Verkeersveiligheidspraat

Patrick Rugebregt spreekt met Saskia de Craen over de gevolgen van de kabinetsval voor verkeersveiligheid en het politieke spel daaromheen. Sarah Gebhard vertelt over haar onderzoek naar fietsstraten: maken ze fietsen echt veiliger? En Michelle Doumen legt uit waarom warm weer kan leiden tot meer verkeersongelukken.

Lees verder:

• Factsheet 'Vermoeidheid'
• Factsheet 'De invloed van het weer'

In de nieuwste aflevering van de SWOV-podcast staan de net gepubliceerde CBS-cijfers centraal: 675 verkeersdoden in 2024. Wat zeggen deze cijfers echt? En waarom blijven structurele dalingen uit?

Willemijn Pomper (VVN), Doutsen Punter (TeamAlert) en Niels Bos (SWOV) duiken in de data, praten over de risico’s voor fietsers en de opmars van opgevoerde fatbikes, en leggen uit waarom bewustwording én structurele investeringen cruciaal zijn.

In de nieuwste aflevering van Verkeersveiligheidspraat staat de fietshelm centraal. Op de dag van de fietshelm gaan Patrick Rugebregt hierover in gesprek met Wim Bot (Fietsersbond), Liselotte van den Berg (ministerie van I&W) en Teun Uijtdewilligen (SWOV).

- Rapport: Feiten over de fietshelm

- Kennisagenda fietsveiligheid

In deze aflevering blikken (oud-)directeuren van SWOV terug op een kwart eeuw aan beleid en praktijk: Martin Damen, Peter van der Knaap en Fred Wegman. Hoe veranderde de aanpak, waar staan we nu, en wat is er nodig om écht verder te komen richting nul verkeersslachtoffers?

Patrick Rugebregt spreekt in Verkeersveilgheidspraat met Michiel Christoph en Maartje de Goede van de SWOV-afdeling 'Interactie met Zelfrijdende Voertuigen'. Zij vertellen over hun onderzoek naar hoe bestuurders omgaan met zelfrijdende technologie, de uitdagingen bij het overnemen van de controle en hoe de kennis vanuit wetenschap en industrie beter kan worden gedeeld.

In deze aflevering van Verkeersveiligheidspraat gaan we in gesprek met forensisch onderzoeker Kirsten van Duijvenvoorde en verkeerskundige Robert Louwerse. Samen bespreken ze het belang van diepteonderzoek bij verkeersongelukken en de inzichten die dit oplevert.

Kirsten legt uit hoe hun team ongevallen analyseert om patronen en oorzaken te achterhalen. Robert licht toe hoe infrastructuur en verkeerssituaties bijdragen aan bepaalde ongevallen en welke verbeteringen mogelijk zijn.

Daarnaast wordt het meest diepteonderzoek naar ongevallen met brommobielen en gesloten gehandicaptenvoertuigen besproken. 

In deze aflevering van Verkeersveiligheidspraat blikken we terug op het commissiedebat 'Verkeersveiligheid' in de Tweede Kamer. In de discussie stonden thema’s als de fatbike, de fietshelm, het alcoholslot en strengere handhaving centraal. Wat zijn de plannen van de minister? En welke maatregelen kunnen we verwachten?

Patrick Rugebregt bespreekt het debat met Willemijn Pomper (VVN) en Floske Weehuizen (Verbond van Verzekeraars).

In de laatste SWOV podcast van 2024 blikken we terug op het afgelopen jaar en kijken we vooruit naar de uitdagingen van 2025. Patrick Rugebregt gaat in gesprek met Martin Damen, directeur van SWOV.

Tijdens de uitzending komt een flink aantal collega's langs. Saskia de Craen heeft het over de fatbikes en de uitdagingen voor de minister. Ksander de Winkel heeft onderzoek gedaan naar de invloed van nieuwe voertuigtechnologieën. Teun Uijtdewilligen is dit jaar gepromoveerd en praat ons bij over fietsstraatonderzoek. Ragnhild Davidse heeft het over een net gestart onderzoek naar alcoholgebruik in het verkeer. En tot slot komt Gert Jan Wijlhuizen langs om het te hebben over zijn onderzoek naar rotondes.

In de nieuwste aflevering van Verkeersveiligheidspraat spreekt Patrick Rugebregt met Saskia de Craen en Wendy Weijermars. Maar we beginnen met een vraag die via ons antwoordapparaat is binnengekomen. Thijs Dekker vraagt zich af wat veiliger is: eenrichtings- of tweerichtingsfietspaden. Verder kwam aan bod:

• Het rotondeonderzoek binnen de Kennisagenda ‘Geloofwaardig en veilig wegontwerp’
• De start van het politieke jaar, met aandacht voor fatbikes en vrijwillig helmgebruik
• De begrotingsbehandeling van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW)

In Verkeersveiligheidspraat spreken Charlotte Bax en Rob Eenink (SWOV) met Wim Wijnen (W2Economics) en Ed van Beeck (Erasmus MC) over de stijgende kosten van verkeersongevallen. Deze zijn in 2022 tot 33 miljard euro gestegen. Ondanks deze enorme impact is er echter weinig maatschappelijke verontwaardiging. In de podcast roepen ze op tot meer bewustwording en een integrale aanpak om zowel de financiële als menselijke kosten te verminderen.

Is verkeersgedrag te beïnvloeden en zo ja, hoe doe je dat het effectiefst? Dirkje van der Ven, Djorike Palma en Tamara Hoekstra gaan hierover in gesprek in deze aflevering van Verkeersveiligheidspraat. Ook de nieuwe SWOV-factsheet 'Effectieve maatregelen voor gedragsverandering' gaat hier uitgebreid op in.

In deze aflevering van Verkeersveiligheidspraat bespreken we hoe je veilig lange autoritten maakt zonder vermoeid te raken met psycholoog Michelle Doumen. Ook praten we met onderzoeker Agnieszka Stelling over de verkeersveiligheid van maaltijdbezorgers op e-bikes. Tot slot duikt Gert Jan Wijlhuizen in de 'Lifelines database' om inzicht te krijgen in fietsongevallen en hoe leeftijd en gezondheid hierbij een rol spelen.

In deze SWOV podcast 'Verkeersveiligheidspraat' bespreken Patrick Rugebregt, Saskia de Craen en Wendy Weijermars drie actuele verkeersveiligheidskwesties.

130 km/uur, wat kunnen we ervan verwachten? Meer ongevallen? Moeten onze snelwegen op de schop?

Ook komt de groeiende populariteit van fatbikes aan bod: veroorzaken ze meer ongevallen? Is ingrijpen nodig en überhaupt mogelijk?

En tot slot de vraag of kennismigranten met buitenlandse rijbewijzen een verhoogd verkeersrisico vormen. Zijn extra maatregelen nodig?

De 18e aflevering van 'Verkeersveiligheidspraat' staat in het teken van de GOW30, een gebiedsontsluitingsweg met een snelheidslimiet van 30 km/u. Patrick Rugebregt (SWOV), Hillie Talens (CROW), Leonie Smeets (Gemeente Utrecht) en Wendy Weijermars (SWOV) gaan dieper in op de redenen voor deze snelheidsbeperking, de verwachte effecten op verkeersveiligheid en de implicaties voor verkeersstromen. Ook gaan zij in op de uitdagingen bij de implementatie.

• Stappenplan Evaluatie GOW30 beschikbaar voor gemeenten

Hoe kan de rijopleiding B verbeterd worden? En hoe kunnen we het ongevalsrisico bij beginnende automobilisten verlagen? Hierover spreekt Patrick Rugebregt met Saskia de Craen en onderwijskundige Michelle Orji, mede-auteur van het rapport 'Hoe leren we jonge automobilisten veilig verkeersgedrag?'

• Lees het rapport 'Hoe leren we jonge automobilisten veilig verkeersgedrag?'

In 2023 zagen we het aantal verkeersdoden dalen naar 684, volgens de laatste CBS-cijfers. Deze daling ten opzichte van 2022 stemt hoopvol, maar is dit het begin van een aanhoudende trend? Patrick Rugebregt gaat dieper in op deze vraag met Tanja Traag van het CBS en Letty Aarts van SWOV.

Meer lezen:

• Factsheet 'Verkeersdoden in Nederland' (SWOV)
• Hoeveel mensen komen om in het verkeer? (CBS)

Op donderdag 11 april vindt in Zwolle het Nationaal Verkeersveiligheidscongres plaats. In deze aflevering gaat Bram Douwes als opmaat naar het congres in gesprek met SWOV-onderzoeker Gert Jan Wijlhuizen en Ingrid Wetser van Veilig Verkeer Nederland.

In 2022 raakten 8.300 mensen ernstig gewond in het verkeer. Maar liefst 20% meer dan in 2021. Dit valt te lezen in het rapport 'De Staat van de Verkeersveiligheid'. In deze aflevering van Verkeersveiligheidspraat spreken Patrick Rugebregt en Saskia de Craen met Jaap Oude Mulders, eerste auteur van het rapport.

Reageren kan op ons ⁠antwoordapparaat⁠.

Lees verder:

• Rapport De Staat van de Verkeersveiligheid 2023
• Achtergronden bij De Staat van de Verkeersveiligheid 2023
• ⁠Factsheet Ernstig Verkeersgewonden in Nederland⁠
• Rapport Ernstig Verkeersgewonden 2022

Je ziet ze steeds vaker in de straat, maar hoe veilig zijn fatbikes eigenlijk? Verder kijken we in aflevering #12 of verkeersveiligheid een thema is in de verkiezingsprogramma's van politieke partijen.

Reageren kan op ons antwoordapparaat.

150 extra flexflitsers in het land, is dat goed voor de verkeersveiligheid of voor de staatskas? En neemt het aantal verkeersslachtoffers toe als we de klok een uur terugzetten? In aflevering 11 van Verkeersveiligheidspraat nemen Patrick Rugebregt en Saskia de Craen het verkeersveiligheidsnieuws door.

Lees verder:

• Factsheet Vermoeidheid
• De relatie tussen het ingaan van de wintertijd en het aantal verkeersslachtoffers
• Kiezen of delen. Welke maatregelen kunnen zorgen voor halvering verkeersslachtoffers in 2030?

Wat is het effect van de handhavingsmethoden per prioriteit?

Je ziet steeds vaker voorlichtingscampagnes om hard rijden, appen achter het stuur en alcoholgebruik aan te pakken. Maar zien we de cijfers vervolgens echt dalen? In 'Verkeersveiligheidspraat' gaat Patrick Rugebregt deze prangende vraag te lijf in een gesprek met Gea Marit Dekker (TeamAlert), Dirkje van der Ven (Wavy) en Tamara Hoekstra (SWOV).

Canmanie Ponnambalam spreekt met de Amerikaanse Linda Boyle over het begrijpen van menselijk gedrag om automatisering op een veilige manier te integreren in onze transportsystemen. Boyle is hoogleraar industriële en systeemtechniek aan de Universiteit van Washington.

Deze podcast is Engelstalig.

Eric de Kievit (Kennisnetwerk SPV), Martijn Kerkmans (wethouder gemeente Epe) en Gert Jan Wijlhuizen (SWOV) gaan in gesprek over de 1e tranche van de 'Investeringsimpuls Verkeersveiligheid'.

Met de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat tot 2030 een bedrag van 500 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de verbetering van de verkeersveiligheid van provinciale, gemeentelijke en waterschapswegen.

• SWOV-onderzoek: Verkeersveiligheidseffecten van ‘1e-tranchemaatregelen’

Hoe goed werken bewakingssystemen die in de gaten houden of de automobilist niet te veel afgeleid raakt? En kunnen deze systemen zelfs een negatieve invloed op de automobilist hebben? SWOV deed hier onderzoek en ontwikkelde hiervoor een virtual reality-rjisimulator. Sarah Gebhard van SWOV bevraagt Canmanie Ponnambalam (ook SWOV) over het onderzoek. Het onderzoek maakte onderdeel uit van het EU-project Mediator.

SWOV onderzocht of en hoe rijtaakondersteunende systemen en systemen voor zelfrijdende voertuigen uitgaan van de zogeheten UCD-benadering: het User-Centred Design, waarbij de mens centraal staat voor een veilige interactie met de geautomatiseerde systemen.

Beluister de hoofdpunten van het onderzoek, toegelicht door SWOV-onderzoeker Maartje de Goede (Engelstalig).

• Download het rapport »

Uit een SWOV-vragenlijstonderzoek onder Nederlandse automobilisten naar het draagvlak de Intelligente Snelheidsassistentie (ISA) blijkt dat meer dan 80% van de ondervraagden zegt het systeem onder verschillende omstandigheden en tijdens verschillende ritten te zullen gebruiken.

Patrick Rugebregt praat met SWOV-onderzoeker Celina Mons over de hoofdpunten van het onderzoek.

• Download het rapport »

• Letty Aarts (SWOV)
• Jaap Oude Mulders (SWOV)
• Hans Hilbers (Planbureau voor de Leefomgeving)

• Letty Aarts over het onderzoek van de afdeling Data en Analyse voor beleid
• Hans Hilbers en Jaap Oude Mulders over verkeersveiligheidsverkenningen
  - Factsheet Kosten van verkeersongevallen
  - Factsheet Verkeersdoden in Nederland en Ernstig verkeersgewonden in Nederland
  - Rapport Kiezen of delen
  - Rapport De Staat van de verkeersveiligheid in Nederland 2022

• Verkeersveiligheid kost de samenleving 27 miljard euro per jaar. Maar er wordt ook geld aan verdiend, zoals door verzekeraars, schadeherstellers en letseladvocaten. Levert verkeersonveiligheid per saldo niet meer geld op?
  - Lees meer: Factsheet Kosten van verkeersongevallen
• Het wordt steeds gevaarlijker op de fietspaden, doordat steeds meer ouderen met hoge snelheid op een elektrische fiets rijden. Moet er voor ouderen een snelheidsbegrenzer voor de elektrische fietskomen én een helmplicht?
  - Lees meer: Factsheet Eelektrische fietsen en speed-pedelecs en Fietsers
• Moeten meldingen van flitslocaties op de radio verboden worden?
  - Lees meer: Factsheet Verkeershandhaving

• Martin Damen: Niet bij de prijs inbegrepenLees meer: Factsheet Kosten van verkeersongevallen

Gasten

• Elmer van Grondelle (TU Delft)
• Michiel Christoph (SWOV)
• Diane Cleij (SWOV)
• Rins de Zwart (SWOV)

Onderwerpen

• Het MEDIATOR-project. Elmer van Grondelle en Michiel Christoph praten over het centrale doel van dit project: een systeem dat kan bemiddelen tussen de bestuurder en de zelfrijdende auto: wie kan er op welk moment het beste aan het stuur kan zitten?
• Het LEVITATE-project is zeer uitgebreid en gaat bijvoorbeeld ook in op milieuaspecten van zelfrijdende auto’s, de woon-werk-afstanden en een efficiënte inrichting van het vervoerssysteem. Het onderdeel waar SWOV zich mee bezighoudt gaat natuurlijk over verkeersveiligheid en wel de vraag Hoe reageren mensen in een gewone auto op zelfrijdende auto’s? Aan tafel zitten Diane Cleij en Rins de Zwart
  - Lees meer: Factsheet Zelfrijdende voertuigen.

Dáár zouden ze wat aan moeten doen!

• Een computer zal de mens achter het stuur nooit helemaal kunnen vervangen
• Wie is er bij een ongeval verantwoordelijk, de bestuurder of de producent van de zelfrijdende auto?
• Moeten we straks nog wel op rijles en ons rijbewijs halen als we in zelfrijdende auto’s rijden?

Column

• Martin Damen: Op de fiets van Eddy Merckx
  - Lees meer: Factsheet Fietsers.