Maakbazen Podcast

Tussen de tien en veertig miljard euro per jaar. Zoveel kost netcongestie Nederland, en niemand is zich hiervan bewust. De experts zagen het wel al lang geleden aankomen. Maar het stroomprobleem is nu echt nijpend. Een ondernemer in de zaal krijgt na een jaar wachten op een offerte pas over 65 weken drie keer 25 ampère.

In deze aflevering van Maakbazen on Tour gaan Bart Stallen en Dirk Mescher op het TUWI CONNEXT event in gesprek over het probleem waar steeds meer maakbedrijven tegenaan lopen: netcongestie. Je wilt groeien, machines bijzetten of een hal aanbouwen, maar de stroom is er simpelweg niet.

Aan tafel zitten twee experts die het probleem van verschillende kanten bekijken. Energieonderzoeker Remco de Boer volgt de energietransitie al vijftien jaar met boeken en een eigen podcast. In 2019 waarschuwde hij al voor netcongestie, maar destijds werd dat hem niet in dank afgenomen. Duurzaamheidsadviseur Sjaak de Olde werkte tien jaar bij een netbedrijf en helpt nu dagelijks ondernemers die vastlopen op hun aansluiting.

Samen ontrafelen ze hoe het zo ver kon komen, waarom Europa zichzelf uit de markt prijst, en wat je als ondernemer morgenochtend al zelf kunt doen. Daarna krijgt de zaal het woord, met verhalen over dieselaggregaten, offerte-congestie en 65 weken levertijd.

In deze aflevering o.a.:

• Waarom Europa wereldkampioen klimaatbeleid is, en daar zelf de prijs voor betaalt

• Hetzelfde Amerikaanse gas als China, maar wij betalen veel meer

• Bedrijven die off-grid gaan en €10.000 per maand aan diesel verstoken

• “We zagen het aankomen”: hoe de Tweede Kamer verkeerd werd geïnformeerd

• 10 tot 40 miljard schade per jaar die je nergens in de statistieken terugziet

• Een fabriek sluiten kost 200 miljoen, en toch is dat goedkoper dan doordraaien

• Hoeveel minuten per jaar valt de stroom eigenlijk uit?

• Betrouwbaarheid is iets anders dan capaciteit

• TenneT trekt aan de bel: dreigt er een stroomtekort?

• Waarom netcongestie vooral een papieren probleem is, en hoe je capaciteit deelt met je buren

• Eén jaar wachten op een offerte, 65 weken op “poppenkaststroom”

• Je aansluiting zit vol en je wilt groeien: wat doe je morgenochtend?

Timestamps

00:00 – Cold open 00:50 – Welkom bij Maakbazen on Tour op TUWI CONNEXT: netcongestie 01:03 – Remco de Boer: energieonderzoeker 02:00 – Kijken we te negatief naar Europa? Klimaatdoelen versus concurrentie 03:48 – Wat betekent dit voor de maakindustrie? 05:16 – Gelijk speelveld: waarom wij meer betalen voor hetzelfde gas 05:53 – Uit de zaal: off-grid, dieselaggregaten en pleisters plakken 07:32 – “We zagen het aankomen” 09:22 – Sjaak de Olde: duurzaamheidsadviseur en oud-netbeheerder 11:34 – Ondernemers die uitwijken naar het buitenland 12:36 – 10 tot 40 miljard schade per jaar 13:43 – Sinds 2018 een roepende in de woestijn 15:27 – Hoe vaak valt de stroom uit? De zaal gokt 16:21 – Betrouwbaarheid is iets anders dan capaciteit 17:37 – TenneT trekt aan de bel: dreigt een stroomtekort? 19:01 – Verplicht elektrisch rijden vanaf 2027: kan dat wel? 20:03 – Stikstof, vergunningen en een crisisaanpak vanuit Den Haag 21:14 – Wat kunnen ondernemers wél? Capaciteit delen met de buren 22:48 – Komt netcongestie eindelijk hoog op de agenda? 24:22 – Over vijf jaar: stroom als schaars goed 25:35 – Uit de zaal: 65 weken wachten op drie keer 25 ampère 27:00 – Waarom accepteren we deze slechte film? 27:52 – Gaat Remco de politiek in? 28:25 – Je aansluiting zit vol: wat doe je morgenochtend? 29:57 – Afsluiting

Meer info over Maakbazen? Check: www.maakbazen.eu

Vragen of opmerkingen? Stuur een mail naar: [email protected]

In deze aflevering van Maakbazen on Tour gaan Bart Stallen en Dirk Mescher op de werkvloer bij TUWI CONNEXT in gesprek over het grootste probleem van de maakindustrie: te weinig technische mensen. Dat doen ze tussen de draaiende metaalbewerkingsmachines en voor een volle zaal maak-ondernemers, met drie gasten die het probleem elk vanuit een andere hoek aanpakken.

Annemarie Strik van Talent voor Technologie en Wij zijn Catapult bouwt bruggen tussen onderwijs, bedrijfsleven en overheid. Geale Tadema nam twintig jaar geleden een sociale werkplaats over en neemt liever mensen aan met een MBO niveau 1 of MBO niveau 2 achtergrond dan te wachten op het perfecte cv. Binnenvaart kapitein Liana liet zonder marketingbureau zien hoe het leven aan boord écht is, en zag daarna het aantal meiden op de vaarschool stijgen.

Samen zoeken ze naar waar het misgaat: bij de instroom, het opleiden of het behouden? En waarom de sector eerst zichtbaar moet worden voordat die vraag überhaupt zin heeft. Daarna krijgt de zaal het woord, en daar zit iemand die zelf het levende bewijs is dat je als zijinstromer uit de horeca een prima technische maakbaas kan worden.

In deze aflevering o.a.:

• Waarom de vraag “instroom, opleiden of behouden?” zelf al het probleem is

• “Kun je geen personeel vinden? Dan moet je beter zoeken.”

• Hoe een thuiszitter uit de coronatijd zelfstandig machines ging draaien, beter dan alle mbo’ers ervoor

• Waarom je geen marketingbureau moet inhuren, maar zelf het verhaal moet vertellen

• Eén eerlijk gesprek van een kwartier, en een meisje koos voor de binnenvaart

• Waarom bedrijven in de regio samen moeten optrekken om talent te binden

• Is de maakindustrie te bescheiden om te laten zien wat ze maakt?

• Een werkgever die helpt met belastingaangifte en gezond leven: gaat dat te ver?

• Kennisoverdracht zonder handboek van 300 pagina’s

• 14 dagen aan boord, 24 uur wakker en te weinig leermeesters

• Van negen jaar horeca naar lasersnijder in twee maanden

Timestamps 00:00 – Cold open 00:45 – Welkom bij Maakbazen on Tour op TUWI CONNEXT 01:31 – Schuurmoment: 240 fulltimers voor het Koninklijk Huis 02:55 – Annemarie Strik: Wij zijn Catapult en werkvernieuwing 05:23 – Geale Tadema: van logistiek consultant naar eigen metaalbedrijf 07:51 – Bewust maximaal 30 FTE, groeien met robotisering 09:38 – Liana is terug: binnenvaartkapitein en contentmaker 10:46 – Het moment dat je maakte tot wie je bent 12:50 – Instroom, opleiden of behouden: waar gaat het écht mis? 14:04 – “Kun je niemand vinden? Dan moet je beter zoeken” 15:56 – Van thuiszitter tot zelfstandig machineoperator 17:45 – Eerst zichtbaar worden, dán pas praten over instroom 19:03 – Hoe Liana de binnenvaart op de kaart zette 21:46 – Samenwerken als regio om talent te binden 22:31 – Is de maakindustrie te bescheiden? 25:33 – Wakker schudden: Prinsjesdag en een Europa dat voorbij wordt gestreefd 27:33 – Opleiden van praktijkonderwijs tot hbo, en van belastingaangifte tot gezond leven 30:58 – Kennisoverdracht tussen de oude en de jonge garde 32:22 – Binnenvaart: 14 dagen aan boord en te weinig leermeesters 34:40 – De zaal in: wie heeft er al maanden een vacature open? 35:19 – Sam: van de horeca naar de lasersnijder 36:50 – Afsluiting

Meer info over Maakbazen? Check: www.maakbazen.eu

Vragen of opmerkingen? Stuur een mail naar: [email protected]

🎙️ Hoe houden we ondernemers en industrie in Nederland? | Claire Martens - America is de Maakbaas van de week

*Deze aflevering is eerder dit jaar opgenomen

Netcongestie, stikstof, personeelstekorten, regeldruk en onzekerheid over Box 3. Wie in Nederland wil ondernemen of investeren, krijgt nogal wat voor zijn kiezen.

En ondertussen lonken Amerika en Azië naar onze bedrijven, technologie en investeringen.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Claire Martens-America, Tweede Kamerlid voor de VVD. Met haar praten we over de vraag hoe aantrekkelijk Nederland eigenlijk nog is voor ondernemers, maakbedrijven en technische bedrijven.

Want Nederland wil economische groei, maar ruimte op het stroomnet is schaars, vergunningen lopen vast en technisch personeel is moeilijk te vinden. Claire begrijpt dan ook de wanhoop van ondernemers die zich afvragen of ze hun volgende fabriek niet beter in Oost-Europa of Azië kunnen bouwen.

Tegelijkertijd ziet ze kansen. Nederland heeft kennis, talent en sterke technologische sectoren. Van AI en fotonica tot de maakindustrie. Maar volgens Claire moeten Nederland en Europa keuzes maken als we die bedrijven en ons toekomstige verdienvermogen hier willen houden.

We praten met Claire over:

➡️ Waarom ondernemers vastlopen op stikstof, netcongestie, personeelstekorten en regeldruk

➡️ Of Nederland zijn industrie dreigt kwijt te raken aan Amerika en Azië

➡️ Waarom Europa minder regels nodig heeft om concurrerend te blijven

➡️ Welke rol AI, automatisering en robotisering kunnen spelen bij het enorme personeelstekort

➡️ Waarom de kloof tussen innovatieve bedrijven en politiek Den Haag nog steeds te groot is

➡️ En natuurlijk Box 3: waarom de huidige plannen volgens Claire een tussenstap zijn en geen eindstation

Een stevig gesprek over ondernemen, industrie, politiek en de vraag hoe Nederland een land blijft waar bedrijven niet alleen worden opgericht, maar ook kunnen blijven groeien.

🎙️ Hoe industriële emissies waarde opleveren | Bas van den Bogerd is de Maakbaas van de week

“We maken schone lucht en winnen warmte terug uit die lucht.”

Dat is in één zin de kern van JOA Air Solutions. Maar achter die ogenschijnlijk eenvoudige zin gaat een wereld schuil van industriële emissiebeheersing, stofafzuiging, warmteterugwinning, warmtepompen en specialistische engineering.

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast schuift Bas van den Bogerd aan bij Bart Stallen en Dirk Mescher. Bas is Business Development Director en mede-eigenaar van JOA Air Solutions, een Nederlands maakbedrijf met ongeveer vijftig medewerkers. Of zoals Bas het zelf treffend omschrijft: 25 hersenen en 25 handen.

JOA ontwerpt en bouwt maatwerkoplossingen voor complexe productieprocessen in onder meer de chemie, kunststoffen, farmacie en voedingsmiddelenindustrie. Daarbij draait het niet alleen om het afvangen van stof, dampen en gassen. Door warmte uit industriële luchtstromen terug te winnen en met industriële warmtepompen op te waarderen, kunnen fabrieken ook energie besparen, uitval beperken en hun kostprijs verbeteren.

Industriële emissies zijn daarmee niet alleen een verplichting of kostenpost. Goed ontworpen emissiebeheersing kan juist waarde opleveren.

Het gesprek gaat ook over de toenemende druk op de Nederlandse industrie. Hoge energiekosten, netcongestie, strengere emissie-eisen en verschillen in Europese regelgeving maken grote investeringen steeds moeilijker. Volgens Bas moet Nederland daarom duidelijke keuzes maken over de industriële sectoren waarin we willen winnen en die koers vervolgens tientallen jaren vasthouden.

In deze aflevering onder andere:

➡️ Hoe industriële emissiebeheersing en stofafzuiging bijdragen aan schone en veilige fabrieken;

➡️ Hoe JOA restwarmte terugwint en met industriële warmtepompen opwaardeert;

➡️ Waarom minder energieverbruik, productverlies en stilstand direct geld opleveren;

➡️ Waarom maatwerk, data en specialistische engineering het verschil maken;

➡️ Hoe regels, energiekosten en netcongestie de concurrentiekracht van de Nederlandse industrie onder druk zetten;

➡️ Waarom Nederland moet kiezen in welke industriële sectoren het wil winnen.

Maar het gaat ook over Bas zelf. Over zijn mislukte start-up in bioplastics, ondernemerschap, leren van fouten en medewerkers laten meedelen in het succes van JOA.

Een open gesprek over schone lucht, slimme techniek, ondernemerschap en de toekomst van de Nederlandse maakindustrie.

🎙️ Is Nederland klaar voor oorlog? | Pieter Cobelens is de Maakbaas van de week

"Als niemand ruzie met je zoekt, heb je vrede. En niemand zoekt ruzie met je als je goed bewapend bent."

Het is een uitspraak die je niet snel meer loslaat. En hij komt van iemand die het weet: Pieter Cobelens, oud-directeur van de Militaire Inlichtingen -en Veiligheidsdienst.

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast schuift Cobelens aan in de studio bij Bart Stallen en Dirk Mescher. Deze generaal-majoor buiten dienst is hij één van Nederlands bekendste defensie-experts.

Een podcastgesprek dat begint met een grap over petjes en eindigt bij de vraag of Nederland eigenlijk wel klaar is voor wat er op ons afkomt.

Cobelens zegt waar het op staat, zonder omhaal. Tweeënzeventig jaar oud, opgeleid tot wat hij zelf lachend "beroepsmoordenaar" noemt, en iemand die op elk niveau heeft meegedraaid: van militaire operaties in Irak en Afghanistan tot de boardroom van bedrijven die vandaag de dag onze veiligheid mee vormgeven.

Wat hij vandaag doet: adviseren. Op strategisch niveau, over cyberveiligheid, geopolitiek en leiderschap, en recent schreef hij het pamflet Democratie 3.0, waarin hij pleit voor een radicale vernieuwing van ons parlementaire stelsel.

In deze aflevering onder andere:

➡️ Waarom veertig jaar bezuinigen op Defensie ons nu inhaalt, en wat dat betekent voor de Nederlandse maakindustrie;

➡️ Waarom Cobelens pleit voor een jaar "dienplicht", sociaal of militair, voor elke jongere;

➡️ Hoe onze medische data via Amerikaanse clouds in verkeerde handen kan belanden;

➡️ Waarom hij drie besluiten zou nemen als hij minister van Defensie was;

➡️ Wat Democratie 3.0 inhoudt, en waarom zeventien partijen aan tafel volgens hem nooit gaat werken.

Een gesprek met humor, met scherpe randjes en af en toe een stilte die net iets langer duurt dan je gewend bent.

🎙️ Van Leerling achter een draaibank tot Directeur. Zo ziet een echte maakbazencarrière eruit! | Rogier ten Brug is de Maakbaas van de week

Nederland heeft een schrijnend tekort aan techneuten. En toch weten de meeste mensen niet eens wat er in de maakindustrie gebeurt.

Rogier ten Brug gelukkig wel. Hij begon als leerling metaalbewerker achter een draaibank en werkte zich op tot general manager van Iscar Nederland B.V. En hij legt aan onze tafel haarfijn uit waarom zichtbaarheid het grootste probleem is van de technische sector.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Rogier ten Brug, general manager van Iscar Nederland. Een van de grootste leveranciers van precisie-snijgereedschappen ter wereld. En de hoofdsponsor van de Maakbazen Podcast. Daar zijn we natuurlijk ontzettend blij mee!

Rogier is 42 lentes jong, heeft drie dochters en een passie voor de maakindustrie die al begon toen hij als zestienjarige voor het eerst een draaibank zag. Niet opgegroeid in een technisch gezin, zijn vader was chef-kok. Maar een familielid in de metaal liet hem iets zien wat hij op school had gemaakt. En dat zaadje was genoeg om voor een technisch beroep te gaan.

We praten met Rogier over:

➡️ Hoe je van leerling achter een draaibank doorgroeit tot general manager;

➡️ Waarom de maakindustrie onzichtbaar is voor jongeren en hoe dat moet veranderen;

➡️ Wat er voor nodig is om techniek aantrekkelijker te maken voor de volgende generatie;

➡️ Waarom een papiertje niet zegt wat iemand waard is;

➡️ En met wie hij nog een graag Schrobbelèrtje wil drinken.

Een warm en eerlijk gesprek over vakmanschap, leermeesterschap en waarom Nederland meer Rogiers nodig heeft.

🎙️ Worden we armer of rijker? Erven verslaat werken | Jona van Loenen is de Maakbaas van de week

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Jona van Loenen, econoom, schrijver en ondernemer.

Jona is een veelgevraagd commentator in talkshows en podcasts over de Nederlandse economie. Iemand die ingewikkelde economische onderwerpen toegankelijk weet te maken.

Tijd dus om met Jona in te zoomen op wat de maakindustrie en de technische sector bijdragen aan onze totale economie. En waarom die positie onder druk staat.

Volgens Jona staat Nederland momenteel op een kantelpunt.

De babyboomers bezitten samen meer dan 1 biljoen euro. Dat vermogen gaat de komende twintig jaar voor een belangrijk deel over naar hun kinderen. Dit geld gaat dus niet per se naar de hardste werkers van nu.

Jona schreef er zelfs een nieuw boek over: De Babyboomerbiljoenen. Hij legt aan onze podcasttafel uit wat deze enorme vermogensoverdracht kan betekenen voor Nederland, voor werkenden en vakmensen van de toekomst.

Econoom van Loenen neemt over het onderwerp erven in deze Maakbazen-aflevering een stevig standpunt in. Bart en Dirk voelen hem hierover stevig aan de tand. Natuurlijk is dit een serieus onderwerp, maar gelukkig wordt er aan de Maakbazen-tafel ook altijd gelachen.

Of je het eens bent met Jona’s standpunten? Dat laten we graag aan jouw eigen oordeel over. Luister daarvoor eerst naar deze volledige aflevering van Maakbazen.

In deze aflevering met Jona komen aan bod:

➡️ Waarom Nederland volgens hem op weg is naar een tweekastenmaatschappij;

➡️ Hoe de babyboomerbiljoenen de meritocratie ondermijnen;

➡️ Waarom netcongestie Nederland 10 tot 40 miljard euro per jaar kost;

➡️ Wat de Deltawerken ons leren over hoe Nederland grote problemen oplost;

➡️ En waarom influencers volgens Jona per definitie mislukte ondernemers zijn.

Een bijzonder gesprek over economie, werken, erven én de toekomst van Nederland. Met een econoom die niet om de hete brij heen draait.

Nederland telt meer dan één miljoen ZZP’ers en jarenlang wist niemand écht waar ze aan toe waren.

Belastingdienst die handhaving uitstelt. Regels die onduidelijk zijn. En ondernemers die zich verdacht voelen in plaats van gewaardeerd.

Minister Thierry Aartsen pakt dit dossier serieus aan en legt aan onze podcast-tafel haarfijn uit hoe.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Thierry Aartsen, Minister van Werk en Participatie.

Een politicus die opgroeide in een ondernemersgezin, weet hoe een bedrijf van binnenuit werkt en kan zich inleven in de taal van de werkvloer.

Thierry gelooft in één ding: duidelijkheid. Voor ondernemers. Voor werknemers. Voor ZZP’ers. En voor de sectoren die Nederland draaiende houden. Want zonder duidelijke spelregels staat niemand te springen om te ondernemen.

We praten met Minister Aartsen over:

➡️ Waarom ZZP’ers jarenlang als boeman werden behandeld en hoe dat nu verandert;

➡️ Wat de drie nieuwe criteria zijn voor de ZZP-wet en wat dat betekent voor jouw praktijk;

➡️ Hoe de talentenstrategie van het kabinet de maakindustrie eindelijk serieus neemt;

➡️ Waarom oudere vakmensen de beste leermeesters zijn en toch worden weggestuurd;

➡️ En wat er gebeurt als werkgevers vacatures schrijven met AI en werknemers sollicitatiebrieven insturen met AI;

Een bijzonder eerlijk gesprek over werk, ondernemen, ZZP’ers en waarom Nederland zijn vakmensen beter moet behandelen.

🎙️ Vanuit een boerenschuur uitgegroeid tot wereldspeler in wielladers! | Toine Brock is de Maakbaas van de week

Nederland heeft bedrijven die in stilte de wereld veroveren. Toine Brock bouwde vanuit een voormalige varkensstal in Oisterwijk een bedrijf met 650 mensen dat actief is in meer dan 60 landen.

Ondertussen voert hij een flinke strijd tegen Chinese kopieerders die zijn innovaties letterlijk proberen na te maken.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Toine Brock, CEO en eigenaar van Tobroco-Giant. Een van de grootste fabrikanten van compacte wielladers en aanbouwdelen ter wereld. Gemaakt in het zuiden van Nederland, geëxporteerd naar de hele wereld.

Toine is ondernemer in hart en nieren. Hij groeide op in een Brabants ondernemersgezin, nam het bedrijf van zijn vader over en bouwde het stap voor stap uit tot een internationale speler. Niet door te verkopen aan private equity. Maar door gewoon met gezond verstand te blijven doorbouwen. Tobroco-Giant is een écht familiebedrijf met internationale allure.

We praten met Toine over:

➡️ Hoe je vanuit een boerenschuur uitgroeit tot wereldspeler

➡️ Waarom Chinese kopieerders zijn machines tot in de puntjes namaken inclusief milieu-overtredingen

➡️ Wat Trump doet met de Chinese productieoverschotten die nu richting Europa komen

➡️ Waarom zijn vrouw Caroline zijn beste vangrail is als ondernemer

➡️ En hoe je een jaar lang geen bami, nasi of babi pangang meer eet

Een eerlijk gesprek over ondernemen, vakmanschap en waarom Nederland dit soort unieke bedrijven moet blijven koesteren.

De maakindustrie is de grootste netto bijdrager aan de staatskas. Meer dan landbouw. Meer dan logistiek. Meer dan visserij. En toch heeft Nederland hier geen aparte minister voor. Curieus toch?

John Blankendaal bekijkt dat al twintig jaar vanuit het hart van de industrie en blijft deze boodschap uitdragen. Want zonder de maakindustrie staat Nederland compleet stil. En dat mogen we ons meer beseffen.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met John Blankendaal, managing director van Brainport Industries. Het netwerk dat meer dan 130 high-tech maakbedrijven verbindt in de regio Eindhoven. Bedrijven die samen alles kunnen maken wat iemand bedenkt.

John heeft een lange carrière binnen technisch Nederland, een échte verbinder. Oorspronkelijk uit Noord-Holland en vanaf zijn zeventiende verankerd in Noord-Brabant. Hij overleefde een ontslag én een faillissement. En zegt zelf: zonder die tegenslagen was ik nooit in de maakindustrie terechtgekomen.

We praten met John over:

➡️ Waarom de maakindustrie de grootste netto bijdrage aan de staatskas levert en toch geen minister heeft

➡️ Hoe Brainport Industries in 20 jaar tijd een wereldwijd bewonderd ecosysteem bouwde

➡️ Wat China ons leert over lange termijn denken en arbeidsethos

➡️ Waarom Nederland bluetooth, WiFi, de cd en een hele speciale chipmachine uitvond maar wij daar te weinig trots op zijn

➡️ En hoe je kinderen al op de basisschool enthousiast maakt voor techniek

Een bijzonder gesprek over trots, vakmanschap en het sprookje van Brainport. Dat eigenlijk helemaal geen sprookje is.

China bouwt robots op een schaal die Europa niet bij kan houden. En wij zitten hier te vergaderen over regels. Thijs Dorssers ziet het van dichtbij en trekt al jaren aan de bel. Want als Nederland nu niet in actie komt, zijn we straks te laat

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Thijs Dorssers, ondernemer, investeerder en directeur van NL Robotics. De branchevereniging voor robotica in Nederland. Een man die robots niet ziet als bedreiging, maar als de oplossing voor het grootste probleem van de maakindustrie: het tekort aan mensen.

Thijs komt uit een ondernemersfamilie die al sinds 1900 onderneemt en is veelgevraagd keynote spreker over robotica, AI en innovatie. Zijn missie is helder: robotisering bereikbaar maken voor het Nederlandse MKB en jongeren opnieuw enthousiast maken voor de techniek.

Niet met folders. Maar door ze robots te laten aanraken.

We praten met Thijs over:

➡️ Waarom humanoids menselijk zijn gemaakt en wat dat betekent voor de maakindustrie

➡️ Hoe een quantum chip zichzelf uit een afgesloten ruimte bevrijdde

➡️ Wat Nederland kan leren van China op het gebied van robotica en lef

➡️ Waarom robots banen laten verschuiven en niet verdwijnen

➡️ En hoe je jongeren wint voor de techniek zonder één folder

Een bijzonder gesprek over de toekomst van werk, techniek en waarom Nederland nu wakker moet worden.

Iedereen belooft je een thuisbatterij met een terugverdientijd van twee of drie jaar. En iedereen liegt. Tom Gulikers zegt het gewoon zoals het is en bouwt ondertussen slimme energiesystemen die wél werken. Systemen waarmee je tien maanden per jaar gewoon je netaansluiting uitzet.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Tom Gulikers, Senior Performance Engineer bij ASML én ondernemer en eigenaar van Energy Genius. Een slim energiesysteem bedrijf dat hij begon vanuit pure passie voor het vak.

Tom studeerde Lucht- en Ruimtevaarttechniek in Delft, sleutelt thuis graag aan Mazda’s en bouwde zijn eigen huis grotendeels zelf toen de aannemer door de stijgende kosten na de oorlog in Oekraïne grotendeels uit het project moest stappen. En zo ontdekte hij zijn levensmotto: “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan.” En nee, die is niet van Pippi Langkous!

Dat motto neemt Tom mee in alles. Ook in zijn thuisbatterij systemen. Die hij zelf ontwerpt, installeert en optimaliseert. Tot in de puntjes.

We praten met Tom over:

➡️ Waarom iedereen die een terugverdientijd belooft van minder dan zeven jaar gewoon ligt

➡️ Hoe een slim energiesysteem jou onafhankelijk maakt van overheidsinstabiliteit

➡️ Wat dynamische tarieven gaan betekenen voor jouw energierekening

➡️ Waarom sturing net zo belangrijk is als de hardware zelf

➡️ Waarom Duitsland wél trots is op zijn vakmensen en Nederland nog niet

Een eerlijk gesprek over energie, slimme techniek en waarom je beter af bent als je het zelf in de hand hebt.

🎙️ Nederland kampt met een mega tekort aan vakmensen. Breman Machinery pakt het bij de wortel aan! | Erika Poppen is de Maakbazin van de week

Nederland heeft een gigantisch tekort aan vakmensen. En terwijl de meeste bedrijven klagen, doet Breman Machinery B.V. uit Genemuiden gewoon wat gedaan moet worden. Ze werden dan ook uitgeroepen tot SBP Stagebedrijf van het Jaar. Niet in hun eigen segment. Maar over alle segmenten heen.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Erika Poppen, HR manager bij Breman Machinery. Een vrouw die opgroeide op een scheepswerf, weet hoe een familiebedrijf van binnenuit werkt en precies de taal spreekt van de werkvloer.

Breman Machinery maakt grote, complexe staalconstructies voor de offshore en maritieme industrie. Met 130 medewerkers en drie bevlogen praktijkopleiders die al vroeg de werkvloer openstellen voor vmbo-leerlingen, stagiairs en zij-instromers.

We praten met Erika over:

➡️ Hoe Breman Machinery stagebedrijf van het jaar werd en wat andere bedrijven daarvan kunnen leren

➡️ Waarom maakbedrijven te veel investeren in machines en te weinig in mensen

➡️ Wat empathisch vermogen te maken heeft met goed vakmanschap doorgeven

➡️ Hoe ziekteverzuim in de maakindustrie beter kan en waarom leidinggevenden daar de sleutel zijn

➡️ En waarom een zaterdagbaantje de beste recruteringstool is die er bestaat

Een eerlijk gesprek over mensen, vakmanschap en waarom investeren in de volgende generatie geen kostenpost is maar een noodzaak.

🎙️ Vrachtwagens mogen onze bruggen niet meer op. En er zijn geen vakmensen om het te repareren! | Roel Bloo is de Maakbaas van de week

Nederland heeft een gigantisch tekort aan vakmensen. En dat voelen we nu al. In de infrastructuur, in de energietransitie, op de werkvloer. Roel Bloo zag dit probleem aankomen en bouwde een bedrijf om het op te lossen.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Roel Bloo, ondernemer en oprichter van Level Works. Een talent partner die zich volledig heeft gespecialiseerd in praktisch opgeleide mensen voor de sectoren die Nederland draaiende houden.

Roel is ondernemer sinds zijn studententijd en gelooft in één ding: de pool moet groter. Want als je een vis van het ene aquarium in het andere doet, blijft het aantal vissen gelijk. Nederland heeft nieuwe vissen nodig. En die komen niet vanzelf.

Level Works richt zich op buschauffeurs, vrachtwagenchauffeurs, logistiek medewerkers en installatiemonteurs. Niet omdat het makkelijke sectoren zijn, maar omdat het cruciale sectoren zijn. En omdat de vijver leegloopt terwijl de vraag alleen maar groeit.

We praten met Roel over:

➡️ Wat zij-instroom is en waarom het de sleutel is tot het oplossen van het vakmantekort

➡️ Waarom bruggen, sluizen en wegen in Nederland schreeuwen om onderhoud

➡️ Hoe TikTok het meest succesvolle recruitmentkanaal is geworden

➡️ Waarom een subsidie voor leermeesterschap de code kan kraken

➡️ En wat drop shippers en business coaches kunnen doen voor de maakindustrie

Een eerlijk gesprek over de urgentie van nu en waarom Nederland het zich niet kan veroorloven om nog langer te wachten.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Wesley van Boxtel, tegelzetter en leermeester bij Raaijmakers. Een echte maakbaas uit het Brabantse Zeeland die op zijn vijftiende zelf opbelde, een showroom binnenliep en binnen een week wist: dit is het.

Wesley is geen man van grote woorden. Wel van grote tegels. En van geduld, eerlijkheid en het doorgeven van zijn vak aan de volgende generatie. Want fouten maken is menselijk. En we zijn geen machines.

Als leermeester begeleidt hij jonge tegelzetters vanaf dag één. Niet met een handboek, maar met zijn eigen verhaal. Inclusief het moment dat zijn baas na vijf jaar zei: “Wesley, je komt tekort.” En hoe dat de beste les van zijn carrière werd.

We praten met Wesley over:

➡️ Waarom het niet uitmaakt welke opleiding je hebt gedaan als je het met je klauwen kan maken

➡️ Hoe leermeesterschap het verschil maakt voor de volgende generatie vakmensen

➡️ Waarom de bouw helemaal niet zo zwaar is als iedereen denkt

➡️ Wat de grootste misvatting is over tegelzetten

➡️ En hoe World Skills Nederland vakmanschap weer op de kaart zet

Een eerlijk gesprek over ambacht, trots en waarom Nederland meer Wesleys nodig heeft.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Robert Dingemanse, CEO en founder van PAL-V. Een ondernemer die al bijna dertig jaar werkt aan disruptieve technologie en nu op het punt staat de wereld van mobiliteit voorgoed te veranderen.

PAL-V ontwikkelt een uniek fly-drive voertuig dat zowel over de weg rijdt als kan vliegen. Niet als concept of belofte, maar als product dat zich in de laatste fase richting levering aan de eerste klanten bevindt. Een voertuig dat de deur-tot-deurbelofte dichterbij brengt, binnen bestaande regelgeving.

Wat begon als een idee in 2006 is uitgegroeid tot een bedrijf dat wereldwijd een unieke positie heeft opgebouwd binnen een compleet nieuwe industrie. Een industrie die China, Amerika en het Midden-Oosten al jarenlang zien als de volgende grote economische golf. Europa lijkt dat potentieel nog altijd te onderschatten.

We praten met Robert over:

➡️ Hoe PAL-V een fly-drive voertuig ontwikkelt binnen bestaande regelgeving.

➡️ Waarom China al jarenlang delegaties stuurt naar het hoofdkantoor in Raamsdonksveer.

➡️ Hoe PAL-V een kartrekkende rol kan vervullen voor heel Nederland.

➡️ Waarom Europa de boot dreigt te missen in de Advanced Air Mobility-industrie.

➡️ En wat er nodig is om deze industrie juist wél in Nederland en Europa te houden.

Dit is niet alleen een verhaal over techniek. Het is een verhaal over ondernemerschap, visie en het jarenlang vasthouden aan een idee waar vrijwel niemand in geloofde.

Een bijzonder gesprek over doorzettingsvermogen en waarom Nederland, als we niet bij de les blijven, zomaar een nieuwe Nederlandse technologiekampioen voor zijn neus kan laten weglopen.

Je leest het goed. PAL-V zou zomaar kunnen uitgroeien tot de volgende Nederlandse technologiekampioen met internationale allure. Ook als je niets met techniek hebt, is dit een aflevering die je niet wilt missen.

🎙️ SPECIAL met Thomas van Groningen | Bart & Dirk voor de leeuwen gegooid | Waarom Maakbazen?

Al een half jaar spreken we iedere week met vakmensen, tech-ondernemers, denkers en beslissers.

Na 25 afleveringen kregen we steeds vaker dezelfde vraag van onze kijkers en luisteraars:

“Leuk hoor, al die gasten, maar wie zijn jullie zelf eigenlijk?”

Goede vraag. Dus voor aflevering 26 draaien we de rollen om.

Dit keer geen Maakbaas of Maakbazin aan tafel tussen Bart Stallen en Dirk Mescher.

Maar Thomas van Groningen tegenover ons. Eén van de scherpste interviewers van Nederland.

En geloof ons… het is toch nét iets comfortabeler als je zelf de vragen mag stellen.

Normaal stellen wij de vragen. Nu mochten wij dus zelf met de billen bloot:

➡️ Over waarom wij Maakbazen zijn begonnen.

➡️ Over onze liefde voor de bouw, industrie en techniek.

➡️ Over persoonlijke momenten die ons gevormd hebben.

➡️ Over smeerolie, vakmensen, burn-out, ADHD, netcongestie, politiek, Schrobbelèr en waarom Nederland trotser mag zijn op wat hier allemaal gemaakt wordt.

Het werd geen strak geregisseerd verkooppraatje. Gelukkig niet. Gewoon rauw en puur. Zonder script. Zoals het gesprek liep.

Een aflevering waarin duidelijk wordt waarom wij dit doen, waar onze verschillen zitten en waarom we toch iedere week samen aan die tafel kruipen.

Samen hebben we één duidelijke roeping: de verhalen uit de maakindustrie, bouw en techniek moeten verteld worden.

Niet omdat wij onszelf zo belangrijk vinden. Integendeel.

Maar omdat de mensen die Nederland draaiende houden veel belangrijker zijn dan ze vaak zelf doorhebben.

Die Maakbazen en Maakbazinnen verdienen meer aandacht!

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Donna Visser, marketingstrateeg en storyteller voor bouw en techniek. Helemaal uit Leeuwarden naar de Maakbazen studio in Tilburg gereden. Om te praten over de ons zo geliefde branches: bouw, industrie en techniek. Waarvoor dank, Donna!

Donna sloopt graag clichés. En die zijn er genoeg in de maakindustrie. Want terwijl er bij elk bouw- en techniekbedrijf unieke verhalen rondlopen, blijft de buitenkant hangen op holle marketing kreten: Uw betrouwbare partner. Op ons kun je bouwen. Geen dag is hetzelfde. Een dynamische baan. Men denkt hiermee veilig of uniek te zijn, maar Donna legt uit dat dit juist averechts werkt.

Haar missie is even simpel als urgent: laat zien wie je bent, wat je maakt en waarom je er trots op bent. Want zolang de maakindustrie zich verstopt achter nietszeggende teksten, loopt ze klanten, opdrachten én nieuwe vakmensen mis.

We praten met Donna over:

➡️ Waarom bescheidenheid de maakindustrie geld kost

➡️ Hoe echte verhalen meer opleveren dan gelikte campagnes

➡️ Wat de bullshit bingo is en waarom ze hem inzet bij bedrijven

➡️ Hoe een rioleringsbedrijf met foute lingerie toch viral ging

➡️ Waarom marketing in de techniek nog veel terrein te winnen heeft

Een eerlijk gesprek over zichtbaarheid, authenticiteit en de kunst van het vertellen van het echte verhaal.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Maarten Oostdam, ondernemer en eigenaar van Oostdam Engineering. Een echte Willie Wortel die graag aanschuift in onze podcaststudio in Tilburg.

Maarten is werktuigbouwkundige en specialist in reversed engineering. Geen groot bedrijf, geen managementlagen, maar een club van acht vakidioten die samen het ontwerp uit een voorwerp halen. Om het daarna na te maken. Altijd beter dan het origineel. Altijd.

Zijn klanten komen bij hem als de leverancier te duur is, te langzaam levert of het onderdeel simpelweg niet meer maakt. En dan haalt Maarten het ontwerp uit het voorwerp zelf. Bepaalt het materiaal, de toleranties, hoe het in elkaar past en levert een onderdeel dat langer meegaat dan wat er ooit in de machine zat.

We praten met Maarten over:

➡️ Wat reversed engineering precies is en hoe het werkt in de praktijk

➡️ Waarom hij altijd een beter product maakt dan het origineel

➡️ Hoe hij een klep maakte die zo goed was dat de klant zei: “Je hebt het té goed gemaakt”

➡️ Waarom “design to failure” de basis is van onze hele consumptiesamenleving

➡️ Of de BV Nederland en de maakindustrie het gaan redden

Een eerlijk gesprek met een échte Maakbaas over vakmanschap, doorzetten en waarom het enige wat werkt gewoon actie is.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Ralph Koekkoek, CEO van Blue Circle Olefins.

China bouwt al vijftien jaar aan chemische fabrieken op een schaal die Europa niet bij kan houden. En ondertussen trekken de grote Europese chemieconcerns weg. Ralph Koekkoek kijkt ernaar en denkt: dan doen we het zelf maar.

Ralph is een echte bouwer. Geen herstructureerder, geen manager, maar iemand die mouwen opstroopt en iets nieuws neerzet. Drie jaar geleden begon hij samen met zijn compagnon Reinier Grimbergen met een idee dat op het eerste gezicht nergens op slaat: een nieuw Europees chemieconcern bouwen. Dit terwijl de grote jongens binnen de chemische industrie juist de andere kant op bewegen.

Blue Circle Olefins wil 200.000 ton circulaire ethyleen en propyleen produceren in Rotterdam, gemaakt van afval en biomassa in plaats van olie. De bouwstenen van de chemische industrie, maar dan toekomstbestendig. En uiteindelijk opschalen naar de miljoen ton schaal, vergelijkbaar met Shell in Moerdijk.

We praten met Ralph over:

➡️ Waarom afval de nieuwe grondstof is voor de chemische industrie

➡️ Hoe Europa zijn industriële basis dreigt te verliezen aan China

➡️ Wat er gebeurt als je de basischemie loslaat en de hele keten instort

➡️ Waarom zijn plan zowel linkse als rechtse politici aanspreekt

➡️ Hoe je een fabriek van 600 miljoen euro financiert als je met z’n tweeën begint

Een eerlijk gesprek over groot denken, tegen de stroom in bouwen en waarom de chemische industrie cruciaal is voor de toekomst van Nederland en Europa.

Deze aflevering van Maakbazen Podcast is anders dan anders.

Dit keer geen Maakbaas of Maakbazin uit de bouw, techniek of maakindustrie aan tafel. Maar iemand die leeft van vragen stellen, luisteren, schakelen en verhalen maken.

In deze aflevering spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Thomas van Groningen. Presentator van Nieuws van de Dag, podcastmaker en liefhebber van media, carnaval en pretparken.

Waarom Thomas bij Maakbazen?

Omdat een goed interview net als vakmanschap niet vanzelf ontstaat. Het vraagt om voorbereiding, timing, gevoel, scherpte en soms de moed om nét die ene extra vraag te stellen.

Als jonge podcast zijn Bart & Dirk zelf ook nog volop aan het leren. Hoe maak je een gesprek beter? Hoe houd je spanning vast? Wanneer vraag je door? En wanneer geef je iemand juist ruimte?

In een open gesprek met Thomas hebben we het over:

➡️ Wat een goed interview écht goed maakt

➡️ Waarom cadans zo belangrijk is in een gesprek

➡️ Hoe je kritisch blijft zonder iemand te slopen

➡️ De rol van redactie, voorbereiding en vakmanschap

➡️ Waarom media maken óók maken is

Een creatieve zijstap binnen Maakbazen. Maar wel één die raakt aan precies waar deze podcast over gaat: vakmanschap, nieuwsgierigheid en beter willen worden in wat je maakt.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Maakbaas Nobby Assmann van Assmann Verspaningstechniek.

Nobby is tweede generatie technisch ondernemer en volledig gek van metaal, fijnmechaniek en meetkunde. Geen grootspraak, geen glad ondernemersverhaal, maar een nuchtere vakman die zichtbaar plezier haalt uit werk waar de meeste mensen nooit bij stilstaan.

Van CNC draaien en CNC frezen tot draad- en zinkvonken. Van leppen tot meten op extreem nauwkeurig niveau. Nobby laat zien hoeveel kennis, geduld en liefde er schuilgaat achter onderdelen die met het blote oog soms bijna niet te begrijpen zijn.

We praten met Nobby over:

➡️ Hoe hij op jonge leeftijd plots het familiebedrijf in moest

➡️ Waarom precisie in metaalbewerking echt vakwerk is

➡️ Hoe marketing hem juist méér plezier in zijn werk gaf

➡️ Waarom bescheiden vakmensen best wat trotser mogen zijn

➡️ Wat passie doet met de kwaliteit van je werk

Een eerlijk gesprek over metaal, ondernemerschap en de stille krachten achter de Nederlandse maakindustrie.

🎙️ Beton draagt Nederland | Patrick Dewez over een industrie waar we dagelijks op bouwen, maar zelden écht bij stilstaan.

We rijden eroverheen. Werken erin. Wonen ertussen. Maar bijna niemand denkt na over wat er allemaal nodig is om een land letterlijk overeind te houden: Beton.

Dit lijkt vanzelfsprekend. Totdat je ziet hoeveel techniek, productie, logistiek en vakmanschap daarachter schuilgaat.

In deze aflevering van Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Patrick Dewez van het bedrijf Solid Services B.V. Een ondernemer die al jarenlang midden in de betonwereld staat en van dichtbij ziet hoe cruciaal deze sector eigenlijk is voor Nederland.

Want achter iedere brug, tunnel, fabriek, woning of fundering zit een keten van makers die vaak onzichtbaar blijft. Terwijl de druk op die wereld alleen maar groter wordt.

De vraag naar woningen groeit. Infrastructuur moet vernieuwd worden. De energietransitie vraagt enorme investeringen. Maar ondertussen lopen ook deze sectoren tegen tekorten, regelgeving en capaciteit aan.

We praten met Patrick over:

➡️ Waarom beton veel meer is dan “grijze massa”

➡️ De verantwoordelijkheid van ondernemen in de industrie

➡️ Waarom vakmanschap in deze wereld onderschat wordt

➡️ De uitdagingen rondom verduurzaming en productie

➡️ Waarom we makers weer meer moeten waarderen

Een eerlijk gesprek over een sector waar Nederland letterlijk op gebouwd is.

🎙️ Afbouw wordt onderschat | Roy van Gageldonk over luxe villa’s en vakmanschap

Mensen zien vaak het eindresultaat van een gebouw. 

De strakke muren, het maatwerk, de hoogwaardige materialen en de luxe uitstraling. Maar bijna niemand ziet hoeveel vakmanschap, druk en precisie daarachter schuilgaat.

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Roy van Gageldonk van afbouwbedrijf 'We Are Wallstars'

Roy is ondernemer in de afbouw van exclusieve villa’s en hoogwaardige projecten. Een wereld waarin details alles bepalen. Waar fouten direct zichtbaar zijn. En waar planning, communicatie en uitvoering continu onder spanning staan.

We praten met Roy over:


➡️ Zijn ondernemersreis van stukadoor naar wallstar.

➡️ Waarom afbouw vaak wordt onderschat


➡️ De druk van werken in luxe projecten


➡️ Het tekort aan echte vakmensen


➡️ Waarom samenwerking op de bouw cruciaal is


➡️ De trots van iets perfect opleveren

Een eerlijk gesprek over een vakgebied waar vaak veel meer achter schuilgaat dan mensen denken.

🎙️ Asfalt is niet sexy | Asfaltkoningin Thessa Luijendijk over een sector die Nederland in beweging houdt, maar bijna niemand ziet

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Maakbazin Thessa Luijendijk. Werkzaam bij de provincie Zuid-Holland en opgegroeid tussen techniek, motoren en asfalt.

Asfalt is niet sexy. Totdat je begrijpt wat erachter zit.

En misschien nog wel opvallender: het is niet de plek waar je direct een energieke, slimme en ambitieuze jonge vrouw verwacht. Toch is dat precies waar Thessa haar plek heeft gevonden.

We rijden er elke dag overheen. Met onze auto’s en fietsen. Klagen als er een gat in het wegdek zit. Maar staan zelden stil bij wat hiervoor nodig is, om Nederland letterlijk in beweging te houden.

Sterker nog: we verwachten dat het er gewoon ligt. Altijd. En precies daar begint Thessa haar verhaal.

Van een snuffelstage op een bouwplaats, tot verliefd worden op de geur van vers asfalt. En uiteindelijk werken aan één van de grootste opgaven van dit moment: het vervangen en toekomstbestendig maken van onze infrastructuur.

Wat zij laat zien, is hoe weerbarstig die wereld is. Niet alleen technisch. Maar vooral in de samenwerking.

Tussen overheid en aannemers.

Tussen regels en innovatie.

Tussen risico vermijden en vooruitgang boeken.

Want iedereen wil betere wegen, maar niemand wil de hinder.

Iedereen wil innovatie, maar niemand wil dat het mislukt.

En we blijven er met z’n allen over klagen, terwijl we er zelf te weinig mensen naartoe sturen.

En ondertussen loopt de druk op. Bruggen en wegen die tegelijk aan vervanging toe zijn.

Een sector waar te weinig nieuwe mensen instromen. En ook deze sector kampt met een imago dat simpelweg niet aantrekkelijk genoeg is.

We gaan met Thessa dieper in op wat er écht speelt:

➡️ Waarom infra “niet sexy” is, maar wél cruciaal

➡️ Hoe haar liefde voor asfalt begon op de bouwplaats

➡️ De spanning tussen overheid en markt

➡️ Waarom instroom achterblijft

➡️ Hoe innovatie botst met regels en risico’s

Maar misschien nog wel het belangrijkste: 

Je hoort iemand die midden in het systeem zit en het probeert te verbeteren.

Thessa werkt niet vanaf de zijlijn.

Maar vanuit verbinding.

En stapje voor stapje vooruitgang te creëren.

Want uiteindelijk geldt ook hier:

Zonder infra, geen beweging.

Zonder makers, staat alles stil.

🎙️ Opschalen is de strijd | Eiwitbrouwer Anina Caessens over bouwen aan innovatie in een systeem dat niet altijd meebeweegt

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met maakbazin Anina Caessens. Plantmanager bij The Protein Brewery en dagelijks bezig met het opschalen van een innovatieve eiwitproductie.

Eiwit is hot. Heel hot. Maar wat zit er eigenlijk achter die wereld?

We praten veel over innovatie, duurzaamheid en de toekomst van voedsel. Maar zelden over wat er daarna komt. Want een plantaardig eiwit bedenken is één ding. Het écht groot maken is een ander spel.

Wat Anina laat zien, is hoe weerbarstig die fase is. Je kunt een werkend product hebben, investeerders aan boord en een markt die klaar lijkt. En toch begint het dan pas.

Opschalen betekent bouwen onder druk. Productie draaien terwijl processen nog niet af zijn. Continu verbeteren terwijl de winkel open blijft. En vooral: mensen meenemen in iets dat nog niet vaststaat.

Tegelijk heb je te maken met alles wat schuurt. Energieprijzen die oplopen, een net dat vol zit, regelgeving die tijd kost en plannen die in de praktijk anders uitpakken. 

En ook het verschil tussen markten: waar je in Amerika relatief snel kunt testen en verkopen, vraagt Europa vaak jaren aan procedures voordat je überhaupt de markt op mag.

Geen excuses. Gewoon de realiteit van bouwen.

We gaan met Anina dieper in op wat er écht speelt:

➡️ Hoe je van operator doorgroeit naar plantmanager

➡️ Wat opschalen in de praktijk betekent

➡️ Waarom innovatie pas begint na de pilotfase

➡️ Hoe je een team meeneemt in groei en verandering

Maar misschien nog wel het belangrijkste:

Je hoort de mentaliteit achter deze wereld. Aanpakken. Fouten maken. Doorgaan. Ook als het schuurt.

Want uiteindelijk geldt ook hier:

Zonder opschaling… geen impact.

Zonder makers… geen vooruitgang.

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Bart Krielen, beter bekend als Netbeheer Bartje. Monteur bij Enexis en dagelijks midden in de praktijk van het Nederlandse energienet.

We praten veel over de energietransitie. Over elektrificatie. Over de toekomst. Maar zelden over de basis.

Want achter elk stopcontact, elke fabriek en elk datacenter zit een systeem dat ooit is gebouwd voor een totaal andere tijd. En dat systeem piept en kraakt.

Niet omdat het slecht is. Integendeel. Maar omdat de wereld eromheen sneller verandert dan het kan bijbenen. Meer vraag. Meer pieken. Meer afhankelijkheid.

En vooral: te weinig mensen om het uit te breiden.

Wat Netbeheer Bartje laat zien, is hoe het er écht aan toegaat.

Dat we een netwerk gebruiken dat ooit is aangelegd als een landweg, maar inmiddels functioneert als een snelweg.

Dat we overal kabels moeten vervangen, verzwaren en uitbreiden. En dat daar één ding voor nodig is:

Mensen die het maken.

En misschien nog wel het mooiste: hij laat het ook zien. Gewoon via TikTok. Met zijn “Hé… leg eens uit” video’s maakt hij zichtbaar wat een netbeheer monteur écht doet. Zonder opsmuk. Zonder campagne. En daarmee bereikt hij meer mensen dan menig gelikte employer branding strategie.

We gaan met Bart dieper in op wat er speelt:

➡️ Waarom het energienet onder druk staat

➡️ Hoe de energietransitie sneller gaat dan de infrastructuur

➡️ Waarom het tekort aan monteurs de echte bottleneck is

➡️ Hoe vakmanschap en werkplezier samenkomen op de werkvloer

Maar misschien nog wel belangrijker: Je hoort de trots. Van iemand die na een lange dag werken een wijk weer onder spanning zet.

Die ziet wat hij maakt. En weet waarvoor hij het doet.

Want uiteindelijk geldt ook hier:

Zonder vakmensen… gebeurt er niets.

Zonder monteurs… geen licht.

🎙️ Waarom fabrieken in Nederland vastlopen | Nico Castelijn over de harde realiteit achter groei in de internationale snackindustrie

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Nico Castelijn, Director Engineering & Maintenance bij McCain Appetizers. Hij is verantwoordelijk voor meerdere fabrieken in Nederland en België.

Van frikandel tot friet. Van productielijn tot bord.

Nico zit midden in een wereld waar techniek, voedsel en beleving samenkomen.

Maar achter die wereld speelt iets groters.

Wat hij schetst is confronterend.

Bedrijven willen groeien. Investeren. Vooruit.

Maar lopen letterlijk vast op het energienet.

Geen stroom en water betekent:

geen uitbreiding

geen nieuwe lijnen

geen innovatie

En in sommige gevallen zelfs:

sluiting van fabrieken

We gaan met Nico dieper in op wat er écht speelt:

➡️ Waarom energie de grootste kostenpost is geworden

➡️ Hoe infrastructuur groei tegenhoudt

➡️ De impact van internationale concurrentie

➡️ Waarom productie steeds moeilijker rendabel wordt in Nederland

Tegelijk laat deze aflevering zien waar de echte kracht zit.

Niet alleen in machines of processen.

Maar in de mensen die het draaiende houden.

Want ook in een hightech snackfabriek geldt: zonder vakmensen… gebeurt er niets.

En juist daar liggen ook nog kansen om als industrie wél aan te haken op het wereldtoneel.

Wat komt er allemaal kijken bij het bouwen van een villa? En waarom kiezen steeds minder mensen voor het vak dat dat mogelijk maakt?

In deze aflevering van de Maakbazen Podcast spreken Bart Stallen & Dirk Mescher met Gert Morren. Ondernemer, villabouwer en eigenaar van Morrenbouw B.V. Opgegroeid in het familiebedrijf en inmiddels verantwoordelijk voor het realiseren van high-end villa’s, renovaties en bouwprojecten in Midden-Nederland.

Wat begint met een ontwerp op papier, groeit uit tot een complex samenspel van tientallen specialisten, materialen uit heel Europa en klanten met hoge verwachtingen. Gert laat zien dat bouwen op dit niveau allang niet meer alleen over techniek gaat, maar vooral over samenwerking, communicatie en vakmanschap.

We spreken met hem over:

➡️ Het bouwen van unieke villa’s en werken met tientallen partijen

➡️ Waarom vakmanschap steeds schaarser wordt

➡️ Het tekort aan goede vakmensen in de bouw

➡️ En hoe regelgeving en omgeving projecten steeds complexer maken

Tegelijkertijd wordt duidelijk waar de echte uitdaging zit. Niet in het ontwerp of de techniek, maar in de mensen die het moeten maken. Terwijl de vraag groeit, kiezen steeds minder jongeren voor de bouw. En dat begint te wringen.

Gert is daar helder over. In de bouw liggen kansen. Voor wie wil werken, wil leren en iets tastbaars wil maken. Maar dan moet het vak wel weer de waardering krijgen die het verdient.

Ook deelt hij waar het mis kan gaan. Projecten die financieel niet kloppen, keuzes die je achteraf anders maakt en waarom de juiste klant net zo belangrijk is als het juiste team.

Naast het bouwen heeft Gert nog een andere passie: jagen. En ook daar zit een parallel met ondernemen. Altijd scherp blijven, vooruit denken en weten wanneer je moet handelen.

Gert is een echte Maakbaas die laat zien dat achter elke villa vooral vakmensen staan.

Zijn boodschap is helder:

Zonder vakmanschap, geen bouw.