in Loch Ness ronddrijven. Wij praten over de bevindingen met Reindert Nijland, universitair hoofddocent moleculaire biologie aan de Universiteit Wageningen. Hij doet vergelijk...more

  • Langere rekentoetsen dichten de kloof tussen meisjes en jongens

    Sep 04 2019

    Doorgaans scoren jongens gemiddeld beter dan meisjes op rekenen en bèta-testen. Maar econoom Matthijs Oosterveen (Erasmus University Rotterdam, Tinberg Instituut) ontdekte dat er iets opmerkelijk aan de hand is. Hoe langer je de testen maakt (lees: hoe meer vragen en hoe meer tijd je voor de test nodig hebt), hoe meer de meisjes die kloof met de jongens weten te dichten. Soms halen ze de jongens zelfs in. Oosterveen baseerde zijn onderzoek (gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Na...more

  • Explosieve pakjes: postbodes in gevaar door illegaal vuurwerk

    Sep 04 2019

    Al is het nog lang geen oud en nieuw, voor vuurwerkinspecteur Reinder Auwema is het al ontzettend druk. Het illegale vuurwerk-circuit ligt namelijk nooit stil. Nederlanders proberen ook vaak deze gevaarlijke knallers binnen te halen. Vanavond 4 september besteedt ook het wetenschapsprogramma De Kennis Van Nu aandacht aan explosieve pakjes! 21:10 op NPO 2.

  • Lab leven #10: Het nanolab van TU Twente

    Sep 04 2019

    Het is een van de kleinste dingen van wat we ons kunnen voorstellen: nanotechnologie. Of zoals professor Wilfred van der Wiel van de Universiteit van Twente zeggen: "het is nog kleiner dan de doorsnede van je haar." Maar wat kunnen we precies met nanotechnologie? Verslaggever Dorien Rozing zoekt de mogelijkheden van deze technologie uit en gaat langs bij het nanolab aan de Universiteit van Twente.

  • Hondenrassen kennen aanzienlijk grote verschillen in hersenstructuren

    Sep 03 2019

    Honden zijn er in allerlei soorten en maten. Maar de mens heeft de verschillen zo groot gemaakt dat zelfs de structuren van het brein van hondenrassen grote verschillen kennen. Dat blijkt uit onderzoek van het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Neuroscience, waarbij 62 huisdierhonden (goed voor 33 hondenrassen) onder de MRI-scanner zijn gelegd. De verschillen konden ook niet alleen verklaard worden door verschillen in lichaamsgrootte, hersengrootte of de vormgeving hersenpan van de hondenr...more

  • Game of Drones: wint de journalistendrone het van de brandweerdrone?

    Sep 03 2019

    De babi pangang thuis laten bezorgen door middel van een drone, de brandweer die een brand blust met drones, drones die planten bestuiven. In de toekomst zit onze lucht vol met deze onbemande mini-vliegtuigen. Maar hoe zorgen we ervoor dat het luchtverkeer veilig blijft? Het bedrijf Space53 doet onderzoek naar de toekomst van het luchtruim. Marc Sandelowsky is directeur van het Enschedese bedrijf en vertelt over de 20.000 drones die in 2045 per dag boven Parijs zullen vliegen.

  • Vogels hebben óók een persoonlijkheid

    Sep 03 2019

    De kanoet is een klein steltlopertje van gemiddeld 120 gram. Het vogeltje is in groten getale aanwezig op de Wadden en wordt al dertig jaar onderzocht. Bijvoorbeeld om te begrijpen waarom de een grotere afstanden aflegt dan de ander. Deze week zijn wetenschappers met een nieuwe reeks experimenten bezig op het vogeleiland Griend. Ze onderzoeken de persoonlijkheid van de beestjes. Verslaggever Jeroen de Jager zoekt Allert Bijleveld op. Hij is gedragsecoloog bij het Nederlands instituut voor on...more

  • Luid protest wetenschappers bij opening academisch jaar

    Sep 02 2019

    Minister van Onderwijs Ingrid van Engelshoven opent vandaag een bewogen nieuw academisch jaar aan de Universiteit Leiden. Want letterlijk een paar meter van de Leidse Pieterskerk (waar de gebruikelijke opening plaatsvindt), wordt er als protest een alternatieve opening van het academisch jaar gehouden waar vele academici en studenten vanuit heel het land naar toe gaan. De zogenaamde 'Ware Opening van het Academische jaar 2019'. Het ongenoegen over het nieuwe financieringsplan van het kabinet ...more

  • Column #68 van Hens Zimmerman: de Space Race herhaalt zich

    Aug 31 2019

    De eeuwige strijd tussen grootmachten om ergens de eerste, de beste of de grootste in te zijn, lijkt nooit echt te stoppen. De ruimtewedloop uit de vorige eeuw was ook zo'n strijd. Op 4 oktober 1957 begon de jarenlange Space Race tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten met de lancering van Spoetnik 1. Die race lijkt zich momenteel te herhalen, maar inmiddels bemoeien meer partijen zich ermee: India, SpaceX en Blue Origin bijvoorbeeld. Deze week neemt spacegeek Hens Zimmerman je mee in de ge...more

  • 'Homogen' en 'hetrogen' bestaan niet

    Aug 30 2019

    "Homoseksueel gen bestaat niet", "Seksuele voorkeur deels bepaald door genen"en "Homoseksualiteit is wel erfelijk". Er is veel aandacht vandaag voor een grootschalig genetisch onderzoek dat in het vakblad Science is gepubliceerd. Wat leert dat onderzoek ons over homoseksualiteit? En waarom zoeken wetenschappers naar de genetische basis van ons seksuele gedrag? Wij praten erover met Abdel Abdellaoui. Hij is geneticus aan het Amsterdam UMC, waar hij onderzoek doet naar gedrags- en populatiegene...more

  • Bepaalt een robot straks wie het turnen wint?

    Aug 30 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra is terug van vakantie. Hij praat ons bij over het laatste technieuws. Zo komt de Fairphone 3 op de markt, waarbij duurzaamheid centraal staat. Zo kan je zelf de onderdelen van deze telefoon kan vervangen. En geeft hij het antwoord op de vraag: zijn simkaarten straks verleden tijd?

  • Opzienbarende schedel van Australopithecus anamensis gevonden

    Aug 29 2019

    Paleontologen onthalen het als een van de grootste prehistorische ontdekkingen van de afgelopen decennia. De vondst van een bijna complete schedel van 3,8 miljoen jaar oud. Een Ethiopische herder ontdekte hem naar verluidt toen hij een kuil aan het graven was om zijn lammetjes te beschermen tegen de hyena. De schedel behoort tot het geslacht van een van onze voorouders, de Australopithecus, maar is van een andere soort dan die andere Australopithecus: Lucy, misschien wel de bekendste prehisto...more

  • Ook niet-sporters lopen gevaar op oververhitting

    Aug 28 2019

    Té weinig sporters weten wat ze moeten doen als ze met oververhitting te maken krijgen tijdens het trainen in hoge temperaturen. Dat meldt het Rode Kruis vandaag. Maar nu de zomers steeds warmer worden, lopen ook niet-sporters meer gevaar op oververhitting als ze zich erg inspannen. We vragen aan thermofysioloog Boris Kingma (TNO) hoe we ons kunnen aanpassen aan deze nieuwe omstandigheden.

  • Lab Leven #9: het windtunnellab van TU Eindhoven

    Aug 28 2019

    In deze aflevering van Lab Leven gaat verslaggever Dorien Rozing op bezoek in een bijzonder lab: geen steriele omgeving waar wetenschappers in labjassen proefjes doen. In dit lab van de TU Eindhoven beoefent professor Bert Blocken de nobele kunst van de aerodynamica met een gigantische windtunnel.

  • "Everything has its jaguar"

    Aug 28 2019

    Met de jaguar bedoelen we hier niet die dure auto. Dit indiaanse gezegde verwijst naar het dier, de grootste katachtige uit Zuid-Amerika. Archeoloog Eva Paulsen ontdekte waarom de inheemse bevolking van de kleine Antillen zoveel dieren afbeeldde op hun potten en schalen. Hoe kan het dat bepaalde dieren VEEL vaker afgebeeld worden dan anderen? En wat zegt dat over de mensen die ze 2000 jaar geleden boetseerden? Om daarachter te komen reisde de archeoloog onder andere naar Suriname om daar midde...more

  • Europeanen vernielden inderdaad (bijna) al hun oerbos

    Aug 27 2019

    De Braziliaanse president Jair Bolsonaro heeft geen behoefte aan de twintig miljoen dollar die door de G7 was toegezegd om de branden in het Amazonewoud te bestrijden. Bolsonaro (in feite zijn stafchef Onyx Lorenzoni) liet weten dat het geld beter kan worden besteed aan de 'herbebossing van Europa', suggererend dat Europa in haar verleden ook haar oerbos vernietigde. Enerzijds heeft de uitspraak een sterk retorisch 'whataboutism' of 'tu qouque' (help liever jezelf, voor je ons gaat helpen'),...more

  • Gezonde levenswijze tegen dementie helpt amper bij ouderen met hoge genetische aanleg

    Aug 27 2019

    We dachten dat bewegen en gezond eten de kans op dementie verkleint. Maar zo simpel blijkt dementie niet te voorkomen. Want uit een pas verschenen onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Genetics van het Erasmus Medisch Centrum blijkt dat ouderen die een hoger genetisch risico op dementie hebben, weinig lijken te kunnen doen om dementie te voorkomen. Het is pas bij mensen die een laag genetisch risico hebben dat een gezonde levensstijl lijkt te helpen. We praten met arts en hoofdon...more

  • Formeren is dineren

    Aug 27 2019

    "Je kunt de verkiezingen winnen, maar de formatie verliezen." Van een diner tussen Wiegel en Van Agt in 1977, tot Samsoms dankwoord voor Rutte. Nog nooit is echt onderzocht hoe vriendschappen in de politiek werken. Tot nu. Frank Westhoek schreef een masterscriptie over de invloed van vriendschap in kabinetsformaties en vertelt erover in Focus.

  • 'Straling bij mislukte Russische rakettest wellicht van experimentele radioactieve brandstof'

    Aug 26 2019

    Er zijn toch verschillende radio-actieve deeltjes gevonden bij de mislukte en dodelijke Russische rakettest in Severodvinsk van twee en een halve week geleden. Dat heeft de Russische meteorologische dienst bekendgemaakt aan het Russische persbureau Interfax, nadat het testen in de omgeving uitvoerde. En dat terwijl de Russische autoriteiten eerder benadrukten dat er bij het ongeluk geen schadelijke stoffen waren vrijgekomen. Stralingsdeskundige Lars Roobol (RIVM) vertelt ons dat er iets vreem...more

  • Dit vind jij interessant aan het leven van Britney Spears

    Aug 26 2019

    Kim Kardashian, Britney Spears, en Taylor Swift … Dagelijks volgen we beroemdheden op de voet. Maar waarom vinden we het zo interessant om te zien dat Taylor Swift haar katten aait of wat Kim Kardashian eet als ontbijt? Celebrities zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Zelfs politici zijn tegenwoordig beroemdheden. Er zit nota bene een TV-ster in het Witte Huis… Waar komt deze fascinatie voor celebrities vandaan? Neerlandicus en celebrity onderzoeker Gaston Franssen van de Uni...more

  • Column #67 van Hens Zimmerman: Gelden privacyregels ook voor satellieten in de ruimte?

    Aug 24 2019

    Cookies, persoonsgegevens bij bedrijven, verborgen camera's… Terwijl wij ons druk maken over onze privacy op aarde, doorbreken satellieten alle privacymuren. Zonder dat wij het door hebben. Het aantal satellieten stijgt explosief en je kan waar en wanneer je maar wilt data opvragen over waar je buurman uithangt. Hens Zimmerman maakt een analyse over privacy in de ruimte in een nieuwe aflevering van Zimmerman in Space.

  • Hoe ernstig is de achteruitgang van het Amazonewoud voor de wereld?

    Aug 23 2019

    De wereldwijde verontwaardiging over de aangestoken bosbranden in het Amazonewoud neemt steeds verder toe. Onder andere de Franse president Macron dreigt het landbouwakkoord tussen de EU en Zuid-Amerika op te zeggen. En begin deze maand was er het verontrustende bericht van het Braziliaanse Ruimtevaartorganisatie dat de jaarlijkse ontbossing opnieuw een versnelling hoger gaat. Hoe ernstig zijn de nieuwsberichten over bosbranden en ontbossingen? En welke waarde heeft het regenwoud (met haar on...more

  • De WHO is wél bezorgd om microplastics in drinkwater

    Aug 22 2019

    'Microplastics in drinkwater vormen geen bedreiging voor de volksgezondheid', 'Microplastics in water niet schadelijk voor de mens, WHO: concentratie microplastics in drinkwater geen bedreiging voor volksgezondheid, 'De Wereldgezondheidsorganisatie WHO is niet bezorgd om microplastics'. Het zijn een aantal koppen van verschillende nieuwsmedia over het nieuwe rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO over microplastics in drinkwater. Maar zegt de WHO dat eigenlijk wel allemaal? Maakt het...more

  • Ki ka koe ki - hoe ontstaat een taal?

    Aug 22 2019

    Spreken is zilver, zwijgen is goud… Zo ontdekte verslaggever Mirthe van der Drift dit weekend op het muziekfestival Lowlands. Wetenschappers Martijn Wieling en Gregory Mills gebruiken festivalgangers als proefkonijnen voor een taalexperiment. Kun je jezelf verstaanbaar maken met slechts een paar nietszeggende klanken? Mirthe kijkt toe hoe festivalbezoekers zich overgeven aan de klanken 'ka', 'ki' en 'koe'.

  • 'Voor medicijngebruik zijn er op het internet miljoenen burentips'

    Aug 21 2019

    Vier op de tien van de Nederlandse adviezen op sociale media, blogs en forums zijn onbetrouwbaar als het over veilig medicijnengebruik tijdens de zwangerschap gaat. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboud UMC in het wetenschappelijke tijdschrift British Journal of Clinical Pharmacology. Ruud Coolen Van Brakel, de directeur van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik, is niet verrast door het cijfer. Het maakt volgens hem deel uit van een breder probleem waarin mensen hun meningen en ervari...more

  • Lab Leven #8: proeven in het Smaak Lab van Maastricht University

    Aug 21 2019

    In deze aflevering van Lab Leven krijgen we letterlijk een kijkje in de keuken van Maastricht University. Gedragswetenschapper Remco Havermans onderzoekt daar het menselijke eetgedrag. Want wat gebeurt er eigenlijk in je hoofd als je weer eens een hele reep chocola naar binnen werkt? En waarom kun je als je he-le-maal vol zit van je avondeten toch nog dat bakje tiramisu op? Verslaggever Dorien Rozing van de Universiteit van Nederland zoekt het uit in het smaaklab in, kan ook niet echt anders, bo...more

  • Sleutelen aan onze genen is nog riskanter dan gedacht

    Aug 20 2019

    Mensen zijn genetisch voor 99 procent identiek aan elkaar. Maar binnen die resterende 1 procent (die mensen wel genetisch van elkaar doet verschillen) zitten minstens 11,544 genen die minstens bij 518 verschillende fysieke of psychologische eigenschappen van de mens betrokken zijn. En 67% van deze enkele genen heeft het potentieel om niet voor één eigenschap, maar wel voor meerdere eigenschappen in te staan. Kortom, sleutel aan één van deze genen voor één eigenschap, en je hebt een grote kans da...more

  • 'Spannendste dino-opgraving in decennia' lost de verwachtingen helemaal in

    Aug 20 2019

    Het Naturalis Biodiversity Center is momenteel samen met Amerikaanse en Britse collega's in de Amerikaanse staat Wyoming een van de 'belangrijkste dino-vindplaatsen van de laatste decennia' aan het uitgraven. Honderden dinoresten uit het Jura-tijdperk moeten er onder de grond geconcentreerd liggen. En nu blijkt dat de opgravingen die al gedaan zijn (tijdens de zogenaamde Mission Jurassic) inderdaad alle verwachtingen meer dan waar maken. Tal van botten - waaronder die van vier langnekdino's -, v...more

  • Ben jij tevreden met je geslachtsdeel?

    Aug 20 2019

    Afgelopen weekend was Focus op Lowlands, want het is meer dan zuipen, dansen en keihard meeblèren met je favoriete artiest. Op Lowlands wordt namelijk ook heus wetenschappelijk onderzoek gedaan. Verslaggever Rose Heijnen nam een kijkje bij een onderzoek van de Radboud Universiteit. Zo'n festival mag dan wel seks, drugs en rock & roll zijn, maar hoe tevreden zijn festivalgangers eigenlijk met hun geslachtsdeel?

  • Opvoedingskwesties: waar ligt de grens tussen zelfvertrouwen en narcisme?

    Aug 17 2019

    Als ouder wil je dat kinderen zich goed in hun vel voelen en zichzelf graag zien. Maar je hoort wel eens vaker dat we onze kinderen in deze tijden ook te narcistisch maken. Klopt dat? En we hoe vermijden we dat kinderen dat worden? In de laatste aflevering van onze driedelige serie over netelige opvoedingskwesties praten we er over met Eddie Brummelman. Brummelman is ontwikkelingspsycholoog en pedagoog aan de Universiteit van Amsterdam, en schrijver van het boek Bewonder Mij. Volgens Brumm...more

  • Column #66 van Hens Zimmerman: hoe meet je iets oneindig groots?

    Aug 17 2019

    Het heelal is gigantisch, geen wonder dat de trouwe fans van de column van onze huiskosmonaut zich afvragen hoe je dingen meet in de ruimte. Deze week vertelt Hens waarom centimeters en kilometers in de ruimte niet genoeg zijn en welke meeteenheid astronauten en sterrenkundigen dan wel gebruiken.

  • Opvoedingskwesties: hoe laat je je kind een gezonde seksuele ontwikkeling doormaken?

    Aug 15 2019

    Zoon- of dochterlief wil het vaak niet van de mama of de papa horen. Maar ouders willen ook graag dat kinderen op het gebied van liefde, relaties en lichamelijk welbevinden op hun pootjes terechtkomen. Hoe pak je dat het beste aan? Zeker in een tijd waarin alles beschikbaar lijkt te zijn via sociale media en internet, en jongeren zich tegelijkertijd onzeker kunnen voelen over hun eigen lichaam en steeds later voor het eerst seks hebben. We vragen het aan Yuri Ohlrichs, consultant en seksuoloo...more

  • Opvoedingskwesties: als je kind opeens aangehouden wordt

    Aug 14 2019

    We waren sowieso van plan om vandaag een driedelige miniserie te beginnen waarbij we deskundigen bevragen hoe je als ouder om kunt gaan met netelige opvoedingskwesties. En toen was er vannacht het bericht van de Telegraaf: de 15 jarige zoon van de burgemeester van Amsterdam Halsema is vorige maand aangehouden door de politie. De Telegraaf spreekt van een inbraak, maar volgens de advocaat van de minderjarige jongen ging het om 'verboden kwajongenswerk. Femke Halsema is naast burgemeester, natuur...more

  • Nieuwe wespen- en keversoort ontdekt in het Vondelpark

    Aug 14 2019

    "Een van de nieuwe ontdekkingen is dat er behoorlijk veel soorten in het Vondelpark zitten." Een groep wetenschappers ging afgelopen zomer het Vondelpark in, op zoek naar nieuwe diersoorten in de stad. Dat zorgde in het O2-laboratorium aan de Vrije Universiteit in Amsterdam voor verrassende resultaten! Verslaggever Rens Turk sprak met onderzoeker Joris Koene.

  • Lab Leven #7: het eyetrackinglab

    Aug 14 2019

    In de zevende aflevering van de podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het eyetrackinglab van de Open Universiteit. Of nou ja, bezoeken... Het eyetrackinglab is niet zomaar een lab, het past op je neus en de experimenten vinden plaats in een klas vol pubers. Hoe dat zit? Je hoort het van Dorien Rozing van de Universiteit van Nederland.

  • Ritalin zorgt voor hogere dichtheid witte materie in hersenen van jongens met ADHD

    Aug 13 2019

    Methylphenidate (dat onder meer in Ritalin zit) is een veel gebruikt stofje dat als medicatie dient voor kinderen met ADHD. Een nieuw experiment van het Amsterdam UMC bij Nederlandse jongens en volwassen mannen met ADHD laat zien dat het stofje de ontwikkeling van het brein van jongens met ADHD beïnvloedt. De jongens die het middel namen ontwikkelden een hogere dichtheid in zogenaamde witte materie in de hersenen in vergelijking met jongens met ADHD die een placebo (nepmedicijn) namen. Bij volwa...more

  • Maar liefst tientallen vallende sterren te zien deze nacht!

    Aug 13 2019

    "Dat stofdeeltje gaat met zo'n enorme snelheid door de dampkring, in dit geval 60 kilometer per seconde. Dat deeltje begint te wrijven met de moleculen van de atmosfeer wat een chemische reactie veroorzaakt en daardoor begint het te gloeien." Afgelopen en komende nacht zijn vallende sterren aan de hemel te zien. Dit komt door een wolk van stofdeeltjes van de komeet Swift-Tuttle waar de aarde doorheen beweegt. Arnold Tukkers van de Cosmos Sterrenwacht uit Lattrop in Twente legt uit wat we n...more

  • Twee ongeschonden Griekse graftombes uit de Myceense periode ontdekt

    Aug 12 2019

    Als je de Ilias van Homerus leest of de movie Troy ziet, zou je denken dat de oude Grieken uit de Myceense periode hun doden op brandstapels cremeerden. Maar in werkelijkheid was dat een ritueel uit de IJzertijd en begroeven de echte Myceners (die in de Bronstijd leefden) hun doden. De Griekse overheid heeft bekendgemaakt dat er 2 ongeschonden graftombes zijn gevonden uit die Myceense periode. Meer dan 3000 jaar oud zijn ze. En daar gaan vele harten sneller van kloppen, want de Myceense ...more

  • Column #65 van Hens Zimmerman: spacegeek kruipt in de huid van een confucianist

    Aug 11 2019

    Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Het is de gulden regel van het confucianisme, wat jarenlang een ethisch en filosofisch systeem was in Oost-Aziatische landen. Deze week kruipt onze spacegeek Hens Zimmerman in de huid van de confucianist om een vraag van een luisteraar te kunnen beantwoorden.

  • Kindervragen: Waar komt mijn steen vandaan?

    Aug 10 2019

    Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken. Theyl (9) uit Kudelstaart heeft sinds kort een nieuwe hobby: magneetvissen. Bij een vriendje in De Horn had in de rivier de Vecht een magnetisch steentje van bijna 10 centimeter gevonden. Hij vraagt zich af hoe oud ...more

  • Kindervragen: Waarom komt regen als druppeltjes naar beneden?

    Aug 08 2019

    Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken. Eveline uit Heerlen is pas 7 en toch had ze al een slimme vraag waar vele mensen hun hele leven nooit op zijn gekomen. Waarom komt regen altijd als druppeltjes naar beneden. En waarom zit er altijd ruimte tussen die...more

  • Kindervragen: Hoe weten konijnen wanneer ze een nestje moeten maken?

    Aug 07 2019

    Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken. De familie van Iskander (10) uit Nijmegen heeft twee mooie konijntjes, Bobby en Billy. Vroeger hadden ze ook een ander konijn. En die begon een nestje te maken, omdat ze voelde dat ze misschien wel zwanger was! Iska...more

  • Insectengif komt ook terecht in voedzame 'luizenpoep'

    Aug 07 2019

    Wetenschappers hebben een nieuwe manier ontdekt waarop bepaalde bestrijdingsmiddelen insecten kunnen doden. Het gaat daarbij om zogeheten neonicotinoïden. Misschien heeft u daar weleens over gehoord als het ging over bijensterfte. Wij praten over het onderzoek met Marcel Dicke, hoogleraar entomologie aan de Wageningen Universiteit.

  • Nieuwe soorten zoeken in het Vondelpark

    Aug 07 2019

    Om nieuwe diersoorten te ontdekken hoef je niet naar de Galapagoseilanden of naar Borneo. Evolutiebioloog Menno Schilthuizen denkt dat er zelfs in het drukbezochte Vondelpark in Amsterdam nieuwe diersoorten zijn te ontdekken en zette een expeditie op poten. Nieuwe vogels of zoogdieren hoeven we niet te verwachten, maar de kans op nieuwe sluipwespen of kevertjes is groot. Verslaggever Jeroen de Jager duikt de stadse jungle in en zoekt mee.

  • Lab Leven #6: het Cleverslab kweekt mini-orgaantjes

    Aug 07 2019

    In de zesde aflevering van de podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het UMC Utrecht waar ze een heus organoïdenlab hebben waar mini-niertjes gekweekt worden.

  • Kindervragen: Kun je iemand doodkietelen?

    Aug 06 2019

    Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken. Robin (8) uit Amsterdam vindt het heel leuk als haar mama of papa haar kietelt. Maar kan je ook letterlijk doodgekieteld worden? Sibe Doosje, klinisch psycholoog aan de Universiteit Utrecht, geeft het antwoord.

  • Kindervragen: Waar zitten slakken als het warm is?

    Aug 06 2019

    Ook al hebben kinderen op dit moment vakantie, hun nieuwsgierigheid staat nooit uit. Als bewijs hiervoor nodigen we deze week opnieuw elke dag een kind uit die een vraag aan een wetenschapper mag stellen. Want achter een antwoord op een kindervraag zit vaak meer dan je zou denken. Benthe (8) uit Almere komt op het paadje naar haar huis veel slakken tegen en dat vindt ze niet zo leuk. Maar als het warm weer is zijn ze er niet. Hoe komt dat? We vragen het aan de voorzitter van de Nederlandse Mala...more

  • Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: de grote elektriseermachine

    Aug 04 2019

    In het Teylers Museum in Haarlem staat een heel bijzonder object dat een volledige zaal in beslag neemt. Het is de gigantische elektriseermachine van Van Marum. Museumdirecteur Martinus van Marum liet de machine in 1784 speciaal bouwen om onderzoek te doen naar een nieuw fenomeen: elektriciteit. En daarmee zette hij onder andere zijn eigen vrouw onder stroom… Verslaggever Rose Heijnen ging kijken in Haarlem met conservator Trienke van der Spek. De muziek is van Marysia Saras.

  • Column #64 van Hens Zimmerman: De Snoopy maanlander is na 50 jaar weer teruggevonden!

    Aug 03 2019

    De Apollo 10 kan ook wel gezien worden als de generale repetitie voor de Apollo 11, waarmee in juli 1969 de mens voor het eerst in de geschiedenis voet op de maan kreeg. De Snoopy maanlander speelde daarin een belangrijke rol. Lange tijd was de Snoopy buiten beeld, maar 50 jaar later dook hij weer op.

  • Zo maak je huizen en steden beter bestand tegen toekomstige hittegolven

    Aug 02 2019

    Een nieuwe studie waar het KNMI aan heeft meegewerkt laat zien dat hittegolven zoals vorige week vrijwel onmogelijk zouden zijn geweest in het Nederland van een eeuw geleden. Aan NOS.nl laat KNMI-onderzoeker Geert Jan van Oldenborgh zelfs weten dat, als je de trend (gebaseerd op data uit het verleden van Nederland en andere West-Europese landen) verder doortrekt, Nederland gemiddeld op een hittegolf per jaar in de toekomst zal uitkomen. Op een warme dag 's avonds blijft de hitte in stedelijk ...more

  • Rekenraadsel zet internetfora in vuur en vlam

    Aug 02 2019

    "Serieus, ga terug naar school", "Je bent het gewoon uit je duim aan het zuigen" "Ik word ziek van jullie allemaal". 'Mijn hoop in de mensheid is verdwenen'. Op twitter en andere internetfora is er een bijzonder heftige discussie bezig over één enkele kleine rekensom die een paar dagen eerder de wereld in werd getweet. 8: 2(2 + 2) = ? luidt de opgave. Volgens de ene persoon is 16 absoluut de juiste oplossing. De ander beweert dat het echt niet anders dan 1 kan zijn. En zelfs geavanceerde reke...more

  • Stress-serie deel 5: Helpt mindfulness tegen stress?

    Aug 02 2019

    Vakantiestress, droogtestress, opvoedstress... Stress kennen we allemaal en deze week bieden we in Nieuws en Co een nuchtere kijk op het fenomeen. Vandaag onderzoeken we of mindfulness écht helpt tegen stress. We spreken erover met Anne Speckens, hoogleraar psychiatrie en hoofd van het Centrum voor Mindfulness Nijmegen.

  • Stress-serie deel 4: Extra stresshormonen slikken voor je naar de tandarts gaat

    Aug 02 2019

    Vakantiestress, droogtestress, opvoedstress... Stress kennen we allemaal en deze hele week bieden we in Nieuws en Co een nuchtere kijk op het fenomeen. Vandaag hebben we het over mensen met de zeldzame ziekte van Addison, die het stresshormoon cortisol niet of nauwelijks aanmaken. En dat klink misschien lekker ontspannen, maar dat is het niet. Cornelie Andela is psycholoog en onderzoeker bij het Leids Universitair Medisch Centrum en heeft een zelfmanagementsysteem ontwikkeld voor deze mens...more

  • Stress-serie deel 3: Stress bij kinderen: geef zelf het goede voorbeeld

    Aug 02 2019

    Vliegstress, keuzestress, opvoedstress. Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het nou precies? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan dit fenomeen. Vandaag onderzoeken we hoe we het beste kunnen omgaan met stress bij kinderen. We praten erover met Manon Hillegers, hoogleraar en hoofd van de afdeling kinder- en jeugdpsychiatrie van het Erasmus MC-Sophia.

  • Lab Leven #5: Quantum Lab

    Aug 01 2019

    In de vijfde aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing de TU Delft, waar ze werken aan nog veiliger internet. In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren. Je kan de podcast vinden op de site van Universiteit van Nederland, maar de afleveringen komen ook gewoon 's nachts in Focus voorbij.

  • Japan geeft toestemming voor geboorte dieren met menselijke organen

    Jul 31 2019

    Jonge ratten of varkens die een menselijke maag of hart in zich dragen. In Japan heeft de overheid haar ethische richtlijnen over experimenteren met dierenembryo's recentelijk zo aangepast dat het binnenkort hoogstwaarschijnlijk geen fantasie meer is. De Japanse stamcelbioloog Hiromitsu Nakauchi krijgt nu al de toestemming van het expertencomité op het Japanse ministerie van wetenschappen om zulke ratten en muizen geboren te laten worden. De verwachting is dat hij de definitieve politieke goedke...more

  • De Pride en de kerk, gaat dat samen?

    Jul 31 2019

    De Prideweek in Amsterdam is volop aan de gang. Zo kan je op zondag bijvoorbeeld een roze kerkdienst volgen. Nou kan het zijn dat je denkt; een roze kerkdienst? Christendom en homoseksualiteit gaan toch helemaal niet samen? "Mensen zijn er vaak te weinig bewust van dat LHBT-mensen ook behoorlijk wat te brengen hebben in de kerk," aldus Mariecke van den Berg, Theoloog aan de Universiteit van Utrecht. Ze onderzoekt het publieke debat rond homoseksualiteit en religie. Tijdens deze Prideweek is Van ...more

  • Hoe voert Nederland oorlog in cyberspace?

    Jul 31 2019

    Aanvallen uitvoeren met op afstand bestuurbare drones en computersystemen van verdachten hacken. "De aard van oorlogsvoering is aan het veranderen", aldus cyberspecialist Jelle van Haaster. Van Haaster promoveerde op de rol van digitale technieken in moderne oorlogvoering aan de Nederlandse Defensie Academie en de Universiteit van Amsterdam.

  • Stress-serie deel 2: Laten we stoppen met stressen over stress

    Jul 30 2019

    Hittestress, opvoedstress, deadlinestress... Stress kennen we allemaal. Helpt mindfulness daar nou tegen? En hoe gaan we het beste om met stress bij kinderen? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress. Vandaag onderzoeken we waar de grens ligt tussen gezonde en ongezonde stress. Christiaan Vinkers is psychiater en stressonderzoeker aan het Amsterdam UMC en vindt dat we niet té bang moeten zijn voor stress.

  • Stress-serie deel 1: Dit gebeurt er in je lichaam als je stress ervaart

    Jul 30 2019

    Vakantiestress, keuzestress, werkstress... Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het precies? En is het handig als je lichaam géén stresshormonen aanmaakt? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress. Vandaag spreken we met Liesbeth van Rossum over wat er in je lijf gebeurt als je stress ervaart. Van Rossum is internist-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

  • Stress-serie deel 1: Dit gebeurt er in je lichaam als je stress ervaart

    Jul 30 2019

    Vakantiestress, keuzestress, werkstress... Stress kennen we allemaal. Maar wat ís het precies? En is het handig als je lichaam géén stresshormonen aanmaakt? Deze hele week besteden we in Nieuws en Co aandacht aan stress. Vandaag spreken we met Liesbeth van Rossum over wat er in je lijf gebeurt als je stress ervaart. Van Rossum is internist-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

  • Column #61 van Hens Zimmerman: is er leven op maan Enceladus?

    Jul 29 2019

    Iedereen was de afgelopen dagen in de ban van de Apollo 11 maanlanding. Maar space geek Hens Zimmerman kijkt verder dan onze eigen maan. Hij verdiept zich deze week in een van de 62 manen van Saturnus: maan Enceladus. Als er één plaats in ons zonnestelsel is waar we buitenaards leven kunnen aantreffen is het daar wel.

  • Het Zwarte Gat: het afvoerputje van het heelal in VR

    Jul 26 2019

    Dit jaar is er voor het eerst een foto van een zwart gat gemaakt! Zwarte gaten spreken enorm tot de verbeelding. Uit berekeningen wisten astrofysica dat dit space-fenomeen wel moest bestaan, maar voordat de foto bestond bleef het vooral bij speculeren. Astrofysicus Jordy Davelaar komt vertellen over de camera die de foto mogelijk maakte, en zijn VR simulatie van een zwart gat.

  • Zestig kilometer op een gebroken boot en toch wereldkampioen

    Jul 25 2019

    Het zat ze niet mee, het TU Delft Solar Boat Team. Twee weken voor de wereldkampioenschappen verloor hun boot een vleugel op het IJsselmeer, en na de eerste race begaven de zonnepanelen het. Hoe heeft hun boot dan toch als eerste de 60 kilometer lange race in Monaco afgelegd? Alexander van Citters en Thore Roepman van de TU Delft leggen het haarfijn uit.

  • Lab Leven #4: een biertje in het barlab van de Radboud Universiteit

    Jul 24 2019

    In de vierde aflevering van de podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het barlab van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Je leest het goed, dit lab is vermomd als jouw favoriete kroeg. Wat daar allemaal onderzocht wordt zoekt Dorien uit in Lab Leven. In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren. Alle afleveringen zijn te vinden vinden op de site van de Universiteit van Nederland en in onze eigen podcast Focus Wetenschap. Ma...more

  • Column #60 van Hens Zimmerman: zijn gaten in sterrenstromen zwarte gaten?

    Jul 20 2019

    Sterstromen, prachtige stroken van sterren, worden veroorzaakt door verstoringen in de Melkweg... Nu kan zo'n stroom vervolgens weer verstoord worden waardoor er een gat in de stroom ontstaat. Maar hoe dat precies zit is een ingewikkelde kwestie. Onze eigen huiskosmonaut Hens Zimmerman zoekt deze week in zijn column uit hoe zo'n gat in een sterrenstroom ontstaat.

  • Hoe gaat het met de Nederlandse antenne aan de achterkant van de maan?

    Jul 19 2019

    Het kan je haast niet zijn ontgaan: het is deze week vijftig jaar geleden dat de mens voet zette op de maan. Dit jaar, een halve eeuw later, hebben we eindelijk ook de achterkant van de maan bereikt. Een bijzondere prestatie waaraan astrofysicus Marc Klein Wolt een belangrijke bijdrage heeft gedaan. Het Radboud Radio Lab stuurde een meetinstrument mee met een Chinese ruimtemissie. In de studio vertelt Marc over de missies in de vorige eeuw en over zijn eigen bijzondere samenwerking met China.

  • Je telefoon met een vuurtje opladen? Het kan!

    Jul 18 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra schuift weer aan bij Focus en geeft je toffe tips voor op reis. Zo kun je je telefoon op de camping niet alleen met zonne-energie opladen, maar ook met vuur!

  • Lab Leven #3 - Lekker zweten in het Human Perfomance Lab

    Jul 17 2019

    In de derde aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het Human Perfomance Lab van de Vrije Universiteit, om te kijken hoe wetenschappers oplossingen zoeken voor oververhitte sporters. De Olympische Spelen in Tokyo van 2020 beloven namelijk de warmste spelen ooit te worden!

  • The Sims spelen met Neanderthalers

    Jul 16 2019

    Vanwege archeologische opgravingen denken we veel over de neanderthalers te weten. Toch is er nog ontzettend veel onbekend. Archeoloog Fulco Scherjon, opgeleid als software-ontwikkelaar, heeft een simulatie gemaakt waarin hij gesimuleerde neanderthalers observeert. Voor zijn onderzoek bouwde hij deze virtuele wereld waarin hij de Neanderthalers telkens onder andere omstandigheden liet leven... en uitsterven. Het lijkt een beetje op the Sims, maar dan kan hij ze niet zelf besturen.

  • Colum #59 van Hens Zimmerman: een enigmatisch onbemand ruimtevliegtuig

    Jul 13 2019

    De x37B is een spannend ruimtevliegtuig. De Amerikaanse luchtmacht gebruikt dit onbemande vliegtuig voor een ultrageheime militaire missie. Hens Zimmerman probeert de geheimen rond dit kleinste ruimtevliegtuig te ontrafelen...

  • Dansende doden, graven en zombies: middeleeuwen niet zo duister als je denkt

    Jul 12 2019

    Als een detective speurt kunsthistoricus Sanne Frequin naar kleine details uit het verleden. Door allerlei kleine puzzelstukjes samen te voegen komt ze steeds meer te weten over onze geschiedenis. Helaas is dat puzzelen met stukjes uit het jaar 1400 nog niet zo eenvoudig. Er is namelijk ontzettend veel verloren gegaan. Toch doet kunsthistoricus Sanne Frequin niets liever. Ze ziet in elk object, hoe onbeduidend ook, een boeiend verhaal. En dan vooral in de macabere kanten van de middeleeuwse kuns...more

  • Lab Leven #2: Buitenlucht-lab in de modder

    Jul 10 2019

    Universiteit Leiden doet onderzoek naar bodem- en grondwaterverontreiniging. Voor het bezoek aan dit lab moest verslaggever Dorien Rozing haar regenlaarzen aantrekken: Het lab van eco-toxicoloog Martina Vijver bestaat uit 20 slootjes en staat midden in een weiland.

  • "Het tekent niet echt prettig als een soldaat meekijkt"

    Jul 09 2019

    Tekenaar en archeoloog Theo de Feyter is net een maand terug uit Syrië. Met zijn tekeningen legt hij het oorlogsgeweld daar vast. "Het was allemaal veel erger dan dat ik gedacht had", legt hij uit. "Als je het ziet met je eigen ogen, zie je dat niet alleen de dingen kapot zijn waarvan je het al wist, maar ook veel dingen eromheen. De infrastructuur, de dorpjes, de steden, alle mensen zijn weg."

  • Voel jij je thuis in je eigen buurt?

    Jul 06 2019

    Patricia Wijntuin promoveerde aan de Radboud Universiteit met onderzoek naar de buurtbinding van Marokkaans-Nederlandse jongeren in twee achterstandsbuurten in Utrecht. Dit onderzoek gaat in tegen drie heersende gedachten over Marokkaans-Nederlandse jongeren en achterstandsbuurten.

  • Column #58 van Hens Zimmerman: een spacegeek over spacepodcasts

    Jul 06 2019

    Voor jou als podcastfan komt onze favoriete spacegeek Hens Zimmerman deze week met de ruimtepareltjes uit de podcastwereld. Zo raak je nooit meer uitgeluisterd in het universum van de spacepodcasts. Maar voor ons bij Focus Wetenschap blijft Zimmerman in Space toch nog altijd favoriet.

  • Protestacties boze wetenschappers tegen politieke herverdeling onderzoeksgeld

    Jul 05 2019

    De Tweede Kamer heeft het omstreden plan van minister van wetenschap Ingrid van Engelshoven (D66) goedgekeurd om de universiteiten op een andere manier te financieren. Daarbij zal er meer overheidsgeld naar de bètawetenschappen, zoals fysica en techniek, gaan en minder naar andere wetenschappen. Ondanks de politieke goedkeuring, lijkt het onbegrip vanuit de Nederlandse wetenschappelijke wereld voor het plan maar niet weg te ebben. Onder andere statisticus Casper Albers van de Rijksuniversitei...more

  • Update RoboCup: worden wij dit weekend driedubbel wereldkampioen?

    Jul 05 2019

    Eerder deze week spraken we al met de teamcaptains van TU Eindhoven over de RoboCup: het wereldkampioenschap voor robots. Het Eindhovense team TechUnited staat daar met een voetbalteam en met zorgrobot HERO die zo een vuilniszak uit een bak kan trekken en drankjes kan serveren. Aartsrivaal China is vandaag in ieder geval al een keer verslagen. We bellen weer met Australië om te kijken hoe het staat met alle wedstrijden.

  • NASA ontvouwt eerste deel nieuwe maanmissie

    Jul 04 2019

    De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft de eerste onderzoeksplannen bekend gemaakt die ze over anderhalf jaar op de maan wil gaan uitvoeren. De missie maakt deel uit van het zogenaamde Artemis-programma. De opvolger van het Apollo-programma waarmee bijna vijftig jaar geleden de mens voor het eerst een voet op de maan zette. Andere doelstellingen zijn de eerste vrouw op maan te zetten in 2024 en de bouw van een maanbasis in 2028. Het programma wordt met argusogen bekeken, omdat er wor...more

  • Hongaarse Academie van Wetenschappen verliest onafhankelijkheid aan de overheid

    Jul 03 2019

    Met een ruime meerderheid gaat het Hongaarse Parlement in op een wetsvoorstel van de regering Orban om de Academie van Wetenschappen, de belangrijkste academische organisatie van het land, tot een nieuwe structuur om te vormen. In de nieuwe structuur worden de vijftien instellingen onder een raad van toezicht geplaatst waarbij de vertegenwoordigers van het ministerie met 1 persoon de overhand hebben op de vertegenwoordigers die vanuit de Hongaarse academie benoemd zijn. Er werd de afgelopen t...more

  • Winnen voetbalrobots in 2050 van de mens?

    Jul 03 2019

    Dit jaar maken we niet alleen kans om met de leeuwinnen wereldkampioen te worden, in Sydney strijdt momenteel nog een ander Nederlands voetbalteam voor de wereldtitel: het robotteam van Techunited Eindhoven doet mee aan de RoboCup. Lijkt het een beetje op echt voetbal? Robots Sari van Veerenstaal, Lieke Motors en Jackie Groenestroom moeten in ieder geval net als de dames in de rust even bijkomen en ze kunnen ook gewoon rode kaarten krijgen. Oud-teamleader Lotte de Koning van vertelt je alles...more

  • Lab Leven #1: Het Robolab van de UvA

    Jul 03 2019

    Een kijkje achter de schermen in een echt laboratorium? Ontdek hoe je een ijzersterke keeper programmeert en hoe kunstmatige intelligentie uiteindelijk kan winnen van Ajax. In de eerste aflevering van de nieuwe podcastserie Lab Leven bezoekt Dorien Rozing het robotlab van de Universiteit van Amsterdam. In deze nieuwe podcastserie laten wetenschappers ons meekijken in het lab waar zij hun onderzoek uitvoeren.

  • Biodiversiteitstop: multinationals kritischer over eindeloze groei

    Jul 02 2019

    Nog nooit stierven plant- en diersoorten zo massaal uit als nu. En dat bedreigt ook de mensheid. Die boodschap ging in mei de hele wereld over. Eind 2020 wordt in China een nieuw akkoord gesmeed om de biodiversiteit te beschermen en in Rotterdam sorteren natuurorganisaties, overheden en wetenschappers vanuit heel Europa daarop voor. Ingrid Visseren-Hamakers is hoogleraar milieubeleid en politiek aan de Radboud Universiteit Nijmegen en ving een opmerkelijke uitspraak op.

  • Bioloog Auke Florian Hiemstra maakt van de studio een mini-Naturalis

    Jul 02 2019

    Bioloog en inktviskenner Auke-Florian Hiemstra neemt een tas vol bijzondere objecten uit zijn verzameling mee naar de studio. Een Noorse stormvogel die hij zelf heeft opgezet, een verzameling inktvissen op sterk water, een leeuwentong, de eerste plastic bekers ooit gemaakt en nog veel meer. Auke-Florian vertelt over zijn lievelingsdier, de bijzondere Nautilus, over de fascinerende diepzee en over zijn missie: geen plastic bekers meer op het Leids Ontzet!

  • Universitaire wereld vreest bezuinigingen door financieringsplan Van Engelshoven

    Jul 01 2019

    Er bestaat binnen de universitaire wereld grote ophef over de plannen van minister van wetenschap Ingrid van Engelshoven (D66) om de universiteiten op een andere manier te financieren. Het meest omstreden punt is dat er meer overheidsgeld naar de bètawetenschappen, zoals fysica en techniek, zal gaan en minder naar andere wetenschappen. De minister hoopt met het extra geld voor de bètawetenschappen tegemoet te komen aan het stijgende aantal bètastudenten en de groeiende economische vraag. Tege...more

  • Krioelende mieren determineren met nieuwe veldgids

    Jun 28 2019

    Was u altijd al benieuwd welke mieren u om u heen ziet? Dan is dit misschien iets voor u. Hij is vers van de pers, vertaald vanuit het Frans en rijk geïllustreerd: de Veldgids Mieren van Europa. Wij vroegen ons natuurlijk af: staan ze er allemaal in? Marc-Robin Visscher zocht het voor ons uit. Hij ging de wijk in met mierenliefhebber Jitte Groothuis, die de gids vijf sterren geeft.

  • Eikenlanen zijn snelwegen voor eikenprocessierupsen

    Jun 28 2019

    Brandharen, speciale stofzuigers, rode bultjes.. De eikenprocessierups rukt op en houdt de gemoederen flink bezig. Op diverse plekken in het land is het aantal rupsen verdrievoudigd ten opzichte van vorig jaar en de bestrijding is in volle gang. Wat voor effect heeft dat op de lange termijn? Jurriën van Deijk is projectleider nachtvlinders bij de Vlinderstichting en doet onderzoek naar de eikenprocessierups. Volgens hem moeten we de natuurlijke vijanden van de rups een handje helpen en ook a...more

  • Zuipen in de zeventiende eeuw: drankspellen uit het verleden

    Jun 28 2019

    Hoe je onder het mom van wetenschap een drankspelletje kunt doen in de radiostudio? Door historicus Adriaan Duiveman uit te nodigen! Inmiddels doet hij een PhD aan de Radboud Universiteit. Maar voor hij daaraan begon, specialiseerde hij zich in de drinkcultuur van de zeventiende eeuw. Bijzondere feitjes over proosten, drinkliederen en drankspelletjes: het komt allemaal voorbij in het drankgelag in het gesprek.

  • Column #57 van Hens Zimmerman: Bruine dwergen zijn failed stars

    Jun 28 2019

    Vanuit een telescoop ziet het er uit als een "onbeduidende ster", maar een bruine dwerg is geen ster of een planeet. Space-columnist Hens Zimmerman legt uit dat bruine dwergen ontstaan als er te weinig massa aanwezig is bij een nucleaire fusie, als een soort van mislukte ster. Maar hoe werkt dat precies? En hoe ziet de levensloop van een bruine dwerg er uit?

  • Deze kunstenaar blaast de Boog van Palmyra opnieuw op

    Jun 27 2019

    Kunstenaar Lieke van der Made bivakkeert de hele week in een pipowagen op het Mediapark. Waarom? Zij bouwt daar een ruim twee meter hoge opblaasbare boog van vliegerdoek. De inspiratiebron van dit bijzondere project is de door IS verwoeste eeuwenoude boog van Palmyra. Veel cultureel erfgoed is de afgelopen jaren door IS verwoest. Die verwoesting en ook het Midden-Oosten in het algemeen zijn terugkerend thema in Lieke's werk. Presentator Jacob de Vries bezoekt haar live tijdens de uitzending en k...more

  • Parkinson kan zich vanuit de maag naar de hersenen ontwikkelen

    Jun 26 2019

    De ziekte van Parkinson is een neurologische ziekte waarbij misvormde eiwitten in zenuw- en hersencellen samenklonteren en gezonde eiwitten aanzetten om hetzelfde te doen. Dit leidt tot een voorlopig ongeneeslijk proces waarbij zenuwcellen langzaamaan afsterven. Hoewel de oorzaken voor deze misvorming nog niet goed bekend zijn, is Parkinson desondanks in het aantal diagnoses de sterkst stijgende neurologische ziekte ter wereld in . Parkinson wordt typisch als een hersenziekte beschouwd, maar ...more

  • Begin van botsende kolossale groepen sterrenstelsels voor het eerst ontdekt

    Jun 26 2019

    Voor het eerst is het allereerste stadium van een botsing tussen twee grote groepen van sterrenstelsels geobserveerd. Zulke groepen of clusters van sterrenstelsels zijn de grootste objecten in het heelal die nog door de zwaartekracht samengehouden worden. Zulke botsingen zijn erg speciaal. Naast interstellair gas kan een cluster wel duizenden sterrenstelsels bevatten. Buiten de oerknal is er geen enkele gebeurtenis in het heelal waarbij er nog zo veel energie in het universum vrijkomt als bij zo...more

  • De lange politieke arm van Cicero

    Jun 26 2019

    Policiti als Thierry Baudet halen hun inspiratie uit de toespraken van de grote retoricus, senator en advocaat Marcus Tulius Cicero. Hij had overal informanten rondlopen en wist daarom dat er plannen waren voor een samenzwering tegen de Romeinse Republiek. Dus besloot hij met zijn collega's de samenzweerders zonder eerlijk proces te doden. Hierover sprak hij zo'n 2000 jaar geleden in de Catilinarische redevoeringen. Hoe komt het dat zulke oude teksten nog steeds populair zijn onder hedendaag...more

  • Voor het eerst gaat een ruimtevaartuig zonne-zeilen om de aarde

    Jun 24 2019

    Je voortbewegen met de lichtdeeltjes van de zon die op je zeil vallen. Het klinkt op aarde absurd, maar in de (bijna lege) ruimte kan het. Je moet er wel lang voor wachten, maar in theorie kunnen de zonnezeilen snelheden van tienduizenden kilometers per seconde halen zonder te moeten steunen op een andere energiebron. Daarom worden ze momenteel gezien als de meest potentiële voertuigen om op zeer lange afstanden (inclusief een reis naar het dichts bijzijnde zonnestelsel) af te leggen. De Japanse...more

  • Zwaardgekletter en hoefgetrappel - hoe waarheidsgetrouw is Game of Thrones?

    Jun 23 2019

    Afgelopen maandag trad onze eigen koning toe tot de Orde van de Kousenband, de oudste ridderorde van Groot-Brittannië. Hij werd benoemd tot Stranger Knight. Vandaag de dag is zo'n gelegenheid vooral een grote verkleedpartij. Maar wie het woord ridder hoort denkt waarschijnlijk eerder aan zwaardgekletter en hoefgetrappel. Stoere ridders op paarden in dodelijke lansgevechten zoals we kennen uit series als Game of Thrones of films als A Knight's Tale en Kingdom of Heaven. Maar zijn die beelden ...more

  • Column #56 van Hens Zimmerman: Wanneer kunnen we nou eindelijk eens tijdreizen?

    Jun 22 2019

    In films, boeken en andere fictie kan men al decennia tijdreizen: terug naar het verleden of juist ver in de toekomst. Kunnen wij ons in de echte wereld ook vast gaan verheugen op een tripje naar ridders, de Romein of het jaar 2100? Deze week duikt Hens diep in de wereld van tijdreizen.

  • Amina Helmi wint Spinozapremie

    Jun 22 2019

    Sterrenkundige Amina Helmi is een van de winnaars van de Spinozapremie. Zij ontvangt 2,5 miljoen voor nieuw onderzoek. Marc-Robin Visscher spreekt Helmi in haar eigen kantoor over deze prachtige prijs.

  • 'Archeoloog van de Melkweg' wint belangrijkste Nederlandse wetenschappelijke onderscheiding

    Jun 21 2019

    Het eerste bewijs voor de aanname dat onze Melkweg uit restanten van oudere sterrenstelsels bestaat. De ontdekking dat de Melkweg nog altijd natrilt omdat er in het verleden een ander sterrenstelsel langs scheerde. En dat de Melkweg bestaat uit een botsing tussen de voorloper van de Melkweg en een ander sterrenstelsel. Het is opzienbarende kennis die we dankzij de inspanningen van Amina Helmi over onze Melkweg (het sterrenstelsel waar we in wonen) te weten zijn gekomen. Helmi, hoogleraar 'dyn...more

  • European Inventor Award naar Nederlandse uitvinding

    Jun 20 2019

    Materiaalwetenschapper Rik Breur heeft in Wenen een European Inventor Award gekregen. De prestigieuze award wordt als de grootste uitvindersprijs van Europa beschouwd en wordt uitgereikt door het Europese Octrooibureau. Breur zijn uitvinding is een folie van stekelige microvezels die je aan elk schip (ongeacht het formaat) kunt aanbrengen. Met deze folie krijgen de typische zee-organismen zoals algen, zeepokken en mosselen geen kans om zich tegen de romp van het schip aan te hechten en het sc...more

  • De droom van Hans Clevers: Een stamcelbank vol gekweekte mini-longetjes

    Jun 20 2019

    Het wordt steeds makkelijker om het juiste medicijn voor een specifieke ziekte te vinden. Hoe? Door zogenaamde mini-orgaantjes die gekweekt kunnen worden met slechts een stamcel. Op zo'n mini-orgaan kunnen wetenschappers testen welk medicijn de beste oplossing is voor de zeldzame ziekte van een patiënt. Hans Clevers, onderzoeksleider aan het Hubrecht Instituut en professor moleculaire genetica, vertelt presentator Rose Heijnen hoe dit werkt. Maar eerst legt hij uit waarom hij een gigantische...more

  • Documentaire 'Ik Ben Er Even Niet' toont ervaringen absence epilepsie

    Jun 19 2019

    De nieuwe documentaire "Ik ben er even niet" van filmmaker en kunstenaar Maartje Nevejan toont de ervaringen van kinderen en volwassenen die te maken krijgen met aanvallen van abscence epilepsie. Het is een vorm van epilepsie waarbij men vermoedt dat de persoon voor een aantal seconden het bewustzijn verliest. Desondanks is nog lang niet alles over de aandoening bekend. De documentaire gaat morgen in première in verschillende filmtheaters. Hoogleraar cognitie en perceptie Floris de Lange van h...more

  • In Leiden staat een gigantische zwarte toren vol opgezette dieren

    Jun 19 2019

    Het Leidse Biodiversity Center Naturalis verzamelt alle levenssoorten. Wat dacht je van een kamer vol met hoefdieren, duizenden lades vol met insecten en dozen vol met gedroogde planten en wieren? Twee jaar lang mochten TV-makers Joost Engelberts en Siebren Hodes filmen in de mysterieuze collectietoren van Naturalis. Een gebouw dat maar weinig mensen mogen betreden. In deze gigantische zwarte toren zijn in totaal meer dan 40 miljoen objecten opgeslagen. Presentator Stephan Komduur sprak de maker...more

  • Studenten en academici TU Eindhoven verdeeld over enkel aanwerven vrouwen

    Jun 18 2019

    Het eerste anderhalve jaar zal de TU Eindhoven uitsluitend vrouwen aanwerven voor hun academische vacatures. Daarmee hoopt de universiteit dat de uiterst scheve balans in mannen en vrouwen minder onevenwichtig zal zijn. Verslaggever Jeroen De Jager merkt dat er zowel studenten als academici zijn aan de TU Eindhoven die hun vraagtekens hebben bij de maatregel. Maar onder andere voor de chef diversiteit van de universiteit heeft het extreme onevenwicht in de hogere universitaire posities al lang...more

  • Die smekende hondenogen hebben we misschien aan onszelf te danken

    Jun 18 2019

    Hondeneigenaars kennen het maar al te goed: de schattige oogjes waardoor we smelten en onze trouwe viervoeter voor de zoveelste keer een dikke knuffel willen geven. Een nieuw Amerikaans onderzoek uit het wetenschappelijke tijdschrift PNAS suggereert dat dit eigenlijk gewoon onze eigen fout is. Door de anatomie te bestuderen van vier overleden wolven en zes overleden honden (van allemaal verschillende rassen), ontdekten ze dat alle honden (op de husky na) een sterk ontwikkelde oogspier hebben...more

  • Column #55 van Hens Zimmerman: Wat zit er onder dat gigantische gat aan de achterkant van de maan?

    Jun 15 2019

    Uit de data van de GRAIL-Missie is gebleken dat er iets abnormaals aan de hand is met de zwaartekracht op de maan. Aan de achterkant van de maan bevindt zich een gigantische krater. Daaronder hebben onderzoekers iets heel groots waargenomen: een mysterieuze bel van dicht gesteente met een totale massa die vijfmaal zo groot is als die van het Hawaïaanse Big Island. Hoogstwaarschijnlijk is het een metaalbevattend object, om de concentratie van de zwaartekrachtafwijking te kunnen verklaren. Hens d...more

  • Hoe groen is de vegaburger?

    Jun 14 2019

    Vegetarische hamburgers zijn een waar succes aan het worden, mede door hun groene imago. Maar sommige vleesvervangers zijn bijna net zo milieubelastend als kip, zie je in de tv-uitzending ‘Geen Spek maar Bonen’ van De Kennis van Nu. Hoogleraar duurzame eiwittechnologie aan de Universiteit Wageningen Atze-Jan van der Goot werkt al jaren aan het verduurzamen van vega-producten. Bij het maakproces komt namelijk nogal wat kijken. Hij legt uit hoe dit allemaal werkt en proeft een aantal vleesvervange...more

  • Belangrijk mechanisme achter aderverkalking ontdekt

    Jun 14 2019

    Naast problemen met de cholesterol, kan zogenaamde calcificatie of verkalking van onze aderen en andere bloedvaten een belangrijke (en versterkende) rol spelen in het ontwikkelen van hart- en vaatproblemen. En met het ouder worden krijgt iedere persoon (de een wat meer of minder dan de andere) met deze verstijving te maken. Diabetespatiënten of mensen met nierproblemen zijn er extra gevoelig voor. Hoewel eerdere oorzaken achter deze calcificatie zijn geïdentificeerd is het exacte verloop erva...more

  • Waarom worden Ebola-uibraken in Congo "het nieuwe normaal"?

    Jun 12 2019

    Na een tijdje ogenschijnlijk weg te zijn geweest, is de zeer besmettelijke en dodelijke ziekte Ebola opnieuw volop in het nieuws. Sinds de uitbraak van de epidemie in augustus vorig jaar zijn bijna 2100 mensen ziek geworden, waarvan bijna 1400 mensen zijn overleden. Een vijfjarige Ugandese jongen die in Congo met Ebola besmet raakte trok zondag met een aantal familieleden opnieuw naar Uganda om in het ziekenhuis behandeld te worden. Vandaag werd bekend dat de jongen is overleden en twee familiel...more

  • Met Govert Schilling naar de grenzen van het heelal

    Jun 11 2019

    Iedereen kent het gevoel wel: je staart ‘s nachts naar de sterren en vraagt je af hoe groot het heelal wel niet is. Wat zal daar toch allemaal zijn? Sterrenkundigen buigen zich al jaren over allerlei vragen die te maken hebben met het heelal. Mirthe van der Drift spreekt wetenschapsjournalist en sterrenkundefanaat Govert Schilling over de bouwstenen van ons universum en Goverts nieuwe programma waarvoor hij allerlei vooraanstaande wetenschappers sprak.

  • Column #54 van Hens Zimmerman: Zo eindigt ons heelal

    Jun 10 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij hoe ons universum zal eindigen...

  • Column #53 van Hens Zimmerman: UFO's gespot!

    Jun 09 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week zijn UFO's ineens weer in het nieuws. Hens twijfelt of hij er aandacht aan moet besteden, maar doet het toch. Want waarom neigen we als mensen vaak naar het aanwijzen van een buitenaardse beschaving als plausibele verklaring bij 'onverklaarbare' fenomenen.

  • Column #52 van Hens Zimmerman: Mysterieuze ruimtegeluiden

    Jun 08 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Luister naar windvlagen op de planeet Mars, de altijd klinkende ruis in het ISS en 'the hum'.

  • Waar ligt de absolute grens van ons uithoudingsvermogen?

    Jun 07 2019

    Grote sporters, grote eters. Dat idee is helemaal actueel met een nieuw onderzoek waaruit blijkt dat je bij de meest extreme sportprestaties maximaal 2.5 keer méér energie kunt verbruiken in vergelijking met de energie die je verbruikt wanneer je in rust-toestand bent. Daarna begint het lichaam de vetreserves aan te spreken, ongeacht of je nog wel of niet eet. De studie is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances. We vragen aan aan Wim Saris, hoogleraar humane voeding ...more

  • Verder leven zonder hand - de vele (on)mogelijkheden van armprotheses

    Jun 07 2019

    Je veters strikken, een horloge omdoen of de was ophangen. Je doet het waarschijnlijk allemaal zonder erbij na te denken. Maar met een armprothese zijn deze simpele, dagelijkse handelingen een stuk minder eenvoudig. Armprotheses worden steeds beter, maar halen het nog bij lange na niet bij een echte arm. Hoe is het om na een ongeluk verder te leven met een armprothese? Vrienden Bert Pot en Peter ter Keurs missen allebei een hand. Ze vertellen over hun leven zonder hand en de mogelijkheden van ...more

  • Ontwikkeling hersenweefsels nagemaakt

    Jun 06 2019

    Wetenschappers experimenteren tegenwoordig druk met zogenaamde organoïden, oftewel kleine weefsels (samenstelling van cellen) die typisch zijn voor de opbouw van een orgaan. Mini-versies zeg dus maar, van bijvoorbeeld gedeeltes van onze darmen, nieren, maag, of het brein. Dit stelt wetenschappers in staat om goedkoop en gericht onderzoek te doen naar menselijke weefsels met genetische afwijkingen of bepaalde ziektes (zoals kanker). Of om op deze weefsels medicijnen of immuuncellen uit te testen....more

  • Nederlandse astronomen leveren eerste directe bewijs voor geboorte planeten

    Jun 05 2019

    Een jaar geleden werd bij de jonge ster 'PDS 70a' een planeet ontdekt die in een zogenaamde puinschijf (een grote schijf van puin en gas) om deze ster draait. Omdat er onder astronomen gedacht wordt dat planeten in zo'n puinschijf ontstaan* werd er al verondersteld dat deze planeet nog in zijn geboorte-fase zit. Desondanks was het nog nooit eerder vastgesteld, onder meer omdat de ster maar liefst 370 lichtjaar van ons vandaan staat. Een groep jonge astronomen van de Sterrenwacht Leiden kon he...more

  • 'Echte dierenexperten" wisten het al langer': olifanten kunnen al ruikend hun eten 'tellen'

    Jun 04 2019

    Voor het eerst hebben onderzoekers een dier gevonden dat enkel op basis van geur verschillende hoeveelheden eten van elkaar kan onderscheiden: de Aziatische olifant. Bij experimenten in Thailand lieten ze zes dieren ruiken aan ondoorzichtige bakken (met kleine reukgaatjes in het deksel) waarin zonnebloemzaadjes (een lekkernij voor de olifanten) zaten. De dieren waren getraind om de bak met de meeste zaadjes te onderscheiden. Op basis van in totaal 154 testen lag de kans dat ze er de pot met h...more

  • De kracht van muziek - wat muziek met je brein doet

    Jun 04 2019

    Je hoort het wel maar je luistert niet, tenminste niet écht. Muziek is op allerlei plekken aanwezig op de achtergrond: in de supermarkt, in een restaurant of op een verjaardag. Overal is muziek. Je merkt het haast niet. Tot je plots dat ene nummer hoort, dat je terugbrengt naar je allereerste liefde of die fijne zomer in Zuid-Frankrijk. Dat is de kracht van muziek! Mirthe van der Drift spreekt neuro-musicoloog Artur Jaschke. Hij is al zijn hele leven bezig met muziek.

  • Aanwijzingen voor prehistorisch bos in de Nederlandse Noordzee

    Jun 03 2019

    In de laatste ijstijd was Doggerland een landrug waardoor je van het Europese continent naar Groot-Brittannië kon wandelen. Sinds de laatste ijstijd is dat gebied overstroomd door de Noordzee. Maar dat het destijds door oermensen bewoond was lijkt wel vast te staan. In een gedeelte van het Doggerland - de Bruine Bank - zijn in het verleden talloze prehistorische schatten, zoals bewerkte vuurstenen, pijlpuntjes, bijlen, en menselijke en dierlijke botten, toevallig opgevist. Maar hoe dat landschap...more

  • De laptop van 1.3 miljoen

    Jun 02 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles van de laatste ontwikkelingen in de techwereld. Vandaag besprak hij verkeerslichten die slimmer worden, de 60 satellieten van SpaceX, klachten over de AVG privacywetgeving en een laptop van 1.3 miljoen.

  • Column #51 van Hens Zimmerman: De radiotelescoop van Westerbork

    Jun 01 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij een bijzondere plek: Westerbork.

  • Vrouwtjesdieren decennialang onnodig weggeselecteerd uit onderzoek

    May 31 2019

    Het blijkt een lange traditie te zijn in wetenschappelijke disciplines zoals de geneeskunde of neurologie. Nieuwe medicijnen of ideeën worden in een eerste testfase uitzonderlijk vaak enkel op mannelijke proefdieren getest. Vrouwtjesdieren worden daarentegen gespaard vanuit het idee dat hun hormonenschommelingen de onderzoeksresultaten wel eens zouden kunnen beïnvloeden. Eerder onderzoek wees al uit dat deze logica geen hout snijdt. Vaak zijn de resultaten bij vrouwtjesdieren niet meer of min...more

  • Kweekvlees: oplossing voor het voedselvraagstuk?

    May 31 2019

    De wereldwijde vraag naar vlees gaat de komende 30 jaar verdubbelen, vooral in landen als China, India en Zuid-Afrika. En dat terwijl intensieve veeteelt een van de grootste bedreigingen is voor ons klimaat. Daarom wordt er al jaren onderzoek gedaan naar alternatieven voor vlees of manieren om vlees te produceren. Een van die alternatieven is kweekvlees. Voortrekker is de Nederlandse pionier Mark Post, hoogleraar Fysiologie aan de Universiteit van Maastricht. Hij was te gast en sprak over de ...more

  • Wie is de man anno 2019?

    May 30 2019

    De rol van de man lijkt de afgelopen decennia veranderd. Sinds de jaren vijftig worden mannen en vrouwen steeds gelijkwaardiger. Maar de laatste tijd lijkt er sprake van een ommezwaai. Mannen als Donald Trump en Thierry Baudet richten zich op het onderbuikgevoel van mannen door te pleiten voor juist herstel van de traditionele rolverdeling tussen man en vrouw. De rol van de man is weer volop aanwezig in het publieke debat. Theatermakers Bart Klop en Maarten Hopman, mannencoach Hajee Pepping ...more

  • Grote verschillen in lichtgevoeligheid biologische klok

    May 29 2019

    Heeft u ook wel eens onenigheid met uw partner over de hoeveelheid licht in de slaapkamer? Nou dat is niet zo gek. Want hoe sterk kunstlicht onze biologische klok beïnvloedt, verschilt behoorlijk tussen mensen. Waar een kleine hoeveelheid licht de biologische klok van de ene persoon verstoort, tikt de klok van de ander gewoon door. En die verstoringen kunnen onze nachtrust beïnvloeden. Roelof Hut is chronobioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen bekeek voor ons het onderzoek dat hierov...more

  • Drugsafval in het riool: Is dat een probleem?

    May 29 2019

    Het gebruiken van een pilletje lijkt soms onschuldig, maar die pillen worden wel door criminelen gemaakt in labs. Bij het produceren van pillen en andere drugs komt een hoop chemische afval vrij. Dit afval zet je niet zomaar neer op de stoep en het komt steeds vaker in het riool terecht. Is dit een probleem? Tegenwoordig wordt het rioolwater nauwlettend in de gaten gehouden. Het rioolwater kan in de toekomst zelfs verklappen hoeveel drugs er geproduceerd wordt in Nederland. Thomas ter Laak on...more

  • Nieuwe barsten in het paleodieet: restanten zetmeelrijke voeding van 120.000 jaar oud

    May 28 2019

    Granen, aardappelen, peulvruchten. Op de menukaart van mensen met een zogenaamd paleodieet komen ze niet voor. Want, zo luidt de klassieke redenering, producten met zetmeel, het type koolhydraten dat in deze voeding zit, werden vroeger in de prehistorie door de oermens niet of amper gegeten. Dat zou pas zijn begonnen bij het ontstaan van de landbouw (ongeveer tienduizend jaar geleden). Maar een nieuwe ontdekking in een grot in de Klasies River Caves in Zuid-Afrika trekt deze redenering verder...more

  • Waarom insecten zo ongelooflijk mooi zijn

    May 28 2019

    Insecten verdwijnen in rap tempo uit Nederland. Hoe erg is dat en wat kunnen we eraan doen? We praten met insectenkenners en -liefhebbers Paul van Wielink en Theo Peeters. Zij hebben het insect in hun hart gesloten en leggen uit waarom insecten volgens hen de mooiste dieren op aarde zijn.

  • Column #50 van Hens Zimmerman: Platte aarde theorie symbool voor diepgewortelde onrust in de samenleving

    May 25 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij de platte aarde theorie. Is deze theorie lariekoek? En hoe is het ontstaan?

  • Studenten TU Delft willen beste huis van de toekomst bouwen

    May 24 2019

    Terwijl op allerlei plekken in de wereld jongeren de straat op gaan om te demonstreren voor het klimaat van de toekomst, wordt in Delft gebouwd aan een huis voor de toekomst. Nederlandse en internationale studenten van de TU Delft hebben namelijk een woning ontworpen die meer energie oplevert dan erin gebruikt wordt. Het is een ontwerp dat toepasbaar is in oude kantoorgebouwen, die overal in ons land te vinden zijn. Met het huis doen de studenten mee aan de Solar Declathon Europe, een interna...more

  • Plankton verandert door opwarmende aarde

    May 23 2019

    Het plankton in onze oceanen verandert door de opwarming van de aarde. Dat stellen wetenschappers in het vakblad Nature. Plankton staat aan de basis van het oceaanleven en nu blijkt dat 'warme soorten' oprukken richting de poolgebieden. 'Koude soorten' trekken zich juist terug. Over de gevolgen daarvan praat Jeroen de Jager met Geert-Jan Brummer. Hij is oceanoloog verbonden aan het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij heeft een kelder vol ...more

  • Hondentherapie voor autisme en downsyndroom beter onderzocht

    May 23 2019

    Er moet meer onderzoek komen naar therapie met behulp van honden of andere dieren. Dat is een van de aanbevelingen van de Raad voor Dierenaangelegenheiden. Toevallig gaat er binnenkort in Groningen zo'n onderzoek van start. Orthopedagoog Steffie van der Steen zoekt uit of hondentherapie heilzaam is voor kinderen met down of een autistische stoornis. Verslaggever Karin Alberts trok zocht haar op. Foto: Rijksuniversiteit Groningen, Merel Weijer

  • Gescheiden meerlingen voelen zich gebruikt als labratten

    May 23 2019

    Three Identical Strangers draait nu in de Nederlandse bioscopen. De documentaire vertelt het verhaal van een eeneiige drieling die na de geboorte is gescheiden. Negentien jaar later komen ze elkaar bij toeval tegen. Ze ontdekten dat ze onderdeel uitmaken van een verbijsterend wetenschappelijk experiment. Marc-Robin Visscher bekijkt de film met Meike Bartels, hoogleraar genetica en welbevinden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Beeld: Newsday LLC, Periscoop Film

  • Aladdin: een sprookje van duizend-en-één-culturen

    May 22 2019

    Zoek vooral niet naar het historische waarheidsgehalte van Disney's nieuwe remake van het sprookje Aladdin. De gebouwen, de kledij, de namen van de personages, de sociale omgangsvormen. Ze ogen misschien Arabisch, maar in feite zijn ze een fictieve mengelmoes van verschillende soorten oude culturen uit het Midden-Oosten, Noord-Afrika en de historische zijde-route. En natuurlijk is de film bovenal het product van een Amerikaanse en eeuwenoude Europese kijk op het Midden-Oosten. Maaike van Berk...more

  • De zoektocht naar een onuitputbare waterbron in de woestijn

    May 22 2019

    Rond de 700 miljoen mensen hebben wereldwijd nog altijd geen toegang tot drinkwater. Vooral op warme plekken is weinig te halen. Maar wat als je water kunt maken in de woestijn? Beeldend kunstenaar Ap Verheggen bedacht het. Een woestijn, een plek waar het extreem droog is, gebruiken naar je voordeel. Dat lijkt onmogelijk, maar toch maakt hij al enkele jaren installaties die water uit de lucht kunnen halen met zonne-energie. Presentator Jacob de Vries in gesprek met beeldend kunstenaar Ap ...more

  • Natuurimkeren: "Bijen hebben onze hulp nauwelijks nodig"

    May 21 2019

    Natuur imkeren; is dat een stoer woord dat het vak imkeren weer hip probeert te maken of een nieuwe duurzamere manier voor het houden van bijenvolken? Geert van Kerckhove, natuurimker en oprichter van WellBeeing, nam een natuurlijke honingraat mee en laat een andere kant van het imkeren zien.

  • Veroudering of kanker: beschadiging uiteinden DNA plaatst cel gemakkelijk in kritieke toestand

    May 20 2019

    Onderzoekers uit Pittsburgh (VS) zijn er voor het eerst in geslaagd om enkel schade te veroorzaken in de telomeren, de uiteinden van de chromosomen die een beschermlaagje vormen voor de rest van het DNA. Telomeren spelen een zeer belangrijke rol bij de veroudering van de cel. Per deling worden de telomeren telkens een stukje dunner, waardoor celdeling uiteindelijk stopt, de cel te oud is geworden om te functioneren en doodgaat. Dat lijkt nadelig, maar het mechanisme beschermt ons wel tegen kanke...more

  • Een onverwoestbare 3D-geprinte gitaar?

    May 20 2019

    3D-printen, veel mensen denken dan aan plastic kunstwerkjes of een product van hobbyisten. Maar de afgelopen jaren heeft deze technologie zichzelf stormachtig ontwikkeld. Van de medische wereld tot de ruimtevaart en van de entertainmentwereld tot sociale projecten. Wat kan er in 2019 allemaal gemaakt worden door de 3D-printer? En wat brengt de toekomst? Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles van de laatste ontwikkelingen in de techwereld. Vandaag besprak hij de nieuwste ontwikkelingen op he...more

  • Column #49 van Hens Zimmerman: Moet bijgeloof nou echt invloed hebben op ons leven?

    May 18 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week neemt hij bijgeloof onder de loep.

  • Automatisch insecten herkennen en tellen

    May 17 2019

    Er duiken steeds meer berichten op dat het slecht gaat met insecten. Daarom willen wetenschappers nóg beter weten met hoeveel ze zijn. Normaal gesproken tellen vrijwilligers de insecten met de hand, maar nu kan het volautomatisch, 24 uur per dag. Naturalis ontwikkelde daar een systeem voor samen met universiteiten, technologiebedrijven en insectenkenners. Vanmiddag presenteerden ze hun systeem in de buurt van Zaandam. Verslaggever Marc Hamer trok zijn kaplaarzen aan en ging kijken.

  • Hoe gooi je de perfecte honkbalworp?

    May 17 2019

    Winnen door gebruik van data. Verliest de sport daarmee zijn charme of is het de enige kans om bij de top te horen? Erik van der Graaff is als bewegingswetenschapper verbonden aan de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond en altijd op zoek naar vernieuwing en verbetering in de sport. Hij onderzocht hoe je de perfecte honkbalworp kan gooien en hoe je je worp kunt verbeteren. Zijn doel is om in 2020 met het Nederlands team mee te doen aan de Olympische spelen in Japan. ...more

  • Keizer Nero en de Verborgen Kamer van de Sfinx

    May 16 2019

    Met een keizer die onder meer een 35 meter groot naakt standbeeld van zichzelf liet maken, is de geschiedenis niet zomaar klaar. De Domus Aurea (oftewel het Gouden Huis) van de keizer Nero heeft niet zo'n lang bestaan gekend na de dood van de megalomane Romein, maar is erg beroemd onder klassieke historici. Een van de beroemdste kunstwerken uit de klassieke kunst (de Lacooöngroep) heeft er mogelijk gestaan, de wandschilderkunst was van bijzonder hoge kwaliteit, en het 80 hectaren grote paleis di...more

  • Katten: Schattige huisdieren of moordlustige jagers?

    May 16 2019

    De huiskat heeft ons stevig in zijn klauwen. Weinig mensen zijn bestand tegen het charmeoffensief van de kat. Maar ze zijn ook een doorn in het oog van natuurbeschermers omdat ze jagen op beschermde diersoorten. Wetenschapsprogramma De Kennis van Nu onderzoekt de impact die onze huiskat heeft op de natuur. Wetenschapsjournalist Corlijn de Groot is de maker van de uitzending en is trotse eigenaar van een eigen kat: Max. Ze was te gast en sprak over het kattenprobleem en het dilemma waar de ka...more

  • ''Volgend jaar gaan de eerste toeristen de ruimte in!''

    May 15 2019

    Wonen op de maan is nog geen realiteit maar de ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo op. Amazon-topman Jeff Bezos onthulde een paar dagen geleden zijn maanlander Blue Moon. Ook Elon Musk, de man achter Tesla en SpaceX, is druk met de mogelijkheden van wonen in het zonnestelsel. En Israël was er vorige maand dicht bij om het vierde land te worden dat op de maan landde. Is dit een eerste stap richting de kolonisatie van het heelal? Presentator Mirte van der Drift sprak met Rob van den Berg....more

  • Longen in droge lucht kwetsbaarder voor griepvirus

    May 14 2019

    Griepvirussen doen het in de winter in onze streken beter dan in de zomer. En daar speelt de doorgaans drogere lucht een belangrijke rol in. Eerder werd in een studie met cavia's bijvoorbeeld al vastgesteld dat het griepvirus zich makkelijker verspreidt in een ruimte met een lage relatieve luchtvochtigheid. Een nieuw Amerikaans onderzoek uit het wetenschappelijke tijdschrift PNAS constateert dat bij dezelfde lage luchtvochtigheid zelfs het immuunsysteem in de longen van muizen minder goed in ...more

  • Bodemleven Noordzee beter in kaart met nieuwe techniek

    May 13 2019

    Wetenschappers zijn naarstig op zoek naar nieuwe technieken om het leven op aarde goed in kaart te brengen. Belangrijk natuurlijk, want 1 miljoen planten- en diersoorten worden in hun bestaan bedreigd. Zee-onderzoekers zijn dolblij nu de goed ontwikkelde dna-analyse steeds goedkoper wordt. Met deze techniek willen ze nu alle bodemdieren in de Noordzee in kaart brengen. Jeroen de Jager trok naar het laboratorium van de Wageninger Universiteit op zoek naar de Nederlandse wetenschappers die m...more

  • Waterdiertjes vangen voor de wetenschap

    May 13 2019

    Kikkervisjes, watertorren, slakken... Een jaar geleden lanceerden wetenschappers uit Wageningen een app waarmee iedereen kan aangeven welke waterdiertjes er in slootjes en vijvers in de omgeving zitten. Nu, een jaar later, blijkt dat die gegevens een betrouwbaar beeld geven van de kwaliteit van die kleine watertjes. En dat is belangrijk, want meten is weten. Maino Remmers vist beestjes op met onderzoeker en bedenker Edwin Peeters.

  • Column #48 van Hens Zimmerman: Dino's, grote steen, einde dino's

    May 11 2019

    Iedere week neemt columnist Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij het uitsterven van dinosaurussen.

  • Tijdmachine voor Europees cultureel erfgoed in de maak

    May 10 2019

    We gaan tijdreizen! Een aantal politici doet het in gedachten en in woord: terugverlangen naar periodes in het verleden. Denk aan Thierry Baudet en Donald Trump. Maar straks kunnen wij het ook, virtueel. Het Europees tijdmachine-consortium - met onder andere het Louvre, het Rijksmuseum, gameontwerpers en universiteiten - bouwt een tijdmachine vol Europees erfgoed. Zo kunnen we straks virtueel door historische straten van Amsterdam, Venetië, en Parijs lopen. Julia Noordegraaf, hoogleraar er...more

  • We moeten geïmporteerde honden óók op Brucella screenen

    May 10 2019

    Bij een Nederlandse fokker zijn meerdere honden gevonden met een zeldzame ongeneeslijke ziekte. De ziekte wordt veroorzaakt door de bacterie Brucella canis en leidt onder meer tot onvruchtbaarheid en veel pijn bij honden. Tot 2016 was de bacterie nog nooit bij honden in Nederland vastgesteld. Het jaar daarna was er opeens een uitbraak bij meerdere geïmporteerde honden uit Oost-Europa. Nu gaat het om honden die hier zijn geboren. En dat leidt tot onrust bij hondenbezitters en dierenartsen. ...more

  • Waarom Bezos en Musk de ruimte in willen

    May 10 2019

    Amazon-topman Jeff Bezos onthulde gisteravond zijn maanlander Blue Moon. Het is de eerste stap richting de kolonisatie van het heelal, liet Bezos weten. Een andere tech-tycoon, Elon Musk van Tesla en SpaceX, heeft ook al plannen om via Mars langzaam verder te gaan naar het zonnestelsel en daarbuiten. Wetenschaps- en technologiejournalist Bouwe van Straten van de website NPO Focus legt uit wat deze mannen drijft.

  • Ontwikkelaarsconferenties: de Champions League van het technieuws

    May 10 2019

    Grote techbedrijven organiseren conferenties voor ontwikkelaars die werken met hun producten. Van Apple en Google tot Microsoft en Facebook. Op deze conferenties worden nieuwe producten en functies onthult tijdens een grote persconferentie. Maar wat gebeurt er nog meer op zo'n conferentie? En waarom wordt er zoveel gejuicht? Onze techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles van de laatste technologische ontwikkelingen. Vannacht gaf Tjitze alle ins and outs over de conferenties van de grote techb...more

  • Onhackbaar internet door een kwantumnetwerk?

    May 08 2019

    We versturen massaal gevoelige informatie via het internet, terwijl we eigenlijk allemaal best weten dat criminelen en inlichtingendiensten mee kunnen kijken. Maar wat als je informatie kan versturen zonder dat het kan worden onderschept? Wereldwijd werken wetenschappers aan een onhackbaar internet: het kwantuminternet. Het moet een hypermoderne vorm van internet worden die informatie als het ware kan teleporteren - zodat het onmogelijk te hacken is. Dat klinkt misschien een beetje als scienc...more

  • Tas met hallucinerende middelen van 1000 jaar terug

    May 07 2019

    Een tasje van drie aan elkaar genaaide vossensnuiten, een rijk gedecoreerde houten snuifpijp, resten van cocaïne... In het vakblad PNAS beschrijven wetenschappers een archeologische vondst die inzicht geeft in het drugsgebruik in Bolivia van duizend jaar geleden. Wij praten erover met Edward de Bock, conservator Latijns Amerika van voor de kolonisatie bij het Wereldmuseum. Beeld: Tasje van vossensnuiten: Juan V. Albarracin-Jordan and José M. Capriles

  • Voor de nazi's geen jood

    May 07 2019

    Het is januari 1941 en iedereen met 1 Joodse grootouders moet zich aanmelden bij het lokale bevolkingsregister. Uit angst dat de aanmelding wordt vergeleken met het bevolkingsregister, lijkt knoeien niet raadzaam. Maar later dient toch ruim 3% van de Joodse bevolking bij de bezetter een herzieningsverzoek in waarin ze stellen: “Ik ben helemaal niet van Joodse afkomst” Jurist en holocaust- en genocidespecialist Petra van den Boomgaard, die onlangs promoveerde op “voor de nazis geen Jood”, kwa...more

  • Betere foto's van zwarte gaten vanuit de ruimte

    May 06 2019

    De eerste foto ooit van een zwart gat was krap een maand geleden wereldnieuws. U weet het waarschijnlijk nog: de fluffy donut. Maar de wetenschappers willen méér. Ze willen foto's à la de science fiction film Interstellar. Daarom onderzocht hoogleraar Heino Falcke met collega's of hij telescopen op satellieten de ruimte in kan sturen. En daarover publiceren ze in het vakblad Astronomy and Astrophysics.

  • Biodiversiteitsherstel vereist radicaal andere economie

    May 06 2019

    Planten- en diersoorten stierven nog nooit zó snel uit als nu, horen we vandaag. Dat uitsterven gaat tientallen tot honderden keren zo snel als de gemiddeld over de laatste 10 miljoen jaar. En het bedreigt het menselijk leven op aarde. Bovendien zijn wij verantwoordelijk voor die massale sterfte, stellen de auteurs van het IPBES-assessment. Soorten verdwijnen door menselijk handelen, dus wij moeten ons gedrag snel aanpassen. Maar hoe? Daarover spreken wij Ingrid Visseren-Hamakers. Zij is h...more

  • Biodiversiteitsverlies is levensbedreigend voor de mens

    May 06 2019

    Wereldwijd sterven plant- en diersoorten sneller uit dan ooit en dat bedreigt het leven van de mens op aarde. Van de naar schatting 8 miljoen soorten, dreigen er één miljoen de komende decennia uit te sterven. Dat is één van de conclusies die wetenschappers trekken in een omvangrijk rapport dat ze vandaag in Parijs presenteerden. Hoe gaat het met de biodiversiteit in Nederland? Jeroen de Jager trekt de duinen in met Koos Biesmeijer, ecoloog en wetenschappelijk directeur van Naturalis.

  • Het voedselbos: eten van de toekomst

    May 06 2019

    Japanse walnoten, schijnaugurken, Nashiperen, Chinese mahonie, en mispel. Het groeit allemaal in ons land. Voedselbossen staan vol met fruitbomen, notenbomen en allerlei soorten eetbare planten en kruiden. Eten uit een bos, doen we dat straks allemaal? Madelon Oostwoud schreef er een boek over, ‘Voedselbos: inspiratie voor ontwerp en beheer’. En ze is zelf ook trotse bezitter van een voedselbos.

  • Column #47 van Hens Zimmerman: De onthulling van het zwarte gat

    May 04 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week gaat het over Katie Bouwman, het grote brein achter de foto van het zwarte gat.

  • Hoe archeoloog Ivar Schute vernietigingskamp Sobibor in kaart bracht

    May 03 2019

    Met een klein team van archeologen ontdekte archeoloog Ivar Schute persoonlijke voorwerpen van mensen, barakken, en ontdekte hij de fundamenten van de gaskamers in Sobibor. Zo lukte het om te reconstrueren hoe het vernietigingskamp er uit heeft gezien en de massagraven te lokaliseren. Ivar Schute over hoe hij in deze tak van de archeologie is beland en hoe het is om op een van de meest afgrijselijke plekken uit de geschiedenis te werken.

  • Niets zo paradijselijk als een tuin

    May 02 2019

    Het Rijksmuseum van Oudheden organiseert samen met de Hortus botanicus in Leiden een nieuwe tentoonstelling: 'Middeleeuwse tuinen. Aardse Paradijzen in oost en west.' Aan de hand van talloze historische (kunst)objecten kunnen bezoekers er ontdekken waarom tuinen zowel in het Westen als het Oosten tijdens de late middeleeuwen een bijzonder belangrijke rol speelden. Naast de paradijstapijten, gedroogde kruiden en oosterse muurtegels ontdekte verslaggever Marc-Robin Visscher dat er ook een Perzi...more

  • Leonardo Da Vinci: ook in wetenschap een wonderbaarlijk genie

    May 02 2019

    Exact 500 jaar geleden overleed de wereldberoemde schilder en uitvinder Leonardo Da Vinci. Nieuwsverslaggeving over zijn nalatenschap focust al snel op onvergetelijke kunstwerken zoals de Mona Lisa of het Laatste Avondmaal. Maar ook op wetenschappelijk gebied was Da Vinci een absolute meester. Terwijl zijn Europese tijdgenoten veel van hun kennis uit de bijbel of oude filosofische geschriften haalden, hanteerde Da Vinci al een van de meest belangrijkste principes uit de wetenschap: het nauwkeur...more

  • Oermens leefde op het dak van de wereld

    May 02 2019

    Door de vondst van een halve onderkaak moet een stukje geschiedenis worden aangepast. Want door deze ontdekking blijkt dat er ruim 160.000 jaar geleden al mensen leefden op de Tibetaanse hoogvlakte. De kaak is van een Denisovamens, een soort waar nog weinig over bekend is. De vondst is bekendgemaakt in het wetenschappelijk tijdschrift Nature en wij spreken erover met moleculair antropoloog Frido Welker. Beeld: virtuele reconstructie van de onderkaak. Bron: Jean-Jacques Hublin, MPI-EVA, Lei...more

  • 'Pull Tab Archaeology' geeft archeologie terug aan de burger

    May 02 2019

    Contemporain archeoloog Jobbe Wijnen onderzoekt voorwerpen uit de moderne geschiedenis, in plaats van uit bijvoorbeeld de bronstijd of de prehistorie, zoals de meeste archeologen. En dat wordt hem door collega’s niet altijd in dank afgenomen. Met zijn bijzondere project "Pull Tab Archeology" probeert hij burgers weer te betrekken bij de archeologie.

  • Nemen robots ons werk over?

    May 01 2019

    Een zelfrijdende auto, geen rijen meer in de supermarkt, een drone die je pakketje brengt en een robot die je kappersafspraak regelt. Is dit de toekomst? Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen. Hij sprak over de robotisering in verschillende sectoren en over de toekomst hiervan.

  • Dna-test vindt bedreigde bruine beer in traditioneel geneesmiddel

    Apr 30 2019

    Wageningse onderzoekers werken aan een dna-test waarmee douaniers bedreigde dier- en plantensoorten kunnen opsporen in bijvoorbeeld potjes en capsules met poeder erin. Want slagtanden en tijgerhuiden zijn prima te herkennen, maar vermalen planten en dieren een stuk lastiger. De wetenschappers lieten hun test onlangs los op traditionele geneesmiddelen die op Schiphol in beslag zijn genomen. In die middelen zitten soms vermalen bedreigde planten en dieren. Bijvoorbeeld stukjes bruine beer. W...more

  • De boer op de tractor wordt mogelijk verleden tijd

    Apr 30 2019

    Weinig beelden zijn zo herkenbaar als de boer die op z'n zware trekker over het veld rijdt. En toch komt aan dat beeld in de toekomst misschien een einde. In Lelystad bijvoorbeeld experimenteert Wageningen University & Research met een kleine robot (de AgroIntelli Robotti) met ingebouwde gps die op dit moment al verschillende landbouwtaken zelfstandig kan uitvoeren. Een chauffeur heeft de robot niet nodig. Maar nog belangrijker is dat de robot ook voor een veel milieuvriendelijkere vorm van...more

  • Designerdrugs: zelfde recept, andere grondstof

    Apr 28 2019

    Het kabinet wil de zogeheten 'designerdrugs' aanpakken. Dat zijn drugs die sterk lijken op illegale drugs zoals bijvoorbeeld xtc en amfetamine, maar die chemisch nèt iets anders in elkaar zitten en daardoor niet onder de Opiumwet vallen. Wij vroegen ons af: hoe worden die designerdrugs eigenlijk gemaakt? Voor het antwoord kwamen we uit bij Jorrit van den Berg, forensisch wetenschapper in het team verdovende middelen van het Nederlands Forensisch Instituut.

  • Keizerspinguïn verliet een van zijn belangrijkste broedplaatsen

    Apr 28 2019

    's Werelds grootste pinguïns zijn zo goed als verdwenen uit een van hun belangrijkste broedplaatsen. De keizerspinguïns hebben drie jaar lang géén jongeren grootgebracht in 'Halley Bay'. En een groot deel van hen is vertrokken naar een broedplek zo'n 55 kilometer verderop op de Zuidpool. Dat is slecht én goed nieuws, meent Han Lindeboom. Hij is emeritus hoogleraar mariene ecologie aan de Wageningen universiteit en ook verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee.

  • Zelfrijdende auto's kunnen ook voor méér files zorgen

    Apr 28 2019

    Het aantal files groeit flink in Nederland nu de economie draait als een zonnetje. Maar er wordt gezocht naar oplossingen. Misschien kan elektrisch rijden een handje helpen. Zo wordt onder meer in Delft gewerkt aan de zelfrijdende auto. Aan de TU in Delft hebben ze niet alleen een simulator, maar wordt ook dagelijks gewerkt aan een echt rijdend exemplaar.

  • Sjaal af en pittig eten voor een gezond gewicht

    Apr 28 2019

    Als we het over vet hebben, dan heeft u daar waarschijnlijk negatieve associaties bij. Teveel vet is inderdaad ongezond, maar vet heeft ook goede kanten. We kúnnen zelfs niet zonder. Over ons vet schreven Liesbeth van Rossum en Mariëtte Boon het boek 'Vet belangrijk'. Wij speken erover met Liesbeth van Rossum, arts-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

  • Column #46 van Hens Zimmerman: Medegeek Ana Gimbrère

    Apr 27 2019

    Iedere week neemt vaste columnist Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week heeft hij een beetje een atypische column: het is een interview met medegeek, wetenschapsredacteur, wetenschapsjournalist en wetenschapspresentator Anna Gimbrère.

  • De Hens Zimmerman Special

    Apr 25 2019

    Als je vaker naar het programma Focus luistert, heb je hem ongetwijfeld al eens voorbij horen komen: Hens Zimmerman. De vriend van de show was te gast en niet zonder reden. Vannacht werd namelijk zijn 50e column uitgezonden en dat gaf een mooie aangelegenheid om deze zelfverklaard space-geek, eens wat nader aan je voor te stellen. Wie is die Hens Zimmerman nou eigenlijk? Hoe maakt hij zijn geluids-volle columns? We blikken terug op de 50 columns, maken een soort 'making off' van zijn columns ...more

  • Voor het eerst is een 'Mars-beving' gedetecteerd

    Apr 24 2019

    De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA meldt dat de Mars-lander Insight na maanden lang wachten eindelijk voor het eerst een 'aardbeving' op de rode planeet heeft waargenomen. Zeg dus maar een Marsbeving. Het is de eerste keer dat er een beving op een andere planeet is gemeten. Arwen Deuss, fysisch geograaf van de Universiteit Utrecht, is erg enthousiast over deze ontdekking. Deuss legt uit waarom het meten van deze Marsbevingen ons veel kan vertellen over de toekomst van onze aarde.

  • Vrouwen in de wetenschap: "Het kan en moet anders"

    Apr 24 2019

    Denk eens aan een wetenschapper, een professor of een hoogleraar. Het zou zomaar kunnen dat er meteen een witte man met grijs haar die in je gedachte op popt. Dat kan anders en moet misschien wel anders anno 2019 vindt journalist Ingeborg van der Ven. Zij schrijft een boek over 10 vrouwen op steutelposities in de wetenschap en het hogeronderwijs.

  • Het geheim van de frisbee

    Apr 22 2019

    Wie er in een lang weekend zoals dit Paasweekend op uit trekt, heeft genoeg tijd om zich van álles af te vragen. Waarom graven Duitsers kuilen in het strand? En waarom is de ondergaande zon eigenlijk rood? In hun boek 'Het geheim van de frisbee' geven Bram Vermeer en Gerald Maurice antwoord op 159 van dit soort vragen. Natuurkundige en techniekdocent Gerald Maurice schuift aan met een doos vol experimenten.

  • ''Mensen mogen niet meer klagen over muggen!''

    Apr 22 2019

    Je kent het geluid vast wel. Je ligt in bed en er zoemt de hele tijd een vervelende mug rondom je hoofd. Nu zijn de muggen in Nederland niet zo gevaarlijk, maar in Afrikaanse landen leeft een levensgevaarlijke mug: de malariamug. Muggenexpert Jeroen Spitzen, van de Universiteit Wageningen, doet onderzoek naar de malariamug en beheert deze week het twitteraccount van NL_Wetenschap. Hij sprak over zijn onderzoek naar de malariamug en hij stelde dat mensen zelf veel aan muggenoverlast kunnen ...more

  • Hoe leren kinderen lezen?

    Apr 21 2019

    Aap noot mies wim zus jet. Iedereen leert lezen op de basisschool, Maar bij sommige kinderen gaat dat sneller dan bij anderen. Waar ligt dat aan? Orthopedagoge Sietske van Viersen doet onderzoek naar de manier waarop kinderen lezen en woorden begrijpen. Dat doet ze, aan de universiteit van Oslo, in Noorwegen.

  • Column #45 van Hens Zimmerman: Zwaartekracht

    Apr 20 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Vannacht bespreekt hij de zwaartekracht.

  • Sjaal af en pittig eten voor een gezond gewicht

    Apr 19 2019

    Als we het over vet hebben, dan heeft u daar waarschijnlijk negatieve associaties bij. Teveel vet is inderdaad ongezond, maar vet heeft ook goede kanten. We kúnnen zelfs niet zonder. Over ons vet schreven Liesbeth van Rossum en Mariëtte Boon het boek 'Vet belangrijk'. Wij speken erover met Liesbeth van Rossum, arts-endocrinoloog en hoogleraar obesitas en stress aan het Erasmus Medisch Centrum.

  • Geen tijd voor het theater? Virtual Reality opera!

    Apr 19 2019

    Stel je voor, je gaat naar de opera, of een theatervoorstelling. En in plaats van dat je naar de schouwburg afreist, ga je gewoon op je bank zitten en zet je een VR-bril op. Kunstenaar, filmmaker, interactief illustrator, Daniel Ernst maakte een opera in Virtual Reality met als titel Die Fernweh Oper. Centraal in deze VR-beleving staat de enorme Asteria, een operaster gemaakt van sterrenstof. Ze zingt speciaal voor jou en zoals in iedere goede opera draait alles om een tragische liefde. Met l...more

  • Werden de dode varkenshersenen echt terug actief?

    Apr 18 2019

    Zelfs bij vier uur na het overlijden er opnieuw in slagen om sommige hersencellen opnieuw actief te maken. Het is geen kleine prestatie dat Amerikaanse wetenschappers (dankzij hun 'BrainEx'-apparaat) voor elkaar hebben weten te krijgen. Hun onderzoek kwam terecht in het wetenschappelijke tijdschrift Nature en kon al zowel bij wetenschappers als het grote publiek op veel belangstelling rekenen. Maar hoe moeten we die resultaten interpreteren? Zorgen die actieve hersencellen er dan ook voor dat...more

  • De verbeelding van de wetenschap: Hoe leg je een uitvinding uit?

    Apr 18 2019

    Toen Antoni van Leeuwenhoek in zijn microscoop keek, zag hij dingen die nog niemand had gezien. Hoe moest hij dit uitleggen aan mensen die deze wereld nog nooit hadden gezien? Dat deed hij door middel van tekeningen. Door de hele geschiedenis van de wetenschap maakten wetenschappers gebruik van beelden om hun ontdekkingen uit te leggen aan andere mensen. Bart Grob is conservator Biologie en Geneeskunde van het Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. Voor het museum bedenkt hij tentoonstellingen en h...more

  • TU Delft brengt ontstaan nieuwe genen voor het eerst in kaart

    Apr 17 2019

    Onderzoekers aan de Technische Universiteit Delft hebben tijdens hun experimenten met (bier)gisten voor het eerst een van de belangrijkste processen uit de evolutie van het leven geobserveerd: het ontstaan van nieuwe genen. Dat proces begint bij de poging van de cel om een beschadigd gen in het dna te herstellen. Dat doet de cel door een kopie te maken van een ander gen dat in de buurt zit. Maar soms gaat er tijdens dat proces iets mis: de cel maakt een kopie te veel van een gen aan. Gene...more

  • Schat aan medische gegevens onbenut

    Apr 16 2019

    We zitten op een schat aan digitale medische gegevens, maar we benutten die gegevens veel te weinig. Dat stelt onderzoekster Parisa Kamali. Door die gegevens wél te gebruiken kunnen we de zorg goedkoper en beter maken, is haar veronderstelling. Ze werkt als arts in Beverwijk en promoveert morgen aan de Universiteit Maastricht op haar onderzoek naar borstreconstructies.

  • Meer mazelen door meer reizen

    Apr 16 2019

    Een kleine uitbraak van mazelen op een kinderdagverblijf in Den Haag, een veel grotere uitbraak in een Joodse gemeenschap in New York, en een docent in Zoetermeer die de ziekte misschien zou hebben opgelopen... Er is veel te doen om de mazelen. Maar moeten we ons nu ook direct acute zogen maken om de situatie in Nederland? Wij vragen het Jaap van Dissel, directeur van het centrum infectie-ziekte-bestrijding van het RIVM.

  • E-Sports in een uitverkocht Ahoy Rotterdam: ''Een boxing arena in een digitale sfeer''

    Apr 16 2019

    League of Legends, miljoenen mensen over de hele wereld spelen dit spel. De fantasy game is mateloos populair, maar wist je dat professionele gamers hun brood verdienen met het spel? Afgelopen weekend stond Rotterdam Ahoy in het teken van E-Sports. In het sportcomplex werden de finales van de League of Legends European Championship gehouden. De professionele gamers werden toegejuicht door 15 duizend fans. Gamer Simon Berkulo en docent Nieuwe Media en Cultuur aan de Universiteit Utrecht, Re...more

  • Zo uitzonderlijk is de Notre Dame Parijs

    Apr 16 2019

    Een ramp voor Parijs en Frankrijk: de verwoestende brand in de Notre Dame. Frankrijk vindt dat Parijs diep in de ziel is getroffen. We praten over de waarde van de kathedraal met kunsthistorica Sanne Frequin, gespecialiseerd in de Middeleeuwen. Update: Tot zover we weten hebben de rozenramen de brand het waarschijnlijk als bij wonder overleefd hebben. Hoeveel schade andere kunstobjecten zoals het orgel hebben opgelopen is nog niet volledig duidelijk.

  • 'Voor de meeste mensen was de Gouden Eeuw niet welvarend'

    Apr 15 2019

    Iedere week heeft een andere wetenschapper de macht over het twitteraccount van NL_Wetenschap. Sommige geven een kijkje op de universiteit en andere laten zien dat ze naast hun werk, ook nog gewoon een leven hebben. Deze week is het de beurt aan maritiem historicus aan de Universiteit Leiden, Suze Zijlstra. Zij is gespecialiseerd in de 17e en 18e eeuw en dan vooral de koloniale geschiedenis en de Gouden Eeuw. De Gouden Eeuw wordt gezien als een welvarende periode, maar was dit voor alle inwon...more

  • 'Amazon's Alexa is een inbreuk op je privacy'

    Apr 14 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt Tjitze een nieuwe concurrent van Netflix, Disney+. De nieuwe functie van Windows 10 voor het 'veilig' verwijderen van een USB-Stick. Luisteren Amazon medewerkers mee naar spraakassistent Alexa. Komt er weer een onderzoek naar machtsmisbruik binnen Apple. En vertelt hij alles over de nieuwste Samsung Galaxy A80.

  • Column #44 van Hens Zimmerman: Magnetar

    Apr 13 2019

    Elke week neemt columnist Hens Zimmerman ons mee ver de ruimte in en verwondert ons met een ander fenomeen. Dit keer introduceert hij de magnetar.

  • 92% van de studies naar microplastics in drinkwater onbetrouwbaar

    Apr 12 2019

    Van tijd tot tijd verschijnen er nieuwsberichten dat er in Nederland of in andere landen kleine stukjes plastics (zogenaamde micro-plastics) in het drinkwater zouden zitten. Maar de aanwezigheid van microplastics betekent nog niet hetzelfde als dat er gevaarlijk grote hoeveelheden microplastics in het drinkwater aanwezig zijn. In een nieuw onderzoek in opdracht van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vonden hoogleraar waterkwaliteit Bart Koelmans (Universiteit Wageningen) dat er bovendien ...more

  • Hoe worden we gezond oud?

    Apr 12 2019

    Gezond oud worden, dat wil toch iedereen? Dat blijkt soms lastig te zijn, maar wat als we kleine dingen, zoals ons eetpatroon, dat kunnen veranderen? Epidemioloog Pauline Croll onderzoekt de relatie tussen eetpatronen en het brein om erachter te komen hoe we gezonder oud kunnen worden.

  • Spiegelneuronen voor pijn geïdentificeerd

    Apr 11 2019

    Onderzoekers van het Nederlands Herseninstituut konden in de hersenen van ratten individuele hersencellen identificeren die een rat pijn doen voelen wanneer het een ander rat pijn ziet hebben. Hoewel eerdere regio's in het brein met plaatsvervangende pijn geassocieerd zijn, is het de eerste keer dat er specifieke 'sociale hersencellen' (oftewel spiegelneuronen) voor pijn zijn geïdentificeerd in levende wezens. De onderzoekers publiceerden hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Curr...more

  • Kunnen kunstmatige cellen inzicht geven in het materiaal van levende cellen?

    Apr 11 2019

    Het leven is al moeilijk genoeg, en dan denken we nog niet eens na over het ontstaan van het leven. Kleine cellen die zich vervormen en vermenigvuldigen en die ons maken tot de persoon die we nu zijn. Maar hoe ontstaan cellen? En uit wat voor materiaal bestaan ze? In de Paradiso-lezingen van dit jaar met als thema 'De nieuwe natuur', krijgen acht wetenschappers het podium, om een lezing te geven over hun onderzoek. Deze week is het de beurt aan Professor Gijsje Koenderink. Ze is onderzoekslei...more

  • Bedenker Heino Falcke leefde 19 jaar naar deze foto toe

    Apr 10 2019

    Voor het eerst hebben wetenschappers een zwart gat op de foto gezet. Die wetenschappelijke doorbraak maakten ze zojuist bekend op zes persconferenties over de hele wereld. Wij spreken met de bedenker van dit project, die al 19 jaar naar deze foto toe leefde. Heino Falcke, hoogleraar radiosterrenkunde en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen is moe en voldaan.

  • Robbert Dijkgraaf geeft eerste foto zwart gat vijf sterren

    Apr 10 2019

    Het is wereldnieuws. Wetenschappers hebben zojuist de eerste foto ooit van een zwart gat gepresenteerd, op zes gelijktijdige persconferenties over de hele wereld. Marc-Robin Visscher was bij de persconferentie in Brussel en spreekt daar met natuurkundige Robbert Dijkgraaf, directeur van het Institute for Advanced Studies in Princeton. U weet het misschien wel, dat instituut was ooit de academische thuisbasis van Albert Einstein. Dijkgraaf geeft deze mijlpaal vijf sterren, net als bijvoorbeeld de...more

  • Werk-familie-beleid op het werk kan vaak beter

    Apr 09 2019

    Hoewel Europese overheden vaak stimulerende maatregelen nemen om ook mannen vaker ouderschapsverlof te laten nemen, maken deze er maar in beperkte mate gebruik van. Leonie van Breeschoten, promovenda in de sociologie, wilde beter weten hoe dat komt. Daarom bevraagde ze de werknemers en werkgevers van 259 organisaties in negen Europese landen op de vraag waarom zij wel of niet gebruikmaken van verlofregelingen. Hoewel het opzet van haar onderzoek niet per se representatief voor Nederland was, ...more

  • De week van de overgang

    Apr 09 2019

    Het is de week van de overgang. Je kent waarschijnlijk wel iemand die in de overgang is geweest of misschien wel op dit moment is. Je moeder, oma, vrouw, misschien jij zelf. Iedere vrouw gaat er doorheen. Er echt over praten? Dat doet men minder gemakkelijk. Liesbeth Josiassen, bedenker van de week van de overgang, wil het taboe doorbreken.

  • Globale uitbraak van resistent en gevaarlijk gist

    Apr 08 2019

    Voor een doorwinterd microbioloog is het eigenlijk geen nieuws. Maar bij het grote publiek is er wereldwijd veel belangstelling ontstaan voor een groot artikel van The New York Times over de globale uitbraak van de Candida Auris. Het is het eerste gist dat zich als een resistente bacterie gedraagt, en het maakte in ziekenhuizen over de hele wereld al meer dan duizend dodelijke slachtoffers op 10 jaar tijd. Het kan ook op allerlei soorten materialen overleven, hele ziekenhuizen besmetten en niema...more

  • Vervelende Whatsappgroepen? Verleden tijd!

    Apr 07 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt Tjitze de waarschuwing van de AIVD voor de Chinese 5G-apparatuur. De nieuwe functie van Whatsapp waarmee je uitnodigingen van Whatsappgroepen kunt weigeren. Opnieuw een fout van Facebook, waarbij gebruikers het wachtwoord van hun e-mail moesten geven. En een Top-3 van de beste tech 1-april grappen van dit jaar.

  • Column #43 van Hens Zimmerman: Guided meditation

    Apr 06 2019

    Columnist Hens Zimmerman doet een duit in het zakje voor de slaapspecial van Focus. Geheel in thema krijgen we van hem een heerlijke slaapmeditatie.

  • Kwetsbare oceanen verdienen bescherming van Verenigde Naties

    Apr 05 2019

    Overbevissing, verzuring en uitstervende diersoorten... Onze oceanen staan onder druk. Daarom hebben de Verenigde Naties besloten dat er een internationaal verdrag moet komen dat de open oceanen beter beschermt dan nu het geval is. En daar wordt druk over gepraat, óók met wetenschappers. Een van hen is Gert Jan Reichart, hoofd van de afdeling oceaanonderzoek van het Nederlands koninklijk instituut voor onderzoek der zee en hoogleraar mariene geologie aan de Universiteit Utrecht.

  • Kan Nederland leven van zijn eigen landbouw en voedsel?

    Apr 04 2019

    Hoeveel koeien zijn er in Nederland? En hoeveel hectare landbouwgrond hebben we eigenlijk? Zomaar twee vragen die landbouweconoom Petra Berkhout de twitter-wereld ingooide deze week. Wat weten we nou eigenlijk van de agrarische sector in Nederland? Petra werkt bij het Wageningen Economic Research instituut dat is verbonden aan de Universiteit van Wageningen en ze beheert deze week het twitteraccount @NL_Wetenschap.

  • Trekvogels die 's nachts vaker tjilpen crashen veel vaker tegen gebouwen

    Apr 03 2019

    Sms'en of bellen achter het stuur is zoals bekend gevaarlijk. Maar ook trekvogels die 's nachts vaker tjilpen hebben 's nachts een veel grotere kans om tegen gebouwen te pletter te slaan. Ook al is het een bizarre ontdekking, het is wel een vaststelling uit een zeer grote studie van het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society B, gebaseerd op data van meer dan 70.000 vogelbotsingen in de Amerikaanse steden Chicago en Cleveland. Hoewel het vooral om Amerikaanse trekvogels...more

  • Oudste Nederlandse zeevarend schip ooit gevonden

    Apr 03 2019

    Bergers die op zoek waren naar containers van het schip Zoe hebben een bijzondere vondst gedaan op de bodem van de Noordzee: een scheepswrak van rond 1540. Het schip verkeert nog in redelijk goede staat, en herbergt vermoedelijk honderden tot duizenden kilo's koper. Een deel ervan is eerder al naar boven gehaald en gepresenteerd. Het is het oudste zeevarend schip dat ooit in Nederlandse wateren is ontdekt. Verslaggever Trudy van Rijswijk bekeek de plantekeningen met maritiem archeologen Thijs...more

  • 'Te weinig slapen maakt je dik'

    Apr 03 2019

    Slaappillen, slaap-apps of andere technische snufjes. Wat helpt er nou echt als je problemen hebt met slapen? En wat gebeurt er als je weinig slaapt? Neuroloog, Somnoloog en oprichter van het Amsterdam Slaapcentrum, dr. Hans Hamburger, sprak over de gevolgen van slaapproblemen en hoe je slaaptekort kunt voorkomen.

  • Record aantal verminkte dolfijnen aan de Franse kust aangespoeld

    Apr 02 2019

    Franse zeeonderzoekers zijn gealarmeerd over het aantal dode dolfijnen dat aanspoelt aan de kusten rond La Rochelle in Zuid West Frankrijk. Dit jaar (van 1 januari tot aan 18 maart) zijn er het al meer dan 1100. Daarmee is het record van 2017 volgens de wetenschappers al verbroken, terwijl 2017 minstens veertig jaar lang niet geëvenaard was. Volgens de onderzoekers zou negentig procent van de dolfijnen zijn omgekomen door de visvangst, en vele dolfijnen tonen sporten van lichte tot zware lichame...more

  • Onderzoeken in de jungle

    Apr 02 2019

    De droom van iedere ecoloog: onderzoek doen in het tropisch regenwoud van Zuid-Amerika. Ecoloog Masha van der Sande doet dat. Brazilië, Guyana, Bolivia, allemaal landen waar ze al geweest is om onderzoek te doen naar de geschiedenis van het tropisch regenwoud.

  • Overgewicht bij kinderen stap voor stap aanpakken

    Apr 01 2019

    Een op de zeven kinderen is te zwaar. Daarom starten in het hele land projecten om hen richting een gezond gewicht te krijgen. Centraal staat een coach die samen met het gezin kijkt wat er nodig is. En die in kleine stappen helpt om gezonder gedrag echt te integreren in het dagelijks leven. Limburg zet in op het project 'Your COACH Next Door'. Joris van de Kerkhof ging lans bij de 10-jarige Nathalie, die het afgelopen jaar mee deed aan een pilot. Uit onderzoek van het UMC Maastricht blijk ...more

  • Hoe gaan informatica en klassieke muziek samen?

    Apr 01 2019

    Op het twitteraccount @NL_Wetenschap neemt iedere week een andere wetenschapper je mee in zijn leven op de universiteit. Het account zit inmiddels over de 7500 volgers en deze week is het de beurt aan Cynthia Liem, universitair docent aan de faculteit Elektrotechniek, Wiskunde en Informatica aan de TU Delft. En ook nog eens muzikant!

  • Wat is de link tussen HIV en het criminele circuit?

    Mar 31 2019

    Deze bijzondere modellen zien allerlei soorten verbanden. En dat kan van alles zijn: interacties tussen: mensen, tussen bacteriën maar ook bijvoorbeeld tussen criminele netwerken. Onderzoeker Peter Sloot doet in Singapore onderzoek naar allerlei soorten verbanden en legt uit wat complexe systeem modellen nou zijn.

  • Column #42 van Hens Zimmerman: Vragen van de luisteraar

    Mar 30 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Dit keer beantwoordt hij de vragen van luisteraars over het heelal.

  • Kikkersoorten wereldwijd ongekend hard getroffen door schimmelziekte

    Mar 29 2019

    Meer dan 500 soorten kikkers en andere soorten amfibieën (padden, salamanders) wereldwijd zijn door eenzelfde schimmelziekte (chytridiomycose) in aantal achteruit aan het gaan. Zo stelt een grote internationale studie (geleid door Australische en Belgische onderzoekers) in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Van minstens 90 soorten wordt verondersteld dat ze al van de aardbol zijn verdwenen. Het is daarmee het grootste gedocumenteerde verlies aan biodiversiteit dat ooit door een enkel...more

  • Schimmels: ''Meer dan dood, bederf en ziekte''

    Mar 29 2019

    Biotechnologie wordt steeds belangrijker, ook in ons dagelijks leven. Er is nauwelijks een gebied te noemen waar de biotechnologie geen rol zal gaan spelen. Van milieu en gezondheid tot wetenschap en economie. In de Paradiso-lezingen van dit jaar met als thema 'De nieuwe natuur', krijgen acht wetenschappers het podium, om een lezing te geven over hun onderzoek. Aankomende zondag is het de beurt aan professor Han Wösten, hoogleraar microbiologie aan de faculteit Bètawetenschappen van de Univer...more

  • 'Nobelprijs' voor computerwetenschap naar 'Deep Learning'-pioniers

    Mar 28 2019

    Dit jaar gaat de Turing award, de officieuze Nobelprijs voor computerwetenschap, naar drie ingenieurs die aan de wieg hebben gestaan van de zogenaamde 'deep learning'-technologie: de Canadezen Geoffrey Hinton en Yoshua Bengio, en de Fransman Yann LeCun. Deep learning kent enorm veel toepassingen die nu niet meer uit het leven weg te denken zijn. Gezichtsherkenning van foto's op Facebook, Google Translate, virtuele assistenten als Siri en Alexa, screening van medicijnen of medische scans, zelf...more

  • 'Omstandereffect geen belemmering om mensen in nood te helpen'

    Mar 27 2019

    Geraak je in nood in een drukbevolkte situatie? Dan luidt een welbekende stelling uit de psychologie (het omstander- of 'bystander'-effect) dat je wel eens minder op mensen hun hulp kunt rekenen dan je in eerste instantie zou denken. Met zo veel potentiële helpers zouden mensen ironisch genoeg aanvoelen dat anderen wel in de bres zullen springen in hun plaats, met het resultaat dat er amper iemand zou helpen. Een nieuw antropologisch onderzoek, geleid door het Nederlands Studiecentrum Crimin...more

  • DNA-analyse identificeert onbekende soldaten WOII in Leusden

    Mar 27 2019

    Op het Russisch Ereveld in Leusden liggen verschillende onbekende Sovjet-soldaten die tijdens de Tweede Wereldoorlog in onze contreien sneuvelden. Onderzoeker en Oud-Rusland-correspondent Remco Reiding begon zich 20 jaar geleden in te zetten om hun identiteit te achterhalen en hun nabestaanden te vinden. En zo, na 70 jaar onduidelijkheid, kunnen voor het eerst het levenseinde en de begraafplaats van twee soldaten aan hun (Georgische) families meegedeeld worden. Tot grote ontroering van de nabest...more

  • ''Het is een lang traject geweest, maar het heeft me erg veel voldoening gegeven''

    Mar 27 2019

    Misschien ken je ze wel. Pensionado's die een achter de geraniums zitten en een kaartje leggen. Maar dit is niet weggelegd voor de 76-jarige Christine Schunck. Aanstaande donderdag promoveert ze aan de faculteit Filosofie, Theologie en Religie Studies van de Radboud Universiteit. Haar promotieonderzoek over de katholieke missionering van 1499 tot 1776 op Curaçao blijkt niet vanzelf te zijn gegaan. In de rubriek 'het Lekenpraatje' neemt Christine je mee in haar opmerkelijke levensverhaal. Hoe ...more

  • 'Aanmaak nieuwe hersencellen minstens tot je 87ste'

    Mar 26 2019

    Het is een bijzonder groot discussiepunt onder hersenwetenschappers. Eerst was de stelling dat de hersencellen in je brein afnamen na je 25ste. Dan ontstond er in navolging bij dieren, oplopend bewijs dat er bij volwassen mensen in een gebiedje in de hippocampus (de getande winding) toch nog nieuwe hersencellen aangemaakt worden. Maar onder andere een studie uit het wetenschappelijke tijdschrift Nature vorig jaar kon deze nieuwe hersencellen (oftewel neurogenese) bij mensen toch niet vinden. Ee...more

  • Techspecial met Tjitze: Hoe beveilig je je smartphone?

    Mar 26 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Hij ging een uur lang in gesprek met presentator Jacob de Vries en hij beantwoordde de vragen van de luisteraars. In deze techspecial bespreekt Tjitze de nieuwe privacyproblemen van Facebook over de wachtwoorden van de gebruikers. De plannen van Google en Apple op gamegebied. Een anti-virus app van Android en of deze app noodzakelijk is voor de beveiliging van je telefoon. En hoe kun je he...more

  • Naturalis wil reusachtige langnekdino naar Nederland halen

    Mar 25 2019

    Onderzoekers van Naturalis willen het skelet van een langnekdino naar Nederland halen. In 2013 legde het museum al de hand op een Tyrannosaurus Rex. En dit weekend is afgesproken dat Naturalis aanhaakt bij opgravingen in de Verenigde Staten waar botten van de aller grootste dino's ooit zijn gevonden. Wij praten erover met Anne Shulp, onderzoeker bij Naturalis en hoogleraar paleontologie aan de Universiteit Utrecht.

  • Thuis op de bank je hoogtevrees te lijf

    Mar 25 2019

    Thuis op de bank van je hoogtevrees af komen, zónder hulp van een therapeut. Onderzoeker van de Vrije Universiteit Amsterdam ontwikkelden een smartphone-app waarmee dat kan. En ze publiceren erover in het vakblad JAMA Psychiatry. Verslaggever Marc Hamer probeerde hem uit.

  • Nederlandse vrouwen ondervertegenwoordigd in de technische wetenschap

    Mar 25 2019

    Een kaart met data over vrouwen in de technische wetenschap in Europa. In Oost-Europa is het percentage vrouwen 50/50, maar in Nederland valt wat op. Nederland staat namelijk onderaan met een schamele 25,4 procent. Hoe kan dit? Sicco de Knecht, hoofdredacteur van Science Guide kreeg deze week de kaart onder ogen en sprak over de rol van Nederlandse vrouwen in de technische wetenschap.

  • 78% van DNA-onderzoek deelnemers zijn westers

    Mar 24 2019

    Onze genetische kennis is vooral gebaseerd op het dna van westerse mensen. In 2018 was het merendeel van deelnemers aan DNA-onderzoeken Europees of Noord-Amerikaans, blijkt uit een nieuw onderzoek dat verscheen in het blad Cell. Het onderzoek waarschuwt dat deze eenzijdige kennis kan ongelijkheid tussen bevolkingsgroepen vergroten. Wetenschapsjournalist Bouwe van Straten legt uit wat het onderzoek inhoudt.

  • Column #41 van Hens Zimmerman: Tekenen van leven

    Mar 23 2019

    Elke week neemt columnist Hens Zimmerman ons mee ver de ruimte in en verwondert ons met een ander fenomeen. Deze week gaat hij op zoek naar tekenen van leven.

  • De onheilspellende verhalen uit Mozambique na orkaan Idai

    Mar 22 2019

    Met bijna 3000 vierkante kilometer van het binnenland van Mozambique onder water, blijft nog altijd onduidelijk hoeveel mensen cycloon Idai niet hebben overleefd. Vluchtelingen die nu aankomen in de haven van Beira vertellen onheilspellende verhalen, hoorde correspondent Bram Vermeulen. We praten verder over de situatie in Mozambique met Micha Werner. Hij is universitair hoofddocent waterbeheer aan het IHE Instituut voor watereducatie in Delft en onderzoeker bij Deltares. Hij werkt in Mozambi...more

  • Gezondheideffecten microplastics onderzocht

    Mar 22 2019

    Vandaag is in Den Haag een grootschalig onderzoek aangekondigd naar de gezondheidsrisico's van microplastics. Dat zijn microscopisch kleine plasticdeeltjes die overal in het milieu worden aangetroffen. Er wordt 1,6 miljoen euro vrijgemaakt voor onderzoek dat een jaar gaan duren.

  • Het verleden in om klimaatverandering in de toekomst te begrijpen

    Mar 22 2019

    Klimaatverandering, we zitten er midden in, maar we weten eigenlijk weinig van de echte gevolgen af. Wat als je terug de tijd in kan reizen om uit te vinden wat de toekomst voor ons in petto heeft? Klimaatwetenschapper Willem van der Bilt is zo’n tijdreiziger. In Noorwegen onderzoekt hij klimaatverandering in het verleden om zo onze toekomst beter te begrijpen.

  • 'Inhoud retorica Baudet grijpt terug op neo-fascistische traditie'

    Mar 21 2019

    'Onze boreale wereld wordt kapotgemaakt', 'we staan te midden van de brokstukken van de grootste beschaving die ooit alle uithoeken van de wereld bestreek', 'in deze crisis is de uil van Minerva toch opgestegen', 'wij zijn het product van 300.000 jaar evolutie'. Het zijn opmerkelijke citaten uit de speech die Thierry Baudet, partijleider van Forum voor Democratie, gaf naar aanleiding van het winnen van de provinciale verkiezingen. Voor meer duiding bij zulke uitdrukkingen gingen we te raad bi...more

  • Afrikanen profiteren minder van genetisch onderzoek

    Mar 21 2019

    Mensen uit Afrika en Zuid-Amerika profiteren minder van genetisch onderzoek dan wij hier in Europa. Dat komt onder meer doordat ze nauwelijks aan dat soort onderzoeken deelnemen. Amerikaanse wetenschappers pleiten daarom in het vakblad Cell voor meer diversiteit. Wij praten erover met Martina Cornel, hoogleraar genetica en volksgezondheid aan het Amsterdam UMC. Zij houdt zich al langer met dit thema bezig.

  • 'Stress kan zorgen voor hartziekten'

    Mar 21 2019

    Op het twitteraccount @NL_Wetenschap neemt iedere week een andere wetenschapper je mee in zijn leven op de universiteit. Deze week is het de beurt aan Paula Mommersteeg, universitair docent Medische en Klinische psychologie aan de Universiteit van Tilburg. Zij doet onderzoek naar de relatie tussen stress en hartziekten.

  • China heeft zijn eerste gekloonde politiehond. Heeft dat zin?

    Mar 20 2019

    Vandaag is in China onder veel belangstelling een speciale puppy voorgesteld. Kunxun is de eerste gekloonde Chinese hond die de politie in de strijd tegen criminaliteit zou moeten helpen. Haar kloonmoeder, Huahuangma, wordt in de media als de Sherlock Holmes van de politiehonden neergezet, omdat ze al veel zaken zou hebben opgelost. De hoop is nu dat Kunxun het even goed zal doen. Door het klonen van de allerbeste honden probeert de Chinese politie zo de hoge trainingskosten die aan minder goede...more

  • Het voorspellende brein

    Mar 20 2019

    Om de hoek hoor je een hond blaffen. Je brein weet dat blaffen bij een hond hoort en maakt de voorspelling dat er zich om de hoek een hond bevind. Hoe kan het brein dit voorspellen en in hoeverre zijn we hier bewust van? Hersenwetenschapper Erik Meijs heeft onderzoek gedaan naar de voorspellende gaven van het brein. Dat deed hij aan het Donders instituut voor brein, cognitie en gedrag. En binnenkort promoveert hij aan de Radboud universiteit.

  • 'Nobelprijs voor de wiskunde' voor het eerst naar een vrouw

    Mar 19 2019

    De Amerikaanse Karen Uhlenbeck is de eerste vrouwelijke winnaar van wat de ‘Nobelprijs* voor de wiskunde’ wordt genoemd: de Abel-prijs. Uhlenbeck deed onder meer baanbrekend werk op het gebied van geometrische analyse. Zo zou haar wiskundige beschrijving van de vormen van zeepsop(!) zowel wiskundigen als fysici bijzonder veel hebben opgeleverd. En toch is het onderzoek in wiskunde zo gespecialiseerd dat we amper iemand in Nederland konden vinden die over het werk van Uhlenbeck kan of durft t...more

  • World Wide Web is jarig!

    Mar 19 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt Tjitze de 30e verjaardag van het World Wide Web. De zoekmachine DuckDuckGo waarbij de nadruk ligt op privacy. Gaat Google concurreren met Playstation en Xbox, en gaat ook Snapchat zich mengen in de gamewereld. En Harley Davidson gaat de concurrentie aan met de elektrische step en komt met een elektrische brommer.

  • Nederland in 2025 voorloper proefdiervrije innovaties?

    Mar 18 2019

    Proefdieren. Hier willen we in Nederland al decennia vanaf. De doelstelling is om in 2025 als land wereldwijd een voorbeeld te zijn op het gebied van proefdiervije innovaties. Hoe ver zijn we hiermee en waarom wordt het zo belangrijk gevonden om voorloper te zijn.? Sicco de Knecht, hoofdredacteur van Science Guide, sprak over de ontwikkelingen rondom dierproeven en de doelstelling voor Nederland als voorloper van proefdiervrije innovaties.

  • Hoe kan blockchain volwassen worden gemaakt?

    Mar 17 2019

    Op dit moment is in Austin, Texas het tech-, muziek- en filmfestival “South by South West” in in volle gang. De hele week houden festivalgangers ons op de hoogte van de innovatieve en verrassende bands, films en technologische ontwikkelingen die je daar kan tegenkomen. Sophie Berns en Nanning de Jong, beiden gespecialiseerd in digitale technologieën, spraken over hun ervaringen op het festival en de toekomst van blockchain.

  • 'Donkere toekomstbeelden zorgen voor een grotere kans op een negatieve toekomst'

    Mar 16 2019

    Co2 uitstoot, klimaatverandering en overbevolking, het klinkt als een ellendige toekomst. De nadruk ligt vooral op wat er allemaal fout kan gaan. Maar wat als we de toekomst meer vanuit een positief standpunt bekijken? Ecoloog Jan Kuiper doet onder onderzoek naar positieve toekomstscenario's in Zweden aan het Stockholm Resilence Centre en is nu in Amerika.

  • Column #40 van Hens Zimmerman: De lage tonen van het heelal

    Mar 16 2019

    Elke week neemt columnist Hens Zimmerman ons mee ver de ruimte in en verwondert ons met een ander fenomeen. Dit keer verdiept hij zich in de lage tonen in ons heelal.

  • Oermensen spraken de 'F' en de 'V' amper uit

    Mar 15 2019

    Vriend, familie, fun, voetbal. Woorden die allemaal beginnen met een 'F' of een 'V'. Groot multidisciplinair onderzoek bracht bijzonder veel aanwijzingen bijeen dat ze' zeer recent frequent gebruikte spreekklanken zijn. Ze zouden pas meer gangbaar in de taal zijn geworden over een periode van 8000 jaar waarin de landbouw al een 'tijd' ingeburgerd was. De argumentatie: nadat er meer technieken ontstonden om voedsel zachter te bereiden (meel, stoofpot, kaas) werd het voor mensen makkelijker om ...more

  • Wanneer moet je aan de bel trekken bij menstruatieklachten?

    Mar 15 2019

    Bijna 43.000 vrouwen reageerden op een enquête over menstruatieklachten, die het Radboudumc via Facebook en Twitter verspreidde. Een derde van de vrouwen die reageerde, kan tijdens de ongesteldheid niet optimaal functioneren, berichtten onze collega's van NOSop3. Dat maakt veel los, ook hier op de redactie. Wanneer doe je er nou verstandig aan om je te laten onderzoeken? Hoe hevig moeten de klachten dan zijn? Wij spreken erover met Joke Schutte, gynaecoloog bij het Isala vrouw-kindcentrum.

  • Wanneer mag een zorgverlener een verstandelijk gehandicapte vastbinden?

    Mar 15 2019

    Onrustbanden, afzonderingscellen en vaste bezoektijden. Dagelijks worden verstandelijk gehandicapten beperkt in hun vrijheid. Maar hoe bepaal je als zorgverlener nou wanneer je over moet gaan op een vrijheidsbeperking? Baukje Schippers is promovenda aan de faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit. Zij deed onderzoek naar het toepassen van vrijheidsbeperkingen bij verstandelijk gehandicapten.

  • Hoe leren kinderen woorden die ze leren?

    Mar 15 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is het de beurt aan taalwetenschapper aan de Universiteit van Göttingen, Lena Ackermann. Zij doet onderzoek naar hoe kinderen de woorden leren die ze leren. Kinderen zouden bijvoorbeeld gemakkelijker woorden leren wanneer ze nieuwsgierig zijn naar een bepaald onderwerp.

  • "Pas als je mooi bent, wordt er van je gehouden"

    Mar 14 2019

    Tientallen bedrijven voeren illegaal lipvergrotingen uit bij jongeren, ontdekten onze collega's van NOS Stories. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd is geschokt door deze bevindingen. Wij vroegen ons af: waarom zijn dit soort ingrepen zo populair en wat beweegt jongeren om hun lippen vol te laten spuiten, met alle risico's van dien? Karin Alberts vraagt het aan Mishel Bronx en Damiët Kolver. En wij praten erover verder met Liesbeth Woertman, hoogleraar psychologie aan de Universiteit Utr...more

  • Biologische Lariekoek - Paardenbloempluisjes veroorzaken hooikoorts

    Mar 14 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Potentiële schade zonnestormen groter dan gedacht

    Mar 13 2019

    Extreme zonnestormen komen gelukkig relatief weinig voor. Maar als ze plaatsvinden (en dat is moeilijk te voorspellen) kan de schade op aarde vele malen groter zijn dan we eerst dachten. Zweedse onderzoekers vonden door ijskernen uit Groenland te analyseren dat in 660 V.Chr. een zonnestorm de aarde moet hebben bereikt die 10 keer groter is dan de zonnestormen die we de afgelopen 70 jaar hebben gemeten. In een tijd waarin de wereld steeds meer op elektriciteit en technologie draait zou de impact ...more

  • Hoe is de bio-industrie ontstaan?

    Mar 13 2019

    Gister begon de Nationale Week Zonder Vlees, bedoeld om mensen een week geen vlees te laten eten. Onze gigantische vleesconsumptie is mogelijk dankzij de bio-industrie. Maar hoe is die eigenlijk ontstaan? Wetenschapsjournalist Bouwe van Straten van NPO Focus sprak over de opkomst van de bio-industrie. En red je de wereld door radicaal alle dierlijke producten te laten staan?

  • Schimmels in zwembaden: is het zo erg?

    Mar 12 2019

    Nederlandse media rapporteren dat een nieuw Nederlands onderzoek schimmel vond op de vloeren van de Nederlandse zwembaden. In feite is het geen nieuwe bevinding (zoals je bv. ook makkelijkere kans op wratten maakt op plaatsen waar mensen veel met blote voeten komen), maar de onderzoekers wilden beter te weten komen waar de zwembadschimmels het meeste voorkomen en waar ze vandaan komen. Het is onderzoek dat nog niet vaak werd uitgevoerd in Nederland. Door 7 zwembaden te bestuderen vonden ze die s...more

  • Kunstmatige intelligentie in de journalistiek

    Mar 12 2019

    In Austin, Texas, is het festival South by South West volop aan de gang. Een hele week vol met muziek, films en een conferentie over technologische innovaties. Focus is er de hele week bij en belt iedere nacht voor de nieuwste snufjes naar Amerika Jouke Algra, media-innovatie- consultant bij Yearn, sprak over kunstmatige intelligentie en wat dat kan betekenen voor de toekomst van de journalistiek.

  • Kinderarts wil voedselallergie genezen bij peuters

    Mar 12 2019

    Het Deventer Ziekenhuis start met nieuw onderzoek naar voedselallergie onder kinderen. Pinda, kippenei en bijvoorbeeld noten kunnen levensgevaarlijke reacties veroorzaken. Er wordt al langer geprobeerd daar iets tegen te doen, maar tot nu toe zonder blijvend resultaat. Dit keer gaan artsen hele jonge kinderen - van 0 tot 2 jaar - onderzoeken. Kinderarts-allergoloog Ted Klok leidt het onderzoek en vermoed dat peuters nog over hun allergie heen kunnen groeien.

  • Mohammed en Ouail ontdekten een nieuwe schimmel

    Mar 12 2019

    Het Deventer Ziekenhuis start met nieuw onderzoek naar voedselallergie onder kinderen. Pinda, kippenei en bijvoorbeeld noten kunnen levensgevaarlijke reacties veroorzaken. Er wordt al langer geprobeerd daar iets tegen te doen, maar tot nu toe zonder blijvend resultaat. Dit keer gaan artsen hele jonge kinderen - van 0 tot 2 jaar - onderzoeken. Kinderarts-allergoloog Ted Klok leidt het onderzoek en vermoed dat peuters nog over hun allergie heen kunnen groeien.

  • ''Religie maakt je een beter mens''

    Mar 12 2019

    Of je nu in een volle trein stapt, door een winkelstraat loopt, of naar een concert gaat: de kans is groot dat de meeste mensen om je heen volslagen onbekenden voor je zijn. Je staat er misschien niet bij stil, maar eigenlijk is het een wonder dat je je veilig voelt tussen al die onbekenden. Hoe hebben wij mensen het voor elkaar gekregen om samen te leven met miljoenen onbekende mensen, zonder ons onveilig te voelen? De Amerikaanse evolutionair bioloog Martin Lang publiceerde nieuw onderzoek ...more

  • Virtual Reality waardoor je in de scene kunt stappen van een film

    Mar 11 2019

    Dit weekend ging in Austin, Texas, South by South West weer van start. Een hele week vol met muziek, films en een conferentie over technologische innovaties. Focus is er de hele week bij en belt iedere nacht voor de nieuwste snufjes naar Amerika. Gerda Bosman, wetenschapsjournalist van de NTR, sprak over haar ervaringen op de conferentie. Onder andere over nieuwe ontwikkelingen in Virtual Reality, waardoor je in de scene kunt stappen van een film.

  • Huawei wordt verdacht van spionage

    Mar 11 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt Tjitze de nieuwe focus van Facebook op privacy. De beschuldiging door de Amerikaanse overheid dat het Chinese telecombedrijf Huawei aan spionage doet. En een draadloze televisie van Samsung.

  • De link tussen scouting en wetenschap

    Mar 10 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is het de beurt aan Ruud van Ommen, hoogleraar Chemical Enginering aan de TU Delft. Hij geeft een kijkje in zijn vakgebied en dagelijks leven.

  • Hoe is de maan ontstaan?

    Mar 09 2019

    Het was vannacht Nieuwe maan. De schaduwkant van de maan was zichtbaar en hierdoor kon je de planeet niet zien. Wanneer de maan wel zichtbaar is heb je het jezelf misschien wel eens afgevraagd: waarom zitten er donkere vlekken op de maan? En hoe zijn deze vlekken ontstaan? Experimenteel petroloog Edgar Steenstra deed jarenlang onderzoek naar het ontstaan van de maan, Mars en eigenlijk alle andere planeten. Hij promoveerde afgelopen maandag aan de Vrije Universiteit.

  • Column #39 van Hens Zimmerman: Het OMG-deeltje

    Mar 09 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week vertelt Hens over een wel heel bijzonder stukje ruimte: het Oh My God deeltje.

  • Een bio-afbreekbare hartklep: Het lichaam verleiden tot zelfherstel

    Mar 08 2019

    De Biomedische-technologie betekent het praktisch inzetten van de biologie en is breed te gebruiken. Van het maken van kaas tot het hightech laboratorium werk. En zeker ook in de gezondheidszorg liggen nog veel kansen. Aanstaande zondag 10 maart geeft Professor Carlijn Bouten een lezing over dit onderwerp in Paradiso. Ze is onderzoeksleider en hoogleraar biomedische Technologie aan de Technische Universiteit Eindhoven, en zij is de mogelijkheden binnen de Biomedische-technologie al jaren aan ...more

  • Flora Tristan: De vrouwelijke voorganger van Marx

    Mar 08 2019

    Karl Marx wordt gezien als de grondlegger van het internationale socialisme en communisme, met zijn communistisch manifest in 1847. Maar feministe Flora Tristan schreef al veel eerder over dezelfde ideeën. Wie was zij en wat heeft ze dan betekent voor het socialisme? Politiek filosoof en historicus Casper Gelderblom doet onderzoek in Cambridge en sprak over haar invloed op het socialisme.

  • Nieuw fonds voor 'risicovol' onderzoek gelanceerd

    Mar 07 2019

    Minister van wetenschap Ingrid van Engelshoven en de Nederlandse Organisatie voor wetenschappelijk Onderzoek lanceerden vandaag in Den Haag de 'Ideeëngenerator' van de Nationale Wetenschapsagenda. Een fonds van drie miljoen euro dat Nederlandse wetenschappers nog beter in staat kan stellen om origineel onderzoek uit te voeren waarbij een positieve uitkomst niet in de sterren geschreven staat. Colette Bos, coördinator van deze zogeheten Ideeëngenerator, legt ons uit wat het nut is van zo'n fo...more

  • Biologische lariekoek - Cola helpt tegen diarree

    Mar 07 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Kan het WODC ooit helemaal onafhankelijk zijn?

    Mar 06 2019

    Kamerleden debatteren over de toekomst van het WODC, oftewel het Wetenschappelijk Onderzoeks- en DocumentatieCentrum. Het is een instituut binnen het ministerie van justitie en veiligheid dat onafhankelijk onderzoek behoort te doen. Maar het tv-programma Nieuwsuur berichtte eind 2017 dat de leiding van het ministerie toch druk uitoefende op wetenschappers om de uitkomsten van onderzoeken in een politiek gewenste richting te buigen. Minister Grapperhaus belooft drastische maatregelen in te voe...more

  • De studie Nederlands verdwijnt van de Vrije Universiteit

    Mar 06 2019

    Vorige week werd bekend dat de Vrije Universiteit stopt met het aanbieden van de bacheloropleiding Nederlands. Dit besluit volgde een paar maanden na het honderdjarige bestaan van de studie. Sicco de Knecht, hoofdredacteur van Science Guide, sprak over deze ingrijpende verandering.

  • Twee 'genezingen' helpen hiv niet direct de wereld uit

    Mar 05 2019

    Het is wereldnieuws vandaag: de tweede en derde patiënt ooit zouden van hiv zijn genezen*. Wat betekenen deze twee patiënten voor de bijna 37 miljoen mensen wereldwijd die hiv hebben? En de ruwweg 23.000 mensen met hiv in Nederland? Wij praten erover met Theo Geijtenbeek. Hij is hoogleraar immunologie aan de UvA en hoofd van de afdeling experimentele immunologie van het Amsterdam UMC en heeft het onderzoek voor ons bekeken. * Hoewel sommige media over genezing spreken zijn de hoofdonderzoeker...more

  • Dit kan ook: Mini-'niertjes' uit je eigen urine

    Mar 05 2019

    Onderzoekers van het Hubrecht instituut en het UMC Utrecht hebben menselijke mini-'niertjes' gemaakt uit de niercellen die je gewoon in je urine kunt terugvinden. In feite zijn het geen echte niertjes, maar zogenaamde organoïden (oftewel mini-orgaantjes) van nierbuisjes. Maar vergis je niet: deze nierbuisjes vormen een zeer belangrijk bouwsteen van je nieren en zijn zeer complex om te maken. Met de ontwikkelde mini-nierbuisjes kun je bij een patiënt allerlei zaken over zijn of haar nieren te ...more

  • Hoe ontwikkelde de muziek zich in de Renaissance?

    Mar 05 2019

    De Renaissance. Een periode vanaf 1400 waarin kunstenaars zich laten inspireren door de klassieke oudheid. De schilderkunst, architectuur en beeldhouwkunst bloeide weer op. Denk aan het beeldhouwwerk ‘David’ van Michelangelo. Maar hoe zat het met de muziek? Dina Titan is promovenda geesteswetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Zij onderzocht de muzikale versieringskunst in Renaissance Venetië. Haar man, Maurice van Lieshout, en harpiste Constance Allanic, verzorgden live muziek in de stud...more

  • Aanwijzingen voor ondergronds watersysteem over heel Mars

    Mar 04 2019

    Bodemrestanten van opgedroogde bekkens en stroompjes aan de oppervlakte van de rode planeet waren al gevonden. Ook was er recentelijk nog een ondergronds meer met vloeibaar water op de Zuidpool gedetecteerd. Het is dus wel een uitgemaakte zaak dat er vroeger veel meer water aanwezig was op het nu woestijnachtige Mars. Maar onderzoekers van de Universiteit Utrecht ontdekten dankzij satellietbeelden van de NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter nog een heel ander element: een ondergronds watersyst...more

  • Hardnekkige depressies bestrijden met werkzame stof paddo's

    Mar 04 2019

    Kan de werkzame stof uit paddo's mensen uit een depressie halen? Dat gaan het UMC Groningen en het UMC Utrecht uitzoeken. Deze maand starten ze een onderzoek waarin 216 mensen met een hardnekkige depressie psilocybine krijgen: de psychedelische stof uit paddo's. Doel is het doorbreken van negatieve gedachten en het verbeteren van de stemming. Hoe werkt dat? Daarover praten wij met Robert Schoevers, hoofd van de afdeling psychiatrie van het UMC Groningen.

  • 'Bijslapen in het weekend helpt niet'

    Mar 04 2019

    Slaaptekort kan bijdragen aan allerlei aandoeningen, zoals diabetes of overgewicht. Veel mensen slapen doordeweeks heel weinig en proberen dat aan te vullen door in het weekend heel lang te slapen. Helpt dat of maakt het niks uit? Het blad Current Biology zocht het uit en wetenschapsjournalist Bouwe van Straten sprak hierover in de studio.

  • De grootste mobiele telefoonbeurs ter wereld

    Mar 03 2019

    Techdeskundige Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt Tjitze het Mobile World Congress in Barcelona, de grootste mobiele telefoonbeurs ter wereld. De afgelopen dagen werden daar de nieuwste trends en mobieltje van 2019 en 2020 getoond. Opvouwbare schermen, 5g internet en heel veel camera's op je smartphone.

  • Religieuze tolerantie in de vroegmoderne Nederlandse tijd

    Mar 02 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheert. We krijgen een kijkje in het vakgebied en dagelijks leven van de wetenschapper. Deze week is het de beurt aan Postdoc vroegmoderne Geschiedenis aan de Universiteit van Mainz, Jaap Geraerts.

  • Column #38 van Hens Zimmerman: De raadselachtige schoonheid van ons bestaan

    Mar 02 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring en reflecteert hij op ons nietig bestaan.

  • Nauwkeurigste kaart ooit van broeikasgas methaan

    Mar 01 2019

    Als we het over klimaatverandering hebben, dan gaat het vaak over CO?. Maar methaan is óók een heel belangrijk broeikasgas. Het zit bijvoorbeeld in de scheten en in de mest van koeien. En het stijgt massaal op uit moerasgebieden. Het is dus belangrijk om de uitstoot in kaart te brengen en dat doet de ESA. De ruimtevaartorganisatie publiceerde daarnet de nauwkeurigste kaart ooit van de methaanconcentraties op het aardoppervlak, gebaseerd op satellietgegevens. Wij spreken erover met Ilse Abe...more

  • De strijd van ouders: kinderen naar bed brengen

    Mar 01 2019

    Een glas warme melk, slaapliedjes, of een verhaaltje voor het slapen gaan. Als ouder doe je er alles aan, om te zorgen dat je kind gaat slapen. Maar wat als jouw kind niet in slaap valt? Kinderpsychologe aan de Brown University in Rhode Island, Elize Verhoeff, sprak over de relatie tussen slaap en gedragsproblematiek bij kinderen.

  • Kan de wetenschap echt de stem van Rembrandt reconstrueren?

    Feb 28 2019

    In dit Rembrandtjaar heeft het Rijksmuseum in samenwerking met een Nederlandse bank en een reclamebureau een mooie stunt uitgevonden. Met de hulp van door hen geselecteerde experten hebben ze geprobeerd om de stem van Rembrandt zo goed als mogelijk te doen herleven. Vooral de reconstructie van de stemklank van de schilder is opmerkelijk. Door computeralgoritmes op Rembrandt zijn zelfportretten los te laten beweert de Amerikaanse Rita Singh (gespecialiseerd in zogenaamde 'micro-articulometrie'...more

  • Eerste omstreden wereldwijde internetsatellieten gelanceerd

    Feb 28 2019

    De eerste zes satellieten van het mediagenieke privé-bedrijf Oneweb zijn gisterenavond in Frans-Guyana met een Soyuz-raket gelanceerd. Met Oneweb probeert Amerikaans bedrijfsleider Greg Wuyler om in 2020 uiteindelijk 648 satellieten in omloop te brengen. Ze hebben als doel om heel de aarde (ongeacht je plaats op de aardbol) van draadloos internet te voorzien. Hoewel er in het verleden voorlopers waren (zoals OB3) isdit het eerste internetproject dat de eerste satellieten voor een wereldwijd inte...more

  • Een insectenburger en een sprinkhanenlolly

    Feb 28 2019

    Gefrituurde krekels, meikeversoep of een broodje meelwormen. Veel mensen moeten er niet aan denken om insecten in hun mond te stoppen. Toch zijn er allerlei redenen om dat wel te doen. Hoe gezond en duurzaam is het om insecten te eten? De Kennis van Nu liet afgelopen week zien, hoe het kweken van insecten kan bijdragen aan het welzijn van Afrikaanse boeren. Wetenschapsjournalist Bouwe van Straten van NPO Focus, sprak over de voor- en nadelen van het eten van insecten.

  • Nieuwe behandeling tegen 'gekmakende' piep in je oor

    Feb 27 2019

    Niet in paniek raken en in stapjes leren de piep in je gehoor te accepteren. Dat is kort door de bocht de nieuwe cognitieve gedragstherapie voor mensen met tinnitus (oorsuizen). De therapie werd ontwikkeld aan de Universiteit van Maastricht en blijkt zo goed te werken dat ze weerklank vindt bij andere Europese tinnitus onderzoekers. De behandeling zit sinds januari ook in het basispakket van de zorgverzekering. Naar schatting twee miljoen Nederlanders hebben in meer of mindere mate last van o...more

  • IJsbeer komt steeds vaker in aanraking met de mens

    Feb 27 2019

    Het is vandaag de Internationale dag van de ijsbeer. Door klimaatverandering dringen ijsberen steeds vaker het leefgebied van mensen binnen. Maar gaan de mens en de ijsbeer wel samen? Iemand die daar alles van af weet, is Jouke Prop, onderzoeker aan het Arctisch Centrum Groningen en al vanaf de jaren '70 te vinden in het noordpoolgebied. Hij ziet de IJsberen steeds dichterbij komen.

  • Bibliodans: Dansen op bijbelteksten

    Feb 27 2019

    Dansen kan in veel verschillende vormen om je creativiteit te uiten, om jezelf te trainen, maar je kan het ook gebruiken om de bijbel beter te begrijpen. Theologe en onderzoeker Riette Beurmanjer bedacht een methode om bijbelteksten om te zetten in dans en deed promotieonderzoek naar de invloed van “bibliodans” op spirituele vorming.

  • Unieke levenswijze bedreigde chimpansees in kaart gebracht

    Feb 26 2019

    De zogenaamde 'Bili-apen' zijn chimpansees die in het noorden van de Democratische Republiek Congo wonen (in de zogenaamde Bili-Uéré-regio, het grootste beschermde gebied van het land). Ze zijn volgens de Amerikaanse primatoloog Cleven Hicks (Max Planck Instituut) de grootste chimpansee-populatie in de wereld die nog in de ongerepte wildernis leven, hoewel exacte cijfers (omwille van de uitgestrektheid van het gebied) moeilijk te geven zijn. De Bili-apen zijn pas in de nillies door de wetenschap...more

  • Nederlandse antennes achter de maan vandaag aangezet

    Feb 26 2019

    De Nederlandse antennes die zich achter de maan bevinden zijn aangezet. Dat heeft China eerder vandaag gedaan. We volgen met Nieuws en Co de Nederlandse wetenschappers die bij dit ruimteproject betrokken zijn. Sterrenkundige Marc Klein Wolt en zijn collega's willen met de antennes straling opvangen uit het vroege heelal. Maar voordat de antennes aan mochten, wilden de Chinezen éérst op de achterkant van de maan landen, een rover over het oppervlak laten rijden, foto's nemen, plantjes kweken.....more

  • Biologische lariekoek: van korte rokjes krijg je blaasontsteking

    Feb 26 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Bewijs voor klimaatverandering door mens bereikt de "gouden standaard"

    Feb 26 2019

    Gisteren publiceerde het natuurwetenschappelijk tijdschrift Nature Climate Change een artikel waarin staat dat de 'gouden standaard' voor onderzoek naar klimaatverandering nu is bereikt. Minstens zo groot als de zekerheid waarmee het Higgs-deeltje in 2012 door fysici werd ontdekt. Zó zeker is de wetenschap dat de zeer snelle klimaatverandering die nu gaande is, wordt veroorzaakt door de mens. In het Radio1-Journaal licht statisticus Casper Albers (Universiteit Groningen) de statistiek hiervan to...more

  • Hoe zagen de eerste sportbiografieën er uit?

    Feb 26 2019

    Glenn Helder, Wim Kieft en Thomas Dekker, zijn drie topsporters met een nogal opmerkelijke levensstijl. Drank, drugs, vrouwen, dingen die je niet verwacht bij topsporters. Hun biografieën werden een groot succes en de boeken werden meer dan honderdduizend keer verkocht. Maar hoe zagen de ?biografieën van topsporters er vroeger uit? Zijn ze veranderd door de jaren heen? Aad Haverkamp is historicus aan de Radboud Universiteit. Hij onderzocht de biografieën van topsporters tussen 1928 en 2014.

  • Hersengebieden gelinkt aan chronische slapeloosheid geïdentificeerd #2

    Feb 25 2019

    Een internationaal team van wetenschappers, geleid door Nederlandse onderzoekers, identificeerde 956 genen die een risico geven op chronische slapeloosheid. Dat deden ze na een genetische analyse van meer dan 1.3 miljoen mensen. Hoewel niet elke chronische slapeloze over al deze type genen beschikt en deze genen niet altijd bij iedereen even actief of betrokken zijn, maakt het onderzoek meer dan ooit duidelijk dat chronische slapeloosheid mee uitgelokt kan worden door een biologische aanleg. De ...more

  • Hoe is het om aan chronische slapeloosheid te lijden? #1

    Feb 25 2019

    Een internationaal team van wetenschappers, geleid door Nederlandse onderzoekers, identificeerde 956 genen die een risico geven op chronische slapeloosheid. Dat deden ze na een genetische analyse van meer dan 1.3 miljoen mensen. Hoewel niet elke chronische slapeloze over al deze type genen beschikt en deze genen niet altijd bij iedereen even actief of betrokken zijn, maakt het onderzoek meer dan ooit duidelijk dat chronische slapeloosheid mee uitgelokt kan worden door een biologische aanleg. De ...more

  • Samsung komt met opvouwbare telefoon

    Feb 24 2019

    Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt hij een opvouwbare telefoon van Samsung. Het Nest alarmsysteem waarvan niemand wist dat er een microfoon in zat. Raakt YouTube adverteerders kwijt door een pedofielennetwerk dat actief was op het videoplatform. En de zelfstrikkende schoen van Nike, die niet meer werkt door een software update van Android.

  • Column #37 van Hens Zimmerman: Wat weten we nog van het leven op aarde?

    Feb 23 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week neemt hij het leven op aarde onder de loep. Want wat weten we nog van het bestaan op deze aardbol?

  • De microben op Marc-Robins hand zijn geel, wit, mosgroen en donkergroen

    Feb 22 2019

    Een presentator van het Amerikaanse Fox news beweerde onlangs dat hij al tien jaar lang zijn handen niet wast. Wij namen dat met een korrel zout, maar vroegen ons wel af hoe belangrijk handen wassen nou eigenlijk is. Marc-Robin Visscher heeft daarom vorige week een dag lang zijn handen zijn handen niet gewassen. Het laboratorium van Micropia in Amsterdam zette een afdruk daarvan op kweek. Vandaag kreeg Marc-Robin de uitslag van Jasper Buikx, microbioloog van Micropia.

  • Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: Het Sterrenkundig Observatorium

    Feb 22 2019

    Het Teylers museum in Haarlem heeft een prachtige tuin. In de tuin staat een klein gebouwtje dat een belangrijke rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de wetenschap: Het Sterrenkundig Observatorium. Maar niemand weet eigenlijk echt waar dit oorspronkelijk voor bedoeld is. Hoogleraar van de Geschiedenis van de natuurwetenschappen in Leiden, Frans van Lunteren, legt het uit aan verslaggever Rose Heijnen.

  • Ook Israël daagt de maan uit

    Feb 21 2019

    Israël wil vannacht vanaf Cape Canaveral in Amerika een onbemande sonde (genaamd Beresheet) naar de maan sturen. Daarvoor maken ze gebruik van een Falcoln 9-raket, gemaakt door SpaceX, het bedrijf van ondernemer Elon Musk. Als alles goed verloopt zal Israël, na de Sovjet-Unie, Amerika en China, in April het vierde land zijn dat op de maan landt. Ook is het de eerste maanmissie die door private investeerders is gefinancierd. We polsen bij Israël Correspondent Arlene Gelderbom naar de stemming...more

  • Zeg eens zebra, waar dienen je strepen voor?

    Feb 21 2019

    Zebra's zijn natuurlijk beroemd om hun strepen, maar evolutionaire biologen debatteren al jaren over de reden waarom ze die zwart-wit-patronen precies hebben. Een aantal ideeën luiden dat de strepen roofdieren in de war kunnen brengen als de zebra's in kudde staan, dat ze samen een ingebouwd koelsysteem vormen, of dat ze het moeilijker zouden maken voor insecten om op de vacht van de zebra te landen. Britse onderzoekers gingen met dat laatste idee aan de slag en lijken er misschien wel bewijs...more

  • Kinderen moeten de taal van de computer spreken

    Feb 21 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is dat Hoofddocent Computer Science aan de Universiteit Leiden, Felienne Hermans. Zij houdt zich bezig met programmeren en hoe kinderen dit het best kunnen leren.

  • Waarom hebben Zebra's strepen?

    Feb 21 2019

    Waarom is een Zebra zwart wit gestreept? Wetenschappers breken zich daar al jarenlang het hoofd over. Nu is er een nieuwe theorie. We bespreken deze theorie met wetenschapsjournalist Bouwe van Straten.

  • Controversiële viking in krijgersgraf was wel degelijk een vrouw

    Feb 20 2019

    Het was een prestigieus Viking-graf dat al op het einde van de 19de eeuw was gevonden op het Zweeds eiland Björkö. Naast het lichaam vond men er onder meer de overblijfselen van twee paarden en een zeer uitbundige collectie oorlogswapens. Het idee was daarom dat dit graf wel van een grote mannelijke vikingkrijger geweest moest zijn. Maar toen onderzoekers aan de hand van een DNA-analyse in 2017 concludeerden dat de persoon die al die tijd in het graf had gelegen een vrouw was, kwam hen dat op...more

  • 'Fun'-analyses DNA zijn niet onschuldig

    Feb 20 2019

    Op de nieuwste editie van de Negen-maandenbeurs hebben ze een speciaal nieuwtje: een DNA-test voor baby's. Daarmee claimen de makers van Analyse Me dat je er mee te weten kunt komen welke kleur ogen je kind krijgt, en of dat hij of zij later een denker of een doener wordt. Gewoon even wat wangslijm van je baby opsturen en je krijgt de resultaten thuis. De baby-test maakt deel uit van een trend waarin er steeds meer commerciële DNA-tests op de Nederlandse markt komen en waarbij de dubieuze cl...more

  • Kenia aan de krekels

    Feb 20 2019

    Een krekel burger en een salade met een topping van meelwormen. Loopt het water je al in de mond? De kans dat dit op het menu komt, wordt groter en groter. Krekels en andere insecten worden steeds meer gegeten. In Kenia zijn sprinkhanen al een echte delicatesse. Nu wordt er geprobeerd om ze aan de krekels te krijgen. We spreken met Presentatrice Elisabeth van Nimwegen van de Kennis van Nu, die langs ging in Kenia om te kijken hoe dat proces gaat.

  • 70 procent van de adolescenten met astma vergeet zijn medicijnen in te nemen

    Feb 20 2019

    Maar 1/3 van de pubers neemt zijn medicijnen op de juiste manier. De jongeren tussen de 12 en 18 jaar denken weinig na over de gevolgen en ouders zitten juist minder op de huid van deze groep. Wat is de oplossing voor dit probleem? Richelle Kosse is promovenda Pharmacie aan de Universiteit Utrecht. Zij bedacht een manier om jongeren bewuster om te laten gaan met hun medicijnen: een astma app.

  • Nederlandse astronomen ontdekken honderdduizenden sterrenstelsels

    Feb 19 2019

    LOFAR - het Europese netwerk van radiotelescopen onder leiding van Nederlandse astronomen van ASTRON - heeft letterlijk een gigantische ontdekking gedaan. Maar liefst honderdduizenden nieuwe sterrenstelsels werden in kaart gebracht. De totale verzamelde data is zo groot dat je tien miljoen dvd's nodig zou hebben om al de gegevens op te slaan. En toch heeft het netwerk nog maar twee procent van de hemel gescand. Veel van de ontdekte sterrenstelsels behoren bovendien tot de eerste sterrenstelse...more

  • Ook in de middeleeuwen was er weinig eerbied voor grijze haren

    Feb 19 2019

    Heb je al wat rimpeltjes en denk je dat de jeugd van tegenwoordig geen respect meer voor je heeft? Bedenk dan dat het vroeger helaas ook niet altijd beter was. Hypocriete mannen die opeens diepgelovig werden omdat het einde naderde, ouderen die het kind uithingen. Ouderdom stond in de ogen van de vroege middeleeuwers van Engeland zeker niet automatisch gelijk aan ontzag en wijsheid. Het is de conclusie van middeleeuws historicus Thijs Porck (Universiteit Leiden). Na uitvoerige research oordee...more

  • Biologische Lariekoek: Een op de tien kinderen is onecht

    Feb 19 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Hersenen jonge kinderen hebben moeite om rumoer te filteren

    Feb 18 2019

    Het cocktail-party-effect is een bijzonder leuke naam voor het vermogen van onze hersenen om in een rumoerige omgeving (zoals dus op een feestje of een receptie) de woorden van de persoon tegenover ons uit andere stemmen te filteren. Kinderen kunnen dat desondanks minder goed dan volwassenen, bleek uit eerdere studies. Belgische wetenschappers wilden daarom met een MEG-scan beter uitzoeken hoe dat komt. Verwerken kinderhersenen geluid op een andere, meer open manier, dan die van volwassenen? ...more

  • Kan je ziek worden van stress?

    Feb 18 2019

    Een presentatie, ruzie of gepest worden. Het zijn allemaal stressvolle situaties en stress is niet goed voor ons, dat weten we allemaal, maar het blijkt dat je er zelfs ziek van kan worden. Ontwikkelingspsycholoog Marieke de Bruine, onderzoekt in Durham, Amerika hoe dat kan.

  • Autobedrijf Ford gaat ervoor zorgen dat je niet meer uit bed valt

    Feb 17 2019

    Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt hij het autobedrijf Ford, dat een prototype bed heeft ontwikkeld waardoor je niet uit bed kunt vallen. Een campagne om jongeren bewust te maken van internetcriminaliteit. En vertelt Tjitze over een step die je op afstand kunt hacken.

  • 'Uhh', 'ohh' en 'uhumm' zijn heel belangrijke woordjes

    Feb 16 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is dat taalwetenschapper van de Radboud Universiteit in Nijmegen, Mark Dingemanse. Hij houdt zich onder andere bezig met veelgehoorde woordjes als: 'uhh', 'ohh' en 'uhumm'. En met ideofonen...

  • Column #36 van Hens Zimmerman: De eerste Nederlander in de ruimte

    Feb 16 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week heeft hij het over de eerste Nederlander die ooit in de ruimte kwam; Wubbo Ockels.

  • Kwantumbits kunnen nu ook elektrisch gelezen worden

    Feb 15 2019

    Kwantumcomputers zouden veel grotere en krachtige berekeningen kunnen maken in vergelijking met gewone computers. Maar als je ze op grote schaal wilt uitbouwen bestaan er onder meer nog praktische problemen met de temperatuur. Eerst konden wetenschappers de technologie enkel in extreem koude temperaturen van rond de -270 graden Celsius laten werken. Gelukkig worden ze hier steeds beter in. Een nieuwe doorbraak van Europese onderzoekers past mooi in dat rijtje. Onder leiding van kwantumonderz...more

  • Massale sterfte onder Zeekoeten

    Feb 15 2019

    Meer dan 100 dode zeekoeten liggen op de snijtafel in de Utrechtse Faculteit Diergeneeskunde. De afgelopen weken zijn er misschien wel twintigduizend dode Het is een zwart-witte vogel, een centimeter of veertig groot en leeft op zee. Onderzoekers willen graag weten waarom er zoveel zijn doodgegaan de afgelopen weken. Een verslag van Marc-Robin Visscher.

  • 'Mannen van de microscoop' onder de loep

    Feb 15 2019

    In de 19 de eeuw veranderde er een hoop op het gebied van wetenschap in Nederland. Er kwamen vakgebieden bij, de microscoop was niet meer alleen voor de scheikundige weggelegd en biologen gingen het laboratorium in en de natuur in. Het Nederlandse en Indonesische wetenschapslandschap, hebben we te danken aan 4 biologen. In het nieuwe boek ‘Mannen met de microscoop’ bekijkt schrijver Robert-Jan Wille deze biologen en hun werk van dichtbij.

  • Wat gebeurt er als je 10 jaar je handen niet wast?

    Feb 14 2019

    ‘Handen wassen na het plassen’, leren we als kind. Maar hoe belangrijk is dat handen wassen? Fox News anker Pete Hegseth zei onlangs live op tv dat hij zijn handen al 10 jaar niet had gewassen. Het inspireerde verslaggever Marc-Robin Visscher van Nieuws&CO om het eens uit te proberen. Hij stopte per direct met gebruik van de kraan om te ontdekken wat er allemaal op je handen groeit als je ze niet wast.

  • Nederlandse keepers kunnen beter anders leren duiken

    Feb 14 2019

    Nederlandse keepers hebben jarenlang niet de juiste technieken aangeleerd om ballen tegen te houden. Dat blijkt uit onderzoek, uitgevoerd bij Ajax door de Libanese onderzoeker Rony Ibrahim. Hij deed dit onderzoek samen met Vosse de Boode, de speciaal aangestelde sportwetenschapper bij Ajax. Het NTR programma De Kennis van Nu heeft de experimenten uitgebreid gefilmd.

  • Liefde van toen: Nette weduwnaar zoekt R.K. huishoudster

    Feb 14 2019

    Tegenwoordig kun je heel makkelijk via Tinder of andere websites je toekomstige liefde ontmoeten. Vroeger ging dat heel anders, dan schreef je bijvoorbeeld een huwelijksadvertentie en stuurde je die naar de krant. Vervolgens moest je vol verwachting afwachten of mensen terug zouden schrijven. Paul Puschmann, historisch demograaf aan de Radboud Universiteit, doet onderzoek naar de geschiedenis van deze huwelijksadvertenties.

  • Hoe data-analyse steeds belangrijker wordt voor sporters

    Feb 13 2019

    Het leven van een topsporter draait om sport. Dat betekent alles om nog net die ene procent beter te worden. Data-analyse wordt daarin steeds belangrijker. Het verzamelen en analyseren van grote hoeveelheden data kan helpen blessures te voorkomen, tactiek te verbeteren en prestaties bij te schaven. Daarover gaat de uitzending van de Kennis van Nu ‘Scoren met data’ We spreken met presentatrice van 'De Kennis Van Nu' Elisabeth van Nimwegen en Janine Stubbe, bewegingswetenschapper en onderzoeker...more

  • Biologische lariekoek - Luizen verspreiden zich via jassen

    Feb 13 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • De biologie achter Kim Kardashian haar psoriasis

    Feb 12 2019

    Beroemd en rijk zijn is geen garantie tegen het hebben van gevoelige lichamelijke aandoeningen. Tegen haar eigen wil en dank is Amerikaans reality-ster Kim Kardashian hier een perfect voorbeeld van. Kardashian worstelt al een tijdje met de huidziekte psoriasis, een auto-immune aandoening waarbij er als bekendste symptoom rode schilferige vlekken op de huid verschijnen. Kardashian postte op instagram foto's van hoe hard ze zwoegt om haar ogenschijnlijk perfecte lichaam van de vlekken te vrijwaren...more

  • Fake News in de Gouden Eeuw

    Feb 12 2019

    Valse beschuldigingen, scheldpartijen en 'Fake News', dit lijkt op een omschrijving van het huidige social media landschap. Niks is minder waar, want dit gebeurde ook al in de Gouden Eeuw. Regenten deden er namelijk alles aan om de publieke opinie te beïnvloeden. Hoe gebeurde dit en op welke wijze legde deze spindoctors elkaar het vuur aan de schenen? Historicus en oud journalist Jan Haverkate deed onderzoek naar de spindoctors in de Gouden Eeuw en promoveert vandaag aan de Vrije Universiteit...more

  • Het stereotype wetenschapper is een man met een witte jas en een bril

    Feb 12 2019

    Het is vandaag de internationale dag voor vrouwen in de wetenschap. Wanneer ik wetenschapper zeg, denk je waarschijnlijk aan een man met een dikke bril en een lange witte jas, niet aan een vrouw. Waar worstelen vrouwen in de wetenschap mee en hoe overkomen ze die? We spreken met Hanneke Takkenberg, hoogleraar Thoraxchirurgie aan het Erasmusmc en voorzitter voor het Landelijke netwerk vrouwelijke hoogleraren.

  • Waar halen apothekers grondstoffen voor zelfbereide medicijnen vandaan?

    Feb 11 2019

    Het Amsterdam UMC krijgt vijf miljoen euro om de komende jaren zelf geneesmiddelen te maken. Het gaat dan bijvoorbeeld om middelen die extreem duur zijn. De afgelopen tijd horen we vaker over apotheken die het heft in eigen hand nemen en wij vroegen ons af: waar halen die apotheken hun grondstoffen vandaan? En hoe controleren zij de kwaliteit daarvan? Wij praten erover met Gerben Klein Nulent, voorzitter van apothekersorganisatie KNMP.

  • Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: De Würzburger Lügensteine

    Feb 11 2019

    In het Teylers Museum in Haarlem liggen een aantal aparte stenen. Het zijn fossielen, maar er staan fantastische afbeeldingen op en Hebreeuwse letters. Deze Lügensteine blijken onderdeel te zijn van de allereerste wetenschapsfraude ooit. Maar hoe? Hoofdconservator van het Teylers museum Trienke van der Spek legt het uit aan verslaggever Rose Heijnen.

  • Poetslipvis 'herkent' zichzelf in de spiegel: hebben vissen een bewustzijn?

    Feb 10 2019

    Er zijn maar weinig dieren die zichzelf in de spiegel kunnen herkennen. Behalve de mens kunnen sommige apensoorten het, en dolfijnen, eksters en sommige olifantensoorten. Een bewijs van zelfbewustzijn, dachten wetenschappers lang. Of is het toch niet zo bijzonder? Op internet circuleren filmpjes van poezen en honden die zichzelf in de spiegel lijken te herkennen. Uit nieuw wetenschappelijk onderzoek blijkt nu dat zelfs kleine visjes zichzelf in de spiegel herkennen. Wetenschapsjournalist Bouw...more

  • 'Een wetenschapper is geen Iron Man'

    Feb 09 2019

    Het twitteraccount @NL_Wetenschap wordt iedere week door een andere wetenschapper beheerd. Deze week is het de beurt aan Roelof Rietbroek, post-doctoraal onderzoeker aan de Universiteit van Bonn. Hij geeft een kijkje in zijn vakgebied en dagelijks leven.

  • Column #35 van Hens Zimmerman: Het Apollo project en de maanlanding

    Feb 09 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij het Apollo project en de landing op de maan.

  • Hoe leer je een kind meer water te drinken?

    Feb 08 2019

    Frisdrank, chips, snoep en koek. Kinderen zijn er gek op! Ouders doen er alles aan om juist al deze zoetigheden bij kinderen weg te houden. Ook scholen zetten zich in om kinderen gezonder te laten eten en drinken. Maar dat gaat niet vanzelf. Hoe leer je een kind te kiezen voor water in plaats van Cola? Saskia Franken, onderzoeker aan de Universiteit van Aruba probeert er achter te komen hoe we onze kinderen meer water kunnen laten drinken.

  • Bijna een kwart van de ouders volgen hun kind via GPS

    Feb 08 2019

    Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week bespreekt hij de nieuwe Europese copyrightregels, die grote gevolgen zullen hebben voor YouTube. Blijkt dat veel ouders hun kinderen in de gaten houden door middel van technologie. En geeft hij een kijkje in een nieuwe game, die de populaire game Fortnite moet doen vergeten.

  • Waar blijven de PrEP-pillen?

    Feb 07 2019

    In 2019 zou PrEP in Nederland beschikbaar komen: het medicijn dat besmetting met hiv voorkomt. Het is inmiddels 2019, maar er is nog niets geregeld. Tientallen mensen staan op de wachtlijst voor het middel en anderen experimenteren zelf met het medicijn. Wij praten erover met Mark Vermeulen, directeur van het Aidsfonds.

  • Het brein verandert als je kinderen krijgt

    Feb 07 2019

    Wanneer vrouwen zwanger worden en kinderen krijgen, lijken ze andere mensen te worden. Maar veranderen vrouwen echt als ze kinderen krijgen? Vanavond in het televisieprogramma De Kennis van Nu, zoeken Diederik Jekel en Elisabeth van Nimwegen uit wat er gebeurt in de hersenen van prille ouders. Wij spraken met Ines Kaal, researcher bij De Kennis van Nu en Biopsycholoog Peter Bos van de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek naar de invloed van hormonen op jonge ouders.

  • Nieuwe aanpak tegen obesitas

    Feb 06 2019

    Als je kinderen met overgewicht wilt helpen, dan moet je veel verder kijken dan naar de weegschaal. En dan moet je bijvoorbeeld ook niet zeggen dat ze 'overgewicht' of 'obesitas' hebben. Dat is de kern van de nieuwe aanpak die de Vrije Universiteit Amsterdam heeft ontwikkeld en die vanaf vandaag in het hele land wordt uitgerold. Een aantal gemeentes heeft er het afgelopen jaar al mee geëxperimenteerd. Verslaggever Martijn van der Zande keek bij een gezin in Drachten hoe dat werkt.

  • Is het een piep, bonk of suis?

    Feb 06 2019

    Stel je eens voor dit je dag in dag uit, een vervelende piep of suis hoort. Overal om je heen is het stil, maar deze piep houdt je de hele nacht wakker. Vandaag begint de week van het oorsuizen. Hierin wordt aandacht gevraagd voor mensen die last hebben van oorsuizen. Rose Heijnen sprak over oorsuizen met Martijn Toll, hij is voorzitter van de Vereniging van Audiologie en klinisch-fysicus audioloog aan het Erasmus MC.

  • Smeltende gletsjers in Himalaya veel erger voor Pakistan dan voor India en Bangladesh

    Feb 05 2019

    Wat er ook gebeurt om de klimaatverandering tegen te gaan, de gletsjers in de Himalaya zullen hoe dan ook flink krimpen. Eén derde zal sowieso wegsmelten, en dat heeft gevolgen voor de rivieren die erdoor gevoed worden. En dus ook voor de landbouw in de omliggende gebieden. Hester Biemans is onderzoeker op het gebied van water en voedselzekerheid aan de Wageningen Universiteit en ze praat met Jeroen de Jager over de mogelijke scenario's.

  • Biologische Lariekoek: Hak een worm in tweeën en beide delen leven verder

    Feb 05 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen. Dit keer nemen ze de in tweeën gehakte worm onder de loep.

  • Hoe laat je uitgeputte grond weer leven?

    Feb 05 2019

    Stel je voor; je bent een boer in Kenia en de grond waarop je al jaren hebt gewerkt, is uitgeput. De planten groeien niet meer zoals ze horen en kunstmest toevoegen helpt ook niet. Wat doe je dan? Ecoloog Jasper Wubs onderzoekt aan de universiteit in Zürich de relatie tussen ‘Bodem Gemeenschappen’ en planten en hoe daarmee de bodem verbeterd kan worden.

  • Hubrecht Instituut haalt verborgen darmcellen tevoorschijn

    Feb 04 2019

    Je zou het niet zeggen, maar onze darmen zijn de grootste hormonenfabriek van ons lichaam. Ons hongergevoel, de spiersamentrekkingen van de darm, het stimuleren van de alvleesklier voor insuline (relevant voor diabetes type 2), de opname van voedingstoffen: het zijn allemaal processen waarbij onze darmen hormonen aanmaken. En toch zijn die hormoonproducerende cellen van onze darmen zeer moeilijk te vinden. Niet alleen omdat onze darmen zo groot en opgevouwen zijn, maar ook omdat de hormoonproduc...more

  • De krachtigste radiotelescoop ooit

    Feb 04 2019

    Het moet de krachtigste radiotelescoop ooit worden, waarmee de verste uithoeken van het heelal kunnen worden gemeten. Hij heet S-K-A-, wordt gebouwd op twee continenten en bestaat uit vooral heel veel antennes. Maar wat houdt de SKA precies in? Verslaggever Jeroen de Jager ging voor Nieuws en Co op onderzoek bij ASTRON, het radio astronomische instituut van Nederland, en sprak daar met astronoom Jason Hessels.

  • De vallende ster: Space Shuttle Columbia

    Feb 03 2019

    Op 1 februari 2003 keerde de Space Shuttle Columbia terug naar de aarde. Deze terugkeer verliep echter anders dan verwacht. Vijftien minuten voor de verwachte landing verloor Nasa het contact met Columbia. De Space Shuttle, met daarin 7 astronauten, brak op grote hoogte in delen uiteen. Ruimtevaartdeskundige Hans van der Landen sprak met presentator Jacob de Vries over deze ramp.

  • Een week uit het leven van wetenschapper: Louis Ates

    Feb 02 2019

    Sinds een aantal weken is het twitteraccount @NL_Wetenschap in de lucht. Iedere week heeft een andere wetenschapper het beheer over het account. In 140 tekens worden we op de hoogte gebracht van het dagelijks leven van deze wetenschapper en van wat er zich afspeelt binnen zijn of haar vakgebied. Afgelopen week was het de beurt aan postdoctoraal onderzoeker aan het UMC Amsterdam Louis Ates.

  • Column #34 van Hens Zimmerman: Ruimtetijd

    Feb 02 2019

    Iedere week neemt Hens Zimmerman ons mee naar de ruimte en onthult hij op zijn geheel eigen wijze de geheimen van ver buiten de dampkring. Deze week bespreekt hij de ruimtetijd. Waarom kunnen we niet sneller dan het licht?

  • Als 'Planet Nine' bestaat, waarom zien we hem dan niet?

    Feb 01 2019

    Mercurius, Venus, onze Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus Uranus en Neptunus. Dat zijn de acht oude vertrouwde planeten die om onze zon draaien. Maar de vraag is: is er nog een negende planeet? Daarover is nogal wat discussie. Canadese sterrenkundigen zijn er heilig van overtuigd dat hij bestaat. Anderen niet. Maar als hij bestaat, waarom zien we hem dan niet? Wij vragen het aan Daphne Stam, planeetonderzoeker aan de Technische Universiteit Delft.

  • De Amerikaanse held 'Ham'

    Feb 01 2019

    Dit jaar is het 50 jaar geleden dat de eerste maanlanding plaatsvond. Echter werd 8 jaar eerder, in 1961, de Amerikaanse Chimpansee 'Ham' al de ruimte in gelanceerd. Rob van den Berg is directeur van het ruimtevaartmuseum Space Expo in Noordwijk en sprak met presentator Jacob de Vries over deze bijzondere gebeurtenis.

  • Gaan we echt richting een burn-out-'epidemie'?

    Jan 31 2019

    Het nieuwe TNO-rappoort over welzijn op de werkvloer wordt in de media breed opgepakt. De grote blikvanger zijn de groeiende cijfers van het aantal burn-out-klachten bij werknemers. Deze steeg van 11.3% in 2007 naar 16.1% in 2017. Het was genoeg voor een Nederlandse krant om te koppen dat de 'groeiende burn-out-epidemie Nederland miljarden kost'. Maar hebben we echt zoveel meer last van burn-outs? Laat staan dat er een epidemie is? Psychiater Christiaan Vinkers van het Amsterdam UMC ziet dat...more

  • Extreem koud weer in de VS en de 'polaire vortex'. Hoe zit dat nu?

    Jan 31 2019

    Nederlander Ron Cune in Chicago laat ons weten dat het er momenteel -28 graden Celsius is. Dat is zo koud, zoals Ron op twitter aantoont, dat je van warm water in de lucht meteen sneeuw kunt maken. Amerikaanse media berichten massaal dat een groot deel van het land zo sterk onder de koude lijdt omwille van de 'polaire vortex'. Maar wat is dat voor een fenomeen? Kunnen wij in Europa er ook zo veel last van hebben? En (de haast onvermijdelijke vraag voor velen) hoe zit het dan met de opwarming van...more

  • Graf Koning Toetanchamon gerestaureerd

    Jan 31 2019

    De tombe van de legendarische Egyptische farao Toetanchamon is het meest bezochte graf van Egypte. De ontdekking van de drieduizend jaar lang onaangetaste tombe veroorzaakte in de jaren twintig een echte hype. Geholpen door de vloek die zogezegd over het graf hing en de wondermooie objecten die men terugvond (inclusief het goud-blauwe dodenmasker), kwam je muziek, architectuur, kleding en zelf frisdrank tegen die iets met de naam Toetanchamon of met Egyptische symbolen te maken hadden. En sindsd...more

  • Hoeveel cm sneeuw is er gevallen? Vraag het de weeramateur!

    Jan 31 2019

    Vandaag bestaat het KNMI 165 jaar. In al die jaren dat ze bestaan zijn er natuurlijk veel ontwikkelingen geweest in de technologie rondom het meten van het weer. Toch maken ze nog steeds gebruik van de gegevens van de zogeheten weeramateurs. De voorzitter van de weeramateurs, De Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie, Arend Zanting, was te gast in de studio. Hij sprak over de rol van de weeramateur en nam een aantal objecten mee, die worden gebruikt voor het meten van het weer.

  • Nieuwe ontwikkelingen in het lezen van gedachten

    Jan 31 2019

    tephen Hawking, kon alleen op een ingewikkelde manier via zijn spraakcomputer met de wereld communiceren. Zou het niet veel handiger zijn geweest als we gewoon zijn gedachten hadden kunnen lezen? Wetenschappers hebben nieuwe stappen gezet in de richting van gedachten lezen. Zij hebben signalen uit het brein omgezet in spraak. Bouwe van Straten van de wetenschapsredactie van de NTR was te gast om over deze nieuwe ontwikkelingen te praten.

  • Biologische lariekoek - Het maagdenvlies is een vlies

    Jan 30 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Hoe makkelijk deel jij je gegevens?

    Jan 29 2019

    Mensen delen maar wat graag hun gegevens, vooral als ze het gevoel hebben dat ze daar iets voor terugkrijgen. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Jouw Buurt, Jouw Data’, uitgevoerd door het Centre of BOLD Cities. Zij maakten een game, waarbij er werd getest hoe makkelijk jij jouw persoonlijke gegevens deelt. De voorlopige bevindingen werden afgelopen dag gepresenteerd op de Europese dag van de privacy. Luuk Schokker, executive manager van het Centre of BOLD Cities, was te gast en speelde samen met ...more

  • Tarwe met 'veilige gluten' in de maak

    Jan 29 2019

    Geen glutenvrije producten, maar tarwe met gluten die wél veilig zijn voor mensen met coeliakie, oftewel een glutenintolerantie. Dat zou volgens de Wageningen Universiteit een mooie oplossing zijn. Want voor mensen met deze ziekte is het lastig om gevarieerd en gezond eten te vinden. Het ontwikkelen van tarwe met 'veilige gluten' is een lange weg, maar de eerst stap is er. Vanmiddag promoveert de Franse Aurélie Jouanin op haar onderzoek. Verslaggever Martijn van der Zande ging met haar en haa...more

  • De wetenschapsbrief: Een politiek toneelstukje?

    Jan 29 2019

    Afgelopen dag presenteerde minister van Engelshoven van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, de Wetenschaps-brief in Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. De titel van de brief klinkt veelbelovend: “Nieuwsgierig en betrokken – de waarde van wetenschap”. Maar wat stond er precies in deze brief? En wat betekent dit voor de wetenschap? We vroegen het Sicco de Knecht, hoofdredacteur van het online podium ScienceGuide.

  • Wetenschapsgeschiedenis in 1000 voorwerpen: de Fonautograaf

    Jan 29 2019

    De allereerste geluidsopname ooit werd gemaakt door een Fransman: Édouard-Léon Scott de Martinville. In 1857 vond hij de fonautograaf uit. Een apparaat waarmee je voor het eerst geluid kon vastleggen. Verslaggever Rose Heijnen ging naar het Teylers museum in Haarlem om, samen met hoofdconservator Trienke van der Spek, een van de eerste fonautografen te bekijken.

  • Kabinet presenteert nieuwe wetenschapsbeleid

    Jan 28 2019

    Ingrid van Engelshoven, de minister voor onderwijs, cultuur en wetenschap, presenteert vandaag het wetenschapsbeleid van het kabinet voor de komende vier jaar. Onder het motto 'Nieuwsgierig en betrokken' maakt het kabinet veel geld vrij voor SKA, het grootste telescoopproject in de wereld, en de ontwikkeling van een supercomputer. Daarnaast wordt er ingezet om meer vrouwen, jongeren en mensen met een migratieachtergrond in de wetenschap te krijgen. Maar er zijn ook vragen. Geeft het kabinet ...more

  • Hoe kan je eigen lichaam tumorcellen vernietigen?

    Jan 28 2019

    De wakkere wetenschapper van vannacht is Elien Doorduijn. Na haar opleiding Biomedische wetenschappen verliet ze Nederland voor een postdoc in Houston. Daar doet ze nu onderzoek naar hoe tumoren aan het immuunsysteem ontsnappen en hoe ze dat kunnen verbeteren.

  • Met de vliegende taxi van A naar B

    Jan 27 2019

    Techredacteur Tjitze Zijlstra weet alles over de nieuwste technologische ontwikkelingen van dit moment. Deze week een vliegende taxi, nieuwe ontwikkelingen in de betalingsapp Tikkie en een Netflix documentaire over het Fyre festival op de Bahama's.

  • Column #33 van Hens Zimmerman: De afwezigheid van het nu

    Jan 26 2019

    Deze week houdt Hens Zimmerman zich bezig met het nu. Maar het nu is nu al weer voorbij. Hoe lang duurt nu? Hoe lang duurt het heden? Hens Zimmerman legt het ons uit.

  • Middeleeuwse oorkonden vanuit de luite stoel te doorzoeken

    Jan 25 2019

    Zin om eens lekker te grasduinen in middeleeuwse oorkonden? Dat kan vanaf vandaag gewoon thuis, vanachter uw computer. Het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis bracht meer dan 150.000 middeleeuwse oorkonden bij elkaar in de Digitale Charterbank Nederland. Onderzoekers zien hun werk een stuk makkelijker worden, hoorde verslaggever Karin Alberts. Ze liep met Rijksarchivaris Kaj Van Vliet het depot van het Utrechts archief in en sprak ook Jan Burgers, senior onderzoeker aan het Huygens I...more

  • O-benen door vitamine-D-tekort kwamen óók in Nederland veel voor

    Jan 25 2019

    O-benen, kromme rug, een slecht gebit... Het zijn allemaal symptomen van de zogeheten 'Engelse ziekte'. Die aandoening dankt zijn naam aan de geïndustrialiseerde wijken in het 18e en 19e-eeuwse Londen. Daar vingen mensen weinig zonlicht en liepen ze een vitamine-D-tekort op. Met alle gevolgen van dien. Maar die 'Engelse ziekte' kwam óók veelvuldig op het Nederlandse platteland voor, ontdekte fysisch antropoloog Barbara Veselka. Zij promoveert aanstaande dinsdag aan de universiteit Leiden op haar...more

  • Traumachirurg meet handletsel met VR-handschoen

    Jan 25 2019

    We gaan naar een interessante nieuwe ontwikkeling. In de medische wereld is de VR-bril, de virtual-reality-bril, inmiddels redelijk ingeburgerd. Specialisten gebruiken hem bijvoorbeeld om complexe operaties voor te bereiden. In het Diakonessenhuis in Utrecht experimenteren ze met ander VR-attribuut: de handschoen. Traumachirurg Marc van Heijl hoopt dat hij daarmee snel en betrouwbaar kan meten hoe mensen met handletsel herstellen. Martijn van der Zande zocht uit hoe die handschoen werkt.

  • Poolonderzoek gehinderd door shutdown VS

    Jan 25 2019

    De gevolgen van de shutdown in de Verenigde Staten zijn na dik vier weken ook voelbaar voor poolonderzoekers. Zelfs hier in Nederland. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verzamelt dit voorjaar namelijk minder gegevens over het smeltende poolijs, vertelde een medewerker aan Science. In de Verenigde Staten is een deel van de overheid nu al lange tijd gesloten door een geschil tussen president Trump en de democraten over de begroting. En dan met name over de financiering van de muur die ...more

  • Virtual Reality verbetert sportprestaties en fysiotherapie

    Jan 25 2019

    Virtual Reality, je kunt het misschien kennen van games. Maar Virtual Reality wordt ook gebruikt in de wetenschap, bijvoorbeeld voor psychologisch onderzoek. Ineke van der Ham is neuropsycholoog aan de Universiteit van Leiden. Zij doet onderzoek naar Virtual Reality en hoe VR, sportprestaties en fysiotherapie kan verbeteren.

  • Laat Whatsappen jongeren beter schrijven?

    Jan 24 2019

    Heeft het velen Whatsappen invloed op taal? Leidt de taal die gebruikt wordt in Whatsapp niet tot taalverloedering? Taalonderzoeker Lieke Verheijen deed hier onderzoek naar aan de Radboud Universiteit en promoveert morgen. Zij stelt dat hoe meer jongeren Whatsappen, hoe beter de schrijfvaardigheid wordt.

  • Bestaat er een 'God-spot' in je brein?

    Jan 24 2019

    Zit religie in je brein? Is er een ‘God-spot’? Een 'God-spot' zou een plekje in de hersenen zijn, dat verantwoordelijk is voor onze spiritualiteit. Michiel van Elk is neuropsycholoog en universitair docent aan de UvA. Hij was te gast en sprak over de mogelijke 'God-spot' in ons brein.

  • Virtual Reality verbetert sportprestaties en fysiotherapie

    Jan 24 2019

    Virtual Reality, je kunt het misschien kennen van games. Maar Virtual Reality wordt ook gebruikt in de wetenschap, bijvoorbeeld voor psychologisch onderzoek. Ineke van der Ham is neuropsycholoog aan de Universiteit van Leiden. Zij doet onderzoek naar Virtual Reality en hoe VR sportprestaties en fysiotherapie kan verbeteren.

  • Biologische lariekoek: Planten verbranden als je ze water geeft in de zon

    Jan 23 2019

    In de rubriek Biologische Lariekoek onderzoeken biologen Maartje Kouwen, Steijn van Schie en Koen Moons moderne sprookjes en misvattingen. Iedere week lezen ze een hoofdstuk voor uit hun boek ‘Plassen over Kwallenbeten’, waarin ze biologische lariekoek onder de loep nemen.

  • Nieuwe syndromen ontdekt na onderzoek naar DNA-fouten

    Jan 22 2019

    In Nederland en in de rest van de wereld zijn er veel kinderen en volwassen met ontwikkelingsproblemen. Denk bijvoorbeeld aan autisme, ADHD of een verstandelijke beperking. Dit zijn stoornissen die wij kennen. Toch zijn er ook nog veel aandoeningen waar nog geen verklaring voor is. Margot Reijnders deed onderzoek aan het Radboudumc naar fouten in DNA en vond zeldzame syndromen.

  • Duurzame bakstenen, gemaakt van schimmels

    Jan 21 2019

    Je hebt ze liever niet in huis, maar er komen langzaam producten op de markt die gemaakt zijn van schimmels. Aan de Universiteit Utrecht werken ze bijvoorbeeld aan materialen voor de bouw: van isolatiemateriaal tot bakstenen. Vanaf morgen is er een Italiaans bedrijf dat in samenwerking met Utrecht vloerdelen op de markt brengt. Onze verslaggever Jeroen de Jager laat zich bijpraten in het lab van Han Wösten, hoogleraar microbiologie.

  • Hoe onze hersenen vloeiende beelden maken van onze omgeving

    Jan 21 2019

    We staan er zelden bij stil, maar je zou het bijna een wonder kunnen noemen dat onze hersenen vloeiende filmpjes maken van alle beelden die op ons netvlies vallen. Onze ogen schieten voortdurend heen en weer: van links naar rechts, recht vooruit, van het beeldscherm naar de koffie en terug. En dat allemaal terwijl wij zelf óók nog bewegen. Hoe kan dat? Utrechtse onderzoekers hebben een nieuw stukje van dat vraagstuk opgelost. Wij spreken erover met Jasper Fabius, neuropsycholoog een cognitiewete...more

  • Sterrenwacht Overijssel klaar voor maansverduistering

    Jan 21 2019

    Vannacht was er om 4:00 een maansverduistering te zien. Presentator Stephan belde hierover met Arnold Tukkers van de Cosmos Sterrenwacht in Overijssel. Zij spraken over wat we van de maansverduistering konden verwachten en of de maan goed te zien zou zijn.

  • Een week uit het leven van wetenschapper: Remco Kok

    Jan 20 2019

    Sinds een aantal weken is het twitter account NL_Wetenschap in de lucht. Iedere week heeft een andere wetenschapper het beheer over het account, en in 140 tekens worden we op de hoogte gebracht van het dagelijks leven van deze wetenschapper en van wat er zich afspeelt binnen zijn of haar vakgebied. Afgelopen week was het de beurt aan geo-wetenschapper Remco de Kok.

  • Column #32 van Hens Zimmerman: Nieuwe inzichten met oude informatie

    Jan 19 2019

    Deze week houdt Hens zich bezig met oude informatie. Met de nieuwe technologieën is er veel meer informatie te halen uit bijvoorbeeld oude muziek en sterrenkundige data.

  • Hoe voorspel je morele keuzes bij andere mensen?

    Jan 18 2019

    De wakkere wetenschapper van vannacht is Jeroen van Baar. Hij is in Rhode Island, in de Verenigde Staten en doet daar onderzoek aan de Brown University. Hij doet onderzoek naar hoe we morele keuzes van iemand anders kunnen voorspellen. Door elkaar beter te leren kennen, kun je voorspellen wat voor keuze iemand maakt. Als je in een spel geld ontvangt, gaat die persoon het delen? Of zelf houden? Dit onderzoek is een vervolg van zijn promotieonderzoek die hij vorige week in Nederland met succes he...more

  • Alle bloemen helpen

    Jan 17 2019

    We gaan naar de bloemen en de bijen. In Nieuws en Co volgen we de ontwikkelingen rondom biodiversiteit en bijvoorbeeld insectensterfte nauwlettend. En vandaag hebben we góed nieuws. Wetenschappers hebben in Engeland onderzocht hoe aantrekkelijk parken, begraafplaatsen, tuinen en dergelijken zijn voor vliegende insecten. En ze hebben tips om de beestjes te helpen. Liesbeth Bakker is ecoloog bij het Nederlands instituut voor ecologie een heeft het onderzoek voor ons bestudeerd.