Onaantastbaar

Tien jaar lang werd de Nederlandse Moslim Omroep (NMO) geleid door een man die te boek stond als een goedlachse, liberale moslim. Tegelijk gingen er verontrustende verhalen rond over de omroepdirecteur: over machtsmisbruik op de werkvloer, fysieke en seksuele intimidatie en fraude met omroepgeld. In Onaantastbaar gaan we op zoek naar wat er waar is van alle verhalen. Wat gebeurde er precies op de werkvloer? Werd de omroepdirecteur beschermd en zo ja, door wie? En hoe verging het de medewerkers?

Onaantastbaar is een negendelige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais. De serie is gemaakt in opdracht van de NTR voor NPO Radio 1 en kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Veel oud-medewerkers van de NMO herinneren zich de eerste ontmoeting met omroepdirecteur Frank William. Hij is charmant, onorthodox en hij maakt grapjes over de islam. Onder zijn leiding krijgen de makers alle ruimte om taboes te doorbreken en beruchte islam-critici uit te nodigen, zoals Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh. Maar Williams onorthodoxe stijl heeft een keerzijde. Gaandeweg maken de medewerkers kennis met zijn grillige karakter en grensoverschrijdend gedrag. 

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais. De serie is gemaakt in opdracht van de NTR voor NPO Radio 1 en kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media. 

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen 
Illustratie: Odilo Girod

Wij hebben ons ingespannen om relevante betrokkenen de gelegenheid te bieden tot wederhoor voorafgaand aan de publicatie van deze serie. Ook hebben wij ons best gedaan om alle rechthebbenden te achterhalen met betrekking tot gebruikte audiofragmenten. Eenieder die desondanks meent rechthebbende te zijn van gebruikt audiomateriaal, kan zich tot ons wenden via [email protected]

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op datzelfde mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eefje Blankevoort en Henk Ruigrok van de Werven en aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst, Mark Reijmers en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Als de NMO-medewerkers een omstreden opdracht krijgen van Frank William, lijken ze eensgezind in hun protest. Toch is er slechts een handvol mensen die dat kenbaar durft te maken aan de omroepdirecteur zelf. De anderen zwijgen. Wat waren de gevolgen voor de medewerkers die in opstand kwamen? Hoe kijken hun collega’s terug op de keuze die ze toen maakten? En wat is het verhaal van de man die besloot om ondanks het protest Williams' opdracht gewoon uit te voeren?

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen 
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Wij hebben ons ingespannen om relevante betrokkenen de gelegenheid te bieden tot wederhoor voorafgaand aan de publicatie van deze serie. Ook hebben wij ons best gedaan om alle rechthebbenden te achterhalen met betrekking tot gebruikte audiofragmenten. Eenieder die desondanks meent rechthebbende te zijn van gebruikt audiomateriaal, kan zich tot ons wenden via [email protected]

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op datzelfde mail-adres: [email protected]

Met dank aan Henk Ruigrok van de Werven en aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

We ontdekken dat er al vanaf het prille begin klachten waren van NMO-medewerkers over seksuele intimidatie door omroepdirecteur Frank William. Maar zelfs decennia later blijkt het niet eenvoudig om te achterhalen wat er precies is gebeurd en mensen te vinden die daarover willen praten. De zoektocht van de makers leidt naar een vertrouwelijk rapport, een tragische zelfmoord en een man die misschien wel alles had kunnen voorkomen, als hij op tijd had ingegrepen.

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen 
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Wij hebben ons ingespannen om relevante betrokkenen de gelegenheid te bieden tot wederhoor voorafgaand aan de publicatie van deze serie.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Lang voordat bekend was dat omroepdirecteur Frank William fraude pleegde met omroepgeld, was er minstens één iemand die alles wist van de schimmige deals. Via anonieme brieven verspreidde deze persoon sappige details over de fraude op de NMO-redactie. Maar wie was dat? We gaan op zoek naar de schrijver van de brieven en de mensen met wie William onfrisse zaken deed. Hoe zaten de financiële constructies precies in elkaar? En wie was de vrouw die de fraude aan het licht bracht en die harder tegen William zou hebben gestreden  dan alle anderen?

Onaantastbaar is een negendelige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteurs: Lotte van Gaalen, Ruud Sjoerdsma en Mario de Jonge 
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Op maandag 8 augustus 2005 om 14.00 uur ‘s middags komt een van de NMO-redacteuren zijn persoonlijke spullen ophalen van de redactie. Hij heeft nieuw werk gevonden, wil afscheid nemen van zijn collega’s en heeft nog wat Zappa-cd’s liggen bij zijn bureau. Maar eenmaal aangekomen, treft hij een woedende Frank William aan, die eist dat hij onmiddellijk vertrekt. Niet veel later loopt de omroepdirecteur naar zijn auto om een honkbalknuppel te halen. 

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Dank aan alle mensen die ons hielpen met de Woo-aanvragen en de zoektocht naar vertrouwelijke documenten: Tim Staal en Lisette Hamming van SPOON, Professor Dr. Jurgens, Roger Vleugels, Bas van Beek van Follow the Money en Richard van den Belt. Dank ook aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Als Frank William na tien jaar ontslagen wordt als directeur van de Nederlandse Moslim Omroep, zijn veel medewerkers opgelucht. Maar drie maanden later komt er een onheilspellend bericht naar buiten: radicale moslims zouden het roer hebben overgenomen bij de NMO. Het nieuws komt van NOVA, de gezaghebbende voorloper van Nieuwsuur, en het zal leiden tot veel commotie en Kamervragen. Wat klopt er van het bericht? Wie zat er achter de NOVA-reportages over de NMO? En hoe kijken de journalisten terug op de berichtgeving?

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen. Dank ook aan Maarten van Essenburg.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

De opvolger van Frank William heeft maar twee jaar leiding gegeven aan de Nederlandse Moslim Omroep. Toch zegt hij dat deze periode hem permanent heeft beschadigd. Waarom kreeg hij met zoveel wantrouwen te maken, terwijl hij de omroep juist weer gezond wilde maken? En hoe kon het dat de politiek pas op de NMO ging letten na Williams ontslag? Werd Frank William beschermd door mensen met macht? En wie had hem eigenlijk aan zijn baan geholpen toen hij uit het niets benoemd werd tot omroepdirecteur?

Onaantastbaar is een negendelige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Jennifer Pettersson en Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen
Illustratie: Odilo Girod

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Documentairemaker Rob Hof maakte veel films over mensen die moeilijkheden overleven en na worstelingen toch weer boven komen. Hij wint er belangrijke prijzen mee en zijn reputatie lijkt niet stuk te kunnen. En dan staat in 2009 de FIOD bij hem op de stoep. Ze verdenken hem van fraude die hij gepleegd zou hebben samen met NMO-directeur Frank William. Maar Hof is niet thuis. Hij zou in de jungle zitten in Afrika. Maanden later duikt hij op in China en dan weer in Midden-Amerika. Wat is er met hem gebeurd? Wat kan hij ons vertellen over de fraudezaak? En hoe werkt de zaak die ruim 15 jaar geleden begon, door in het heden? We besluiten om hem te vinden, waar hij ook is.

Onaantastbaar is een 9-delige podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais van de NTR voor NPO Radio 1.

Eindredactie: Jennifer Pettersson en Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman met aanvullende muziek van Blue Dot Sessions
Mixage: Arno Peeters
Stemacteur: Lotte van Gaalen
Illustratie: Odilo Girod 

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, Het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Heb je meer informatie over deze zaak of wil je reageren op wat je hebt gehoord, stuur ons een mail op het mail-adres: [email protected]

Met dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst voor het meeluisteren en voor alle adviezen.

En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

Gewapend met alles wat we te weten zijn gekomen over de Nederlandse Moslim Omroep, gaan we langs bij machtige mensen die wisten van de klachten, maar die toch niet ingrepen. Hoe kijken ze terug op die keuze? Ook onderzoeken we hoe het er nu voor staat met de veiligheid in de omroepwereld, twintig jaar na de ellende bij de NMO. Onlangs verscheen een verpletterend rapport, getiteld “Niets gehoord, niets gezien en niets gedaan”. Maar klopt die titel wel? En is er nu eindelijk verandering gekomen? Tot slot kijken we hoe het verder is gegaan met Frank William en de anderen die we volgden in deze serie. Wat is zijn antwoord op de 101 wederhoor-vragen die we hem opsturen?

Onaantastbaar is een podcast van Jair Stein, Jan Maarten Deurvorst en Huda Rais voor de NTR en NPO Radio 1. 
Eindredactie: Ottoline Rijks
Muziek: Daan Hofman
Mixage: Arno Peeters
Stemacteurs: Lotte van Gaalen, Mario de Jonge en Ruud Sjoerdsma 

Deze serie kwam tot stand met steun van het NPO-fonds, het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Stichting Democratie en Media.

Veel dank aan Erik Schouten, Saar Slegers en Ravenna Aarnoutse. Dank aan Liset Hamming en Tim Staal van SPOON voor de hulp bij de Woo-verzoeken. 

Duizendmaal dank aan Eric Arends, Saïda Derrazi, Alexine van Olst, Nicole Terborg en Jennifer Pettersson voor het meeluisteren en voor alle adviezen. En dank aan alle mensen van wie we de naam niet mogen noemen, maar die van onschatbare waarde waren om dit verhaal compleet te krijgen.

AANVULLINGEN & CORRECTIES:

1. Een advocate die de serie heeft beluisterd liet ons n.a.v. aflevering 2 weten dat je mensen als potentiële getuigen mag noemen zonder ze daarvan op de hoogte te brengen. Ze schrijft: “Dat bepaalde namen genoemd zijn als potentiële getuigen betekent dus absoluut niet dat deze personen bereid zouden zijn geweest te verklaren of ook wisten dat zij genoemd zouden worden in de stukken”. Dat strookt met de felle ontkenningen van oud-medewerkers als Sinan Can, die 100% zeker weten dat hen nooit iets is gevraagd, terwijl ze wel genoemd worden als potentiële getuigen in rechtbankstukken van de NMO uit 2004. De suggestie in de podcast dat de medewerkers zich hier zelf voor zouden hebben opgegeven, was dus onjuist, waarvoor bij deze onze excuses. 

2. Een oud-medewerker van de NMO wees ons er terecht op dat de laag nét onder Frank William in dit verhaal buiten schot is gebleven. Dat geldt met name voor eindredacteur Rashied Alibux en het hoofd productie, Malika Amzourou. Na Williams ontslag hebben beiden belastende verklaringen over hem afgelegd tegen Hoffmann bedrijfsrecherche en beiden gaven aan dat ze zich door hem gebruikt voelden. Tegelijk weten we uit andere documenten dat ze in de 10 jaar dat Frank William directeur was, al die tijd voor hem bleven werken en hem ook actief steunden. Zouden ze zichzelf als slachtoffer zien of als medeplichtige? Het is een open vraag, want Alibux en Amzourou weigerden medewerking aan ons onderzoek.

3. Meerdere oud-NMO medewerkers lieten ons weten moeite te hebben met de terugkerende beschrijving van de serie als een verhaal over “helden en meelopers”. Die zin kan de indruk wekken dat de mensen die geen helden waren automatisch tot de meelopers moeten worden gerekend. We begrijpen de klacht, maar hopen dat uit de serie duidelijk wordt dat de rollen die op de werkvloer ontstonden veel complexer waren en niet op te delen in ‘goed’ of ‘fout’.

4. Een luisteraar liet ons in reactie op aflevering 9 weten dat we te makkelijk stellen dat bij Abdel Ouali geen schaamte of schuld te horen valt. Want gevoelens van schuld en schaamte uiten zich niet in alle culturen op dezelfde manier. Hij schrijft: “Wat ik hoor in zijn reactie, het weglachen bij een confrontatie, het niet zelf benoemen van zijn daden, zijn juist wél uitingen van schaamte, zij het op een manier die wellicht niet direct door iedereen wordt herkend. Binnen de islamitische traditie, waarin ik zelf ben opgegroeid, geldt dat zonden iets zijn tussen jou en God. Het openlijk bespreken van je misstappen kan worden gezien als het normaliseren van zonde, en dus als iets wat je juist níet hoort te doen. Die innerlijke spanning kan zich dan juist uit in ontwijkend of lacherig gedrag. Ik begrijp waar jullie observatie vandaan komt. Tegelijk hoop ik dat er ruimte blijft om te erkennen dat ‘geen schuld tonen’ niet altijd betekent dat iemand gewetenloos is, soms is het simpelweg een andere taal voor hetzelfde gevoel.”

5. We vroegen de huidige voorzitter van het Commissariaat voor de Media om een reactie op de podcast. Ze liet ons het volgende weten:

“De podcast ‘Onaantastbaar’ geeft een ontluisterend beeld van de werkcultuur bij de NMO, nu ruim twintig jaar geleden. Uit de verhalen blijkt dat het Commissariaat voor de Media destijds onvoldoende heeft gedaan met ernstige signalen. Oud-commissaris Inge Brakman geeft in de podcast al aan dat dat nu echt anders zou gaan. Het Commissariaat van nu is een heel andere organisatie dan dat van toen. …