In de podcast-serie “Op zoek naar het nieuwe verhaal” spreekt schrijver en journalist Cees van Lotringen met de denkers en de doeners van onze tijd. Doel ervan is om mensen in beweging te krijgen nu we van een tijdperk van veranderingen naar een verandering van tijdperk gaan.
May 21 2026 | 00:46:15
Het huidige marktsysteem leidt tot ongelijkheid, uitputting en klimaatontwrichting. Impact onderzoeker Babette Porcelijn pleit daarom voor een radicaal nieuw perspectief: de trias economica. Daarin komt zeggenschap juist te liggen bij degenen die de gevolgen ervaren van economische keuzes door machtige actoren. Het levert volgens haar een eerlijke, democratische conomie op zonder groeidwang en verborgen impact, zegt Porcelijn in de podcast Op zoek naar het nieuwe verhaal.
Apr 24 2025 | 00:53:59
Het heersende narratief van het neoliberalisme is niet meer houdbaar. Het leidt tot verpaupering en zelfs tot een implosie van het marktkapitalisme. Dat stelt activist, onderzoeker en auteur Kees Klomp in zijn nieuwe boek Ecoliberalisme. Daarin pleit hij voor een utopische samenleving, waarin iedereen vrij is, ook de natuur. ‘We zien nu het lelijkste van het kapitalisme: perversiteit en nihilisme. Maar tegelijkertijd wordt de onderstroom sterker en steviger. Dat zijn communicerende vaten,’ zegt Klomp in de podcast Op zoek naar het nieuwe verhaal.
Fotograaf: Anneke Hymmen
Mar 13 2025 | 00:50:17
De vrijemarkteconomie wordt beheerst door groeidwang. Het refrein van ‘meer, meer, meer’ veroorzaakt een verslavingsdynamiek, die met steeds meer maatschappelijke ontwrichting gepaard gaat. Deze verslaving is mede mogelijk doordat veel mensen lijden aan innerlijke leegte en een gemis aan spiritualiteit. Dat stellen de wetenschappers Liesbeth Feikema en Kees Cools in hun onderzoek “Voorbij de groeiverslaving”. Zij bepleiten het doorbreken van die verslaving door een verbod op reclame en door een verbeterde balans tussen individualiteit en collectiviteit.
Feb 20 2025 | 00:44:23
Het presidentschap van Donald Trump, ondersteund door techmiljardairs, maakt het gevaar groot dat Europa een Amerikaanse kolonie wordt. Dat gevaar schreeuwt om actie. ‘Wat ik heb geleerd dat is dat aan een bloeiperiode van de samenleving bijna altijd een vernieuwing in het onderwijs voorafgaat. Dat was zo in de 16e eeuw en dat was het geval na 1945. De digitale wereld domineert ons nu en dat domein moeten we terugwinnen,’ stelt René van Stipriaan, schrijver van Afscheid van het oude Nederland en biograaf van Willem van Oranje, in deze podcast.
Feb 06 2025 | 00:39:31
Beleggers kijken vanuit een ander denkkader naar de werkelijkheid dan gewone burgers doen. Waar de een kansen ziet, ziet de ander problemen. Han Dieperink, beleggingsstrateeg van vermogensbeheerder Auréus en voorheen van de Rabobank, is ervan overtuigd dat marktkapitalisme en vrij denkende en handelende burgers de oplossingen kunnen bieden voor de uitdagingen waar de wereldgemeenschap voor staat. Misschien is het grootste probleem wel dat er geen vrije markt meer bestaat en dat monopolisten en oligopolisten de vooruitgang frustreren. Maar let op, waarschuwt Dieperink, ’als het brood te duur wordt, begint de revolutie. Kijk maar naar de Franse revolutie en de Arabische lente’.
Jan 23 2025 | 00:48:06
Met zijn agenda America First bestrijdt Trump met steun van de gevestigde orde de transitie naar een CO2-neutrale wereld. Dat verbaast niet. Maar vroeg of laat, keert de wal het schip. Niche-actoren anticiperen daarop met de ontwikkeling van alternatieven, die zowel schaalbaar zijn als een lonkend gemeenschappelijk toekomstperspectief bieden. Dat zegt Johan Schot, hoogleraar Global History & Sustainability Transitions aan de Universiteit van Utrecht, in de 45e aflevering van de podcast Op zoek naar het nieuwe verhaal.
Jan 09 2025 | 00:44:58
Het politieke speelveld is voor de duurzaamheidsbeweging veel complexer geworden, ondermeer door de comeback van Donald Trump. ‘Het betekent dat we moeten kijken wat het nieuwe verhaal is. En lopen we daarin niet te ver vooruit? Want dan maak je jezelf ook irrelevant. Tegelijkertijd houden we vast aan onze overtuiging dat een systeemverandering nodig is om meer harmonie te brengen in de relatie tussen economie, mens en natuur,’ zegt Brenda Kramer in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”. De directeur van de denktank Sustainabable Finance Lab licht de nieuwe strategie voor 2025-2030 toe.
Nov 03 2024 | 00:41:20
De crisis van dit moment is sterk verbonden met het aandeelhouderskapitalisme. Het is een systeem waarin we gevangen zitten, en waarvan we - tegen beter weten in - zijn gaan houden. We zijn namelijk verslaafd geraakt aan groei. Daardoor is alles van waarde weerloos geworden. ‘Er komt een implosie, uitgelokt door de degeneratie van de democratie en door het aandeelhouderskapitalisme,’ zegt emeritus hoogleraar Leen Paape en co-auteur van het pamflet Gegijzeld door geld in de podcast Op zoek naar het nieuwe verhaal.
Oct 17 2024 | 00:35:37
Overal in Nederland verrijzen in het landschap voedselbossen, ecodorpen en natuurscholen. Het is een voorhoede van gamechangers die zich inzet voor regeneratie en herstel van ecosystemen. Nadine Maarhuis, journalist en activist, interviewde honderden van hen en legde in haar boek “De groene actiegids” een kruimelpad van tips en inspiratie uit. ‘Als je de ecologie centraal stelt, dan kom je weer in verbinding met dat leven om je heen, zie je dat je als individu er iets aan kunt doen en dan ga je ervoor,’ zegt Maarhuis in de podcast Op zoek naar het nieuwe verhaal.
Foto: Anneke Hymmen
Sep 19 2024 | 00:45:43
De wereldorde verkruimelt. Eén van de oorzaken is dat er geen sprake meer is van één narratief over de verhoudingen in de wereld. Dat zorgt voor fragmentatie op het terrein van wereldbeeld, waarden en weerbaarheid. Aan de hand van dit 3W-raamwerk stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) dat deze ontwikkelingen gepaard gaan met grote geopolitieke verschuivingen die voor Nederland ingrijpende gevolgen hebben. Haroon Skeikh, projectleider van de studie Nederland in een fragmenterende wereldorde, legt de uitdagingen uit.
Jul 27 2024 | 00:56:57
Overheidsbeleid, gericht op een maakbare economie, is niet de oplossing maar het probleem. ‘Want de wereld is namelijk fundamenteel onzeker. In essentie is dat onderdeel van de menselijke conditie waar we niets aan kunnen veranderen.’ Dat zegt Lex Hoogduin, in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”. De emeritus-hoogleraar economie erkent dat exponentiële groei stukloopt, tenzij het groei van kennis is. Vanwege die fundamentele onzekerheid raadt Hoogduin af dat klimaatbeleid tot topprioriteit wordt gemaakt waarvoor alles moet wijken. Dat kan volgens hem zowel de welvaart als de democratie uithollen.
Jul 11 2024 | 00:42:30
De burger heeft moeten wijken voor de combi van overheid en grootbedrijf. Dat leidt tot de self-fulfilling prophecy van een overheid die niks kan en die je dan maar verder uitkleed. Gevolg: complete ontsporing, waarschuwt Willem Schramade, hoogleraar Finance & Sustainable Investing aan de Nyenrode University. Hij pleit in deze podcast voor “brede waarde”, waarin een bedrijf naast financiële ook sociale en ecologische factoren moet kwantificeren. ‘Want wat heeft het voor zin als de economie 2% groeit, maar ondertussen je leefomgeving afbreekt?’
May 30 2024 | 00:42:44
‘Het huidige narratief roept in de samenleving vervreemding op, met verbroken verbindingen tussen mensen en tussen mens en natuur,’ zegt Angela Stoof, transitiepsycholoog en auteur van het boek Perspectief. Maar om hier enkel het kapitalisme de schuld van te geven, vindt zij te gemakkelijk. Want er zijn meerdere oorzaken aan te wijzen. ‘We hebben een verhaal met een wij-structuur nodig. Daarvoor moet je op zoek gaan naar de nuance en de gelaagdheid, want we hebben echt iets verloren in het mens-zijn,’ vertelt Stoof in deze podcast.
Foto: Bart van Dieken
May 17 2024 | 00:45:16
Hebzucht is eeuwenlang beschouwd als één van de hoofdzonden van de mensheid. Maar onder invloed van economische ontwikkelingen werd het morele oordeel over hebzucht steeds milder. Het was te verkiezen boven machtswellust, dat met dood en verderf gepaard ging. Maar de klimaatcrisis laat zien dat de focus op oneindige groei onhoudbaar is. ‘Het nieuwe narratief moet er één zijn van burgerschap en van bekommernis om de ander,’ zegt Jeroen Linssen, wetenschapper en auteur van het boek Hebzucht in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal".
Foto: Ted van Aanholt
Apr 20 2024 | 00:43:33
Ons mechanische wereldbeeld van oorzaak en gevolg keert zich tegen ons, zegt systeemdenker Anneloes Smitsman. Volgens haar is het strijdig met de planeet. Dat is namelijk een levend systeem dat zichzelf reguleert. ‘Onze economie en onze politieke en sociale systemen zijn daarentegen niet toekomst scheppend, maar heel erg van de korte termijn. Ze gaan in tegen de complexe, levende systemen van de planeet.’ Gevolg: een existentiële bedreiging voor het leven van mensen op aarde, vertelt Smitsman in de podcast-serie “Op zoek naar het nieuwe verhaal”.
Apr 05 2024 | 00:15:33
Het aandeelhouderskapitalisme, gericht op groei, kapitaal en korte termijnbelangen, kent een onhoudbaar moreel tekort. Immers, we hebben maar één Moeder Aarde, terwijl de mensheid geen Planet B heeft. Tot die conclusie komt Cees van Lotringen in deze 35e aflevering van zijn podcast-serie “Op zoek naar het nieuwe verhaal”. Daarin evalueert de gastheer wat hij van zijn laatste dozijn gesprekken heeft geleerd. Rode draad in zijn podcasts is zijn intrinsiek gemotiveerde zoektocht naar een nieuw narratief voor een nieuwe tijd.
Mar 21 2024 | 00:40:52
MKB-bedrijven in de food-sector zijn met de Robin Food Coalition de strijd aangegaan met de gevestigde orde. ‘Zij blijft maar sprookjes verkopen over people, planet & profit. Maar onder de streep gaat het alleen maar om profit. Dan blijft het dweilen met de kraan open. We moeten naar een nieuwe winstdefinitie, waarin we netjes rekenen en kosten voor mens en milieu niet afwentelen op toekomstige generaties. Want dát denken is failliet’, zegt Volkert Engelsman in deze podcast. Hij is initiatiefnemer van deze coalitie en oprichter van Eosta, de grootste distributeur van biologische groente en fruit in Europa.
Mar 07 2024 | 00:38:01
De overgang naar een Co2-neutrale wereld is een grote uitdaging voor de Europese Unie. Dat komt door een gebrek aan kritieke grondstoffen, onder meer voor elektrische auto's. Hierdoor riskeert het grote afhankelijkheid van grondstoffenrijke landen als China en Rusland. Europa zet zo zijn veiligheid en welvaart op het spel, waarschuwt de Belgische grondstoffenspecialist Peter Tom Jones. Hij bepleit mijnbouw in Europa. Maar door een gebrek aan visie, leiderschap en moed dreigt daarentegen een dictatuur van de luide minderheid.
Feb 22 2024 | 00:31:50
Pensioenfondsen beheren ruim 1500 miljard euro in Nederland voor hun deelnemers. Bij een belegging wordt behalve naar rendements- ook toenemend naar maatschappelijke criteria gekeken, zoals versterking van het energienetwerk of de woningbouw. ‘De vraag is of die investeringen ook aansluiten op de behoefte van de samenleving. Zo zegt men dat er kansen worden gemist om in de maatschappelijke oplossing van problemen te investeren’, zegt Daan Spaargaren, strateeg duurzaam beleggen van PME Pensioenfonds in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”.
Feb 08 2024 | 00:35:29
Jelleke de Nooy van Tol wordt wel de “vroedvrouw van de nieuwe tijd” genoemd. Zij zet zich al jaren in voor een transformatie waarin we van “ego naar eco” gaan en van “ik naar wij”. De grootste uitdaging daarbij is het beursgenoteerde bedrijfsleven, waar men afscheid moet nemen van iets waar men altijd trots op was. De Rijksoverheid moet daar geld en tijd voor uittrekken. ‘Zo kan het worden omgebouwd naar een nieuwe vorm die goed is voor iedereen’, zegt de Nooy, voorzitter van de Wellbeing Economy Alliance en auteur van het boek Voorlevers van de nieuwe samenleving .
Jan 27 2024 | 00:38:45
Het gevoel van onbehagen is in Nederland aanzienlijk. Voor een belangrijk deel komt dat voort uit de mate van persoonlijke controle die mensen op hun leven ervaren. Als dat ontbreekt, dan heeft dat negatieve gevolgen voor de persoon zelf, maar ook voor de samenleving. Op basis van dat besef is door de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) onderzoek gedaan: “Grip, het maatschappelijke belang van persoonlijke controle”. De begeleidende hoogleraren Will Tiemeijer en Mark Bovens leggen in deze podcast uit wat de overheid kan doen om bij burgers bij het gevoel van grip te verhogen.
Jan 11 2024 | 00:38:31
De samenleving gaat door een uitdagende transformatie. Veel bedrijven hebben daar moeite mee. Oorzaak: silo-denken dat de integrale benadering frustreert. ‘Daardoor kom je nooit tot “giant leaps”’, zegt commissaris Jenny Elissen. Gelet op de complexiteit van de uitdagingen wordt co-creatie belangrijker. Daarvoor moet je anders naar de werkelijkheid kijken en verbinding maken tussen hoofd, hart en buik. ‘Want anders dan je hoofd, neemt je hart in een split second het besluit. Dat wordt belangrijker nu de onzekerheid toeneemt’, zegt Elissen in deze podcast.
Dec 21 2023 | 00:37:55
Veel mensen voelen zich niet meer gehoord. Daarom komen ze met een hulpvraag die luidt: waarom ben ik in godsnaam op aarde? Dat stellen psychiater Esther van Fenema en predikant Joost Röselaers op basis van hun werk. Deze verkenners van de ziel, auteurs van het boek “De leegte voorbij”, vertellen in deze podcast dat veel mensen het gevoel hebben dat ze in een individuele lockdown zijn beland. Ze willen zich daaruit bevrijden en verlangen ernaar om samen voor iets te staan.
Dec 07 2023 | 00:38:28
De oplossingskracht van de overheid staat door toenemende kosten onder druk. Om die uitdaging aan te pakken is een nieuwe polder nodig - één waarin de overheid samenwerkt met bedrijfsleven, maatschappelijk middenveld en financiers. Centraal daarin staat resultaatgerichte samenwerking, stellen bestuurders Ruben Koekoek en Bernard ter Haar van Social Finance NL. Dat is een sociale onderneming die succesvol is in het scheppen van maatschappelijk rendement. In de podcast "Op zoek naar het nieuwe verhaal" leggen ze uit hoe het geld weer de goede kant op rolt.
Nov 08 2023 | 00:29:21
De circulaire economie die het kabinet per 2050 ten doel heeft gesteld, zal voor een enorme herwaardering van het maken zorgen in Nederland. Dat stelt Sabine Biesheuvel. Zij is directeur van BlueCity, het verzamelgebouw van circulaire ondernemers in Rotterdam. Zij vindt de uiteenlopende betaling tussen denkers en doeners compleet uit het lood geslagen. ‘De waarde zit in het maakproces, daar zit de echte creativiteit’, zegt Biesheuvel in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe analyses en opiniestukken, podcasts, boekentips en nieuws schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
Oct 26 2023 | 00:15:53
Steeds meer mensen beseffen dat we naar een nieuw tijdvak (moeten) bewegen. Deels wordt dat ingegeven door de klimaatcrisis, deels door het inzicht dat we ook in een sociale- en in een spirituele crisis zijn beland. In het kielzog daarvan dringt door dat niet de mens, maar de natuur centraal staat. Van “ego naar eco” tekenden we op in onze podcast-serie “Op zoek naar het nieuwe verhaal”. Gastheer Cees van Lotringen maakt de balans op van de laatste 12 gesprekken die hij heeft gevoerd.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe analyses en opiniestukken, podcasts, boekentips en nieuws schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
Oct 12 2023 | 00:28:18
Als je de massa wilt meekrijgen in een grote transitie, vertel dan een verhaal dat herkenbaar is. Speel in op de waarden, de identiteit en het zelfbeeld van je publiek. ‘Want als je met iets heel nieuws komt, dat niet herkend wordt, wordt je genegeerd.’ Dat zegt taalstrateeg Jens van der Weele. Het beste is om een perspectief te gebruiken, waarin de hoofdpersoon op veel weerstand stuit. Daarmee kun je je goed identificeren. Dat komt omdat het brein gek is op het oplossen van problemen’, vertelt hij in deze 24e aflevering van de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe analyses en opiniestukken, podcasts, boekentips en nieuws schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
Sep 21 2023 | 00:36:28
Het neoliberalisme werpt alle collectieve problemen terug naar het individu. Ten onrechte, vindt de cultuurfilosoof Thijs Lijster. Hij pleit voor herstel van de gemeenzin en van de gemeenschap. Want het Westen gaat door een fase van hyperkapitalisme. Dat blijkt uit de accumulatie en ophoping van bezit in handen van een economische elite. Lijster vindt dat die ontwikkeling het individuele grondrecht op wonen ondermijnt en door onteigening moet worden tegengegaan. Hij schreef het boek "Wat wij gemeen hebben".
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe analyses en opiniestukken, podcasts, boekentips en nieuws schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
Foto/credit: Harry Cock
Aug 31 2023 | 00:23:04
'Het heersende narratief is vooral een economisch narratief. Maar als je mensen vraagt naar hun ideale land, dan blijkt dat de altruïstische waarden veel zwaarder wegen dan de egoïstische waarden. ' Dat zegt Sanne Knol van Youtopialab, dat tientallen mensen uitdaagde om hun verbeeldingskracht aan te spreken om hun droomland te verwoorden. Eén van de gevolgen daarvan was dat veel deelnemers ook daadwerkelijk veranderingen in hun leven doorvoerden.
De tekeningen die door Youtopialab zijn gemaakt van het gewenste land van de deelnemers worden gepresenteerd op de Dutch Design Week in Eindhoven, die van 21 tot 29 oktober plaatsvindt. Wie de tentoonstelling mede mogelijk wil maken, kan nog aan de crowd funding actie meedoen.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe analyses en opiniestukken, podcasts, boekentips en nieuws schrijf je dan in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
Aug 17 2023 | 00:37:20
‘Als we het groei-imperatief loslaten ten gunste van het menselijk en ecologisch welzijn, dan is het niet meer nodig om nog zoveel te werken. Er is dan meer tijd voor familie en vrienden. Want veel mensen hebben het gevoel dat wat zij elke dag doen niet daadwerkelijk waarde toevoegt aan de samenleving. In zo'n wereld van minder spullen ben je veel rijker in sociale en spirituele zin’, zegt duurzaamheidsspecialist Gaya Herrington in de podcast “Op zoek naar het nieuwe verhaal”.
In 1972 werd in het rapport “Grenzen aan de groei” voorspeld dat bij ongewijzigd beleid de beschaving deze eeuw zou imploderen. Herrington bevestigde die voorspelling in een eigen studie, die in 2021 viral ging.
Wil je op de hoogte blijven van nieuwe podcasts, opiniestukken, boekentips en nieuws schrijf je dan in hier voor de tweewekelijkse nieuwsbrief.
