De Tegenlicht Podcast is een podcast met verhalen die je niet wil missen over de wereld van morgen. Roland Duong gaat in gesprek met belangrijke denkers en doeners die de toekomst vormgeven. Iedere maand een nieuwe aflevering.
Goed nieuws: voor een duurzame en sociale samenleving hoeven we niet te wachten op Den Haag. De transitie van Nederland is al lang bezig en eigenlijk ook niet meer te stoppen. Dat concludeert journalist en geograaf Floor Milikowski, die voor haar boek Contouren van een nieuw land kriskras door Nederland reisde op zoek naar verfrissende ideeën en nieuwe manieren van leven. In het spoor van pioniers en vooruitgangdenkers ziet ze hoe geleidelijk aan een meer duurzame, sociale en verbonden samenleving ontstaat.
Rechter en hoogleraar Kees Sterk was voorzitter van het ‘Europese Netwerk van Raden voor de Rechtspraak’. Hij zag van dichtbij hoe een radicaal-rechtse Poolse regering rechters ontsloeg en langzaam de rechtsstaat uitkleedde, en, hoe een paar deuren verderop, Orbán Hongarije in zijn dictatoriale greep kreeg. Over onze eigen rechtsstaat maakt Sterk zich inmiddels ook zorgen.
Arjan Vliegenthart is directeur van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting, het Nibud, en buigt zich over de financiële gezondheid van Nederlandse burgers. Die gezondheid kan beter: ruim 700.000 Nederlanders hebben schulden waar bijna niet meer vanaf te komen is. Vliegenthart pleit voor sneller kwijtschelden. In deze podcast legt hij uit waarom.
Er woedt een oorlog op het Europese continent, defensiebudgetten worden opgehoogd en de geesten worden rijp gemaakt voor herinvoering van de dienstplicht. In een wereld vol gewapende conflicten lijkt vrede verder weg dan ooit.
Vredesactivist Willem de Haan werd eind jaren 70 als totaalweigeraar veroordeeld tot 18 maanden cel en groeide uit tot één van de bekendste critici van het leger en de dienstplicht in Nederland. Onlangs verscheen zijn boek ‘Vrede als daad’ waarin hij alternatieven voorschotelt voor escalatie en bewapening. Naïef? Luister zelf maar.
Het thema migratie is in stevig tempo van de hersenen, via het hart, afgedaald naar de onderbuik… Marlou Schrover houdt het liever bij de feiten. Als hoogleraar migratiegeschiedenis aan Universiteit Leiden buigt ze zich over de feiten, cijfers en voorgeschiedenis van migratie(beleid). En die feiten zeggen heel wat anders dan dat onderbuikgevoel.
In Nederland is er sprake van netwerkcorruptie en beperkte transparantie over besluitvorming. Dit gaat in tegen het ideaal dat beleid het algemeen belang moet dienen, en niet dat van een rijke elite die lobbyisten kan inhuren.
Lousewies van der Laan, directeur van Transparancy International Nederland pleit daarom voor een verplicht lobbyregister: ‘Zo wordt helder wie met wie aan tafel heeft gezeten en kun je toetsen of het algemeen belang bij beleidsvorming leidend is geweest. Veel landen hebben al een lobbyregister, maar in Nederland geloven we dat we het zonder kunnen. Dat is een misvatting.’
Waarom zijn we zo geobsedeerd met het jaren '50 ideaal van het kerngezin? Deze keer in de podcast: auteur en historicus Lotte Houwink ten Cate en filmmaker Maren Merckx.
Analfabetisme schiet omhoog en reken- en wiskundecapaciteiten zitten in een neerwaartse spiraal. Leraren zijn nauwelijks te vinden, en toch is het niet zo dat het onderwijs wordt verwaarloosd. Wat is er aan de hand? Roland Duong gaat in gesprek met leraar en lerarenopleider Ton van Haperen, die in zijn boeken en columns al jaren de noodklok luidt.
Komende dagen serveren we je de Tegenlicht Podcast traditiegetrouw vanaf Lowlands. Wat heet: een portie vrolijke verdieping op ons zinderende Lowlands-programma in de ECHO, gepresenteerd door Tara Vierbergen.
Vandaag aan tafel: Sara Dubbeldam. Op het internet poogt ze de mens op het duurzame pad te krijgen via haar platform When Sara Smiles; in de rechtszaal nam ze het succesvol op tegen fastfashiongiganten als Primark en Zalando.
Het goede nieuws: wat Sara kan, kan jij ook! En het is nog makkelijk ook. In deze podcast legt Sara je uit hoe je daarbij te werk gaat en bij wie je kunt aankloppen – en bij wie niet.
Komende dagen serveren we je de Tegenlicht Podcast traditiegetrouw vanaf Lowlands. Wat heet: een portie vrolijke verdieping op ons zinderende Lowlands-programma in de ECHO, gepresenteerd door Tara Vierbergen.
Vandaag bij ons aan tafel: Behnam Taebi, als klimaat ethicus waarschuwt hij voor de bezielde opmars van climate en geo-engineering, technologische middelen inzetten in een poging de aarde wat af te koelen.
Komende dagen serveren we je de Tegenlicht Podcast traditiegetrouw vanaf Lowlands. Wat heet: een portie vrolijke verdieping op ons zinderende Lowlands-programma in de ECHO. Gepresenteerd door Tara Vierbergen.
Vandaag bij ons aan tafel: Leonie Cornips, als bijzonder hoogleraar en taalonderzoeker bestudeert ze de communicatie van koeien. Van haar leren we hoe we nou kunnen loeien met de koeien – kun jij ze voortaan fatsoenlijk gedag loeien.
Hoe groot zijn de tegenstellingen nu echt tussen stad en platteland? In deze podcast gaan maker Roland Duong en Wim Groot Koerkamp, een van de oprichters van de BBB, op zoek naar raakvlakken.
Je luistert naar de Tegenlicht podcast, en naar Roland Duong en Michel Scholte, directeur en co-founder van The Impact Institute, die uitlegt hoe true price de Nederlandse industrie kan laten floreren.
Als je echt wil weten wie de macht in Brussel heeft, kan je het beste een lobbyist spreken. 'Je krijgt meer gedaan met een stagiaire en veel vrijheid dan honderdduizend euro bij een multinational.'
Deze keer in de podcast: Ties Gijzel, onderzoeksjournalist bij Follow the Money. Wat is volgens hem de rol van de journalist anno nu? En hoe kan het vertrouwen in de journalistiek worden hersteld?
Terwijl veel denken dat we met zon, wind en minder vliegen en vlees onze klimaatdoelen gaan halen, weten klimaat-insiders allang dat er meer drastische maatregelen nodig zijn om binnen de 2 graden opwarming te blijven.
Er wordt daarom al jaren onderzoek gedaan naar technieken om ons klimaat af te koelen: van het weghappen van koolstofdioxide uit de lucht (carbon dioxide removal) tot het afzwakken van zonlicht (solar radiation management). Experimenteel, en bovendien zeer controversieel.
Waarom kiest de (internationale) politiek voor deze technieken? Volgens Jeroen Oomen, onderzoeker en expert op het gebied van climate engineering, durft de politiek zijn vingers niet te branden aan een veel belangrijker onderwerp; het feit dat we aan een flinke systemische verandering moeten geloven.
De afgelopen jaren is de aanpak van overlast door heroïnegebruikers gierend succesvol gebleken. Dennis Lahey, directeur van de belangenvereniging voor drugsgebruikers, schreeuwt dat succes liever niet te hard van de daken. Voor je het weet gaat de politiek er zich weer mee bemoeien en roepen dat het de eigen schuld is van mensen. 'Wat nodig is, is een pragmatische aanpak,' vertelt Lahey.
Als we inclusiviteit serieus nemen, moeten we ook de gelovige Nederlander serieus nemen. Belangrijker nog: in de zoektocht naar zingeving waarbij veel mensen stuiten op angst en depressie, is het onverstandig om ons niet te verdiepen in een zingevingssysteem waar miljoenen Nederlanders kracht en inspiratie aan ontlenen. Daarom, bij Roland Duong in de studio: journalist en presentator Naeeda Aurangzeb, voor een openhartig gesprek over God en het goddelijke.
Hoe kan ontwerp de wereld beter maken? Met die vraag centraal creëerde Martijn Paulen, directeur van de Dutch Design Foundation, de afgelopen jaren een ware beweging, met designers aan kop.
Doet complexiteit Nederland de das om? Waarom maakt de politiek het allemaal zo nodeloos ingewikkeld? We spreken erover met voormalig SP’er Renske Leijten, met zeventien jaar op de teller één van de langstzittende leden van de Tweede Kamer. Tamelijk onverwacht kondigde ze in juli haar vertrek uit de politiek aan. ‘Voor mij was het niet goed om door te gaan.’ Een openhartig afscheidsinterview.
De laatste jaren komen wetenschappers erachter dat dieren veel meer op ons lijken, dan we lang hebben gedacht. Wat betekent dat voor hun rechten? Moeten dieren ook een stem krijgen in de rechtszaal, en in de politiek? We bespraken het op Lowlands.
Bestaat er een dieet waarmee we de hele wereld kunnen voeden, en tegelijkertijd het klimaat een handje kunnen helpen? In deze Tegenlicht Meet-up kijken bekijken we het menu van morgen. Wat ligt er op ons bord, als we ons voedselsysteem radicaal hebben omgegooid?
AI is opeens overal. Maar welke prijs betalen we werkelijk voor deze technologie? In deze speciale Tegenlicht Meet-up op Lowlands, verkennen we de wereld die schuilgaat achter de glanzende belofte van Artificial Intelligence.
Van Musk tot Harari: iedereen waarschuwt voor de gevaren van AI. Maar moeten we nou zo bang zijn omdat AI te slim is? Of juist omdat het zo dom is dat het verkeerde beslissingen neemt? In deze aflevering van de Tegenlicht podcast gaat Roland Duong in gesprek met onderzoeker Alix Rübsaam.
Links wil meer migratie, rechts wil de grenzen dicht. Toch? Maar volgens Leo Lucassen staan deze politieke tegenstellingen een constructief gesprek over migratie in de weg. Want terwijl we doorkibbelen over meer of minder, ligt in migratie een enorm potentieel om de crises van deze tijd op te lossen. In deze aflevering van de Tegenlicht Podcast spreekt Roland Duong met de hoogleraar arbeids- en migratiegeschiedenis.
Komt er een einde van de mens als de despoot van de voedselpiramide? Clemens Driessen is filosoof aan de universiteit van Wageningen. Hij onderzoekt hoe morele overwegingen vorm krijgen in landbouw en natuurbeheer. Hoe zal onze houding ten opzichte van natuur en dier veranderen de komende 25 jaar?
