Nieuwe bazen in de zorg

#25 Twintig jaar NZa; Van marktmeester naar Transitie-aanjager. Karina Raaijmakers en Geranne Engwirda verkennen welke rol NZa kan spelen in de maatschappelijke vragen van morgen. Over toegankelijkheid, gezondheid en de kracht van samenwerken voorbij de grenzen van de zorg.

#24 Een boeiend gesprek met Petra Wormser, directeur van Zorgverzekeraars Nederland, over 20 jaar verandering in de zorg. Hoe verschuift het perspectief van marktwerking naar samenwerking, met een steeds grotere rol voor de regio en de maatschappelijke agenda? Een aflevering over leiderschap, samenwerking en de toekomst van zorg.

Spoedpleinen zijn er genoeg in Nederland en goed samenwerken in de spoedketen gebeurtenissen gelukkig ook veel. Maar de spoedzorg van nulde tot de tweede lijn echt essentieel is toch echt twee stappen verder. Luister naar Klara Rijnten en - in deze aflevering in een dubbelrol, Jeroen van den Oever - naar de totstandkoming van de Coöperatie Spoedzorg Zoetermeer. En wat er bij komt kijken als je de zorg van Morgen met de spelregels van vandaag probeert uit te vinden.

Het is niet voor niks dat het Integraal Zorgakkoord gepaard ging met een brede roep om “passende zorg”. Maar nu, twee jaar later, is de vraag hoe passend de zorg in de praktijk echt is geworden. Misschien vraagt passende zorg wel dat we minder vanuit rollen en meer vanuit mensen gaan denken en handelen.
Die taaie, maar inspirerende uitdaging houdt Professor Dr. Jan Kremer, speciaal gezant Passende Zorg bij VWS, al die tijd volop in beweging. Luister naar dit gesprek waarin hij deelt wat hij onderweg leert, en hoe professionals en burgers elkaar kunnen inspireren om het samen anders te doen.

Iedereen kan een plan maken. Maar hoe zorg je dat het ook echt gaat léven, in een ziekenhuis, of in een zorgcoalitie van een hele provincie? Peter Bennemeer deelt zijn lessen uit Bernhoven én Zeeland: over het juiste gezelschap om je heen, de kracht van cultuur, en het gezamenlijke geloof dat plannen werkelijkheid worden.
Minder KPI’s, meer impact. Meer energie, meer geloof. Maar één vraag blijft knagen: wat gebeurt er als de aandacht verslapt…?
Een aflevering die je uitdaagt om anders naar transformatie te kijken.

Is Reablement de sleutel voor minder zorg en meer (behoudt van) eigen regie? Rudi Westendorp voert met Reable Nederland en een grote groep partners een kruistocht voor het radicaal serieus nemen van iemands eigen kracht. Met reablement MEER mens en MINDER zorg en geen zorgkloof? 

Waarom vinden we het vreemd als een twintiger in een verpleeghuis woont? Teun Toebes deed het en daagt ons uit anders te kijken naar dementie, menselijkheid en samenleven. Een aflevering over gescheiden werelden, gedeelde hoop en de vraag: hoe bouw je een samenleving waarin kwetsbaarheid telt?

We gaan de zorg omdraaien. Letterlijk. Want wat als het antwoord op veel hulpvragen geen zorg is, maar welzijn? In de file naar de zorg zoeken veel mensen vooral naar contact, betekenis, of ondersteuning die het leven lichter maakt. Welzijn op Recept biedt een alternatief: niet in de medische wereld maar dichtbij, versterkend en verbindend.

Saskia Smeenk is een van de koplopers in het verbinden van zorg en welzijn. Ze vertelt over "Welzijn op Recept",  de impact op inwoners én professionals en waarom welzijn geen luxe is maar noodzaak. 

In deze aflevering spreken we met Joep de Groot. We gaan in op de spanning tussen samenwerking en concurrentie in een systeem dat vooral op kosten en regels stuurt. Tegelijk groeit het besef dat een belangrijk antwoord voor de druk op de zorg buiten het systeem zelf ligt. Wat vraagt dat van de rol en koers van een zorgverzekeraar? En wat is ervoor nodig om tot een transformatie te komen die het systeem overstijgt? 

Hoe een ziekenhuis écht deel kan uitmaken van de samenleving – inclusief, mensgericht en in verbinding met het sociaal domein. Otwin deelt zijn visie op systeemgrenzen, toegankelijkheid en de noodzaak van zeggenschap voor patiënten. Een gesprek over hoe de zorg eruitziet als we durven om anders te kijken én anders te doen.

Deze keer met ggz arts, filosoof, kunstenaar en voormalig straatdokter Igor van Laere ; Over geneeskunde als geneeskunst, wijkgerichte zorg en waarom we domeinoverstijgend moeten leren opleiden, denken én handelen. Zodat we de meest kwetsbare echt helpen

In deze aflevering gaan we in gesprek met verpleegkundige Elvan Simsek en arts Detlef van der Velde over een verrassende vraag: wat zou je in het ziekenhuis juist níét meer moeten doen om kwaliteit van leven te vergroten? 

Via Elvan maken we kennis met een ‘mission impossible-team’ dat het onmogelijke mogelijk maakt: met minder mensen, méér mensen beter helpen. En Detlef laat zien hoe je met het juiste gesprek tot de juiste keuze komt – passend bij het leven van de patiënt.

Anders luisteren, anders organiseren, samen beslissen. Daar begint het. Niet alles doen wat kan, maar doen wat ertoe doet. Dat levert winst op: voor de patiënt, voor het werkplezier én voor de samenleving.

In deze inspirerende podcast gaan we in gesprek met Leonie Boven, een visionaire ziekenhuisbestuurder die de traditionele zorggrenzen doorbreekt. Met inwoners als waardevolle adviseurs en een sterke focus op de verbinding tussen ziekenhuiszorg en welzijn, zet ze een nieuwe standaard neer. Hoe creëer je een ziekenhuis dat écht van de samenleving is? Wat betekent leiderschap als je doet wat nodig is, in plaats van wat gebruikelijk is? Luister mee en ontdek hoe deze patroondoorbreker de zorg van morgen vormgeeft!

Met de toenemende schaarste in de zorg wordt het voor zorgverzekeraars steeds uitdagender om hun zorgplicht na te komen. Als mensen en middelen opraken, vraagt dat om nieuwe denkrichtingen. Kan het Integraal Zorgakkoord prima werken zonder de spelregels te veranderen? Wouter Bos (Menzis) heeft toch wat suggesties over hoe het eventueel anders en beter zou kunnen.

Het voorziene tekort aan medewerkers in de gezondheidszorg zouden ook kunnen worden opgelost als technologie mensen versterkt en tegelijk zorg medewerkers ontlast. Er zijn vele mogelijkheden, maar hoever reiken die mogelijkheden? En blijven we dan nog wel zelf “in control”; Luister naar iemand die er al vele jaren dicht bovenop zit, Lucien Engelen.

De zorgsector is een van de hoofdrolspelers in de klimaatcrisis. Voor veel mensen onbekend. De klimaatdokter is een initiatief van een aantal zorgverleners die die wereld willen veranderen, liefst snel en voortvarend. Luister naar Anne Roosendaal, die haar werk als arts beschouwt als plek waar verantwoordelijkheid voor het klimaat moet worden genomen.

Hoe simpel kan het zijn: minder eenzaamheid maakt gelukkig en scheelt heel veel vermijdbare gezondheidszorg. 

Luister naar Jan Ruyten die vertelt over zijn initiatieven #Thuishuis en #Thuisbezoek. Een belangrijke manier om kwaliteit van leven te vergroten, zonder meer verpleegkundigen en dokters in te zetten. 

Burgers pakket het initiatief al op, wat kan de zorg daarvan leren? En hierop aansluiten? Op veel plaatsen in Nederland ontstaan nieuwe vormen van zelforganisatie. Austerlitz is daarvan een aansprekend voorbeeld voor veel beleidsmakers uit binnen- en buitenland. Wat is het werkzame mechanisme? Mede-initiatiefnemer van het eerste uur, Jan Smelik, kan er smakelijk over vertellen.  Luister naar wat er gebeurt in de wereld van burgerinitiatieven!

In deze aflevering van onze podcast spreken we met een bijzondere chirurg, Baukje van den Heuvel, die een radicale koerswijziging heeft gemaakt. Na jaren opereren, gelooft ze nu dat investeren in gezondheid meer waarde oplevert dan het snijden. Ze werkt al jaren aan de integratie van de methode 'Fit voor Surgery' – een aanpak die patiënten voorbereidt om sterker een operatie in te gaan, of zelfs te voorkomen dat een operatie nodig is. 

Ondanks de vele medestanders is dit nog niet de norm, mede omdat de financiële prikkels in de zorg vooral gericht zijn op het opereren zelf. Luister naar haar inspirerende visie op hoe de gezondheidszorg écht zou moeten werken.

Link naar het initiatief: https://www.fit4surgery.nl

Ouderengeneeskunde kan volgens Ester Bertholet heel goed in de wijk, naast de huisarts. Misschien zelfs wel beter. Bertholet laat al jaren zien dat specialisten dicht bij kwetsbare ouderen in de wijk heel effectief kunnen bijdragen. Maar ze krijgt daar lange tijd geen handen voor op elkaar bij verzekeraars en overheden. Nu het gelukt is zet ze een volgende spannende stap: Steward Ownership in de zorg. Luister naar hoe dokteren ook kan!

Regionale samenwerking in de zorg kan pas echt goed op gang komen met regionale afspraken en financiering; In deze podcast bespreken we met Edwin Velzel, een van de auteurs van een bekend artikel over Blauwe zones,  hoe leiderschap daar draait om gemeenschapsgerichte initiatieven en samenwerking vanuit positieve gezondheid en hoe regio’s daar hun doelen stellen. Ontdek wat nodig is voor het succes van blauwe zones en hoe slim leiderschap en samenwerking deze gemeenschappen versterken.

Over investeren in regionale samenwerking met Anouk Op het Veld (Gelijk Gezond) en Leonie Voragen (HealthKIC)     

Vragen:

- Welke probleem lost samenwerken in de regio op?
   - Waarom is samenwerking met partijen buiten de zorg cruciaal?
   - Hoe draagt dat bij aan meer gezondheid en voorkomen van zorg?

- Wie kan dit mogelijk maken, wie pakken de bal op? 

Wil je meer weten over Stichting HealthKIC van Leonie? Klik hier.
Wil je meer weten over Gelijk Gezond van Anouk? Klik hier. 

Reactie naar: reactie@nieuwebazenindezorg.nl

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door de Noaber Foundation en Vilans

Lessen van het Engelse gezondheidszorg systeem (NHS) met Marcel Levi (NWO) 

Vragen:

- Wat kunnen we in Nederland leren van de Engelse systeem (NHS)?

- Zou de overheid meer verantwoordelijkheid moeten krijgen om zorg in Nederland te regelen?

- Hoe werkt het met burgers in de boardroom?

Wil je meer weten van de Engelse NHS en de lessen die we kunnen leren? Klik hier.

Reactie naar: reactie@nieuwebazenindezorg.nl

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door de Noaber Foundation en Vilans

Over de nieuwe rol van het ziekenhuis in de regio. Met Edwin van der Meer (BovenIJ ziekenhuis en Krijtmolen Alliantie)

Wat is de nieuwe rol van het ziekenhuis in de regio? Klinkt goed als ziekenhuizen investeren in burgers en hun gezondheid, maar hoe doe je dat dan? Edwin van der Meer is er in Amsterdam Noord al jaren mee bezig samen met zijn collega’s van de Krijtmolen alliantie. En legt uit hoe je dat doet en wie daar zeggenschap heeft.

Wil je meer weten over de nieuwe rol van het ziekenhuis in de regio? https://www.betersameninnoord.nl/

Over het Integrale Zorgakkoord (IZA) en transitiefalen
Met Barbara Goezinne (VWS) en Wimar Bolhuis (TNO)

Vragen:

- Waar transformeren we heen met het Integrale Zorgakkoord?

- Wat is de grootste uitdaging voor VWS en welke rol speelt het integrale Zorgakkoord?

- Wat is het verschil tussen transitie, transformatie en innovatie: wat weten we over transitie falen en wat leren we daarvan?

- Hoe doorbreken we patronen en wie neemt de leiding in de zorgtransformatie?

 Luister naar 'Nieuw Bazen in de Zorg'

Wil je meer weten over het Integraal Zorg akkoord? https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/09/16/integraal-zorgakkoord-samen-werken-aan-gezonde-zorg

Wil je het artikel over transitie falen van Wimar Bolhuis lezen https://esb.nu/beleidseconomen-moeten-weten-wat-transitiefalen-is/