Leven met post-COVID

Post-COVID heb je niet alleen. De ziekte raakt niet alleen degene die ziek is, maar ook partners, kinderen, ouders, familie, vrienden en andere naasten. In deze laatste aflevering van de podcastserie Leven met post-COVID staat daarom het perspectief van de naasten centraal.

Nazorgadviseur Pascale Metsemakers gaat in gesprek met mantelzorgexpert Akkie de Rouw (Mantelzorg Farent) over wat het betekent om naaste of mantelzorger te zijn van iemand met post-COVID. Ze bespreken hoe de ziekte de verhoudingen en rollen binnen een gezin of relatie kan veranderen, hoe je als patiënt je naasten kunt meenemen in je ziekteproces en waarom schuldgevoelens en onbegrip zo vaak voorkomen.

Daarnaast is er uitgebreid aandacht voor mantelzorg: hoe herken je dat je mantelzorger bent, welke signalen kunnen wijzen op overbelasting en waarom goed voor jezelf zorgen geen luxe is, maar noodzaak. Ook praktische vragen komen aan bod, zoals: waar kun je als naaste terecht voor steun, hoe vraag je hulp aan je omgeving en welke mogelijkheden zijn er via gemeenten en mantelzorgorganisaties?

Tot slot gaat deze aflevering ook in op de impact van post-COVID op kinderen en jonge mantelzorgers, eenzaamheid onder naasten en het belang van erkenning, herkenning en lotgenotencontact. Een waardevolle aflevering voor iedereen die meeleeft, zorgt of wil begrijpen wat post-COVID betekent voor de mensen om de patiënt heen.

Meer informatie

In de aflevering wordt verwezen naar onder meer:

• https://www.mantelzorg.nl/
• https://www.mantelzorg.nl/organisaties-in-de-buurt
• https://www.werkenmantelzorg.nl/
• Mantelzorglijn: 030 - 760 60 55
• Luisterlijn: 088 0767 000
• Mantelzorgmakelaars: https://www.bmzm.nl/
• Jonge mantelzorgers: https://www.jmzpro.nl/
• lotgenoten: https://ontmoetlotgenoten.nl/
• Over post-COVID: www.c-support.nu

Gezonde voeding kan een belangrijke rol spelen bij het verminderen van bepaalde klachten bij post-COVID. Hier wordt veel onderzoek naar gedaan. In deze aflevering gaan we in gesprek met Medisch adviseur Eva Hartman, zij is bijzonder geïnteresseerd in dit thema en volgt de onderzoeken op de voet.

We gaan dieper in op de relatie tussen voeding en stofwisseling/spijsvertering bij mensen met post-COVID en kijken naar verbanden tussen voeding en specifieke klachten. We geven uitleg over gezonde voeding en hoe u hier stap voor stap mee kunt experimenteren.

Voeding is een breed begrip en hangt nauw samen met uw specifieke gezondheidssituatie. Neem voor persoonlijk advies altijd contact op met uw huisarts, die kan u doorverwijzen naar een diëtist of andere specialist.

We geven uitleg over gezonde voeding, diëten en het gebruik van supplementen, die doorgaans niet nodig zijn. Als aanvulling op de gegeven informatie wijzen we u op twee belangrijke aandachtspunten:

1. Als u besluit volledig plantaardig te eten, dan moet u juist wel supplementen gaan gebruiken  (Hoe kan ik gezond veganistisch eten? | Voedingscentrum).
2. Als u meer suikervrij gaat eten of het aantal eetmomenten gaat terugschroeven EN u gebruikt al medicijnen voor suikerziekte, bespreek dit dan met uw behandelaar. Vaak moet de hoeveelheid tabletten of insuline die u gebruikt, worden aangepast om een hypo te voorkomen.  

Bronnen:

•  Hemat Jouy S, Tonchev H, Mostafa SM, Mahmoud AM.Post-COVID Metabolic Fallout: A Growing Threat of New-Onset and Exacerbated Diabetes. Biomedicines. 2025 Jun;13(6):1482. DOI: 10.3390/biomedicines13061482. PMID: 40564201; PMCID: PMC12191075.
• Bigman G, Rusu ME, Shelawala N, et al. A Comprehensive Scoping Review on Diet and Nutrition in Relation to Long COVID-19 Symptoms and Recovery. Nutrients. 2025 May;17(11):1802. DOI: 10.3390/nu17111802. PMID: 40507071; PMCID:PMC12157204.
• Arjmand EJ, Skogen JC, Vold JH, Alpers SE, Arnesen EK,Mæland S, Fadnes LT. Changes in Body Mass Index and Their Associations with Psychological Distress, Worries, and Emotional Eating during the COVID-19Pandemic: A Norwegian Cohort Study. Nutrients.2023 Sep 2;15(17):3834. DOI: 10.3390/nu15173834. PMID: 37686867; PMCID: PMC10490145.
• Scheithauer, T. P. M., Montijn, R. C., & Mieremet,A. (2024). Gut microbe–host interactions in post-COVID syndrome: a debilitating or restorative partnership? Gut Microbes, 16(1). DOI: 10.1080/19490976.2024.2402544

Mensen met post-COVID zijn genoodzaakt om hun grenzen te bewaken. Maar hoe doe je dat? Hoe breng je jouw belastbaarheid in kaart en hoe zorg je ervoor dat je niet over je grenzen heen gaat waardoor de klachten verergeren? En hoe kun je beter omgaan met alle prikkels die op je afkomen? Lisa van Mierlo legt uit wat een ergotherapeut hierin kan beteken en geeft wat praktische tips om zelf mee aan de slag te gaan.

In deze aflevering komen verschillende tools voorbij die een ergotherapeut inzet. Om je op weg te te helpen, zetten we deze tools met linkjes voor meer informatie voor je op een rij:

Activiteitenweger

Dit is een methode voor het hanteren van belastbaarheid. Het is een hulpmiddel voor het plannen van dagelijkse activiteiten en het optimaal indelen van uw dag of week.

Niet rennen maar plannen

Is een behandelprogramma waarin patiënten aan de hand van educatie en het aanreiken van strategieën leren omgaan met cognitieve problemen die zij ervaren. Een van de onderdelen van dit programma helpt grip te krijgen op het plannen en uitvoeren van activiteiten.

Moet ik dit nu doen

Probeer bij alle taken die je normaal op de automatische piloot doet de vraag ‘moet ik dit nu doen?’ te stellen. Telkens verleg je de klemtoon naar het volgende woord: MOET ik dit nu doen? moet IK dit nu doen? moet ik DIT nu doen? moet ik dit NU doen? moet ik dit nu DOEN.

Veel mensen met post-COVID en andere postinfectieuze aandoeningen hebben slaapproblemen. In deze aflevering gaat nazorgadviseur Pascale van C-support daarom in gesprek met slaapcoach Marina Weiss. Zij geeft uitleg over verschillende slaapproblemen en wat je zelf kunt doen om beter te kunnen slapen. Het gaat minder over medische slaapstoornissen; neem hiervoor altijd contact op met de huisarts.

Onderwerpen die o.a. aan bod komen:

• Goed slapen: wat is goed en wat is normaal?
• Verschil tussen slaapproblemen en -stoornissen
• Slaapproblemen en post-COVID
• Slaaptekort of energietekort
• PEM, pacing en slaap: zoek de balans
• Oplossingen: wat kun je zelf doen?

Na het luisteren van deze podcast kun je met veel praktische tips direct aan de slag.

In deze aflevering gaan we in gesprek met Jill van den Akker over Levend Verlies bij post-COVID en andere postinfectieuze aandoeningen (PAIS). Jill is verbonden aan het Centrum voor Verborgen Verlies.

Wat is rouw? Wat is Levend Verlies? Aan de hand van de rouwtaken maken Jill en Jolien duidelijk waar mensen met een ziekte als long COVID doorheen gaan. Ze verliezen hun gezondheid, werk, sociaal leven, hier komt steeds opnieuw rouw bij kijken. De grilligheid en onzekerheid maken rouw tot een lastig proces.

Rouw is een persoonlijk proces dat voor iedereen anders is. De levensfase waarin je zit, jouw persoonlijke situatie en jouw omgeving hebben invloed op hoe je rouw ervaart en hoe je om gaat met verlies.

Er is ook aandacht voor naasten, want ook zij rouwen om jouw verliezen.

Veel mensen met post-COVID (Long COVID) hebben last van PEM (post-exertionele malaise) of POTS (posturaal orthostatisch tachycardie syndroom). Nazorgadviseur Jolien praat in deze aflevering met Marloes Beljaars, huisarts en medisch adviseur bij C-support. Samen geven ze uitleg over beide aandoeningen, welke klachten hierbij horen en wat je kunt doen om met de klachten om te gaan.

Bekijk ook de factsheets van PEM en POTS waarin je een en ander kunt nalezen. Op de website van C-support staat alle informatie overzichtelijk bij elkaar: www.c-support.nu/wat-is-pem-pots-en-mcas/

C-support biedt informatie en advies aan mensen met post-COVID. Maar wat is post-COVID eigenlijk? Wat kun je doen als je post-COVID hebt? In deze aflevering gaat nazorgadviseur Jolien Vink in gesprek met Inge de Klerk, zij is arts en medisch adviseur bij C-support en is zelf post-COVID-patiënt.

Jolien en Inge leggen uit wat post-COVID is, welke klachten mensen hebben en welke impact dit ziektebeeld heeft op je leven. Ook vertellen ze wat je kunt doen als je post-COVID hebt.

Post-COVID heeft vele gezichten, de verschillen tussen patiënten zijn groot. Hoe de ziekte zich ook uit, het is belangrijk dat je er over praat met mensen die je begrijpen en die er veel over weten.